Հանրային խորհրդի նախագահ, Հայաստանի նախկին վարչապետ, 1992-93 թվականներին պաշտպանության նախարար Վազգեն Մանուկյանը հայ – ռուսական հարաբերություններում ի հայտ եկած սառնությունը բացատրում է Ռուսաստանի՝ Ադրբեջանին զենք վաճառելու հանգամանքով:

Մանուկյանի խոսքով, եթե պաշտոնական Մոսկվան շարունակի զենք մատակարարել Բաքվին, ապա դա կնշանակի մեկ բան․ Ռուսաստանի հետ Հայաստանի դաշնակցային հարաբերությունները կեղծ են, որովհետև այդ զենքի վաճառքը ուղղակի ճանապարհ է դեպի պատերազմ:

«Այդ զենքի վաճառքը չի կարող լինել հիմարության արդյունք: Դա մտածված է, և կամա թե ակամա այն խփում է մեր հարաբերություններին, դա հստակ կարելի է ձևակերպել: Ուրեմն՝ դա նշանակում է հարաբերությունների որոշակի սառեցում», – «Ազատության» հետ զրույցում համոզմունք հայտնեց Վազգեն Մանուկյանը:

Հանրային խորհրդի նախագահի համոզմամբ՝ Ռուսաստանը պարզապես իրավունք չուներ Ադրբեջանին զենք վաճառել, նախ՝ որովհետև Հայաստանի ռազմավարական դաշնակիցն է, և հետո՝ ԵԱՀԿ-ի Մինսկի խմբի համանախագահող երկրներից է, որի առաքելությունն է կանխել պատերազմի վերսկսումը, մինչդեռ Ադրբեջանին զենք վաճառելով՝ Ռուսաստանը վերջինին դրդում է պատերազմի:

«Պատերազմը վերսկսելու ամենահեշտ ճանապարհը դա հարձակվողին, իսկ տվյալ դեպքում պատերազմը կարող է սկսվել մենակ մի դեպքում, եթե Ադրբեջանը հարձակվի, և իրեն զենք տալը հակասում է նրա [Ռուսաստանի]՝ Մինսկի խմբի անդամ լինելուն: Նույնիսկ եթե ինքը Հայաստանին էլ զենք տար նույն քանակությամբ, միևնույնն է․․․ Այստեղ պաշտպանվելու համար է, այնտեղ՝ հարձակվելու: Ըստ որում, Ադրբեջանը զենք ստանալով՝ ավելի ինքնավստահություն է ձեռք բերում, և քանի որ քո ընկերն է նրան զենք վաճառում, ևս մի հատ ինքնավստահություն է ձեռք բերում: Այսինքն՝ փաստորեն դրդվում է պատերազմ սկսելու: Ի սկզբանե էլ դա մտահոգիչ էր: Սերժ Սարգսյանը Արգենտինայում արտահայտվեց, բայց դա չի նշանակում, որ նախապես ինքը մտահոգված չէր», – ասաց Վազգեն Մանուկյանը:

Հանրային խորհրդի նախագահն ընդգծում է, որ եթե Ռուսաստանը Հայաստանից հնչող մտահոգություններից հետո էլ շարունակի զենքի վաճառքի նոր համաձայնագրեր կնքել Ադրբեջանի հետ, ապա դա միայն մեկ բան կնշանակի․ – «Դա նշանակում է, որ իսկապես քո կարծիքը նրա դաշնակցության մասին կեղծ է, որովհետև դա ուղղակի ճանապարհ է դեպի պատերազմ»:

Ի պատասխան «Ազատության» դիտարկման, թե ի՞նչ հարց է լուծում Ռուսաստանը՝ պատերազմի ձգտող Ադրբեջանին զենք վաճառելով, արդյոք այդ կերպ ճնշում չի՞ գործադրում Հայաստանի վրա, Վազգեն Մանուկյանն ասաց․ – «Միգուցե, բայց դա այն ճնշումը չէ, որը կարող է դիմացինի մոտ հարգանք առաջացնել: Դա անկյուն սեղմելու նման մի բան է»:

Մանուկյանը նաև ուշադրություն հրավիրեց Ռուսաստանի կողմից «Սմերչ» տեսակի հրթիռային համակարգի վաճառքի վրա․ – ««Սմերչ»-ը այն զենքն է, որով որ հազարավոր հայեր կարելի է սպանել, տալիս ես հակառակորդին որ ի՞նչ: Չեմ կարծում, որ պատերազմը ձեռնտու է Ռուսաստանին: Միգուցե այս տարածաշրջանում երկարատև լարված իրավիճակը իր պետական շահերին ձեռք է տալիս, բայց պատերազմը ինչո՞վ պետք է ձեռք տա իրեն: Ցանկացած հաղթանակը իր համար պարտություն է»:

Անդրադառնալով հայկական բնակավայրեր ադրբեջանական դիվերսիոն խմբի ներթափանցմանը՝ Վազգեն Մանուկյանը նշեց, որ այդ դեպքից հետո Պաշտպանության նախարարությունը պետք է հետևություններ անի՝ պետք է պաշտպանության գծերը ամրացնի, թեև օբյեկտիվ բարդություններ կան, երբ սահմանը միայն մարդկանցով ես պաշտպանում: Այդ իսկ պատճառով սահմանների պաշտպանության համար պետք է օգտագործել նոր տեխնոլոգիաներ:

Բացի այդ՝ Վազգեն Մանուկյանը կարծում է, որ անհրաժեշտ է նաև զենքով ապահովել սահմանամերձ շրջանների բնակչությանը, քանի որ նրանք նույնպես, ինչպես զինվորները, առաջին գծում են և պաշտպանում են հայրենիքը:

«Ու մենք դա օգտագործել ենք, երբ ես պաշտպանության նախարար էի, մի անգամ ճեղքեց թշնամին, մտան Կապանի շրջան, երեք կիլոմետր խորացել էին, ես միանգամից կապվեցի քաղաքապետի հետ, ասացի՝ «ռադիոյով հայտարարեք, ժողովրդին զինեք», որովհետև միայն բանակով չես կարողանա պաշտպանել, ժողովուրդն էլ պետք է մասնակից լինի», – ասաց Մանուկյանը:

Անդրադառնալով Մաքսային, ապա Եվրասիական միությանը անդամակցելու ոդիսականին՝ Հանրային խորհրդի նախագահն ասաց, որ իր կարծիքով՝ Հայաստանը ի սկզբանե չպետք է դիմեր ոչ Եվրամիության ասոցացման անդամ դառնալու համար և ոչ էլ դրանից հետո բարձրացներ Մաքսային միության անդամ դառնալու հարցը: Եթե Հայաստանը չփորձեր անդամակցել այդ կառույցներից և ոչ մեկին, ապա և՛ Եվրամիությունում, և՛ Ռուսաստանում ավելի հարգալից կվերաբերվեին Հայաստանի դիրքորոշմանը: Բայց արդեն ստեղծված իրավիճակում, Մանուկյանի համոզմամբ, Հայաստանը այլընտրանք չուներ:

Շարունակությունը՝սկզբնաղբյուր կայքում:
Ռուզաննա Ստեփանյան

«Մինսկի խմբի համանախագահների հանդիպման նախօրյակին ադրբեջանցիները փորձում են լարվածություն մտցնել՝ որպես ճնշման միջոց», -այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, խոսելով սահմանի լարվածությանը և ադրբեջանցիների կողմից հերթական դիվերսիոն գործողությանը, նման կարծիք հայտնեց քաղաքագետ Ալեքսանդր Մանասյանը:

Անդրադառնալով հիմնախնդրի նկատմամբ գերտերությունների դիրքորոշմանը` քաղաքագետը փաստեց, որ թե՛ Արևմուտքը, թե՛ Ռուսաստանը հավասարապես շահագրգռված են Հայաստանն իրենց շարքում տեսնելու. «Թե՛ Ռուսաստանի, թե՛ ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը արցախյան հակամարտության հարցում խաղ է: Ռուսաստանը անընդհատ հնչեցնում է, որ Ղարաբաղյան խնդիրը րոպեական լուծման հարց չէ, Միացյալ Նահանգների համանախագահը` Ուորլիքը և նրա նախորդները, միշտ ասում են` այս ստատուս քվոն այլևս տանել չի կարելի: Սրանք տարբեր մոտեցումներ են: Տարբեր բանաձևերը, որ հնչեցվում են պատասխանատու անձանց կողմից այս հարցում, ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ-ը և ՌԴ-ը հավասարապես շահագրգռված են, սակայն տարբեր լուծումներում, տարբեր դինամիկայով», – ասաց նա` նշելով, որ Հայաստանը պետք է փորձի շահել այս դրությունից: Միևնույն ժամանակ քաղաքագետը պատահական չի համարում նաև այս մասին ՀՀ նախագահի հնչեցրած այն հայտարարությունը, որ Հայաստանը չի պատրաստվում հակադրել մեկը մյուսին:

Ալեքսանդր Մինասյանն ասաց, որ  սխալ է ասել, թե անհրաժեշտ է վերականգնել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը այն դեպքում, երբ այն արդեն ճանաչված է. «Միջազգային իրավունքով բոլոր ժողովուրդներն ինքնորոշման իրավունք ունեն, և դա ոչ մեկից չի խլվել: Չի կարելի ասել, որ Լեռնային Ղարաբաղը դուրս է մղվել բանակցային գործընթացից: ԼՂ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքն արդեն ճանաչված է»:

Անկախ

Ադրբեջանը չի պատրաստվում մտնել որևէ դաշինք, այդ թվում՝ Եվրասիական տնտեսական միություն և Եվրոպական միություն:

Ինչպես հաղորդում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները, այս մասին հայտարարել է Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարար Շահին Մուսթաֆաևը Դիվանագիտական ակադեմիայի ուսանողների հետ հանդիպման ժամանակ:  Նախարարը նշել է, որ Ադրբեջանը  Ռուսաստանի հետ  առևտրային ռեժիմի  խնդիր չունի՝ ընդգծելով, որ այդ ռեժիմը հարմար է իրենց:

Հիշեցնենք, որ վերջերս Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Նովրուզ Մամեդովը տեղեկացրել էր, որ Ադրբեջանն Եվրասիական տնտեսական միությանը միանալու ծրագրեր դեռ չունի՝ ընդգծելով, որ իրենց հետաքրքրում է միայն Հայաստանի՝ այդ միությանը անդամակցելու հարցը:

Այսօր Ազգային ժողովում ԱԺ փոխխոնակ, ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովն անդրադարձավ երեկ Աստանայում կայացած Ռուսաստանի, Բելառուսի և Ղազախստանի ղեկավարների մակարդակով Եվրասիական տնտեսական միության բարձրագույն խորհրդի նիստին: Էդուարդ Շարմազանովը խնդրեց լրագրողներին ուշադիր լինել նման քաղաքական մեսիջները վերլուծելիս, քանի որ Մաքսային միության հետ համագործակցության դաշտում սահմանների հարց փնտրելը սխալ է:

Ըստ նրա` ՄՄ-ն սահմանների հարց չի լուծում և չի կարող լուծել, քանի որ նման լիազորություն չունի, ուստի սահմանների մասին խոսելը և դա կապելը Մաքսային միության հետ  ավելորդ է: Ավելին` ԱԺ փոխխոսնակը վստահ է` բոլորի համար էլ պարզ է, որ ՀՀ-ն և ԼՂՀ-ն մեկ միասնական տնտեսական տարածքում են։
«Այլևս փաստ է, որ Հայաստանի Հանրապետությունը և Եվրասիական տնտեսական միության երեք հիմնադիր երկրները եկել են համաձայնության, որ մինչև հունիսի վերջ ՀՀ-ն անդամակցելու է այդ միությանը, մնացել են մի քանի տեխնիկական բնույթի հարցեր, որոնք սահմանների հետ ոչ մի կապ չունեն և ընդամենը ներմուծման ու արտահանման հետ կապ ունեն: Իսկ ինչո՞ւ սահմանների հետ կապ չունեն, որովհետև, կրկնվեմ, ՄՄ-ն և ԵՏՄ-ն այն կազմակերպությունները չեն, որոնք ճշգրտելու կամ քննարկելու են սահմանների հարցը: Այս միություններից և ոչ մեկին Հայաստանը չի անդամակցում Ղարաբաղի հարցը լուծելու համար: Հայաստանում կա կայացած հասարակություն, քաղաքական դաշտ, մամուլ, ու ժամանակն է, որ տարբերեն բանակցային գործընթացը հրապարակային ուղերձներից, և հասկանան՝ ինչու և ում համար են արվում այդ ուղերձները: Ես խնդրում եմ Ձեզ, որ աժիոտաժ չսարքեք այս հայտարարությունից, հաստատ դա ոչ ձեզ, ոչ ինձ, ոչ մեր հասարակությանը, ոչ մեր պետությանն օգուտ չի բերելու, և կարիք չկա այս հարցից մի մեծ փուչիկ փչել ու ուռեցնել: ՀՀ-ն չի անելու մի քայլ, որը կվնասի Արցախի Հանրապետությանը, ՀՀ-ն համարվել և համարվում է Արցախի Հանրապետության անվտանգության երաշխավորը»,-հայտարարեց Էդուարդ Շարմազանովը:

Մաքսային միությանն անդամակցության շրջանակներում այսօր Երևանում տեղի է ունեցել ՀՀ ֆինանսների նախարարի հանդիպումը Ռուսաստանի Դաշնության ու Վրաստանի մաքսային ծառայությունների ղեկավարների հետ, որի ընթացքում քննարկվել են Հայաստանից Ռուսաստան և հակառակ ուղղությամբ ապրանքների տարանցիկ ձևակերպումների առանձնահատկությունները: Եռակողմ ձևաչափն ընտրվել է երեք պետությունների սահմանային անցակետերով ապրանքների տեղաշարժն արագ և առանց բարդությունների կազմակերպելու նպատակով: Կողմերը որոշում են կայացրել սահմանահատման ընթացակարգերի հստակեցման և պարզեցման հնարավորությունները հանգամանորեն քննարկելու և համատեղ լուծումներ առաջարկելու նպատակով աշխատանքային մասնագիտացված խմբեր ձևավորել և երկրներից յուրաքանչյուրի մաքսային ծառայության տեսանկյունից կարգավորման ենթակա խնդիրների ցանկը ներկայացնել համատեղ քննարկման:

ՀՀ Ֆինանսների նախարար Գագիկ Խաչատրյանն ընդգծել է, որ քննարկվել են հիմնականում այն հարցերը, որոնք կարող են ի հայտ գալ ՄՄ անդամակցության գործընթացում. «Անդրադարձել ենք տարանցիկ բեռնափոխադրումներին առնչվող հարցերին, քանի որ ՄՄ անդամակցության արդյունքում ապրանքաշրջանառության ծավալների աճ ենք ակնկալում: Այդ նպատակով հրավիրել ենք նաև Վրաստանի մեր գործընկերներին` հաշվի առնելով տարանցիկ փոխադրումների հետ կապված հավանական խնդիրների կարգավորման ուղղությամբ համատեղ աշխատանքի կարևորությունը: Պայմանավորվեցինք շատ կարևոր` տեղեկատվության փոխանակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման և նախնական հայտարարագրման գործընթացում համակարգված աշխատելու մասին, որպեսզի, նախքան սահմանահատումը, անհրաժեշտ տեղեկատվությունը լինի մաքսային կետերում, ինչն ավելի դյուրին կդարձնի սպասարկումըե:
Ռուսաստանի Դաշնության մաքսային ծառայության ղեկավար Անդրեյ Բելյանինովն ընդգծել է, որ Հայաստանը պատրաստ է դառնալ ՄՄ լիիրավ անդամ և այդ ուղղությամբ բավականին աշխատանքներ արդեն իրականացվել են. «Այսօր մենք զուտ տեխնիկական բնույթի հարցեր ենք քննարկել: Հայաստանի` ՄՄ անդամակցության գործընթացում չկա ոչ մի խոչընդոտ: Մենք այդ ուղղությամբ բավականին ակտիվ աշխատում ենքե: Անդրեյ Բելյանինովն առաջարկել է մեկամսյա ժամկետում ամփոփել խմբի աշխատանքի արդյունքները` շեշտելով, որ Հայաստանը, Ռուսաստանը և Վրաստանը ունեն համապատասխան ներուժ` ներդաշնակեցման ուղղությամբ աշխատանքներն արդյունավետ կազմակերպելու համար: Վրաստանի ֆինանսների նախարարության եկամուտների ծառայության ղեկավար Իրակլի Գվարամադձեն ներկայացված բոլոր ուղղություններով արդյունավետ համագործակցության պատրաստակամություն է հայտնել:
Հանդիպման ավարտին Հայաստանի ֆինանսների նախարարի և ՌԴ մաքսային ծառայության ղեկավարի ստորագրած փոխգործակցության կարգով հստակեցվել է Ռուսաստանից չմշակված ադամանդի մատակարարման վերաբերյալ տեղեկատվության փոխանակումը և ընդունվել են տուրքի կիրառման պարզեցված ընթացակարգեր: ՀՀ ֆինանսների նախարար Գագիկ Խաչատրյանի բնորոշմամբ, աշխատանքային փաստաթուղթը կանխարգելիչ բնույթ է կրում. «Ռուսական կողմի հետ պայմանավորվածություն ունենք հստակեցնելու գործառույթները` կապված տարբեր ապրանքախմբերի հետ, քանի որ ոլորտում ռիսկեր ենք տեսնում, բացի այդ, այժմ բանակցում ենք ՌԴ ֆինանսների նախարարության հետ, որպեսզի ՀՀ-ում համապատասխան ձեռնարկությունը հնարավորություն ունենա, անհրաժեշտ տուրք վճարելով, արտահանում կատարել նաև երրորդ երկրներ, ինչը կնպաստի, որ ադամանդագործությունը լայն թափով զարգանա Հայաստանում»:

«Երեկ Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը հայտարարեց, որ իրենք ըմբռնումով են մոտենում Հայաստանի` Մաքսային միությանը անդամակցելու հարցին: Դա նշանակում է, որ Հայաստանը կարող է դառնալ յուրահատուկ կամուրջ Եվրամիության և Մաքսային միության միջև»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նման կարծիք հայտնեց Հայրենական ապրանքարտադրողների միության նախագահ Վազգեն Սաֆարյանը:

Ըստ Վազգեն Սաֆարյանի` Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցելու հարցը, որը սկիզբ է առել սեպտեմբերի երեքին ՌԴ և ՀՀ նախագահների հանդիպումից ի վեր, ընթանում է դրական կերպով: Էկոնոմիկայի նախարարությունը կարողացել է ճանապարհային քարտեզ ստեղծել, և այդ քարտեզը արդեն շրջանառության մեջ: «Մեր տվյալների համաձայն` մեկ-երկու հարց է մնացել , որը կքննարկվի մոտ ապագայում»,-ասաց նա, հավելելով. «Մինսկում տեղի ունեցած երեք երկրների` Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի, նախագահների հանդիպումը սկիզբ դրեց միասնական տնտեսական տարածքի ստեղծման աշխատանքներին, որ հենց միության գործառույթն է: Ոմանք ասում են թե այդ երեք երկրների նախագահների ֆորմատից դուրս մնալը նշանակում է, որ կասկածներ կան միությանը անդամակցելու, աբյց դա այդպես չէ»:

Հայրենական ապրանքարտադրողների միության նախագահի կարծքիով` Հայաստանի տնտեսական վիճակը բարելավելու համար անհրաժեշտ է զարգացնել ներքին շուկան և կասեցնել օտար երկրներից այն ապրանքների ներմուծումը, որոնց պատրաստումը հնարավոր է Հայաստանում: Այդպիսի ապրանքերից է լոլիկը, որը Թուրքիայից է ներկրվում և վաճառվում է 500-550 դրամով, իսկ տեղական ապրանքը արժե 700 դրամ:  Դրա կասեցումը, ըստ մասնագետի, թեև սպառողին զրկում է ավելի ցածր գնով ապրանք ձեռքբերելու հնարավորությունից, սակայն նա առնվազն կիմանա ինչ պայմաններում է աճեցվել սնունդը: «Ինչպե՞ս իմանանք, որ դրսից ներկրված ապրանքները լավն են ու որակով: Դրա համար պետք է ունենանք մերը: Մենք ունենք տարբերակներ՝ ԱԺ-ին ներկայացնելու, որոնք վերաբերում են «Նաիրիտին», «Երևանի ՋԵԿ»-ին: Միշտ խոսում ենք ներքին ռեսուրսները ճիշտ օգտագործելու մասին: Իսկ դրանք ճիշտ օգտագործելը Մաքսային միություն մտնելու ելակետ կհանդիսանա»:

 Անկախ

 «Վրաստանի գործող իշխանությունները շարունակում են ԵՄ-ի և Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամ դառնալու նախորդ իշխանությունների որդեգրած քաղաքական կուրսը և այս ուղղությամբ շարունակում են ակտիվ քայլեր ձեռնարկել: Թեև Վրաստանի ներսում կան բազմաթիվ  խնդիրներ, ներքաղաքական կյանքը շարունակում է անկայուն մնալ, այսուհանդերձ, Վրաստանի`Եվրոպական ինտեգրացման հարցում նախկին և ներկա իշխանությունները համակարծիք են: Իսկ Հայաստանը` ի դեմս նախագահ Սերժ Սարգսյանի, անցյալ տարի սեպտեմբերին հայտարարեց, որ պատրաստվում է անդամակցել Մաքսային Միությանը: Այս գործընթացներն  ավարտին չեն հասցվել, այսինքն` Հայասատանը դեռ չի դարձել ՄՄ անդամ և Վրաստանը դեռևս նախաստորագրել է Ասոցացման համաձայնագիրը և դրա վերջնական ստորագրումը նախանշված է հունիսին»,-այս մասին լրագրողներին հայտնեց վրացագետ Ալիկ Էրոյանցը:

Ըստ վրացագետի`Արևմուտքը շահագրգռված է, որ Վրաստանը որքան հնարավոր  է շուտ ստորագրի Ասոցացման համաձայնագիրը. սա կապված է նաև ուկրաինական իրարձությունների շուրջ զարգացումների հետ, քանի որ Ուկրաինան հրաժարվեց Ասոցացման համաձայնագրից, իսկ Վրաստանն ու Մոլդովան բռնել են այդ համաձայնագիրը հնարավորիս շուտ ստորագրելու ուղին:

Խոսելով Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն  ինտեգրվելու, իսկ Վրաստանի՝ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրման պարագայում Հայստան-Վրաստան հարաբերությունների հնարավոր դասավորվածության վերաբերյալ՝  վրացագետը նշեց. «Իհարկե, նոր իրավիճակ կլինի. լիովին հակադիր համաձայնագրեր ստորագրած` ՄՄ անդամ և Եվրոպական ասոցացման պայմանագիր կնքած Հայաստանի և Վրաստանի հարաբերություններում  որոշակի հակասություններ կլինեն` հակադիր պայմանագրերի դրույթներով պայմանավորված, օրինակ ապրանքաշրջանառության, առևտրի ոլորտներում, սակայն ընդհանուր առմամբ փաստել, որ   ՀՀ-ի կամ Վրաստանի տնտեսությանը  սա կարող է լուրջ վնաս հասցնել, չենք կարող: Երկկողմ համագործակցությունը, կարծում եմ, կմեղմի հնարավոր խնդիրները»:

Վրացագետը կանխատեսեց, որ հնարավոր է որոշ ապրանքներ թանկանան, որոշները՝ հակառակը:  «Սա կախված է նրանից, թե ինչ դրույթներ կկիրառվեն, ինչ համաձայնությունների կգան երկու երկրները»,-նշեց վրացագետը:

Մեկնաբանելով այսօր Թբիլիսիում «Թբիլիսյան գագաթաժողով-2014»-ի շրջանակներում տնտեսական, տրանսպորտի, էներգետիկայի հարցերի քննարկմանն ուղղված Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահների հանդիպումը` Էրոյանցը փաստեց. «Գաղտնիք չէ, որ Սահակաշվիլիի նախագահության օրոք այս 3 երկրների միջև համագործակցությունն ընդլայնվեց՝ տնտեսական, էներգետիկ խնդիրների լուծման համատեքստում, քանի որ Վրաստանը դեռևս չի կարգավորել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ և այս փուլում, չնայած որոշ տարաձայնություններին, այսպես թե այնպես, Վրաստանը ստիպված է շարունակել որդեգրած բարձր մակարդակի հարաբերությունները Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ»:

Հայաստանի Հանրապետությունը որդեգրել է Մաքսային միությանն անդամակցելու պետական քաղաքականություն, որի արդյունքում անհրաժեշտություն է առաջացել ագրոարդյունաբերության ոլորտի օրենսդրական դաշտը համապատասխանեցնել Մաքսային միության օրենսդրությանը: Այսօրվա նիստում գործադիրը ուժը կորցրած է ճանաչել այդ խնդրին վերաբերող իր նախկին որոշումը: Մաքսային միության տարածքում գործում են 2013 թվականին հաստատված մսի և մսամթերքի, կաթի և կաթնամթերքի, մրգի և բանջարեղենի հյութերի և հացահատիկի անվտանգության տեխնիկական կանոնակարգերը, որոնք Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն անդամակցելուց հետո անհրաժեշտ կլինի տեղայնացնել: Տեղայնացման ենթակա կլինեն նաև սննդամթերքի բոլոր տեսակների, այդ թվում՝ թարմ պտուղ-բանջարեղենի, ձվի և ձվամթերքի, ինչպես նաև գարեջրի հիգիենային և անվտանգությանը, մակնշմանը և շփվող նյութերին ներկայացվող պահանջները, թույլատրելի սննդային հավելումները, դրանց շուկայահանման ընթացակարգերը և այլն:
Նկատի առնելով այն հանգամանքը, որ մոտենում է Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի գործող էներգաբլոկի շահագործման նախագծային ժամկետը, գործադիրն հավանություն է տվել մինչև 2016թ. սեպտեմբեր դրա երկարացման ծրագրին: ՀՀ ֆինանսների նախարարությանն հանձնարարվել է մինչև ս.թ. մայիսի 1-ը միջոցներ ձեռնարկել ծրագրի իրականացման նպատակով ՀՀ և ՌԴ կառավարությունների միջև վարկային միջոցների ներգրավման միջկառավարական համաձայնագրի ստորագրման ուղղությամբ: Միաժամանակ ակտիվացվելու է Հայաստանում միջուկային նոր էներգաբլոկի կառուցման աշխատանքը:
ՀՀ կառավարության 2013թ. հունիսի 20-ի որոշմամբ Բելառուսի Հանրապետությունից տրակտորներ և հարակից սարքավորումներ ձեռք բերելու նպատակով «Սերմերի գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի կողմից Հայաստանի ՓՄՁ ԶԱԿ հիմնադրամին է փոխանցվել 900 մլն դրամ, որով ներկրվել է 100 տրակտոր և 125 միավոր հարակից սարքավորում: Այժմ անհրաժեշտություն է առաջացել ներկրել ևս 100 տրակտոր, կոմբայններ և սարքավորումներ, ուստի նշված գումարը վերադարձնելու վերջնաժամկետ է սահմանվել 2014թ. նոյեմբերի 1-ը:
Կառավարության որոշմամբ Հրազենի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի և պայթուցիկ սարքերի անօրինական պատրաստման և շրջանառության դեմ պայքարում ԱՊՀ մասնակից պետությունների համագործակցության համաձայնագրով նախատեսված ՀՀ իրավասու մարմիններ են նշանակվել ՀՀ ոստիկանությունը, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը, ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայությունը, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ը և ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը:

Եգիպտոսը կարող է ազատ առևտրի մասին պայմանագիր ստորագրել Մաքսային միության հետ: Այս մասին հաղորդում է «Հաբերլերը»՝ վկայակոչելով Ռուսաստանի գյուղատնտեսության նախարար Նիկոլայ Ֆյոդորովի հայտարարությունը՝ արված ռուս-եգիպտական առևտրատնտեսական և գիտատեխնիկական համատեղ հանձնաժողովի նիստի ժամանակ: «Մենք հնարավորություն ունենք ընդլայնելու փոխադարձ ներդրումները, ինչը կարելի է իրականացնել Մաքսային միության երկրների հետ ազատ առևտրի գոտու ստեղծման ճանապարհով»,-հայտարարել է Ֆյոդորովը: Իր հերթին Եգիպտոսի առևտրաարդյունաբերության և նեդրումների գծով նախարարը նշել է, որ եգիպտական կողմը ևս հետաքրքրված է այս գաղափարով և նպատակ ունի ռուս-եգիպտական համատեղ արտադրական ընկերություններ ստեղծել:

Մաքսային Միության մեջ մտնելով՝ Հայաստանը լուծում է մի քանի կարևոր խնդիր. առհավետ լուծվում է ազգի անվտանգության խնդիրը, որը Հայաստանի Կոմկուսը համարում է համար մեկ խնդիրը: Մաքսային Միություն մտնելով՝ Հայաստանը հնարավորություն կունենա վերականգնել իր խզված տնտեսական կապեըը, ավելին, կստեղծվի նոր տնտեսական միասնական տարածք: Հայաստանի կոմունիստական կուսակցությունն իր գործունեությամբ ամեն ինչ անում է, որ Հայաստանը շուտ մտնի Մաքսային Միություն: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի նորանշանակ առաջին քարտուղար Տաճատ Սարգսյանը:

Վերջինիս խոսքով, Կոմունիստական կուսակցությունը հանդիսանալով ամենաընդդիմադիր կուսակցությունը, իր ուշադրության կենտրոնում է պահում հանրապետությունում տեղի ունեցող իրադարձությունները:

«Մենք մեր առջև խնդիր ենք դրել ոչ միայն քննադատել իշխանություններն, այլ մեր քննադատությամբ հասնել երկրի առջև ծառացած խնդիրների լուծմանը: Մենք կողմ ենք իշխանափոխությանը, եթե լինի նաև համակարգային փոփոխություն: Քանի որ այսօր դրված է Հայաստանի՝ Մաքսային Միության մեջ մտնելու հարցը, մենք գիտակցաբար չենք ուզում խոչընդոտել ՀՀ նախագահին այդ քայլը կատարել, քանի որ մենք Մաքսային Միությանն անդամակցությունը պատմական ակտ ենք համարում»,- ասաց Տաճատ Սարգսյանը:

Անդրադառնալով ոչ իշխանական չորս ուժերի համախմբանն ու համագործակցությանը՝ Կոմկուսի կենտկոմի առաջին քարտուղարը նկատեց, որ բոլորն էլ ականատես են եղել քաղաքական ուժերի համախմբման փորձերի, որոնք հետո պսակվել են անհաջողությամբ: Ժամանակը ցույց կտա, թե այս փորձն ինչ արդյունք կունենա:

Տաճատ Սարգսյանը տեղեկացրեց, որ Կոմունիստական կուսակցությունը պատրաստվում է մայիսի 1-ին Ազատության հրապարակում անցկացնել հանրահավաք և ժողովրդին տեղեկացնել կուսակցության առաջիկա անելիքների մասին:

Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցությունը նամակ է հղել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին, որում աջակցություն է հայտնել Ղրիմի հարցում նրա դիրքորոշմանը: Բացի դրանից, ադրբեջանցի կոմունիստներն  իրենց նամակում նշել են, որ անհրաժեշտ է ստեղծել ԽՍՀՄ-ի նման պետական միավորում, որպեսզի դիմակայեն Արևմուտքին:

Ինչպես հաղորդում է “Հագին” ադրբեջանական կայքը, Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի առաջին քարտուղար Թելման Նուրուլլաևը հրաժարվել է նշել նամակը ստորագրած մարդկանց անունները, սակայն ասել է, թե այն ստորագրել են մտավորականության ներկայացուցիչներն ու հանրությանը հայտնի մարդիկ:

Նա նաև նշել է, որ Խորհրդային միությունն անկում է ապրել՝ հակառակ դրա քաղաքացիների ցանկության: “1991թ-ի մարտի 17-ին տեղի ունեցած հանրաքվեի ընթացքում բնակչության 70%-ը կողմ է քվեարկել ԽՍՀՄ-ի պահպանմանը: Երեք մարդ, սակայն, որոշել էին կործանել ամենակարող երկիրը”, – ասել է Նուրուլլաևը: Վերջինս նաև կողմ է արտահայտվել Ադրբեջանի միացմանը Մաքսային միությանը, նշելով, որ “ադրբեջանցիներին Ռուսաստանն է կերակրում, այլ ոչ` Եվրոպան”:

Կոմունիստ առաջնորդի խոսքով՝ ԽՍՀՄ-ի վերականգնումն ինքնաբերաբար կլուծի նաև Ղարաբաղի հարցը, քանի որ խնդրի կարգավորման բանալին Ռուսաստանի ձեռքերում է:

ՀՀ արդարադատության նախարարության «Թարգմանության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը կարճ ժամանակում ստացել է փաստաթղթերի՝ հայերենից ռուսերեն թարգմանության 17 հազար 500 էջի պատվեր, ինչը կապված է Մաքսային միությանն անդամակցելու «Ճանապարհային քարտեզի» իրականացման հետ (ի լրումն ռուսերենից հայերեն, հայերենից անգլերեն և անգլերենից հայերեն ներկայացվող մոտ 2 հազար էջի):

Կառավարության քննարկմանը ներկայացնելով այս հարցը, ՀՀ արդարադատության նախարարությունն ակնկալում էր լրացուցիչ 50 մլն դրամ (տարեկան ֆինանսավորման չափը հասցնելով 172.5 մլն դրամի), որով հնարավոր կլինի թարգմանության մեկ էջի ինքնարժեքը դարձնել 8 հազար 500 դրամ: Ընդսմին, նախարարության հիմնավորմամբ ռուսերեն թարգմանության անհրաժեշտությունը չի սահմանափակվելու նշված պատվերներով և շարունակվելու է տեսանելի ապագայում: Կառավարությունն ընդունել է համապատասխան որոշումը:
Մաքսային միությանն անդամակցելը հանգեցնելու է և արդեն հանգեցրել է տարբեր գերատեսչությունների աշխատանքի ծավալի մեծացմանը: Մասնավորապես, կառավարությունն իր նիստում որոշել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի խորհրդականի մեկ պաշտոնի փոխարեն սահմանել երկու լրացուցիչ պաշտոն:

Անկախ

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն ընդունել է մաքսային համագործակցության հարցերով Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի անդամ-նախարար Վլադիմիր Գոշինին:
Վարչապետը հյուրի հետ քննարկել է Մաքսային միությանը և եվրասիական միասնական տնտեսական տարածքին ՀՀ անդամակցության գործընթացի շրջանակում մաքսային համագործակցությանը և մաքսային օրենսդրությանը վերաբերող հարցեր: Պատասխանատու գերատեսչությունների ներկայացուցիչները կառավարության ղեկավարին զեկուցել են այդ ուղղությամբ անցկացված քննարկումների արդյունքների մասին: Վլադիմիր Գոշինը մանրամասներ է ներկայացրել ՄՄ մաքսային նոր օրենսգրքի մշակման վերաբերյալ, որը ուժի մեջ կմտնի հաջորդ տարի: Գործընթացը համակարգում է ՄՄ անդամ երեք երկրների փոխնախարարների մակարդակով գործող աշխատանքային խումբը, որի աշխատանքներին այսուհետ կողմերի պայմանավորվածությամբ կմասնակցեն նաև հայկական կողմի ներկայացուցիչները: Աշխատանքային խմբի հերթական հանդիպումը տեղի կունենա ս.թ. մարտի 17-ին Մոսկվայում:

Սեպտեմբերի 3-ից հետո Հայաստանում ներքաղաքական կյանք չկա, կա կատարողական կյանք: Ինչ հանձնարարում են քաղաքական դաշտի տերերը, մենք կատարում ենք: Մենք դերակատարներ ենք, իսկ սցենարիստը Հայաստանում չի գտնվում, նա Կրեմլում է: Այսօր լրագրողնեևի հետ հանդիպման ժամանակ նման կարծիք արտահայտեց  Գերագույն խորհրդի նախկին պատգամավոր Ազատ Արշակյանը:

Նրա խոսքով՝ Կրեմլից սցենարը գրվում է, իսկ մեզ մոտ ընտրում են համապատասխան դերակատարներին: Երբ որոշվում է, որ ինչ-որ մեկը պետք է ընդդիմադիր դեր տանի, պետք է տանի:

«Իհարկե, կան մի քանիսը, ովքեր կանոններից դուրս են, նրանք իսկական քաղաքական գործիչներ են և զբաղվում են քաղաքականությամբ: Իսկ քաղաքական գործիչներ կան, որոնց ճակատին գրված է՝ «ես անկարծիք եմ», բայց կանգնում և կարծիք են հայտնում, այնպիսի կարծիք, որն արդեն իսկ հնչել է Կրեմլում: Սրանց կողքին էլ կա ինքնաբուխ սերունդ, որը հենց քաղաքական ընդդիմություն է»,- ասաց Ազատ Արշակյանը:

Ըստ բանախոսի՝  ոչ իշխանական քառյակը կամ «հրաշալի կվարտետն» այն է, ինչը կոչվում է ներկայացում, դերերն էլ բաշխված են ըստ շնորհալիության, դերակատարները չեն կարող սցենարի մեջ փոփոխություն կատարել:

«Քաղաքական պրոցես մանդատակիր ընդդիմության մոտ չկա, կա սցենար»,- ասաց Արշակյանը:

Անդրադառնալով իշխանության գործունեությանը՝ բանախոսը նկատեց, որ իշխանության մոտ վիճակն ավելի վատ է:

«Ես դրական եմ գնահատել  իշխանության՝ դեպի Եվրամիություն գնալու որոշումը, համակրել եմ իշխանության ընտրած քաղաքական ուղղությունը: Բայց իշխանությունն իրեն ընտրողներին մոլորեցրեց՝ հայտարարելով և առանց բացատրության փոխելով իր դիրքորոշումը»,- ասաց Արշակյանը՝ հավելելով, որ, միևնույն ժամանակ առաջընթաց է համարում մեր քաղաքական վերնախավի քայլերը Եվրոպայի հետ հարաբերությունները շարունակելու ուղղությամբ:

Ներկայումս, երբ Ուկրաինայի իրադարձությունների համատեքստում նկատվում է Ռուսաստանի ու Արևմուտքի հարաբերությունների սրացում, Հայաստանում հարց են տալիս, թե պե՞տք է շարունակել ՄՄ անդամակցության գործընթացները:

Իսկ վերջին օրերին մի քանի ուշագրավ հայտարարություններ եղան, որոնք այս համատեքստում ոչ թե պատասխանեցին առկախ հարցերին, այլ նորանոր հարցեր առաջացրին:

Անդրադառնալով Հայաստանի «արագացված ջանքերին»` ՄՄ անդամակցության հարցում շտապողականությանն ու կատարած քայլերին` ռուս չինովնիկներից մեկը հայտարարեց, որ «Հայաստանը հանձնել է քննությունները, շուտով դիպլոմը կստանա»: Դա արդեն ակնարկ էլ չէ, այլ պարզ ու հստակ հայտարարություն, որ Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցությանը ֆորմալ առումով այլևս ոչինչ չի խանգարում: Գրեթե նույն ժամանակ, երբ Հայաստանը հանձնել էր «քննությունները», Դուբլինում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, որ մասնակցում էր ԵԺԿ համագումարին, հանդես եկավ ելույթով, որում, բացի մեր արևմտյան ու արևելյան հարևաններին դատափետելու ավանդական հատվածներից, նաև բավականին հետաքրքիր «մանրուքներ» հնչեցրեց, որոնք վերաբերում էին Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների հետագա ճակատագրին:

«Եվրոպական միությունը և Արևելյան գործընկերությունը կանգնած են մարտահրավերների առջև: Ուկրաինայի իրադարձությունները լուրջ մտահոգության առարկա են բոլորիս համար: Խորապես ցավում ենք, որ Կիևում եղան մեծաքանակ մարդկային զոհեր: Ստեղծված իրավիճակում անհրաժեշտ է անել առավելագույնը` լարվածության թուլացման և երկխոսության միջոցով ողջամիտ լուծումներ գտնելու ուղղությամբ: Ինչպես և նախկինում, գտնում ենք, որ հարաբերությունների ընդլայնումն ու խորացումը մի գործընկերոջ հետ չպետք է հանգեցնի նոր բաժանարար գծերի ձևավորմանը: Հայաստանը շարունակելու է շահերի համադրությանն ու ներդաշնակեցմանն ուղղված իր քաղաքականությունը»,- իր ելույթում նշեց Սերժ Սարգսյանը:

Սա, կարծես Հայաստանի նախագահի կողմից ՄՄ-ին անդամակցելուց հետո ԵՄ-ի հետ երկար տարիներով ու մեծ դժվարությամբ ձեռք բերված «ընկերությունը» չկորցնելու փորձ լիներ:

«Հայաստանը, ըստ իս, իսկապես պատրաստվում է մտնել ՄՄ կազմ,դա առաջինը և երկրորդ`մասնակցել Եվրասիական միության ձևավորման գործընթացին ու դրա հետ մեկտեղ` պահպանել հարաբերությունները Եվրամիության հետ: Դա հնչեցված ծրագիր է»,- այս կապակցությամբ նշեց քաղաքագետ Լևոն Մելիք-Շահնազարյանը:
ՄՄ-ին անդամակցելով ԵՄ-ի հետ բարեկամական հարաբերությունների պահպանումը քաղաքագետը լիովին իրագործելի է համարում: Ընդ որում, հնարավոր է համարում անգամ Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակի ու դրա համատեքստում Ռուսաստան-Արևմուտք հարաբերությունների սրման ֆոնին: Ուղղակի ուկրաինական հարցում Հայաստանը, ըստ քաղաքագետի, չպետք է այսօր և մոտ ժամանակներս հստակ հնչեցնի իր մոտեցումները:

Այս առումով թերևս ուշագրավ է Սերժ Սարգսյանի ելույթի մեկ այլ հատված: Շնորհակալություն հայտնելով ԵՄ-ին 2013 թ. դեկտեմբերին Հայաստանին Արտոնությունների ընդհանրացված համալրված համակարգից օգտվելու հնարավորություն ընձեռելու համար` Սերժ Սարգսյանը նշեց նաև. «Մենք մեծապես գնահատում ենք, որ տարիներ շարունակ Եվրոպական միությունը և նրա անդամ երկրներն աջակցություն են ցուցաբերել Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական և ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, պետական կառույցների ամրապնդմանը, հանրային կառավարման բարեփոխմանը, կոռուպցիայի դեմ պայքարի և աղքատության կրճատման գործում: Մոտ երկու շաբաթ առաջ Հայաստանի Ազգային անվտանգության խորհուրդը հավանություն տվեց 2014-2015 թթ. համար ՀՀ-ԵՄ գործողությունների ծրագրի կատարումն ապահովող միջոցառումների ցանկին: Մենք հանձնառու ենք շարունակելու մեր ջանքերը Եվրոպական միության հետ գործուն կառուցակարգեր ձևավորելու ուղղությամբ, որոնք մի կողմից արտացոլում են ԵՄ-ի հետ Հայաստանի նախորդ քննարկումների բովանդակությունը, մյուս կողմից` համատեղելի են համագործակցության մյուս ձևաչափերի հետ»:

Այսինքն` Սերժ Սարգսյանը մեկ անգամ ևս փորձեց առաջ տանել «և-և»-ի քաղաքականությունը: Այդ մոտեցումը քաղաքագետ, նախկին դեսպան Արա Պապյանը խելամիտ քայլ է համարում, բայց այն իրագործելու հնարավորությունը որակում խիստ կասկածելի: Որովհետև Արևմուտքը հստակ է արտահայտել իր դիրքորշումն այդ մոտեցման շուրջ և նշել, որ որևէ մաքսային միություն, այսինքն` միություն, որտեղ տարածքը սահմանափակվում է, անհամատեղելի է ազատ առևտրի սկզբունքների հետ և, հետևաբար, համատեղել ՄՄ-ն ԵՄ-ի խորը և համապարփակ ազատ առևտրի համաձայնագրի հետ հնարավոր չէ: Թեկուզ «և-և»-ի սկզբունքն Արա Պապյանի` որպես քաղաքացու համար շատ ցանկալի տարբերակ է, բայց որպես քաղաքագետ նա կարծում է, որ դա հնարավոր չէ իրականացնել` հատկապես հաշվի առնելով Արևմուտքի ու Ռուսաստանի` որպես ՄՄ հիմնական դերակատարի հարաբերությունների սրված իրավիճակը: Ընդ որում, քաղաքագետն այդ հարաբերությունների լրացուցիչ սրում է կանխատեսում:

«Ես չեմ կարծում, որ նախագահի ելույթը պայմանավորված է միայն Ուկրաինայի իրադարձություններով, պարզապես ակնհայտ է, որ ախր այդ ՄՄ-ն այդքան էլ լավ բան չէ. բոլորն են դա հասկանում: Այսինքն` դա կատարվել է որպես ընտրություն` «չարյաց փոքրագույնը» տարբերակով: Մեզ ասել են, որ վատ կլինի ձեզ համար, հատկապես Ղարաբաղի հարցում, ու նրանք այդ ընտրությունն են արել, բայց դա չի նշանակում, թե ՄՄ-ն լավ բան է: Պարզ է, որ ՄՄ-ն բերելու է գների թանկացում Հայաստանում: Այսինքն`առաջին սպառման ապրանքների թանկացում, որովհետև հասկանալի է առաջին հայացքից` երբ խանութ ենք մտնում, պարզ երևում է, որ ապրանքների հիմնական մասը բերված է Չինաստանից, Թուրքիայից ու Արաբական Միացյալ Էմիրություներից, սկսած կահույքից, վերջացրած կոշիկով, սննդի տեսակներով և այլն: Այսինքն`այդ ամբողջը թանկանալու է: Ուզում եմ ասել, որ ՄՄ-ն մի երևելի բան չէ, պարզապես այսպիսի խնդիր էր, քանի որ մեր իշխանությունները կանգնել են ընտրության առաջ` ժողովրդի բարեկեցությունն ու երկրի անվտանգությունը, նրանք ընտրել են անվտանգությունը և ոչ բարեկեցությունը»,- նշեց Արա Պապյանը:

Այս պայմաններում, որքան էլ Սերժ Սարգսյանի ելույթում հնչեցրած ցանկություններն ու դիտարկումները ԵՄ-ի հետ հարաբերությունների ավելի սերտացման հրավեր լինեն, չեն կարող այդ հարաբերությունները, առավել ևս Հայաստանի արտաքին քաղաքական վեկտորի ուղղությունը շեղել սեպտեմբերի 3-ին նշված ուղուց: Որովհետև, ինչպես նշեց Արա Պապյանը, եթե Հայաստանը Ուկրաինայի պես հրաժարվեր ԵՄ-ի հետ ասոցացման համաձայնագրի ստորագրումից, բայց չպարտավորվեր ՄՄ-ին անդամակցել, այդ դեպքում արտաքին քաղաքականության հարցն այլ կերպ կլիներ: Բայց երբ արդեն պարտավորվել ենք, գնում ենք ՄՄ ուղղությամբ: Ավելին, նախկին դիվանագետը մեկ անգամ ևս վերահաստատեց բազմիցս իր կողմից հնչեցված կանխատեսումը, որ 2014 թ., հատկապես` օլիմպիադայից հետո, իրավիճակը շատ կսրվի. «2014 թվականը ծանրագույն տարի է լինելու բոլոր առումներով, մինչև 2015 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսները, հետո իրավիճակն արդեն կհստակվի: Որովհետև աշխարհն այսօր հայտնվել է սառը պատերազմ լայթս վիճակում` թեթև սառը պատերազմի վիճակում, ու դա շարունակելու է խորանալ, ցավոք սրտի: Ցավոք սրտի, որովհետև մենք մնալու ենք երկուսի արանքում»:

 Անկախ

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն ընդունել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի անդամ-նախարար Տիմուր Սուլեյմանովին, ով համակարգում է կառույցի տնտեսական և ֆինանսական քաղաքականության հարցերը:

Հանդիպման ընթացքում քննարկվել է Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցության “ճանապարհային քարտեզի” իրականացման աշխատանքային խմբերի գործունեությունը: Մասնավորապես, զրուցակիցները մտքեր են փոխանակել ծառայությունների և ներդրումների, հարկային ու մաքսային քաղաքականության, մաքսատուրքերի, ինչպես նաև մտավոր սեփականության հարցերի առնչությամբ անցկացվող քննարկումների վերաբերյալ: Կողմերն ամփոփել են իրականացված աշխատանքների միջանկյալ արդյունքները և պատրաստակամություն հայտնել շարունակել խորհրդակցությունները՝ մոտ ապագայում տվյալ ուղղություններով համաձայնեցված մոտեցում մշակելու նպատակով: Նախանշվում է աշխատանքային խմբերի ձևաչափով քննարկումներն ավարտին հասցնել մինչև 2014 թ. մարտի վերջ:
Տիմուր Սուլեյմանովը շնորհակալություն է հայտնել ՀՀ կառավարությանը արդյունավետ համագործակցության և աշխատանքային խմբերի գործունեությունը բարձր մակարդակով կազմակերպելու համար:

Անկախ

ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը մարտի 1-5-ը Ռումինիայում ՀՀ դեսպանության աջակցությամբ և Ռումինիայի Հայոց միության հրավերով գտնվել է Բուխարեստում:

Այցի շրջանակներում ՀԽ նախագահը դասախոսություններով հանդես է եկել Բուխարեստի առաջատար քաղաքագիտական-վերլուծական կենտրոններում, հանդիպումներ ունեցել Ռումինիայի տնտեսական և սոցիալական խորհրդի նախագահ Ֆլորիան Կոստակեի, Ռումինիայի խորհրդարանի Հայաստան-Ռումինիա բարեկամության խմբի նախագահ Աուրել Վլադոյուի, Ռումինիայի Հայոց միության նախագահ Վարուժան Ոսկանյանի, ինչպես նաև Ռումինիայի խորհրդարանի փոքրամասնությունների խմբի ղեկավար Վարուժան Փամբուկչյանի հետ:

Հայ մշակույթի տանը ՀԽ նախագահը հանդիպել է հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ, մասնակցել Սումգայիթի զոհերի ոգեկոչման պատարագին:

Քաղաքագիտական-վերլուծական կենտրոններում Վազգեն Մանուկյանն իր ելույթներում անդրադարձել է Ղարաբաղյան շարժման և Հայաստանի անկախության ձեռքբերման պատմությանը, խոսել Հայաստանի ներկայիս արտաքին մարտահրավերների, Արցախյան հիմնախնդրի, հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին:

Բուխարեստի Տիտուլեսկու եվրոպական հաստատությունում տեղի ունեցած հանդիպմանը, որին ներկա են եղել Ռումինիայի արտգործնախարարության մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, դեսպաններ, քաղաքագետներ, վերլուծաբաններ, քննարկում է ծավալվել Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ՝ մասնավորապես կապված Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերությունների, Հայաստանի կողմից Մաքսային միությանն անդամակցելու որոշման հետ:

Մանուկյանը շեշտել է, որ Հայաստանը երբևէ չի հրաժարվել եվրաինտեգրման իր քաղաքականությունից և կառուցում է եվրոպական տիպի պետություն՝ հիմնված եվրոպական արժեքների և ժողովրդավարության վրա, մյուս կողմից, Հայաստանն անվտանգության խնդիրներից ելնելով, կապված է Ռուսաստանի հետ:

ՀԽ նախագահը, սակայն, հավելել է, որ Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն անդամակցելու որոշումը պայմանավորված է ոչ միայն անվտանգության հարցերով, այլև տնտեսական գործոնով, քանի որ Հայաստանը ավանդաբար կապված է ռուսական շուկային, Ռուսաստանի հայ գործարարները մեծ ազդեցություն ունեն ռուսական բիզնեսում, հայկական շատ ապրանքներ այնտեղ մեծ պահանջարկ ունեն, մինչդեռ Եվրոպայում կարող են անմրցունակ լինել և այլն: Չնայած Հայաստանի ներկա տնտեսական վիճակի պահպանումը կապված է ռուսական շուկայի հետ, Մանուկյանը նշել է , որ երկրի տնտեսության զարգացումներն ու արդիականացումը կապված են Եվրոպայի հետ:

Ռումինիայի տնտեսական և սոցիալական խորհրդի նախագահի հետ հանդիպման ժամանակ, որպես համանման կառույցների ղեկավարներ, կողմերը քննարկել են իրենց գործունեությանն առնչվող մի շարք հարցեր, ձեռք բերել պայմանավորվածություններ:

Անկախ-ի հետ զրույցում Մանուկյանն ասաց, որ առաջիկայում Ռումինիայի տնտեսական և սոցիալական խորհուրդը նախատեսում է անցկացնել գործարարների համաժողով, և իրենք պայմանավորվածություն են ձեռք  բերել այդ համաժողովին նաև հայ գործարարների մասնակցության վերաբերյալ, որը կնպաստի հայ և ռումինացի գործարարների միջև կապերի ստեղծմանը:

«Ընդհանրապես, եվրոպական երկրներում հանրային խորհուրդները, ժամանակի ընթացքում ձևափոխվելով, որոշակիորեն նեղացրել են իրենց գործունեության ոլորտը՝ ի տարբերություն մեր Հանրային խորհրդի,-ասաց Մանուկյանը,-նրանք հենված են երեք կետի վրա՝ արհմիություններ, գործատուներ և կառավարություն: Դա հակասական կողմերի եռակողմ մի շղթա է, որտեղ փնտրվում են կոմպրոմիսներ, հաշտության եզրեր: Իսկ բիզնեսի, աշխատավորների շահերի պաշտպանությունը երկրի զարգացման կարևորագույն պայմաններից է»:

Հայ համայնքի հետ հանդիպման ժամանակ նույնպես հիմնականում բարձրացվել են Հայաստանի արտաքին հարաբերություններին առնչվող հարցեր:

Մանուկյանը կարևորում է դարերի ընթացքում հայերի ունեցած մեծ դերակատարումը Ռումինիայի պետության կայացման գործում, հայերի ներդրումները ռումինական մշակույթի, քաղաքականության մեջ և նշում, որ ռումինացիները նույնպես դա չեն մոռացել և մեծ հարգանքով են վերաբերվում հայ համայնքին ու ընդհանրապես՝ հայերին:

“Բայց մյուս կողմից, չպետք է մոռանալ, որ Ռումինիան այսօր Թուրքիայի ամենահավատարիմ դաշնակիցներից է, և այդ տեսակետից իր հստակ դիրքորոշումն ունի Հայոց ցեղասպանության, Արցախի հարցի վերաբերյալ,-ասում է նա,-և չնայած որ հայ համայնքի շատ ներկայացուցիչներ բավականին մեծ ազդեցություն ունեն ռումինական հասարակության մեջ, դա չի կարող չեզոքացնել Թուրքիայի ազդեցությունն այդ երկրում, քանի որ ի տարբերություն Հայաստանի, Թուրքիայի հետ Ռումինիան ունի տնտեսական խորը հարաբերություններ”:

Վազգեն Մանուկյանի այցը Ռումինիա լայնորեն լուսաբանվել է ռումինական լրատվամիջոցների կողմից: Իր հերթին ՀԽ նախագահը հարցազրույցներ է տվել ռումինական մի քանի լրատվամիջոցների:

Անկախ