Հրապարակվել է  Հայաստանում ամենամեծ պահանջարկ ունեցող ծառայությունների 20-յակը:

«Սփյուռ» տեղեկատուն վիճակագրություն է կազմել, թե 2012-ին մարդիկ առավել շատ ինչ ապրանքներ և ծառայություններ են փնտրել «Սփյուռ» տեղեկատուի կայքում և հեռախոսային ծառայության միջոցով:

Ըստ վիճակագրության, 2012-ին քաղաքացիներին ամենաշատը հետաքրքրել է ավիատոմսերի վաճառքը և ամրագրումը`9861 նման հարցում է եղել:

Երկրորդ տեղում տաքսի ծառայություններն են 9662 հարցումով, իսկ երրորդում միջքաղաքային հեռախոսակապի կոդերի մասին հարցումներն են` 7287:  Ըստ պահանջարկավածության հաջոդում է  ռեստորանների, համակարգիչների, աշխատանքի տեղավորման, բանկերի հյուրանոցների, տպագրության ծառայությունների մասին ինֆորմացիան:

Նշենք, որ նախորդ տարվա ընթացքում թատրոնների մասին 2194 (16-րդ հորիզոնական), իսկ գրախանութների մասին 1552 (20-րդ հորիզոնական) հարցում է եղել:

Պռոշյան գյուղում բնակիչների կազմակերպած բողոքի ակցիան լուսաբանելիս հոսանքահարվել է լուսանկարիչ Գագիկ Շամշյանը: Նրա առողջության ը վտանգ չի սպառնում:

Ինչպես արդեն հայտնել էինք, հայտնի ռուս հաղորդավար Իվան Ուրգանտի կատակներից մեկը, թե «Ես կտրտեցի կանաչին այնպես, ինչպես կարմիր կոմիսարը` ուկրաինական գյուղի բնակիչներին», միջպետական տարաձայնությունների պատճառ էր դարձել, իրարանցում  առաջացրել Ռուսաստան-Ուկրաինա հարաբերություններում: Ուկրաինայի խոշոր պաշտոնյաները պահանջել էին ռուս կոլեգաներին ստիպել Ուրգանտին ներեղություն խնդրել, քանի որ երբեք և որևէ մեկին վայել չէ հումորներ հյուսել ամբողջ ազգի պատմության դժբախտ էջերի հիման վրա:

Ավելի ուշ Իվան Ուրգանտը սոցիալական կայքերով տարածել էր ներեղության տեքստը: Սակայն, երևում է, ուկրաինացիները չեն բավարարվել ներողությամբ: Ուկրաինական «Եղբայրություն» կուսակցության առաջնորդ Դմիտրի Կորչինսկին հայտարարել է, որ մրցանակ է սահմանում բոլոր նրանց համար, ովքեր կկարողանան որևէ կերպ ծաղրել Իվան Ուրգանտին և կներկայացնեն իրենց ծաղրը հաստատող փաստ: Քաղաքական գործիչը խոստացել է Ուրգանտին ծաղրողին պարգևատրել 10.000 դոլարով:

Դմիտրի Կորչինսկին նաև դիմել է բոլոր ուկրաինացի մեծահարուստներին` հորդորելով միանալ իրեն և ավելացնել «մրցանակային ֆոնդը»:

Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության հերթական նիստը, որը վարել է ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Տիգրան Սարգսյանը։

Ի կատարումն ՀՀ Նախագահի 2013 թ. գարնանային զորակոչ անցկացնելու և զորացրում կատարելու հրամանագրի կառավարությունը զորակոչի ընդհանուր ղեկավարումն ապահովելու նպատակով ստեղծել է հանրապետական զորակոչային հանձնաժողով, զորակոչի անցկացման աշխատանքի համակարգման նպատակով` մարզային (Երևանի քաղաքային) զորակոչային հանձնաժողովներ, հաստատել է կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի կազմը։
Հիմք ընդունելով «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքը, ՀՀ կառավարությունը փոփոխություններ և լրացումներ է կատարել իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում, որը վերաբերում է գնումների գործընթացի կազմակերպմանը։

Վարչապետի պաշտոնակատար Տիգրան Սարգսյանի դիտարկմամբ այս որոշմամբ կառավարությունն ընդառաջել է բազմաթիվ ՊՈԱԿ-ների և գերատեսչությունների, մասնավորապես, թատրոնների ղեկավարներին, ովքեր թերի էին համարում գնումների ընթացակարգերը, որոնցով իրենք դժվարանում էին գնում կատարել, որովհետև մրցույթների անցկացումը ժամանակի անհարկի վատնում էր։ Եվ ահա որոշմամբ նշված հաստատություններին թույլ է տրվել մինչև մեկ միլիոն դրամ արժողությամբ ապրանք ձեռք բերելու ժամանակ կատարել ուղղակի գնումներ` առանց մրցույթ անցկացնելու։

Հաջորդ որոշմամբ գործադիրը հաստատել է ՀՀ սահմանադրությամբ և ՀՀ օրենքներով նախատեսված պետական կառավարման մարմինների և պետական հիմնարկների կողմից ձեռք բերվող որոշ ապրանքատեսակների տեխնիկական բնութագրերն ու առավելագույն գները։ Այս որոշման վերաբերյալ նույնպես Տիգրան Սարգսյանը մեկնաբանություններ է արել. «Բոլոր նախարարներն իրենց հսկողության տակ են պահելու այս ընթացակարգը, որովհետև սա իրենց անձնական պատասխանատվության խնդիրն է, – ասել է նա։ – ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը դուրս է բերել բոլոր այն ապրանքատեսակները, որոնք ամեն տարի մենք ձեռք ենք բերում, կրկնվող ցանկը` գրիչ, ջուր, միս, կարտոֆիլ, վառելիք և այլն։ Հսկող մարմինները հայտնաբերել են, որ շատ հաճախ կրկնվող ապրանքատեսակների ձեռքբերման գինը մրցույթով լինում է ավելի բարձր, քան դուք կարող եք այդ ապրանքը ձեռք բերել խանութում, ինչն անթույլատրելի է, հակառակը պետք է լինի` ավելի էժան, քան խանութում։ Հիմա մենք շատ կոշտ ֆիլտր ենք սահմանում։ Սահմանել ենք բոլոր այդ ապրանքատեսակների տիպերը, որոնցից այն կողմ իրավունք չկա մշտապես կրկնվող այդ ապրանքները գնել։ Եթե դուք ուզում եք ինչ-որ առանձնահատուկ գրիչ առնել կամ առանձնահատուկ թուղթ, պետք է հիմնավորեք դա։ Ինչո՞ւ է կարևոր տիպաբանությունը, որովհետև դրա վրա շատ հաճախ խաբեություն է կատարվում. ասում են, որ այսինչ շտրիխը փոխվեց, դրա համար էլ գինը բարձրացավ, հիմա այդպիսի խորամանկություն այլևս թույլ չենք տալու։ Հսկողությունն էլ լինելու է նախարարների կողմից. գինը պետք է լինի ավելի ցածր, քան այն գինն է, որ մենք այսօր հաստատում ենք։ Սա վերաբերելու է 70-80 տոկոս գնումներին. մենք և մեր հանրությունը պետք է վստահ լինենք, որ այս ապրանքը ձեռք ենք բերում այս պահի դրությամբ մանրածախ գներին համահունչ գներով։
Շատ կոշտ ֆիլտր է, քանի որ արգելում ենք դրանից բարձր գնով ձեռքբերումը և վերահսկողության պատասխանատվությունը դնում ենք նախարարների վրա։
Նախորդ նիստերից մեկում ես հանձնարարեցի, որպեսզի ֆինանսների նախարարությունը հրապարակային դարձնի այն խոշոր ձեռնարկությունների անունները, որոնք 2011 թվականի աուդիտի եզրակացությամբ ունեն լրջագույն թերություններ կամ չունեն աուդիտի եզրակացություն, ինչը նշանակում է, որ նրանց ֆինանսական հաշվետվությունները հավաստի չեն, և մենք այդ տեղեկությունը տրամադրենք նաև մեր հանրությանը։ Ես կարծում եմ ճիշտ կլինի, որ այն ձեռնարկությունները, որոնց ֆինանսական հաշվետվությունները հավաստի չեն, իրավունք չունենան մասնակցելու գնումներին։ Դա պետք է ամրագրել կառավարության որոշումով։
Համանման սկզբունք մենք որդեգրելու ենք նաև առողջապահական ծառայություններից օգտվելու ժամանակ։ Եթե նրանց ֆինանսական հաշվետվությունները թերի են կամ աուդիտորը եզրակացություն է տալիս, որ իր կողմից հրապարակված ֆինանսական հաշվետվությունն ունի լրջագույն թերություններ և այդ հաշվետվությունը չի արտահայտում իրականությունը, մենք այդպիսի խոշոր բուժհաստատություններին նույնպես պետք է սև ցուցակում տեսնենք և նրանց նկատմամբ շատ խիստ լինենք»։
ՀՀ ֆինանսների նախարարությանը հանձնարարվել է այս բովանդակությամբ որոշման նախագիծ ներկայացնել կառավարության քննարկմանը։
Իր նախկին որոշումներից մեկում կատարած փոփոխություններով գործադիրը շարունակել է հարկային մարմնի կառուցվածքի բարեփոխումը` օպտիմալացնելով հարկային մարմնի ստորաբաժանումները և կրճատելով տարածքային հարկային տեսչություններ։
Հավանություն է տրվել ՀՀ 2012 թ. պետբյուջեի կատարման հաշվետվությանը

ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել «ՀՀ 2012 թ. պետբյուջեի կատարման հաշվետվությունը հաստատելու» ՀՀ օրենքի նախագծին։ ՀՀ պետական կառավարման մարմինների ղեկավարներին հանձնարարվել է մինչև ս.թ. ապրիլի 23-ը ՀՀ ֆինանսների նախարարություն ներկայացնել հաշվետվության վերաբերյալ իրենց դիտողություններն ու առաջարկությունները, որոնց հիման վրա հաշվետվությունը կլրամշակվի։
ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել «Բնապահպանական վճարների դրույքաչափերի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու նախագծին, որով առաջարկվում է օրենքի ծածկագրերը համապատասխանեցնել ԱՊՀ արտաքին տնտեսական գործունեության անվանացանկի 5-րդ խմբագրությանը։
Նիստում հավանության են արժանացել ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություն կատարելու ՀՀ օրենքի և կից ներկայացված ՀՀ օրենքների նախագծերը, որոնք, Տիգրան Սարգսյանի դիտարկմամբ, որակապես առաջընթաց քայլ կապահովեն ոլորտի բարեփոխման ուղղությամբ։ «Բուռն քննարկումը դեռ առջևում է, – հավելել է վարչապետի պաշտոնակատարը։ – Նախատեսվում է Ազգային ժողովում լսումներ կազմակերպել և ընդունել հնարավորինս անթերի օրենքների փաթեթ»։
Գործադիրը քննության է առել Ազգային ժողովի պատգամավոր Դավիթ Հարությունյանի` օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրած ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերի փաթեթը, որով առաջարկվում է ցմահ ազատազրկման դատապարտված և կիսաբաց ուղղիչ հիմնարկում պատիժը կրող դատապարտյալներին տալ բաց ուղղիչ հիմնարկ տեղափոխելու հնարավորություն։ Կառավարության եզրակացության համաձայն նախագծերի փաթեթը լրամշակման կարիք ունի։
Նիստում քննարկվել է ՀՀ ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքի նախագիծը, որն օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրել են ԱԺ մի խումբ պատգամավորներ։ Օրինագիծը, ըստ հեղինակների, նպատակ ունի ձևավորել հասարակության վստահությունն ընտրական գործընթացի և արդյունքի նկատմամբ։ Կառավարությունը բացասական եզրակացություն է տվել նախաձեռնությանը` հիմնավորելով այն։
Վերը նշված օրինագծերը և կառավարության եզրակացությունները սահմանված կարգով կներկայացվեն ՀՀ Ազգային ժողով։
Համալրվում է պետական կենսաթոշակային համակարգի շտեմարանը

Գործադիրը սահմանել է անհատական (անձնավորված) հաշվառման տվյալների բազայի տվյալներն ամբողջացնելու, այդ թվում` 2012 թ. տվյալները լիազոր մարմին ներկայացնելու և դրանք պետական կենսաթոշակային համակարգի շտեմարան ներառելու կարգը, տվյալներում առկա անճշտությունները ճշտելու և տվյալներն ամբողջացնելու մեխանիզմները և այլն։
ՀՀ կառավարությունը 2013 թ. պետբյուջեում կատարել է վերաբաշխում, փոփոխություններ` իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում և ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայությանը հատկացրել ավելի քան 28 մլն դրամ, որով համապատասխան փոփոխություններ կարվեն Սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգի տվյալների շտեմարանների կառուցվածքում` ապահովելով անհրաժեշտ տվյալներն ստանալը, պատշաճ ձևով գրանցելը, պահպանելը, սահմանված ձևաչափով արտահանելը և առցանց եղանակով ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայությանը տրամադրելը։ Միաժամանակ ձեռք կբերվեն համապատասխան սարքավորումներ։
Կառավարությունն իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում կատարել է փոփոխություն և լրացում, որոնցով կապահովվի Տավուշի մարզի համայնքներում կառուցված ոռոգման համակարգերի շահագործումը և այդ համակարգերով սպառողներին անխափան ջրամատակարարման իրականացումը, ինչպես նաև «Գյուղական կարողությունների ստեղծում» ծրագրով «Աջակցություն պտղի և ընկուզենու արտադրության» բաղադրիչով հիմնված «Հայկական միրգ» ԲԲԸ կանոնավոր գործունեության կազմակերպումը։
Հայաստանի Հանրապետության և Միջազգային զարգացման ընկերակցության համաձայնագրով իրականացված «Գյուղական ձեռնարկությունների և փոքրածավալ առևտրային գյուղատնտեսության զարգացման» ծրագրով Շիրակի մարզի Հայկավանի և Լոռու մարզի Մեծ Այրումի համայնքներում կառուցված գազատարների շահագործումն ապահովելու նպատակով կառավարությունը նշված ծրագրով ձեռք բերված գույքի կազմից մոտ 80 մլն դրամ արժողությամբ գույքը նվիրաբերել է համայնքներին։
Աջակցություն կստանա տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը

ՀՀ կառավարությունը հաստատել է`
– տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի խթանման ծառայությունների 2013 թ. ծրագիրը և միջոցառումների ցանկը. ծրագրի համար ՀՀ պետբյուջեում նախատեսված է 80 մլն դրամ, որով Հայաստանի ՏՏ ոլորտը ներկայացվելու և խթանվելու է Հայաստանում և արտերկրում, անցկացվելու է հետազոտություն, հասարակական իրազեկում. երկրորդ ուղղությունը միջազգային համագործակցությունն է, որի նպատակն է խթանել արտասահմանյան ներդրումները, ստեղծել նոր աշխատատեղեր, ինչպես նաև ծանոթանալ և կիրառել լավագույն միջազգային փորձը. համատեղ ծրագրեր կիրականացվեն համաշխարհային ճանաչում ունեցող այնպիսի ընկերությունների հետ, ինչպիսիք են «Ինթելը», «Սիսկոն», «Նեյշնլ ինսթրումենթսը», «Նոկիան» և այլ վերազգային ընկերությունները,
– պարտադիր կուտակային բաղադրիչի շրջանակում մասնակիցների ռեեստրը վարողի տեղեկատվական համակարգեր ներառված տեղեկության հավաստիությունն ապահովելու նպատակով` մասնակիցների ռեեստրը վարողին բնակչության պետական ռեգիստրի տեղեկատվական համակարգից տվյալներ տրամադրելու կարգը։
ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել`
– «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կոնվենցիայի ՀՀ քառամյա պարբերական զեկույցին,
– Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամային սպորտի զարգացման 2013-2017 թթ. ծրագրին և ծրագրի իրականացման միջոցառումների ցանկին,
– հանրակրթական ծրագիր (ծրագրեր) իրականացնող ոչ պետական կազմակերպություններին պետական սեփականություն հանդիսացող անշարժ գույք նվիրաբերելու սկզբունքներին և չափանիշներին։

Միջազգային համագործակցություն

ՀՀ կառավարությունը համաձայնություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Բելառուսի Հանրապետության կառավարությունների միջև ատոմային էներգիայի խաղաղ օգտագործման նպատակով համագործակցության համաձայնագրի կնքման առաջարկությանը։
Կառավարության համաձայնությունն են ստացել Հայաստանի Հանրապետության և Բահրեյնի Թագավորության կառավարությունների միջև ներդրումների խրախուսման և փոխադարձ պաշտպանության, ինչպես նաև մաքսային գործերում համագործակցության և փոխադարձ օգնության համաձայնագրերի կնքման առաջարկությունները։
Նիստում համաձայնություն է տրվել Հայաստանի Հանրապետության և Ուրուգվայի Արևելյան Հանրապետության կառավարությունների միջև սովորական անձնագրերի դեպքում մուտքի արտոնագրի պահանջի վերացման համաձայնագրի կնքման առաջարկությանը։
Գործադրի համաձայնությանն է արժանացել Հայաստանի Հանրապետության և Արգենտինայի Հանրապետության կառավարությունների միջև դիվանագիտական ներկայացուցչությունների, հյուպատոսական, վարչական և տեխնիկական անձնակազմի խնամքի տակ գտնվող ընտանիքի անդամների` վճարովի գործունեության ազատ իրականացման համաձայնագրի կնքման առաջարկությունը։
Նիստում համաձայնություն է տրվել ՀՀ կառավարության և Միջազգային համագործակցության Ճապոնիայի բանկի միջև 2005 թ. ստորագրված Երևանի համակցված շոգեգազային ցիկլով էներգաբլոկի նախագծի վարկային համաձայնագրում միջոցների վերաբաշխում կատարելու առաջարկությանը։
Ս.թ. ապրիլի 21-ից մինչև 27-ը Մոսկվայում կայանալիք ԱՊՀ մասնակից երկրների դպրոցական սպորտի առաջին միջազգային փառատոնին մասնակցելու նպատակով Հայաստանի շախմատի և բադմինթոնի ֆեդերացիաներին տրամադրելու համար կառավարությունը ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարությանը հատկացրել է ավելի քան 1.5 մլն դրամ։ Մեկ այլ որոշմամբ նախարարությանը հատկացվել է 28 մլն դրամ, որը տրամադրվելու է Հայաստանի նետաձգության ազգային ֆեդերացիային` 2013 թ. մայիսի 27-ից հունիսի 1-ը Էջմիածին քաղաքում Եվրոպայի Գրան Պրիի 2-րդ փուլի մրցաշարի կազմակերպման և անցկացման նպատակով։

Վերջին 20 տարվա ընթացքում անընդհատ խոսվում է այն մասին, որ հաջորդ տարի հայ–թուրքական սահմանը կբացվի, սակայն դա միշտ հետաձգվում է: Որոշ քաղաքական պաշտոնյաների կարծիքով` սահմանի հարցը երկկողմ հարաբերությունների խնդիր է, ուստի շատերն այդ նուրբ հարցին փորձում են չխառնվել՝ գիտակցելով, որ այդպիսի բարդ խնդիրները լուծելու համար պետք է ամբողջական պատկեր ունենալ սահմանի վերաբերյալ: Այդ հարցն ավելի լավ հասկանալու համար զրուցեցինք պատմական գիտությունների թեկնածու, թուրքագետ Արտակ Շաքարյանի հետ:

– Պրն Շաքարյան, հայ–թուրքական սահմանի բացումը հնարավո՞ր է: Եվ եթե այո` ե՞րբ:

– Շատ հնարավոր է, որ թուրքերը մտադրություն ունենան 2015 թ. Ցեղասպանության 100- ամյակի հիշատակելու և ճանաչելու գործընթացը տապալել: Եվ եթե հանկարծ 2015 թ. մարտին սահմանը կարճ ժամանակով բացվի, դա մեծ հարված կլինի սփյուռքի կամ Հայաստանի այն հայտարարություններին, որ Թուրքիան շարունակում է շրջափակել Հայաստանի Հանրապետությունը՝ շարունակելով Ցեղասպանությունը: Բացի դրանից, խնդիրն այն է, որ սահմանի բացումը կարող է երկարատև չլինել, քանի որ այն կարելի է բացել և նորից փակել: Իսկ թուրքերի «եթե ԼՂՀ-ի հարցում Հայաստանը տարածքային զիջում անի, փոխարենը Թուրքիան սահմանը կբացի» պահանջը  միանշանակ անընդունելի է:

– Սահմանի բացումը հիմնականում ի՞նչ խնդիրների հետ է կապված, և այն ինչպե՞ս կդիտվի դրանով հետաքրքրվող պետությունների կողմից:

– Սահմանի հարցը կապված է մի քանի խնդիրների հետ: Դրանցից մեկն Արցախի հիմնախնդիրն է: Քանի դեռ սահմանը փակ է, Հայաստանը գտնվում է շրջափակման մեջ և տնտեսապես անշահավետ իրավիճակում է, ի տարբերություն Ադրբեջանի, որը մեծ եկամուտներ է ստանում իր նավթի շնորհիվ: Իսկ Թուրքիայի կողմից սահմանի բացումը Ադրբեջանը կդիտի որպես դավաճանություն, որը Հայաստանի յուրաքանչյուր զարգացում համարում է հարձակում իր վրա:

– Ադրբեջանն ի՞նչ հարաբերության մեջ է Թուրքիայի և Հայաստանի հետ, և ինչպե՞ս կարող է ազդել վերջինի վրա սահմանի բացման հարցում:

– Ադրբեջանը մեծ ազդեցություն ունի Թուրքիայի վրա, քանի որ շատ մեծ ներդրումներ ունի այնտեղ, ինչպես բիզնեսում, այնպես էլ ներքին քաղաքականության մեջ: Օրինակ՝ Թուրքիայի ամենամեծ նավթաքիմիական ընկերության բաժնետոմսերի մեծ մասն ադրբեջանական են: Թուրքիայում այսօր էականորեն իսլամիստների և ազգայնականների միջև պայքար կա, իսկ Ադրբեջանը շատ լավ հարաբերություններ  է պահպանում ազգայնականների հետ և աջակցում նրանց՝ հայատյացությունը տարածելու նպատակով: Համագործակցություն, որն այսօրվա իսլամիստ Թուրքիայի իշխողներին ձեռնտու չէ: Բացի դրանից, Թուրքիան այսօր ավելի շատ բիզնես պետություն է, և նրա արտաքին քաղաքականության «զրո խնդիր հարևանների հետ» սկզբունքը գործում է իր իսկ բիզնեսի զարգացման համար: Այդ իսկ պատճառով լավ հարաբերություններ է պահպանում սահմանամերձ երկրների՝ Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Հունաստանի, ժամանակին նաև Սիրիայի, Վրաստանի և Իրանի հետ. թուրքական բիզնեսն աստիճանաբար այդ երկրներում ամուր դիրքեր է գրավում: Իսկ Հայաստանն իր 2,5 միլիոնանոց շուկայով չի հետաքրքրում Թուրքիային: Նույնիսկ անիմաստ է համեմատել 7 միլիոնանոց նավթով հարուստ ադրբեջանական շուկան Հայաստանի շուկայի հետ: Այնպես, որ Թուրքիայի օլիգարխներին այնքան էլ չի հետաքրքրում սահմանի բացման գաղափարը: Այն ավելի շատ հետաքրքրում է համեմատաբար աղքատ հատվածին՝ Արևմտյան Հայաստանում ապրող բնակչությանը, որը կազմված է կա՛մ ադրբեջանցիներից, որոնք հակահայկական են, կա՛մ քրդերից, որոնց զարգացումը Թուրքիան չի ուզում: Խնդիրն այն է, որ քրդերը, որոնք կազմում են Թուրքիայի բնակչության 20-30 տոկոսը, արմատավորված լինելով մասնավորապես Վանում և Դիարբեքիրում, բավական ակտիվ են բարձրաձայնում հայոց Ցեղասպանության մասին: Ուստի նրանք կարող են լինել մեր դաշնակիցը Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հարցում: Սակայն Ցեղասպանության ճանաչման և հողերի վերադարձման դեպքում անխուսափելի է թվում բախումը քրդերի հետ: Ադրբեջանական փողերով և թուրքական ցանկությամբ գնում են դեպի հակաքրիստոնեություն, հակահայություն:

– Գերտերությունները որքանո՞վ են հետաքրքրված սահմանի բացման խնդրով:

– Գերտերություններին հետաքրքրում է սահմանի բացումը: 2009 թ., երբ արձանագրությունները ստորագրվեցին, Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի շահերը նույնիսկ համընկան: ԱՄՆ-ն քաջ գիտակցում է, որ Հայաստանն ունի միայն մեկ բաց սահման Վրսատանի և Իրանի հետ: Այդ դեպքում Հայաստանը ստիպված համագործակցում է Հյուսիսի հետ` այդ կերպ խորացնելով իր կապը Ռուսաստանի հետ: Իսկ եթե սահմանը բացվի, ապա արևմտյան ներդրումների մի մասը կգա Հայաստան՝ մեզ կապելով արևմտյան շուկայի հետ, ինչի հետևանքով էլ կթուլանա Ռուսաստանի ազդեցությունը, և կավելանա  ԱՄՆ-ի  ազդեցությունը Հայաստանի վրա:

– Ինչ վերաբերում է Ֆրանսիայում Հայոց  ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող  օրինագծին, ճշմարտության ի՞նչ հատիկներ կան:

– Ֆրանսիայում հայերը մեծ ընտրազանգված են կազմում` մոտ 300 000 և ավելին: Նրանք անհրաժեշտ են Ֆրանսիային: Այն ժամանակ նախագահ Նիկոլա Սարկոզին ամեն ինչ անում էր, որ հայերի ձայները շատ լինեն, քանի որ առջևում նախագահի ընտրություններն էին: Այժմ տեսնում ենք, որ օրենքը կրկին վերադարձել է: 2014 թ. ընտրություններն են: Իհարկե, Վալերի Բուայեն կամ օրինակ՝ ամերիկյան լոբիստները հայանպաստ գործ են կատարում, սակայն ոչ միայն հայերի գեղեցիկ աչքերի համար: Նրանք ունեն իրենց ներքաղաքական հաշվարկները: Դա ևս պետք է գիտակցել:

– Որո՞նք են Հայաստանի առավելությունները, որոնցով մյուս պետությունները կարող են հետաքրքրվել:

– Հայաստանի առավելություններից մեկը Հայոց ցեղասպանության հիմնախնդիրն է, որով թուրքերն իրենց դեմ զենք ստեղծեցին: Երկրորդը սփյուռքն է, որը Ցեղասպանության հարցում միավորված է, ինչը չէի ասի ԼՂՀ-ի մասին: Ինչո՞ւ: Քանի որ Ցեղասպանության գաղափարը սփյուռքահայերի արյան մեջ է: Մյուս կարևորությունը քրիստոնեությունն է: Հայաստանը, որ գտնվում է մահմեդական միջավայրում, դեռ գոյատևում է հենց քրիստոնեության շնորհիվ: Մեր առավելությունն է նաև այն, որ Հայաստանը դաշնակից է քրիստոնյա երկրների հետ: Այնուամենայնիվ, սփյուռքն այսօր ամենակարևոր ուժն է Հայաստանի համար, որովետև նրա մի մասը զարգացած պետություններում էլիտայի մաս է կազմում, և ՀՀ սփյուռքի, արտաքին գործերի ու կրթության ու գիտության նախարարությունները կարող էին ավելի լավ օգտագործել սփյուռքի ռեսուրսը: Սակայն արի ու տես, որ թուրքերն օտար համալսարաններում բացում են հայագիտության, թուրքագիտության ամբիոններ, իսկ մենք՝ ոչ:

– Ո՞րն է հիմնական պատճառը:

– Ֆինանսավորում չունենք, առաջնայնություն չեն տալիս այդ հարցին կամ գուցե համապատասխան մարմիններում լավ մասնագետներ չեն աշխատում: Ցավոք, այսօր դեռ կա պետական ատյաններում ծանոթով աշխատանքի ընդունվելու հանգամանքը: Այնտեղ աշխատավարձը ցածր է, մասնագետները չեն վերապատրաստվում, ինչն էլ հանգեցնում է միջակության: Հարցերը խորքային են: Կարծում եմ՝ մեր յուրաքանչյուր դեսպանատանը պետք է լիներ նվազագույնը մեկ աշխատող՝ կցորդ, որը զբաղվեր սփյուռքի հարցերով, և ավելին, ոչ թե ընդամենը զեկույցներ ուղարկեին, այլ գնային և սփյուռքահայերի հետ աշխատեին: Այդ առումով հրեաները բավական լավ ծրագրեր ունեն: Օրինակ՝ նրանք ամերիկյան համալսարանների ուսանողներին ծրագրեր են առաջարկում, անվճար տանում Իսրայել, այնտեղ փորձում աշխատանքի, ընտանիք կազմելու առաջարկություններ անել և այլն: Այսինքն՝ խորքային ծրագրեր, որոնք մենք չունենք կամ չենք ուզում ունենալ:

– Ի դեպ, ի՞նչ կարող են տալ մշակութային շփումները հայ–թուրքական հարաբերություններում:

– Մշակութային գործիչների, նաև ուսանողների, լրագրողների միջև շփումներն  էական գործոններ են: Դրանք օգնում են, որ թուրք կինոգործիչը կամ լրագրողներն այցելեն Եղեռնի հուշահամալիր, ծանոթանան հայերի տեսակետին և չխուսափեն միմյանցից: Թուրքիայում թյուր կարծիք է տարածվել, որ Հայաստանը լի է մուրացիկներով, հայերը կառքերով են տեղափոխվում, մեքենաներ չկան: Եվ ամենազավեշտալին այն է, որ նրանք կարծում են՝ եթե թուրքը գա Հայաստան, հայերն այնքան են ատելությամբ լցված նրանց հանդեպ, որ հնարավոր է հրապարակի մեջտեղում այրեն:

– Սփյուռքի ներուժը ճիշտ ուղղությամբ օգտագործելուց բացի, ի՞նչ պետք է անել հայկական հիմնահարցին լուծում տալու համար:

– Հայերս պետք է հասկանանք, թե ինչի համար ենք ուզում Ցեղասպանության ճանաչումը և ինչպես: Արդյոք մենք փողի՞, թե՞ տարածքի համար ենք այն պահանջում, թե՞ պարզապես ուզում ենք` ճանաչվի, և վերջ: Մեր արտգործնախարարությունը նույնպես չի մշակել հստակ ռազմավարություն այդ առումով:

Եկեք մինչ ուրիշին մեղադրելը սկսենք մեզանից: Հայաստանում ունենանք ոչ թե 3 միլիոն, այլ 8 միլիոն բնակչություն, որպեսզի ի վիճակի լինենք մարսել Արցախում տարած հաղթանակները: Եվ ողբալու, մեղադրելու փոխարեն ավելի շատ գործենք:

Ելենա ՉՈԲԱՆՅԱՆ

Այսօր «Ելակետ» մամուլի ակումբում հուշարձանների եւ պատմական վայրերի միջազգային օրվա շրջանակներում տեղի ունեցավ Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի նախագահ, հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի մամուլի ասուլիսը, ով, թեև ընդգծեց, որ ուրախ է, որ հասկանալով խնդրի կարևորությունը, աշխարհն առանձնացնում է օր` նվիրված հուշարձանների պահպանությանը, բայց ինքն անձամբ մինչ օրս չի արձանագրել այս օրվա արդյունավետությունը:

Հարցին, թե ինչ քայլեր կձեռնարկեր ինքը, եթե լիներ, օրինակ, մշակույթի նախարար, Սամվել Կարապետյանն ասաց. «Մի 5 րոպեով կուզենայի ոչ թե մշակույթի, այլ գիտության և կրթության նախարար լիներ, կհասցնեի երևի մի հրաման տալ, որ դպրոցականներին պետք է հնարավորինս շատ տանել արշավների, որպեսզի գոնե միջին և բարձր դասարանցիները տեսնեն, ճանաչեն իրենց հայրենիքը: Դպրոցահասակ տարիքում ես և իմ մոտ 4 ընկերները սեփական նախաձեռնությամբ գնում էինք արշավների, ճանաչում էինք հայրենիքը: Վստահ եմ, որ սա է պատճառը, որ ես և այդ մի քանի ընկերներս չլքեցինք և միտք չունենք լքել Հայաստանը, որովհետև այն ճանաչելուց հետո չսիրել հնարավոր չէ: Մինչդեռ այսօր շատերն այնպես են սպառում ամեն ինչ, որ երևում է` վստահ են, որ չեն ապրելու այստեղ: Մենք տնտեսական պատճառներով չենք արտագաղթում, հավատացեք, մենք ամենանվազ հայրենաճանաչ պետություններից ենք` սա է արտագաղթել ցանկացողների մեծ տոկոս ունենալու պատճառը: Մեր երեխաները հայկական երգերով ու հեքիաթներով չեն դաստիարակվում, օտարը հարազատ են համարում, չգիտեն իրենց արմատները, դրա համար էլ կեր ու խում են սարքում պատմական վայրերի տարածքում և իրենց աղբն անգամ չեն հավաքում: Ապականված հասարակություն ունենք», – ասաց բանախոսը և չթաքցրեց, որ խորապես հիասթափված է արժեքային համակարգի խեղումներից:

Տեխասում պարարտանյութեր արտադրող գործարանում տեղի ունեցած պայթյունից 70 մարդ է զոհվել,առնվազն 200 մարդ` տուժել: Ինչպես նշել են ԱԻ կենտրոնից, 40 մարդ գտնվում է ծանր վիճակում, յոթ հրշեջ անհետ կորած են: Անկախն դեպքի մանրամասները ավելի վաղ տեղեկացրել էր:

Բաղադրությունը` խմորի համար

2-3 ճաշի գդալ մեղր

0,5 բաժակ շաքարավազ

2 ձու

0,5 թ/գդալ սոդա

ալյուր

ընկույզ:

Կրեմ

1-ին տարբերակ

500 գ թթվասեր

5 ճ/գդալ շաքարավազ:

2-րդ տարբերակ

2 բանան

2-3 ճ/գդալ խտ.կաթ:

Պատրաստման եղանակը

Գոլորշու վրա թասի մեջ լցրած հալեցնել  մեղրն ու շաքարը, ապա ավելացնել ձուն` մեկ -մեկ, անընդհատ խառնելով: Ապա սոդան ցանել վրան  ու խմոր հունցել (պետք է խտությունը պլաստիլինի նման լինի, ձեռքին չկպչող): Թխել 200⁰С-ում, 4-5 րոպե, մինչ վարդագունելը: Տապակը ձեթոտելու կարիք չկա, պարզապես տակը մի քիչ ալյուր կարելի  է ցանել:

Գրտնակելիս միանգամից խմորին հարկավոր է պահանջված ձևը տալ, որ թխելուց հետո կտրելու անհրաժեշտություն չառաջանա: Նկարագրված ձևով թխել  5 շերտ, իսկ մնացած խմորից` մի քանի գունդ պատրաստել ու մեջն ընկույզ դնել: Գնդերը տապակի մեջ դասավորել իրարից հեռու, որ չկպչեն: Կարելի է թխման ընթացքում շրջել, որ չայրվեն: Մինչ շերտերն ու գնդերը հովանում են, պետք է պատրաստել կրեմը. դրա համար թթվասերը հարվում է շաքարավազի, իսկ բանանը` խտ.կաթի հետ (բլենդերում):

Հիմա տորթը հավաքելու ժամանակն է:

Սկզբում դրվում է մի շերտը, քսվում է կրեմը` բանանով կամ թթվասերով, հերթով` թթվասեր-բանան-թթվասեր բանան: Դրանից հետո գնդերը զգուշությամբ  պետք է կրեմապատել  ու բրգաձև  շարել տորթի վրա:Մնացած կրեմն էլ ավելացնել այնպես, որ  տորթն ամբողջությամբ ծածկվի: Ձևավորելու համար վրայից բանանային կրեմ պետք է լցնել , որ  մարմարյա հետքերի տպավորություն ստեղծվի: Ցանկալի է տորթը գիշերը թողնել, որ կրեմն ամբողջությամբ ներծծվի ու խմորը փափկի, իսկ հաջորդ օրը կարելի է վայելել:

Տեխասում պարարտանյութեր արտադրող գործարանում տեղի ունեցած պայթյունից 70 մարդ է զոհվել,առնվազն 100 մարդ` տուժել: Ինչպես նշել են ԱԻ կենտրոնից, 40 մարդ գտնվում է ծանր վիճակում:

Պայթյունի պատճառը ներկա դրությամբ դեռևս պարզ չէ: ԶԼՄ-ների տվյալներով, պայթյունի վայրում հրդեհով են բռնկվել մի քանի շենքեր, որոնցում հնարավոր է մարդիկ լինեն:

Դեպքը կատարվել է Ուեսթ քաղաքում, տեղական ժամանակով 19:50-ին:Քաղաքի բնակչությունը 2700 մարդ է:

Տեղաբնակ մի կին KWTX-TV հեռուստաալիքին պատմել է, որ գործարանից 20 կմ հեռավորությունից լսել է մի քանի պայթյուն.”Տպավորությունն այնպիսին էր, ասես մոտակայքում 3 ռումբ պայթեց”:

Տեխասի նահանգապետ Ռիկ Պերրին իր հայտարարության մեջ ասել է,”Մենք հետևում ենք իրավիճակին ու տեղեկություններ հավաքում: Գործի ենք դրել բոլոր ռեսուրսները: Մենք աղոթում ենք Ուեսթի բնակիչների համար”:

Թեև Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավը մեկնարկեց ապրիլի 6-ին, ակտիվ փուլ  մտավ միայն այս շաբաթ, ինչը պայմանավորված էր ապրիլի 9-ի սպասումներով:

Մինչև հիմա ապրիլի 9-ն էր խանգարում, իսկ ա՞յժմ

«Բարևի» շարժման ղեկավարները և այդ շարժմանը միացած ՀՅԴ ներկայացուցիչները հրապարակայնորեն  հայտարարել են, որ իշխող ռեժիմի դեմ պայքարում կարևորագույն հանգրվան են համարվում հենց Երևանի ավագանու ընտրությունները: Այդպիսի ակնարկներ են արել նաև ԲՀԿ-ի ներկայացուցիչները, իսկ ՀԱԿ-ի անցյալ շաբաթ կայացած հիմնադիր համագումարում այդ հանգամանքը կարևորվեց նաև նորաստեղծ ՀԱԿ կուսակցության և նրա քաղաքական վերնախավի կողմից:

Ու եթե մինչև համամասնական ցուցակների առաջադրումները ներքաղաքական գլխավոր հարցը մնում էր այն, թե արդյոք ընդդիմությունը հանդես կգա՞ միասնական դիրքերից, ապա այժմ, երբ դա տեղի չունեցավ, մյուս գլխավոր հարցը մնում է, թե արդյոք ընդիմադիր ուժերը կկարողանա՞ն համագործակցության եզր գտնել` արդար ու թափանցիկ ընտրություններ ապահովելու նպատակով վերահսկողություն սահմանելու հարցում, և արդյոք ընտրություններից հետո հնարավոր կլինի՞ միասնական ջանքեր գործադրել և ընդդիմադիրներից որևէ մեկին «դարձնել» քաղաքապետ:

Իհարկե, արդեն չենք քննարկում, թե ինչքան լավ կլիներ, որ ընդդիմությունը կարողանար կամք դրսևորել ու միասնական ցուցակով հանդես գալ, բայց նաև նշենք, որ քաղաքական պայքարի այս փուլում մեկ այլ հնարավորություն է, որ ընտրապայքարին մասնակցող ուժերը հանդես գան առանձին-առանձին, յուրաքանչյուրն ավելի ջանադրաբար աշխատի, յուրաքանչյուրը տանի որոշակի վստահության քվե, ու այդ քվեների միասնական գումարն այնքան լինի, որ իշխող քաղաքական ուժը չկարողանա մեծամասնություն ստանալ, հետևաբար` ինքնուրույն ավագանի ձևավորել և քաղաքապետ առաջադրել:

Այդ դեպքում, իհարկե, հարց է առաջանում, թե ընդդիմադիր ուժերն իրենց ինչպես կդրսևորեն հետընտրական զարգացումներում, և կկարողանա՞ն համակարգված կազմակերպել իրենց գործունեությունը, որ արդեն ավագանու ներսում կարողանան ընդդիմադիր  մի որևէ ուժ ներկայացնող թեկնածուի միասնաբար «կարգել» Երևանի քաղաքապետ: Բայց դրա համար դեռ պետք է ընտրություններում արդյունքներ ունենան:

Մի խոսքով, արդեն այս շաբաթվանից ակտիվորեն քարոզչություն սկսեց իշխող ՀՀԿ-ն` հանձին իր համամասնական ցուցակը գլխավորող Տարոն Մարգարյանի և ԲՀԿ-ն` ժողովրդին Հյուսիսային պողոտայում իր քարոզչանյութերով գլխարկներ ու շապիկներ բաժանելով: Մյուս ուժերը, իհարկե, նույնպես սկսեցին քարոզարշավը, բայց ոչ այնպես ակտիվ, ինչպես ՀՀԿ-ն:

Մինչ այդ իշխող ՀՀԿ-ն արդեն մի քանի շաբաթ էր, ինչ հեռուստաեթերը ողողել էր իր միջոցառումների, ծրագրերի մասին պատմող տեսանյութերով, ինչը, ի դեպ, համարվում է պասիվ քարոզչություն: Բայց իր նախընտրական քարոզչությունը սկսելու շեմին իշխող ուժը հանդես եկավ մի հայտարարությամբ, որը քաղաքական շատ ուժերի, գործիչների ու սովորական քաղաքացիների զայրույթը հարուցեց: «Երևանի ավագանու ընտրություններին ՀՀԿ կենտրոնական ընտրական շտաբը, շահագրգիռ լինելով ընտրական գործընթացի պատշաճ կազմակերպմամբ և իրականացմամբ, դատապարտում է ընտրությունների վրա ստվեր ձգող ցանկացած երևույթ, այդ թվում նաև ընտրակաշառքը, և իր լիազորությունների շրջանակում հետամուտ է լինելու, որպեսզի նախընտրական քարոզարշավի ամբողջ ընթացքն ու բուն քվեարկությունն իրականացվի բացառապես ընտրական օրենսգրքով սահմանված պահանջներին համապատասխան»,- նշված էր այդ հայտարարության մեջ:

Եվ սա այն ժամանակ, երբ հասարակությունը շարունակ խոսում է,  թե համատիրությունները և տեղական հեղինակությունները, տնօրեն-ուսուցիչներն իրենց «ազդեցության գոտուց» անձնագրեր են հավաքում և 10-15 հոգանոց «հավաստիների» ցուցակ կազմում, խոստանում մայիսի 3-4-ը գումարով խրախուսել` «ճիշտ» կողմնորոշվելու համար, փակել կրպակներում ունեցած պարտքերը և այլն: Տպավորություն է ստեղծվում, թե այս հայտարարությունը ՀՀԿ շտաբից չի հնչել, այլ մի որևէ ընդդիմադիր ուժի գրասենյակից, որը տարիներ ի վեր պայքարում է այլասերված ընտրական տեխնոլոգիաների դեմ…

Բայց սա չէ կարևորը, այլ այն, որ ՀՀԿ-ական տարբեր տրամաչափի հայտնի և անհայտ գործիչներ արդեն բացեիբաց  այս ընտրապայքարը համարում են ոչ թե քաղաքական պայքար, այլ «Տարոնի ընտրություն»: Այսինքն` փորձ է արվում անձնավորել, թե իբր երևանցին պետք է ընտրի ոչ թե այս կամ այն քաղաքական ուժին, այլ վերջին տանամյակների «լավագույն քաղաքապետ» Տարոն Մարգարյանին, որը հասարակության մեջ որոշակի հարգանք է վայելում:

Երևանի ավագանու ընտրությունները չեն կարող քաղաքական չլինել

Հայտնի է, որ Երևանում, ըստ պաշտոնական տվյալների, բնակվում է ՀՀ ընդհանուր բնակչության մոտ կեսը: Այսինքն` նա, ով իշխում է Երևանում, փաստացի իշխում է Հայաստանի կեսին, եթե նույնիսկ հաշվի չառնենք, որ իրականում Երևանում ավելի շատ մարդ է բնակվում, քան մնացած բոլոր մարզերում միասին:

«Ես մի պահ պատկերացնում եմ, թե ինչ կկատարվի, երբ Երևանի քաղաքապետը լինի ընդդիմադիր… Նախ` Երևանի բնակչությունը քաղաքականապես ավելի ակտիվ է, ինչը բնական է մայրաքաղաքի բնակչության դեպքում, երկրորդ` այստեղ բնակվում է մեր երկրի բնակչության մեծամասնությունը, և երրորդ` հիմնականում Երևանում են կենտրոնացած ոչ միայն Հայաստանի քաղաքական բոլոր ուժերի կենտրոնները, այլև ֆինանսատնտեսական կապիտալի գերակշիռ մասը: Ուստի ես վստահորեն կարող եմ ասել` ով իշխում է Երևանում, նա իշխում է ամբողջ Հայաստանում, և Երևանի քաղաքապետն իր կարևորությամբ երկրորդ մարդն եմ դիտում Հայաստանում երկրի նախագահից հետո: Դրա համար էլ Երևանի ավագանու ընտրությունները մնում են միակ տարբերակը իշխանության մենաշնորհի հիմքերը թուլացնելու համար»,- նշեց քաղաքագետ Արթուր Ղազարյանը:

Նա, ի դեպ, նշեց նաև,  որ թեժ մթնոլորտում անցած նախագահական ընտրություններից հետո կայանալիք ընտրությունները, եթե նույնիսկ հանենք մնացած բոլոր բաղադրիչները, ուղղակի չեն կարող քաղաքական չլինել:

Այսինքն` որքան էլ ՀՀԿ-ն փորձի հասարակության ուշադրությունը շեղել Երևանի ավագանու ընտրություններից` դրանք որակելով ոչ քաղաքական, միևնույն է, ընդդիմությունն անընդհատ ակտիվ է պահելու այս թեման, ինչպես վերջին անգամ դա հրապարակավ հայտարարեց Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, թե «բոլորը պետք է հասկանան, որ ընտրելով Տարոնին` ընտրում են այս ռեժիմը, քանի որ Տարոնն այս ռեժիմի խամաճիկն է»:

Մինչդեռ ավելի լավ կլիներ, որ ընդդիմադիրները հստակ արտահայտվեին` կհամագործակցե՞ն ընտրությունների վերահսկման գործընթացում, և ընտրություններից հետո միասնական ճակատով հանդես կգա՞ն, թե՞ ոչ:

Անզեն աչքով էլ կարելի է նկատել, թե վերջին շաբաթներին ինչպես են Երևանում աշխուժացել բարեկարգման-շինարարական աշխատանքները, ինչպես են աշխույժ «ճիմապատվում» քաղաքի տարբեր տարածքները, ինչպիսի ծաղիկներ են ցանվում: Նույնիսկ մայրաքաղաքի հեռավոր արվարձաններում բարեկարգվում են փողոցները. նեղերը ավելի են լայնացվում, լայները` գեղեցկացվում, փոխվում են մայթերի` ընդամենը երկու տարի առաջ փոխված եզրաքարերը, ասֆալտապատման աշխատանքներ են սկսվել անգամ այնպիսի խուլ փողոցներում, ինչպիսին, օրինակ` Արարատյան զանգվածի ոլոր-մոլոր, վերջին 5-10 տարում ասֆալտի ու ասֆալտապատողի երես չտեսած փողոցներն ու մայթերը:

Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական քարոզչության փուլը դեռ չսկսված` Ավանում` մեր բակում, վարչական շրջանի ղեկավարությունը որոշեց քանդել դեռևս խորհրդային տարիներից կառուցված արգելապատը` որը բակն անջատում էր դիմացի այգուց և ավելի բարձր դիրք էր զբաղեցնում բակի նկատմամբ, որպեսզի այնտեղից հողը, ջրերը չհոսեին դեպի բակ: Այդ արգելապատը, արդարության համար պետք է նշենք, իրոք բավականաչափ նեղացնում էր բակի երթևեկելի հատվածը ու մեքենաների տեղաշարժին էականորեն խանգարում էր: Բայց արդեն մի քանի տասնամյակ քաղաքացիներին խանգարող արգելապատը քանդելու և ճանապարհը լայնացնելով` նոր արգելապատ կառուցելու աշխատանքները «պատահաբար» համընկան «Ավելի լավ» երևանի քարոզչության շրջանին: Ու երբ քաղաքային իշխանությունների քարոզչապաստառին կարդում ենք «Ավելի լավ Երևան», արդեն մտածելու տեղիք է տալիս. Այսինքն` ստացվում է, որ մեր փողոցի` վերջին 30-40 տարիներին լայնանալու կարիք ունենալը լավ էր, բայց որ հենց նոր հիշեցին ավելի լայն փողոցի մասին` դա ավելի լավն է նախանշում, որ երբ սիզամարգերում «տնկվում են» տարբեր գույների արհեստաան ծառեր, լավ է, իսկ որ Երևանը այսօր կանաչապատման և ծառերի լուրջ կարիք ունի, ինչի մասին բազմիցս ահազանգվել է, նույնիսկ հենց քաղաքապետարանի կողմից` ավելի լավն է նախանշում:

ՀՀԿ-ական, կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության պետ Արման Սահակյանը, որ օրերս Տարոն Մարգարյանի քարոզարշավի շրջանակներում ուղեկցում էր  նրան, երբ լրագրողները  հարցնում են,  թե ինչու է բակը ասֆալտապատվել հենց ընտրություններից առաջ և ոչ նախկինում, Սահակյանն արձագանքում է. «Բա ձմեռը անեի՞նք»: Բայց դե ասֆալտապատելու համար  առնվազն մի 3 տարի ժամանակ  եղել է: Առհասարակ քաղաքային, գյուղական  իշխանությունները աշխարհի բոլոր երկրներում, բոլոր քաղաքական ռեժիմների պայմաններում,  բոլոր գաղափարախոսական ազդեցությունների ներքո, բացի այլ գործառույթներից, մեկ ընդհանուր նպատակ ու նշանակություն ունեն` զբաղվել տվյալ համայնքի հարցերով, լինեն դրանք կառուցապատման, բարեկարգման, կանաչապատման, աղբահանության, տրանսպորտի թե մեկ այլ բնույթի: Այ դա, ինչպես կնշեր Արման Սահակյանը, քաղաքային իշխանությունների «սուրբ պարտականությունն» է:

Ու եթե ընդամենը մեկ-երկու ամսում Երևանում հնարավոր է կատարել այնպիսի լայնամասշտաբ աշխատանքներ, ինպիսիք այս օրերին են ընթանում, մի հարց է առաջանում` իսկ ի՞նչն էր խանգարում ձեզ, պարոնայք, անցած 4 տարիներին այդպես մեծ թափով լավ ու դրական աշխատանք կատարել:

Ինչևիցե` արդեն սկսվել են ահազանգերը.  որ այս կամ այն հիմնարկում անձնագրեր են հավաքում, մարդկանց շրջաններից բերում ու գրանցում են Երևանում ու մտցնում ընտրողների ցուցակ, որ նրանք ընտրեն հայտնի թեկնածուին, մարդկանց վախեցնում են, հոգեբանական տեխնոլոգիաներ կիրառում նրանց նկատմամբ, փողի խոստում են տալիս, աշխատանք են խոստանում, մեկի տանիքն են վերանորոգում, մյուսի բակն են ասֆալտապատում, մեկ ուրիշին շենքի պատի մեջ նոր լուսամուտ բացելու թույլտվություն են տալիս և այլն, և այլն: Միջոցներն ու տեխնոլոգիաները` «տոկոս խփելու» համար, այսպես ասած, տաբեր են ու բազմապիսի:

Ու տրամաբանական հարց է առաջանում` եթե այսքան ջանք ու եռանդ չխնայեին իրոք հանուն բարօրության, այսքան միջոցներ ներդրվեին օրինական, առողջ միջավայրում աշխատելու համար, մի՞թե ավելի լուրջ արդունքների չէին հասնի:

Առհասարակ, նորմալ քաղաքական ու հասարակական հարաբերություններ ունեցող երկրներում մարդկանց ընտրում կամ չեն ընտրում իրենց կատարած կամ չկատարած աշխատանքների համար: Այսինքն` աշխատել ես պաշտոնավարմանդ ժամանակ, ուրեմն կվաստակես բնակիչների վստահությունը, չես աշխատել` վստահության քվե ստանալու հույս անգամ չունենաս:

Եթե վերջին երկու ամսում Երևանում «նախընտրական շինարարության», ասֆալտապատման, կանաչապատման և այլ աշխատանքների ծավալները համաչափ բաշխվեին գործող քաղաքային իշխանությունների պաշտոնավարման տարիների վրա, բնակիչները գոհ կլինեի՞ն այդ իշխանությունների աշխատանքից, այո, այդ աշխատանքները աչք կծակեի՞ն նախընտրական փուլում, ոչ: Թե չէ ստացվում է, որ  և՛ կատարում են այն աշխատանքները, որ պետք էր ու ի վիճակի էին կատարել, և՛ դրանք ժամանակին չկատարելու համար ստիպված են վաստակել ժողովրդի դժգոհությունը, կուլ տալ քաղաքական հակառակորդների  լուտանքներն ու քննադատությունը: Այսինքն` այսպես թե այնպես անում են այն, ինչ պետք է անեին, բայց արդեն ստիպված են նաև մարդկանց վստահության քվեն «գնել»` բառի բուն իմաստով:

Ձորաղբյուրի ամառանոցների տերերը հիմնականում Երևանի բնակիչներն են, սակայն մայրաքաղաքից  ոչ հեռու գտնվող այդ  տարածք երկար ժամանակ է` չի հասնում ոչ մի փոխադրամիջոց: Դա բարդություններ է առաջացնում, քանի որ ամառանոցներում շուրջտարին բնակվողներ կան: Ընտանիքներ են ապրում, որոնց անդամներն ամեն օր մայրաքաղաք աշխատանքի են ուղևորվում, սովորողներն էլ տարբեր ուսումնական հաստատություններ են հաճախում: Եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ այդ տարածքում չկան առևտրի, սպասարկման օբյեկտներ, ապա պարզ կդառնա, որ մարդկանց կապը 7-8 կմ հեռու գտվող մայրաքաղաքի հետ պարզապես կենսական անհրաժեշտություն է: Ընդ որում,  գարնանից մինչև խոր աշուն հասարակության հոսքն  ամառանոցներ բազմապատկվում է:

Խնդիրն այն է, թե ինչպես գնալ-գալ, եթե անձնական ավտոմեքենա չունես, իսկ հասարակական փոխադրամիջոց չի աշխատում: Սա է, որ մարդկանց վրդովմունքն է առաջացրել:

Ի դեպ, 2012-ին Նորքի 2-րդ զանգվածի շուկայի կանգառից, առավոտյան ժամը 8-ից սկսած մինչև ժամը 19-ը, երթուղային էր բարձրանում ամառանոցներ և հետ վերադառնում. այն հասնում էր մինչև ամառանոցների վերջնամասի բարձունք և շրջադարձ կատարում: «Կանեցը» հարմար է այն առումով, որ Ձորաղբյուրի ամառանոցների բոլոր վայրերից դժվար չէ մոտենալ վերջին կանգառին և օգտվել փոխադրամիջոցից: Մարդիկ հարմարվել էին, և քանի որ միակ միկրոավտոբուսը հստակ գրաֆիկով էր աշխատում, ոչ մի խնդիր չէր առաջանում: Սպասարկում էր «ծիծակ» համարով` 111ա երթուղայինը:

Բայց 2013-ի սկզբից Ձորաղբյուրի ամառանոցներում բնակվողները հասարակական փոխադրամիջոց չունեն: Երթուղին սպասարկող «Գազելը» երկար ժամանակ է` չկա: Փոխարինող, որևէ այլ ավտոմեքենա այդ երթուղում չի աշխատում:

Եվ քանի որ Ձորաղբյուրի մի քանի հազար ամառանոցներն ինքնուրույն համայնքի կարգավիճակ չունեն, բնակիչները ստիպված նախաձեռնող խումբ են ստեղծել և առաջացած իրավիճակի մասին ահազանգել են տարբեր կառույցների` ՀՀ Ազգային ժողովից, ՀՀ կառավարությունից,  ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարությունից սկսած մինչև Երևանի քաղաքապետարան: Սակայն ոչ մեկը չի հետաքրքրվում, գործն էլ տեղից առաջ չի շարժվում: Ճշմարտության դեմ չմեղանչելու համար հայտնենք, որ արձագանքել է միայն Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը:

Ի դեպ, նախկինում` մինչև 2012-ը, Երևան-Ձորաղբյուրի ամառանոցներ երթուղու սպասարկման հարցով զբաղվում էին Կոտայքի ներկայացուցիչները` Աբովյանի ղեկավարությունը: Եվ ահա մի տարի է, ինչ այդ գործի պատասխանատվությունը ստանձնել է Երևանի քաղաքապետարանը:

Վերջինիս ղեկավարությանը դիմելով` նախաձեռնող խմբի անդամները հույսեր էին փայփայում, որ ըմբռնում կդրսևորվի, և թեկուզ մեկ միկրոավտոբուս կառանձնացվի, որպեսզի այն սպասարկի Ձորաղբյուրի ամառանոցների ներկայացուցիչներին:

Եվ ահա, ստացվել է Երևանի քաղաքապետի պատասխանը, որն ուրախացնելու առիթ չի տալիս:

Բանն այն է, որ խորհուրդ է տրվում օգտվել վաղուց ի վեր գոյություն ունեցող թիվ 43 երթուղին սպասարկող «ՊԱԶ» մակնիշի ավտոբուսներից: Ի դեպ, նույն վայրով են անցնում նաև  «0» երթուղու միկրոավտոբուսները: Մինչդեռ ամառանոցաբնակների համար դժվար է մի քանի կիլոմետր կտրել-անցնել, որպեսզի գյուղից կամ ճանապարհից այդ փոխադրամիջոցներից օգտվեն: Ընդ որում,  թիվ 43 երթուղու դարն ապրած ավտոմեքենաները հսկայական շրջան են կատարում և անցնում Զեյթուն թաղամասով, Կոմիտաս փողոցով, Երևանի կենտրոնով: Եվ վարորդներն էլ, մեղմ ասած, անբարեխիղճ են աշխատում, և  հաճախ պարզ էլ չէ` երթուղում որևէ ամտոմեքենա կա՞, թե՞ ոչ: Այդ երթուղու վարորդները չեն էլ թաքցնում,  որ գրաֆիկով` որոշակի պարբերականությամբ աշխատելու մտադրություն չունեն. ձեռնտու չէ:

Ընդհանրապես, նրանց աշխատանքն էլ ամառանոցերի բնակիչների համար անիմաստ է, քանի որ «պազիկներն» ամառանոցներ չեն մտնում: Թերևս պատճառն այն է, որ շահագործվող ավտոմեքենաներն իրենց տեխնիկական հնարավորություններով ի վիճակի չեն հաղթահարելու ամառանոցների բարձունքը:

Այժմ նախաձեռնող խմբի անդամները երկմտանքի մեջ են: Եթե Երևանի քաղաքապետարանը հարցի լուծման իրատեսական տարբերակ չունի, ապա հրամայական պահանջ է առաջանում, որ դիմեն երթուղին կրկին Աբովյանի ներկայացուցիչների սպասարկմանը հանձնելու համար: Պարզապես հարցը  քաղաքականացնելու ցանկություն չկա, առավել ևս, որ առջևում Երևանի ավագանու ընտրություններ են:

Գաղտնիք չէ, որ Կոտայքի մարզում ԲՀԿ-ն և այդ կազմակերպության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը մեծ լծակներ ունեն: Իսկ վերջինս, հանուն վարկանիշի և Երևանի ավագանու ընտրություններում ակնկալիքների, ամենայն հավանականությամբ, պատրաստ կլինի երթուղուց օգտվողներին նույնիսկ փոխադրավճարից ազատել: Մինչդեռ ամառանոցների բնակիչներն այդպիսի նվեր չեն ուզում: Խնդիրն այն է, որ պարզապես եղած գծում նաև սպասարկող լինի: Եթե բացահայտվի, որ  Երևանի քաղաքապետարանի համար հարցն անլուծելի է, ապա միայն այդ ժամանակ բնակիչները ստիպված կլինեն այլընտրանքային տարբերակների օգնությամբ հասնել խնդրի կարգավորմանը: Կասկած չկա, որ դա նախընտրական  մրցապայքարում կարող է սասանել ՀՀԿ-ն ներկայացնող Երևանի քաղաքապետարանի ղեկավարության հեղինակությունը:

Երևանի քաղաքապետի աթոռի համար թեժ մրցապայքար է ծավալվել. մայիսի 5-ին կայանալիք ավագանու ընտրություններից առաջ քարոզարշավը և պայքարը երևանցիների քվեների համար եռում է: Յոթ քաղաքական ուժերը հնարավոր բոլոր միջոցներով երևանցիներին են ներկայացնում  մայրաքաղաքի ապագայի իրենց տեսլականը:

«Անկախը» կփորձի ծաղկաքաղ անել քաղաքական ուժերի նախընտրական ծրագրերից` ներկայացնելով նրանց հիմնական մոտեցումներն ու առանցքային դրույթները:

Նշենք, որ  բոլոր քաղաքական ուժերի նախընտրական ծրագրերն ունեն ընդհանուր դրույթներ, օրինակ` գրեթե բոլորն էլ խոստանում են ավելացնել կանաչապատ տարածքների մակերեսը, մետրոպոլիտենի կայարանների թիվը, բարելավել ջրամատակարարման որակը, տրանսպորտը հասանելի դարձնել հաշմանդամություն ունեցող անձանց:

Այսպես, ՀԱԿ-ն ընտրություններին մասնակցում է «Իշխանությունը` քաղաքացուն» կարգախոսով,  ցուցակը գլխավորում է Վահագն Խաչատրյանը:

«Հաղթելով Երևանում, մենք ճանապարհ կբացենք Հայաստանի ամբողջ իշխանությունը կարճ ժամկետում իր տիրոջը` ժողովրդին վերադարձնելու համար»,- ասվում է ՀԱԿ-ի նախընտրական ծրագրում:

Այն  երկու մասից է բաղկացած: Առաջինը քաղաքական ծրագիր է, երկրորդը՝  Երևանի զարգացման ծրագիրը: Ծրագրի երկրորդ մասն ուշագրավ է նրանով, որ մանրակրկիտ, ոլորտ առ ոլորտ ներկայացնում է կուսակցության անելիքները` բաց չթողնելով ներկայում արդիական որևէ խնդիր:

Ըստ քաղաքական ծրագրի` Երևանում իշխանության գալու դեպքում ՀԱԿ-ը նախատեսում է «Սահմանադրական դատարան դիմելու միջոցով վերացնել  Երևանի մասին օրենքով սահմանված` Սահմանադրությանը և Տեղական ինքնակառավարման եվրոպական խարտիային հակասող դրույթները. մասնավորապես կբացառվի ՀՀ կառավարության կողմից Երևանի ավագանին լուծարելու հնարավորությունը, Երևանի բյուջեի որոշ ծախսերի ուղղությունները բացառապես կառավարության կողմից սահմանելը, Երևանի վարչական շրջանի ղեկավարներին տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորություններ վերապահելն ու համայնքային սեփականությունը տնօրինելը»:

Համաքաղաքային նշանակություն ունեցող խնդիրների լուծման նպատակով  ՀԱԿ-ը նախատեսում է  համաքաղաքային հանրաքվեներ անցկացնել: Նաև նախատեսում է Երևանում ստեղծել  կաբելային հեռուստատեսություն, որով հեռարձակվելու հնարավորություն կստանան բոլոր ցանկացող հեռուստաընկերությունները։

Անդրադառնալով Երևանի ապագային՝  ՀԱԿ-ը խոստանում է քաղաքացիներին հնարավորություն ընձեռել առցանց հետևելու  բյուջեի ծախսերին ու մուտքերին, ստեղծել  կանաչ գոտիների և պատմամշակութային ժառանգության պահպանության նկատմամբ հասարակական վերահսկողություն իրականացնող մշտական դիտորդական խումբ, որի իրավասությունները կսահմանվեն  իրավական ակտով:  Տրանսպորտի ոլորտում ուշագրավ է  մետրոպոլիտենի Բարեկամություն-Աջափնյակ հատվածի կառուցումն ավարտելու և  Աջափնյակ-Սիլիկյան թաղամաս – Մալաթիա – Չարբախ երթուղու կառուցման խոստումը:

Բնապահպանության ոլորտում  ՀԱԿ-ը խոստանում է  միջոցներ ձեռնարկել`  վերականգնելու և ավելացնելու Երևանի կանաչապատ տարածքները` զանգվածային ծառատունկերի, նոր պաշտպանիչ անտառաշերտերի հիմնման միջոցով: «Կանաչապատման ծրագրերի մեջ տարեկան կներառվի առնվազն 200 հեկտար` Երևանի կանաչ տարածքներն աստիճանաբար հասցնելով սահմանված չափանիշներին: Կվերականգնվի բուսաբանական այգին` իր ենթակառուցվածքներով: Պատշաճ ուշադրության կարժանանա Երևանի կենդանաբանական այգին: Կվերականգնվեն կանաչ գոտիները, այդ թվում` սիզամարգերը, կկատարվի դրանց գույքագրումը և դասակարգումը ըստ գործառնական նշանակության: Այգիներում և պուրակներում կբացառվի կապիտալ շինություններ կառուցելը»,- ամրագրված է ծրագրում:

Նախատեսվում է բազմազավակ ընտանիքների համար տրամադրել  ամսական հավելավճարներ և տրանսպորտային ծախսերի մասնակի փոխհատուցում, երկարատև խնամքի կարիք ունեցող և քրոնիկ հիվանդների համար ստեղծել  հատուկ հաստատություններ ու ցերեկային խնամքի կենտրոններ, երիտասարդների համար կառուցել թաղամասեր և այլն:

ՀՅԴ-ն ընտրություններին մասնակցում է «Երևան, փոխիր Հայաստանը» կարգախոսով: Կուսակցության ցուցակը գլխավորում է Արմեն Ռուստամյանը:

«Մեր ծրագրերը համարձակ են, հավակնոտ, միաժամանակ` ծանրակշիռ ու իրատեսական: Մենք խոստումներ չենք շռայլում, մենք լուծումներ ենք առաջարկում»,- ասում է ՀՅԴ-ն ու կետ առ կետ ներկայացնում իր պլանները:

Կառավարման համակարգում, օրինակ, ՀՅԴ-ն մտադիր է ստեղծել Երևանի բյուջեի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող ավագանու վերահսկիչ մշտական հանձնաժողով` ղեկավարումը տալով ընդդիմությանը, ներգրավելով քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների և փորձագետների:  Կուսակցությունը խոստանում է ապահովել Երևանի բոլոր վարչական շրջանների համաչափ զարգացումը, ընդլայնել վարչական շրջանի աշխատակազմի լիազորությունները, գործելու իրական դաշտ տալ նրանց,   փոքր կենտրոնում արգելել բնակարանային շինարարությունը, դադարեցնել մայրաքաղաքի կառուցապատման լոկալ սկզբունքը, Երևանը մաքրել ապօրինի և ինքնակամ շինություններից, ընդլայնել բակային կանաչ տարածքներն ու խաղահրապարակները, հաստատել ձեղնահարկերի միասնական նախագծեր, սահմանել քաղաքաշինական, ազգային ճարտարապետական-մշակութային հատուկ պահպանության գոտիներ, քաղաքաշինական գործունեության ընթացքում ապահովել հասարակայնության իրազեկության և մասնակցության գործուն մեխանիզմներ, մինչև 2017 թ. առնվազն կրկնապատկել կանաչ տարածքներն ու ջրային մակերեսները, կառուցել մետրոպոլիտենի նոր երթուղիներ և կայարաններ:  Ծրագրով նախատեսվում է նաև արդիականացնել տարեցների խնամքի հաստատությունների, տնային պայմաններում խնամքի կազմակերպման համակարգը, ձևավորել ծերապարտեզների ցանց, մեծացնել երեխաների ընդգրկվածության աստիճանը նախադպրոցական հաստատություններում, ակտիվ քաղաքականություն իրականացնել երիտասարդների զբաղվածության ապահովման ուղղությամբ և այլն:

«Առաքելություն»  կուսակցությունն ընտրություններին մասնակցում է «Ապրում ենք Երևանում, ապրում ենք Երևանով» և «Երևան՝ մեր առաջին առաքելություն» կարգախոսներով: Կուսակցության ընտրական ցուցակը գլխավորում է Մեսրոպ Առաքելյանը:

Կուսակցությունը Երևանը տեսնում է որպես քաղաք, որի բնակիչները կունենան բարեկեցիկ, անվտանգ կյանք, քաղաք, որի այցեքարտը կլինեն հարմարավետությունն և մաքրությունը:

Ըստ նախընտրական ծրագրի`  նախատեսվում է  կրկնակի նվազեցնել մետրոյով երթևեկության ուղեվարձը,  կառուցել մետրոպոլիտենի նոր կայարաններ, հասարակական տրանսպորտը մատչելի դարձնել հաշմանդամների համար, բոլոր վերելակները փոխարինել նորերով, վերանորոգել բազմաբնակարան շենքերի տանիքները, գետնանցումներն ու մայթերը, ապահովել բոլոր փողոցների գիշերային լուսավորությունը, հիմնել նոր անտառներ, բարեկարգել բուսաբանական այգին, կառուցել նոր առևտրային կենտրոններ, խիստ վերահսկողություն սահմանել պատմամշակութային շինությունների ճարտարապետական տեսքի պահպանման նկատմամբ և այլն:

ՕԵԿ-ի կարգախոսն է «Մենք կարող ենք ավելին», կուսակցության ընտրական ցուցակը գլխավորում է Արմեն Երիցյանը: ՕԵԿ-ը խոստանում է ձևավորել «քաղաքացիների համար աշխատող իշխանություն»` նշելով, որ «երևանցիները պետք է համոզված լինեն, որ իրենց կարծիքը ոչ միայն «լսելի է,  այլև անպայման հաշվի է առնվելու»:

ՕԵԿ-ի ընդարձակ ծրագիրը, սակայն, այդպես էլ Երևանի հստակ տեսլական չի տալիս. կուսակցությունը խոստանում է գործող ինչ-ինչ կարգեր արդիականացնել, հստակեցնել, ստեղծել անհրաժեշտ միջավայր` ինչ-ինչ զարգացումներ ապահովելու համար, ամրապնդել օրինականությունը,  սակայն այդ ամենն այնքան անորոշ է ներկայացվում, որ ծրագիրն ընթերցելուց հետո այդպես էլ չես հասկանում` ընտրվելու դեպքում  ինչ են նախաձեռնելու, ինչից են սկսելու: Նման լղոզված ծրագրի պարագայում ցանկացած քայլ կարելի է ներկայացնել որպես ծրագրից բխող:  Ընդ որում, ՕԵԿ-ի ծրագիրն այնքան ընդհանուր է, որ մի փոքր շտկումներով կարելի է ներկայացնել նաև համապետական ցանկացած ընտրության ժամանակ որպես նախընտրական ծրագիր:

ԲՀԿ-ի նախընտրական կարգախոսն է «Սկսենք Երևանից» և «Փոխելու ենք»: Կուսակցության ցուցակը գլխավորում է Վարդան Օսկանյանը:

ԲՀԿ-ն նախատեսում է բացառել «Երևանի դեմքը աղճատող որևէ փոփոխություն և ապօրինի կառուցապատում»` նշելով, որ Երևանի գլխավոր հատակագծով սահմանված պահանջները պետք է լինեն պարտադիր բոլորի համար: Առաջարկում են  ամրացնել և վերականգնել 3-րդ աստիճանի վնասվածության բազմաբնակարանային շենքերը,  պարզեցնել կառուցապատման համար  ճարտարապետա-շինարարական փաստաթղթերի տրամադրման կարգը, ապահովել բազմաբնակարան շենքերի տանիքների վերանորոգումը, շքամուտքերում անվտանգության համակարգերի տեղադրումը, վերելակների անվտանգ շահագործումը: Բնապահպանության ոլորտում ԲՀԿ-ն առաջարկում է կանաչ տարածքներում միամյա  բույսերը փոխարինել բազմամյա կուլտուրաներով, զբոսայգիները վերակառուցել` դրանք առավել հարմարավետ դարձնելով բնակիչների հանգստի ու ժամանցի համար, արգելել կանաչապատ տարածքներում հիմնական շինությունների կառուցումը և այլն: Տրանսպորտի ոլորտում ԲՀԿ-ն առաջարկում է ավելացնել ավտոբուսների և տրոլեյբուսների թիվը, կառուցել մետրոպոլիտենի նոր կայարաններ. «Երևանը միայն Աբովյան և Թումանյան փողոցները չեն, որ  ցուցադրականորեն բարեկարգվում և ծաղկապատվում են: Երևանը պետք է զարգանա համաչափ: Հարավ-Արևմտյան թաղամասում կամ Նոր-Նորքի 7-րդ, 8-րդ, 9-րդ զանգվածներում ապրող բնակիչը նույնպես պետք է իրեն հարմարավետ զգա իր քաղաքում: Քաղաքի տարբեր հատվածների միջև «անհավասարության» նշանը պետք է վերանա»:

ԲՀԿ-ն ներկայացնում է նաև առողջապահության, կրթության ոլորտներում իր նպատակներն ու ցանկությունները`  հավելելով, որ ծրագիրը կենսունակ է և վստահության արժանանալու դեպքում մայրաքաղաքը կդարձնեն «բոլորի երազած Երևանը»:

ՀՀԿ-ն ընտրություններին մասնակցում է «Ավելի լավ Երևան» կարգախոսով, ընտրական ցուցակը գլխավորում է ներկայիս քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը:

Նախընտրական ծրագրում ներկայացված են քաղաքապետարանի 2009-2013 թթ. միջոցառումները, ապա ներկայացված է 2013-2017 թթ. ավելի լավ Երևանի տեսլականը:  Նախընտրական ծրագրում անդրադարձ է կատարվում 9 ոլորտների` հիմնականում խոստանալով շարունակել ներկայիս քաղաքականությունը. «Մենք պատրաստակամ ենք շարունակելու ամեն դրականն ու լավը` բոլորիս համար ստեղծելով  ավելի բարեկարգ, ավելի հարմարավետ,  ավելի մաքուր, ավելի կանաչ, ավելի լուսավոր, ավելի անվտանգ, ավելի գեղեցիկ, ավելի լավ Երևան»:

Քաղաքաշինության ոլորտում ՀՀԿ-ն խոստանում է ընդունել «Երևանի փոքր կենտրոնի կառուցապատման մասին» օրենք, բեռնաթափել տրանսպորտային հանգույցները,  ավարտին հասցնել  Լենինգրադյան փողոցն Ադմիրալ Իսակովի պողոտային կապող ավտոմայրուղու շինարարությունը և այլն:

Աղբահանության և բնապահպանության ոլորտում ՀՀԿ-ն խոստանում է  հիմնել աղբի վերամշակման  ձեռնարկություն, նոր այգիներ և զբոսայգիներ, ավելացնել կանաչ տարածությունները, իրականացնել Եռաբլուրի, Հաղթանակի զբոսայգու, Փարոսի բլուրի անտառավերականգնման ծրագիր և այլն:

«Բարև Երևան» դաշինքի նախընտրական ծրագիրը դեռևս հրապարակված չէ, «Ժառանգության» գրասենյակից տեղեկացրին, որ առաջիկա օրերին ծրագիրը վերջնական տեսքի կբերվի ու կհրապարակվի: Դաշինքի կարգախոսն է` «Բարև Երևան», իսկ ցուցակը գլխավորում է Արմեն Մարտիրոսյանը:

Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղար Փաշիկ Ալավերդյանը Եվրոպայի ծանրամարտի ֆեդերացիայի կողմից պարգեւատրվել է շնորհակալական հուշամեդալով եւ շնորհակալագրով՝ Եվրոպայի ծանրամարտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման համար։

Վերջին օրերին զանգվածային լրատվամիջոցներով հայրենական արտադրության պանիրների ծավալների կրճատման անդրադարձների վերաբերյալ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարությունը հայտնում է.

Լավորակ պանիրը, ի տարբերություն այլ կաթնամթերքի, պատրաստվում է բացառապես անարատ կաթից, իսկ կաթի արտադրությունը մեր հանրապետությունում կրում է խիստ սեզոնային բնույթ: Այսպես, եթե դեկտեմբերից մարտ ամիսը ընկած ժամանակահատվածում ամսական արտադրվում է շուրջ 20 հազար տոննա կաթ, ապա մայիս-հուլիս ամիսներին կաթի արտադրության ամսական ծավալներն աճում են գրեթե 3,5 անգամ և հասնում ավելի քան 70 հազար տոննայի: Դրանով պայմանավորված, սեզոնային բնույթ են կրում նաև վերամշակող ձեռնարկությունների կողմից գնվող կաթի մթերման գները: Որպես կանոն, կաթի մթերման գներն առավելագույնի են հասնում դեկտեմբեր-մարտ ամիսներին (1 կգ-ը 170-200 դրամ), երբ կաթի արտադրության ծավալները կտրուկ նվազում են: Իսկ ապրիլ-մայիս ամիսներին, երբ կաթի արտադրության ծավալները զգալիորեն ավելանում են, կաթի մթերման գները նվազում են` հասնելով 130-150 դրամի (1 կգ-ի հաշվով): Նման իրավիճակում վերամշակող ձեռնարկությունները թանկ գնով ձեռք բերված կաթի նվազագույն ծավալները գերադասում են տրամադրել այլ կաթնամթերքի (կաթ, մածուն, թթվասեր և այլն), իսկ ցածր գնով և մեծ ծավալներով մթերված կաթից պատրաստում են պանիր: Ի դեպ, պանրի արտադրությունում մասնագիտացված ձեռնարկությունները (<> և այլն) ձմռան ամիսներին ընդհանրապես չեն գործում և գործունեություն են ծավալում ապրիլ-մայիս ամիսներից սկսած: Սրանով է պայմանավորված ներքին շուկայում հայրենական արտադրության պանրի ծավալների ժամանակավոր նվազումը:

Ինչ վերաբերում է անասնագլխաքանակին, ապա այն ոչ թե պակասել, այլ կտրուկ ավելացել է: Ընթացիկ տարվա հունվարի 1-ի դրությամբ միայն կովերի գլխաքանակը նախորդ տարվա համեմատությամբ ավելացել է 20 հազարով, ինչը նշանակում է, որ այս տարի, նախորդ տարվա համեմատությամբ կաթի արտադրությունը կավելանա շուրջ 40 հազար տոննայով:

Ներկայումս վերամշակող ձեռնարկությունները օրեցօր ավելացնում են պանրի արտադրության ծավալները և պանրի հասունացումից հետո այն կտրամադրվի սպառողին: Ակնկալվում է, որ կաթի արտադրության ծավալների ավելացմանը զուգահեռ, պանրի արտադրությունը նախորդ տարվա համեմատությամբ կավելանա 1,5-2%-ով, ինչն իր հերթին կբերի պանրի գների նվազում` 7-10%-ի սահմաններում:

Վերջին օրերին զանգվածային լրատվամիջոցներով հայրենական արտադրության պանիրների ծավալների կրճատման անդրադարձների վերաբերյալ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարությունը հայտնում է.

Լավորակ պանիրը, ի տարբերություն այլ կաթնամթերքի, պատրաստվում է բացառապես անարատ կաթից, իսկ կաթի արտադրությունը մեր հանրապետությունում կրում է խիստ սեզոնային բնույթ: Այսպես, եթե դեկտեմբերից մարտ ամիսը ընկած ժամանակահատվածում ամսական արտադրվում է շուրջ 20 հազար տոննա կաթ, ապա մայիս-հուլիս ամիսներին կաթի արտադրության ամսական ծավալներն աճում են գրեթե 3,5 անգամ և հասնում ավելի քան 70 հազար տոննայի: Դրանով պայմանավորված, սեզոնային բնույթ են կրում նաև վերամշակող ձեռնարկությունների կողմից գնվող կաթի մթերման գները: Որպես կանոն, կաթի մթերման գներն առավելագույնի են հասնում դեկտեմբեր-մարտ ամիսներին (1 կգ-ը 170-200 դրամ), երբ կաթի արտադրության ծավալները կտրուկ նվազում են: Իսկ ապրիլ-մայիս ամիսներին, երբ կաթի արտադրության ծավալները զգալիորեն ավելանում են, կաթի մթերման գները նվազում են` հասնելով 130-150 դրամի (1 կգ-ի հաշվով): Նման իրավիճակում վերամշակող ձեռնարկությունները թանկ գնով ձեռք բերված կաթի նվազագույն ծավալները գերադասում են տրամադրել այլ կաթնամթերքի (կաթ, մածուն, թթվասեր և այլն), իսկ ցածր գնով և մեծ ծավալներով մթերված կաթից պատրաստում են պանիր: Ի դեպ, պանրի արտադրությունում մասնագիտացված ձեռնարկությունները (<> և այլն) ձմռան ամիսներին ընդհանրապես չեն գործում և գործունեություն են ծավալում ապրիլ-մայիս ամիսներից սկսած: Սրանով է պայմանավորված ներքին շուկայում հայրենական արտադրության պանրի ծավալների ժամանակավոր նվազումը:

Ինչ վերաբերում է անասնագլխաքանակին, ապա այն ոչ թե պակասել, այլ կտրուկ ավելացել է: Ընթացիկ տարվա հունվարի 1-ի դրությամբ միայն կովերի գլխաքանակը նախորդ տարվա համեմատությամբ ավելացել է 20 հազարով, ինչը նշանակում է, որ այս տարի, նախորդ տարվա համեմատությամբ կաթի արտադրությունը կավելանա շուրջ 40 հազար տոննայով:

Ներկայումս վերամշակող ձեռնարկությունները օրեցօր ավելացնում են պանրի արտադրության ծավալները և պանրի հասունացումից հետո այն կտրամադրվի սպառողին: Ակնկալվում է, որ կաթի արտադրության ծավալների ավելացմանը զուգահեռ, պանրի արտադրությունը նախորդ տարվա համեմատությամբ կավելանա 1,5-2%-ով, ինչն իր հերթին կբերի պանրի գների նվազում` 7-10%-ի սահմաններում: