Իրաքի վարչապետ Նուր ալ Մալիքը իր հեռուստաուղերձի ժամանակ հայտարարել է, որ երբեք չի հրաժարվի կառավարության ղեկավարի պաշտոնին իր թեկնածությունը հերթական` արդեն 3-րդ անգամ առաջադրելուց: Մալիքի խոսքերով`  կռվի ժամանակ մարտի դաշտից հեռանալը կնշանակի ահաբեկիչների սպառնալիքի առաջ թուլություն ցուցաբերել և խուսափել կրոնական, հայրենական և բարոյակա պատասխանատվությունից:

Իսկ Իրաքում պատերազմական վիճակ ստեղծած «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպությունը նոր հաջողություններ է գրանցում` իր հսկողության տակ վերցնելով ռազմավարական կարևոր կետեր: Արդյունքում նրանց հաջողվել է ջնջել Իրաքի և Սիրիայի միջև սահմանի մի մասը:

Ազգային ժողովում մականունավոր պատգամավորների պակաս չի զգացվում, չնայած, մինչ խորհրդարանական ընտրությունները, Հանրապետական կուսակցությունը, օրինակ, հայտարարում էր, որ իր համամասնական ցուցակում գործարար-մականունավոր պատգամավորներ չեն լինի: Համամասնական ցուցակի առումով, իհարկե, խոստումը պահպանվեց, սակայն հանրապետական մականունավորները խորհրդարան ներխուժեցին մեծամասնական ընտրակարգով: Բայց միայն հանրապետականը չէ, որ պատիվ ունի մականուններով պատգամավորներ ունենալու Ազգային ժողովում: «Բարգավաճ Հայաստան»-ում նույնպես դրանց թիվը բավականին մեծ է:

Սկսենք հանրապետականներից:

ՀՀԿ խմբակցության ամենակարկառուն մականունավորներից է թիվ 7 ընտրատարածքից մեծամասնական ընտրակարգով պատգամավոր ընտրված Սամվել Ալեքսանյանը՝ Լֆիկ Սամոն: Նրա մականունը բացատրվում է ժամանակին կրծկալի վաճառքով զբաղվելու հանգամանքով: Սամվել Ալեքսանյանը, բացի մականունավոր լինելուց, նաև Հայաստանի ամենախոշոր օլիգարխներից է և որևէ առնչություն չունի երկրի օրենսդիր մարմնի գործունեության հետ: Նրա ներկայությունն Ազգային ժողովում զուտ խորհրդանշական բնույթ ունի:

Մականունավոր պատգամավորներից մեկն էլ թիվ 33 ընտրատարածքից պատգամավոր ընտրված Աշոտ Աղաբաբյանն է` նույն ինքը Բուռնաշը: Սակայն, ի տարբերություն Լֆիկի, Բուռնաշի մականունը բոլորովին այլ պատմություն ունի: Այն կապված է Արցախյան պատերազմում նրա գործունեության հետ:

Պատգամավորը պատմել է, որ պատերազմի տարիներին, երբ իրար հետ կապ էին պահում ռացիաների միջոցով, անունների փոխարեն կապ հաստատելուց առաջ թվեր էին ասում: Մարտական ընկերներից մեկն էլ առաջարկում է նրա անունը «Բուռնաշ» դնել, քանի որ այդ տարիներին Աշոտ Աղաբաբյանը նման է եղել «Անորսալի վրիժառուներ» ֆիլմի Բուռնաշին կերպավորող դերասանին:

Պատերազմական տարիներից ձեռք բերված մականունով Ազգային ժողով է եկել նաև հանրապետական Առաքել Մովսիսյանը՝ Շմայսը: Նրան տվել են այս մականունը, քանի որ միակն է եղել, որ ունեցել է գերմանական արտադրության «Շմայսեր» տեսակի ինքնաձիգ:

Իհարկե, չպետք է ուրանալ Արցախյան պատերազմում նրա մասնակցությունը, բայց չենք էլ կարող չնշել, որ Շմայսը խորհրդարանում հայտնի է իր, մեղմ ասած, ոչ բարեկիրթ վարքով ու պահվածքով: Ինչ վերաբերում է օրենսդիր գործունեությանը, ապա ակնհայտ է, որ նա դրանից ընդհանրապես գլուխ չի հանում:

Իր ագրեսիվ ու անպարկեշտ վարքով խորհրդարանում մշտապես աչքի ընկնող մականունավորներից մեկն էլ Մհեր Սեդրակյանն է՝ Թոխմախի Մհերը, որը բացի մականունավոր լինելուց` հայտնի է նաև որպես թաղային հեղինակություն և քրեաօլիգարխիկ կերպար:

Նրա ֆոնին բավականին մեղմ ու անշառ կերպարանքով է հանդես գալիս մեկ այլ մականունավոր հանրապետական՝ Համլետ Հարությունյանը, որին ուղղակի Բառադի Համո են կոչում: Ասում են՝ նա իր մականունը «վաստակել է» հենց իր «բառադի» պահվածքի համար:

Հանրապետական խմբակցության պատգամավորների մի փունջ էլ առանձնանում է բիզնեսներից ձևավորված մականուններով՝ Աշոտ Արսենյան՝ Քլոս կամ ուղղակի Ջերմուկի Աշոտ: Այս պատգամավորը «Ջերմուկ գրուպի» նախագահն է և լուրջ կարողության տեր գործարար, որը խորհրդարանում է հայտնվել, համենայն դեպս, ոչ օրենսդիր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով:

Արտակ Սարգսյան կամ «ՍԱՍ»-ի Արտակ. հայտնի «ՍԱՍ գրուպ» ընկերության սեփականատերն է, որը պատգամավոր է ընտրվել թիվ 4 ընտրատարածքից` մեծամասնական կարգով: Հետաքրքիր է, որ այս հաջողակ գործարարը, ինչը չի կարելի ասել նրա օրենսդրական գործունեության մասին, «ՍԱՍ գրուպ» ընկերությունը հիմնադրել է 1997 թ., երբ ընդամենը 24 տարեկան էր:

ՄԱՊ-ի Ալիկը կամ Ալեքսան Պետրոսյանը 2003-ին խորհրդարան է եկել ՕԵԿ-ով, ապա ՕԵԿ-ի վատ ժամանակներում լքել խմբակցությունը՝ անցնելով ՀՀԿ-ի շարքերը: Հիշեցնենք, որ ՄԱՊ-ը կոնյակի, գինու, պահածոների արտադրությամբ զբաղվող խոշոր ընկերություն է: Ի դեպ, ՄԱՊ-ը հապավում է, որը բացելով՝ մեր առջև հառնում է պատգամավորի որդին՝ Մակար Ալեքսանի Պետրոսյանը, որն էլ հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը:

Թիվ 22 ընտրատարածքից պատգամավոր ընտրված Մանվել Բադեյանը՝ Եվրոստանի Մանվելը, իր անունը ստացել է որպես «Եվրոստան-ույուտ» ընկերության հիմնադիր-տնօրեն: Ի տարբերություն մյուս գործարար-մականունավոր պատգամավորների` Բադեյանի ձայնը երբեմն-երբեմն խորհրդարանում լսվում է, չնայած ոչ օրենսդրական գործունեության շրջանակներում:

Վերջին շրջանում նրա անունը մեծ աղմուկ հանեց՝ կապված եզդի համայնքի ներկայացուցիչների հասցեին արված վիրավորական արտահայտությունների հետ:

Դերժավայի Արկադին՝ Արկադի Համբարձումյանը, խորհրդարանում է հայտնվել Լոռու մարզի թիվ 29 ընտրատարածքից: Նա այդ անվան համար պարտական է իր մեծահարուստ հորը՝ «Դերժավա-Ս» ՍՊԸ-ի «Լաքոստ» ֆիրմային խանութի, «Սլավգրուպի» սեփականատեր Ստանիսլավ Համբարձումյանին: Անձամբ ինքը՝ Դերժավայի Արկադին, Սպիտակ քաղաքում թռչնաբուծական խոշոր ֆաբրիկա է կառուցում՝ փորձելով հետ չմնալ հորից:

Արման Սահակյանը՝ Սովռանոյի Արմանը, պատգամավոր է ընտրվել Գյումրիի թիվ 35 ընտրատարածքից: Այս երիտասարդ գործարար պատգամավորը, որն արմատներով Ջավախքից է, 2010 թ. Գյումրիում ճանաչվել է «Տարվա մարդ»: Իսկ թե 2012-ից գյումրեցիների կողմից գործուղվելով խորհրդարան` ինչ է արել Հայաստանի երկրորդ քաղաքի համար, հայտնի չէ: Համենայն դեպս, խորհրդարանում երբևէ աչքի չի ընկել իր ակտիվությամբ: Միգուցե արել է, բայց որպես «Սովռանո», «Մեդիա Սթայլ», «Վիդիս Դիսթրիբյուշն», «Իդեա Լաբ» ՍՊԸ-ների հիմնադիր-նախագահ կամ որպես «Philip Morris International» ընկերության հայաստանյան պաշտոնական ներկայացուցիչ:

Հանրապետական երկու Հակոբ Հակոբյանների բախտը բերել է մականուն ունենալու համար, քանի որ երկու միանման անուն-ազգանուն ունենալը մի փոքրիկ խորհրդարանում հեշտ բան չէ: Եվ այսպես, Հակոբ Հակոբյաններից մեկին ճանաչում են որպես Պիվի Հակոբ, մյուսին՝ Թունելի Հակոբ:

Առաջինը «Կիլիկիա» գարեջրի գործարանի սեփականատերն է, իսկ երկրորդը՝ «Արփա-Սևան» ԲԲԸ-ի սեփականատերը, շուրջ 20 տարի աշխատել է «Արփա-Սևան» շինտրեստում և զբաղվել թունելագործությամբ:

Սակայն պետք է նշել, որ վերոնշյալ բոլոր մականունավոր գործարար պատգամավորները պատգամավորական մանդատը վերցնելուն պես միանգամից «հրաժարվել» են իրենց ՍՊԸ-ներից, ՓԲԸ-ներից ու ԲԲԸ-ներից՝ միանգամայն ձեռնունայն լծվելով օրինաստեղծ աշխատանքին:

ՀՀԿ խմբակցության ներսում կան նաև պատգամավորներ, որոնք իրենց մականունները ձեռք են բերել նոր ժամանակներում: Օրինակ՝ Արտաշես Գեղամյանը՝ Դհոլը, իր մականունը ստացավ անձամբ Սերժ Սարգսյանից 2008 թ. նախագահական ընտրությունների ժամանակ, երբ վերջինս նրան դատարկ դհոլ անվանեց:

Հավերժ երիտասարդ հանրապետական Կարեն Ավագյանը ձեռք բերեց Փուչիկ մականունը՝ Հանրապետության հրապարակում ՀՀԿ սպիտակ փուչիկների պայթյունի հայտնի դեպքից հետո: Դե իսկ Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի աներձագ պատգամավորը Աներձագ էլ մնաց՝ այդպես էլ չկարողանալով հանրության կողմից ընկալվել որպես պատգամավոր Ռոբերտ Սարգսյան: Ի դեպ, նման ճակատագրի արժանացած մի պատգամավոր էլ Ռոբերտ Քոչարյանի խնամի Վոլոդյա Բադալյանն է, որին նույնպես այլ կերպ, քան Խնամի Վալոդ, շրջապատում չկարողացան ընդունել:

Հանրապետականի հարուստ ցուցակը եզրափակենք Նավոյով (Նահապետ Գևորգյան), Մխիկով (Արմեն Մխիթարյան) և Չախկալով (Արթուր Ստեփանյան):

Որպես անկախ ու անկուսակցական պատգամավոր հանդես է գալիս Արայիկ Գրիգորյան՝ Ավշարի Արայիկը, որը նախորդ երկու գումարումների Ազգային ժողովում պատգամավոր է եղել ՀՅԴ համամասնական ցուցակով, իսկ 2012-ի մայիսին՝ մեծամասնականով թիվ 18 ընտրատարածքից: Նա իր մականունը ստացել է՝ որպես «Ավշարի գինու գործարան» ընկերության սեփականատեր:
Մականունավորների պակաս չի զգացվում նաև այլընտրանքային «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությունում, որը գլխավորում է ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը՝ իր հայտնի Դոդի Գագո մականվամբ:

Բավականին ռոմանտիկ ձևով է իր մականունը ներկայացրել ԲՀԿ-ական Ռուբեն Գևորգյանը՝ Ծաղիկ Ռուբոն, որը լրատվամիջոցներից մեկին տված հարցազրույցում ասել է. «Խորը ներս ունեցող, հոգում թախիծ և արցունք պարունակող, կյանքի դաժան և դառը փորձերով անցած, ուժեղ և հզոր մարդու մականուն, որը իմն է, և որից երբեք չեմ հրաժարվի: Իմ բոլոր բանաստեղծությունների մեջ մտքերս ու խոհերս արտահայտել եմ ծաղկի միջոցով, այդտեղից էլ առաջացել է իմ մականունը»: Սակայն իրականում Ծաղիկ Ոուբոյի անունը կապված է ծաղկի վաճառքով զբաղվելու հետ:

ԲՀԿ-ական պատգամավոր Կարո Կարապետյանը՝ Յուվեցի Կարոն, որը վերջին ժամանակներս աչքի ընկավ իր փեսայի «քաջագործություններով» (իհարկե, նմանատիպ

քաջագործությունների հեղինակ է նաև ինքը), իր մականունը ստացել է ծննդավայրից՝ Արարատի մարզի Շահումյան համայնքից, որը նախկինում կոչվել է Յուվա: Ի դեպ, Յուվեցի Կարոյի հայրը նույնպես եղել է պատգամավոր, սակայն ՀՀԿ-ի կողմից:

Հարություն Ղարագյոզյան՝ Կարամելի Հարութ: Այս պատգամավորը տարիներ առաջ ղեկավարել է հրուշակեղենի գործարանը, որը կարամել էր արտադրում: Չնայած այն հանգամանքին, որ Կարամելի Հարութը երբևէ խորհրդարանում աչքի չի ընկել իր ակտիվությամբ, նրան հաջողվել է շուրջ 24 տարի մանդատ զբաղեցնել Ազգային ժողովում՝ սկսած հին և բարի Գերագույն խորհրդի ժամանակներից:

Նա հաջողությամբ «Հանրապետություն» խմբակցությունից թռիչք է կատարել դեպի «Երկրապահ» պատգամավորական խումբ, ապա «Միասնություն» խմբակցություն, որտեղից էլ՝ ՀՀԿ և ի վերջո հանգրվանել ԲՀԿ-ում:

ԲՀԿ-ական մեկ այլ պատգամավոր էլ՝ Գրիգորի Մարգարյանը, Բելաջիոյի Գրիշ մականունը ստացել է հայտնի «Բելաջիո» ռեստորանային համալիրից, սակայն այս պատգամավորի ունեցվածքն ամենևին էլ այդ ռեստորանով չի սահմանափակվում:

Արշակ Մխիթարյանը՝ Բրիլիանտի Արշակը, իր անունը վաստակել է ոսկու և ադամանդի բավական հաջոզ բիզնեսից: Նա «Դայմոնդ Հաուզ» ընկերության սեփականատերն է: Նշենք, որ այս պատգամավորը նույնպես խորհրդարանի հնաբնակներից է, 2003 թվականից: Սկզբում` որպես ՕԵԿ-ական, ապա ԲՀԿ-ական: Սակայն իր 11-ամյա պատգամավորական գործունեության ընթացքում նա, բացի կոճակ սեղմելուց, գրեթե ոչինչ չի արել:

Մելիք Մանուկյանը՝ Շշի Մելոն, «Սարանիստ» ընկերության հիմնադիր սեփականատերն է, որը զբաղվում է շշերի արտադրությամբ: Նա նույնպես ՕԵԿ-ական կադրերից է, սակայն անցել է ԲՀԿ-ի շարքերը:

ԲՀԿ-ական Աբրահամ Մանուկյանն էլ Հայկոպի Աբոն է: Այս խոշոր գործարարն իր կարիերան սկսել է կոշկակարությունից, իսկ 1991-2003 թթ. եղել է Հայկոոպի Երևանի միջշրջանային ունիվերսալ մանրամեծածախ բազայի փոխտնօրենը, հետո տնօրենը, ապա` գլխավոր տնօրենը: Մականունն էլ գալիս է այդտեղից:

Իսկապես, այս պատգամավորներից յուրաքանչյուրն իր մականվամբ և կենսագրությամբ մի իսկական պատմություն է, որը դետեկտիվ ժանրի գրողների համար սցենարի հիանալի նյութ կարող է դառնալ:

Այս մարդիկ նաև մեր մի մասնիկն են, մեր իրականության արտացոլանքն ու մեր հասարակության հայելին, որտեղ երևում է 5000 դրամով իր խիղճն ու ձայնը վաճառող քաղաքացու իրական կերպարը:

Անկախ

Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արթուր Բաղդասարյանը հայտարարեց, որ հրաժարվում է պաշտոնից:

Ըստ նրա, այս որոշումը վերլուծված և փաստարկված որոշում է՝ ելնելով երկրում ստեղծված իրավիճակից:

Որոշման դրդապատճառներից նա առանձնացրեց հինգ հիմնականները՝ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հայտարարությունը ՍԴ բարեփոխումների նիստում, ըստ որի այլևս չի հավակնում ՀՀ-ում զբաղեցնել նախագահի և վարչապետի պաշտոնները և քաղաքական գերակայություն է հռչակում իշխող հանրապետական կուսակցության հետագա որոշիչ դերակատարման ապահովումը գալիք ընտրություններում: Այս վերջին դիրքորոշման հետ էլ կապված է ՕԵԿ-ի անհամաձայնությունը:

Կոալիցիայից դուրս գալու որոշման երկրորդ հիմնական պատճառը Սահմանադրական բարեփոխումների անցկացման փաստն է:  Ըստ Արթուր Բաղդասարյանի, այս պահին երկրի առջև ծառացած են ավելի լուրջ խնդիրներ, և դրա անհրաժեշտությունը հրատապ չէր:

Երրորդ պատճառը Սահմանադրական դատարանի որոշումն է՝ պարտադիր կենսաթոշակային համակարգի պարտադիր բաղադրիչը հակասահմանադրական ճանաչելու վերաբերյալ:

Չորրորդը՝ կառավարության հրաժարականը, իսկ վերջինը՝ նոր կառավարության ձևավորումը:

“Սերժ Սարգսյանի հետ մենք ընկերներ ենք, բայց կյանքում լինում են ընկերներ, որ ամեն մեկը գնում է իր ճանապարհով, ես հիմա գնում եմ իմ ճանապարհով և ունեմ ապագայի վերաբերյալ իմ օրակարգը և իմ տեսլականը, որը չի համապատասխանում Սերժ Սարգսյանի տեսլականի հետ”,-ասաց Արթուր Բաղդասարյանը:

Նա ասաց, որ քննադատելու է Սերժ Սարգսյանի այն բոլոր քայլերը, որոնք իր կարծիքով կլինեն սխալ և անարդյունավետ: Այնուամենայնիվ, հարցին, թե կպահանջի՞ Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը, Արթուր Բաղդասարյանն ասաց՝ ոչ, քանի որ նրա հետ երկար ճանապարհ է անցել, և դա իր կողմից ոչ բարոյական քայլ կլինի:

Նա ասաց, որ ՕԵԿ-ը շարունակելու է իր ակտիվ դերակատարումը Հայաստանի քաղաքական դաշտում՝ մասնավորապես ընդդիմադիր դաշտում: Ի դեպ, Արթուր Բաղդասարյանը քաղաքականության մեջ ընդունում է դասական տարբերակը՝ ընդդիմություն կամ իշխանություն:

Արթուր Բաղդասարյանը հայտարարեց, որ այսուհետ կլինի ՀԱՊԿ ակադեմիայի խորհրդի նախագահը՝ նշելով, որ դա իրեն չի կաշկանդի աշխատելու ընդդիմադիր դաշտում:

ՕԵԿ-ը գնահատում է քաղաքական գործընկերների հետ համատեղ կատարած աշխատանքները, սակայն միաժամանակ փաստում, որ իրենց այդպես էլ չի հաջողվել կոալիցիայում ունենալ վճռորոշ դերակատարություն:

“Մեր ազդեցությունը որոշումների կայացումների վրա շատ սահմանափակ էր, իսկ այն հարցին, որ մեզ վեց տարի էր պետք դա հասկանալու համար, այո,. շատ լավ հարց էր: Վեց տարիների ընթացքում մենք փորձել ենք ազդեցություն ունենալ, կյանքի կոչել մեր ծրագրերը, ինչի համար, որ այս կոալիցիայում ենք, բայց այսօր, գնահատելով իրավիճակը, հասկանում ենք, որ չենք կարողացել”,-ասաց նա:

Խոսելով վարչապետի պաշտոնի հավակնությունների մասին՝ Արթուր Բաղդասարյանն ասաց.

“Ինձ մեկ-մեկ հարցնում են՝ Պարոն Բաղդասարյան, ունենալով վեց պատգամավոր, դուք հավակնում էիք վարչապետի պաշտոնի՞ն: Ես պատասխանում եմ, բայց չէ՞ որ մենք վեցը չենք եղել, այլ 76 ենք եղել, եղել ենք քաղաքական կոալիցիա: Թե՞ կարելի է հաշվել վեց, երբ անհրաժեշտ է, իսկ երբ բյուջեն է քվեարկվում, երբ բազմաթիվ վիճահարույց օրինագծեր կյանքի էին կոչվում ՕԵԿ-ի քվեներով, 76”,-ակնարկեց նա:

Ինչ վերաբերում է կառավարության հրաժարականին, Արթուր Բաղդասարյանն ասաց, որ իր կարծիքով՝ այն հիմնավորված էր, նույնիսկ՝ ուշացած: Նրա կարծիքով՝ կառավարությունը պետք է գործի ավելի ագրեսիվ ու նպատակաուղղված. “Ասել, որ այս կառավարությունը կատարել է իր առջև դրված խնդիրները, միանշանակ ոչ: Հիշենք նախագահի հայտարարությունը յոթ տոկոսանոց տնտեսական աճի մասին, բայց տնտեսական աճն ապահովվեց ընդամենը երեքուկես տոկոս: Ես ավելի նախաձեռնողական կառավարության կողմնակից եմ եղել և գտնում եմ, որ այդ փոփոխությունն իսկապես անհրաժեշտ էր”:

Նոր վարչապետի մասին նա աշխատեց չեզոք խոսել՝ նշելով, որ հաջողություն է մաղթում նրա գործունեությանը. “Իսկապես երկիրը ներքին ու  արտաքին լրջագույն խնդիրների առջև է կանգնած, և անհրաժեշտ են հավակնոտ, նորարարական, արդյունքին միտված լուծումներ: Թե ինչպիսին կլինի  նոր կառավարության գործունեությունը, ցույց կտա ժամանակը: Կարող եմ ասել, որ մենք նոր կառավարությանը չենք խանգարելու: Կսպասենք ժողովրդի կողմից տրված հարյուր օրին և կտանք մեր քաղաքական գնահատականը”:

Նա նաև հայտարարեց, որ քաղաքական դաշտում որևէ մեկի դերը չեն  զբաղեցնելու, փոխարենը առաջարկում են երկրի ապագայի իրենց օրակարգը: Սակայն պատրաստ են համագործակցելու քաղաքական բոլոր ուժերի՝ այդ թվում և քառյակի հետ:

Արթուր Բաղդասարյանը բացառեց կոալիցիա վերադառնալու հավանականությունը, սակայն չբացառեց առաջիկա նախագահական ընտրություններին իր թեկնածության առաջադրումը՝ միաժամանակ նշելով, որ դեռ շատ ժամանակ կա, և այդ ընթացքում շատ ջրեր կհոսեն:

Անկախ

«ՕԵԿ-ը պատրաստվում է ընտրություններին, նախ` խորհրդարանական, ապա նաև նախագահական» , -այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց  «Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» հ/կ-ի գործադիր տնօրեն, նախկին պատգամավոր  Լարիսա Ալավերդյանը` մեկնաբանելով ՕԵԿ դուրս գալը կոալիցիայի կազմից: Սակայն նա ընդգծեց, որ ՕԵԿ-ը, այնուամենայնիվ, իրեն որպես ընդդիմություն չի դրսևորում:

«Բարեփոխում» հասարակական կազմակերպության նախագահ Կարինե Հակոբյանը նշեց, որ սկզբունքորեն դեմ է կոալիցիա գաղափարին. «Կոալիցիա ստեղծում են պատերազմական իրադրության ժամանակ  և, երբ կա փաստացի իրական, ազգային համախմբում: Հայաստանում այդ իրավիճակը գոյություն չունի»:

Անդրադառնալով նոր կառավարության ձևավորմանը`  Կարինե Հակոբյանը շեշտեց նոր նախարարների նշանակման կարևորությունը. «Հին անուններով փոփոխություն իրականացնել չի կարելի»:

Իսկ Լարիսա Ալավերդյանը խոսեց Տիգրան Սարգսյանի հրաժարականի մասին` ասելով, որ ողջունում է այդ քայլը: «Ես ողջունում եմ Տիգրան Սարգսյանի հրաժարականը: Նա այդպես էլ չդարձավ քաղաքական պաշտոնական անձ: Նա քաղաքական կամքի կրողը չէր: Հովիկ Աբրահամյանն ունի այնպիսի ունակություններ, որ կարող է լինել օլիգարխիկ խոշոր սեփականատերերին համախմբող»: 

«Ակնհայտ է` նոր վարչապետի նշանակումը ցույց տվեց, որ հաղթեց Հանրապետական կուսակցության օլիգարխիկ թևը, այսինքն` կուսակցությանը մի քանի տարի առաջ անդամագրված  տեխնոկրատների խմբին փոխարինեցին նրանք, ովքեր հենց այդ կուսակցության հիմքն են: Նախագահը հայտարարարեց, որ նոր կառավարությունը շարունակելու է նախկին կառավարության ծրագիրը, և,  ըստ իս` գլոբալ առումով ծրագրային լուրջ փոփոխություններ դժվար լինեն, սակայն համոզված եմ, որ օպերատիվ կառավարման մեթոդները կփոխվեն»,- այսօր «Հայացք» մամուլի ակումբում վարչապետի հրաժարականին և ներքաղաքական զարգացումներին նվիրված հանդիպման ընթացքում նշեց վերլուծաբան, քաղաքական տեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանը

Պարզաբանելով  «օպերատիվ կառավարման մեթոդների փոփոխման»  մասին իր տեսակետը`  վերլուծաբանը նշեց, որ Հովիկ Աբրահամյանը լինելով ազդեցիկ, հարուստ մարդկանցից մեկը, իրեն պետք չէ, որ իր որոշումները կայացվեն միջնորդված, այսինքն` եթե Տիգրան Սարգսյանի վարչապետության ժամանակ շատ խոսքեր պարզապես օդում էին, մնում, ապա Հովիկ Աբրահամյանի կողմից,  եթե այդ որոշումներն ընդունվեն, ապա կիրականան վաչարարական ու այլ ազդեցության լծակների կիրառմամբ. այս առումով Վիգեն Հակոբյանը չի բացառում, որ այս մեթոդների կիրառումը կարող է և արդյունավետ լինել, բայց գլոբալ առումով լուրջ փոփոխություններ մեզ չեն սպասվում:

Ըստ քաղաքական տեխնոլոգի` Տիգրան Սարգսյանի, նրա կառավարության նկատմամբ դժգողությունն արդեն վաղուց առկա էր գլխավոր տնտեսական ազդեցության խմբավորումների և հենց օլիգարխների շրջանում. “Մեր տիպի երկրներում, որտեղ ամեն-ինչ հիմնված է օլիգարխների, խմբավորումների  շահերի վրա, շատ կարևոր է բալանսը, որը վաղուց խախտվել էր երկրում և իշանության ներսում` հոգոնել էին կառավարությունից, վարչապետից»:

Իսկ «քառյակի»  ճակատագրի մասին խոսելով, նա նշեց, որ ՀՅԴ-ն ինչ-որ ձևաչափով, այնուամենայնիվ, մտադրություններ ունի համագործակցելու իշխանության հետ, իսկ մյուս երեք ուժերի հանդիպումը վկայեց, որ ապագայի հանդեպ ինչ-որ պայմանավովածություններ եղել են: «ԲՀԿ-ն հայտարարում է, որ չի կազմելու կոալիցիա, սա հնարավոր է, բայց պարզ է, որ Հովիկ Աբրահամյանի անձը, այնուամենայնիվ, զսպաշապիկ կլինի ԲՀԿ-ի համար. առանց այն էլ ԲՀԿ-ն խուսափում էր ընդդիմադիրի կարգավիճակից, իսկ ՀԱԿ-ի հետ համագործակցելու պարագայում հաջորդ քայլը ուղղված է լինելու Սերժ Սարգսյանի դեմ, ուստի, ծայրահեղ քայլեր չեն լինի ԲՀԿ-ի կողմից, բայց ինչ-որ պայմանավորվածություններ առկա են»,- կարծում է Հակոբյանը:

ԱԺ պատգամավորներ Նաիրա Կարապետյանը, Լևոն Մարտիրոսյանը, Էդմոն Մարուքյանը, Թևան Պողոսյանը, Արման Սահակյանը և Սամվել Ֆարմանյանը մարտի 27-28-ը մասնավոր նախաձեռնությամբ այցելեցին Սիրիայի արաբական հանրապետություն՝ հանդիպելու Լաթակիայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու բակում ապաստան գտած մեր հայրենակիցներին, որոնք ավելի վաղ տարհանվել էին իրենց բնակության մշտական վայրից՝ հայկական Քեսաբից: Պատգամավորական խումբը հանդիպումներ ունեցավ նաև Սիրիայի աշխարհիկ ու հոգևոր բարձրագույն իշխանությունների հետ: Այցելությունը, ինչպես և դրան նախորդած քաղաքական հայտարարությունը, արագ արձագանք էր ստեղծված իրավիճակին՝ արձանագրելու, որ հայության որևէ հատվածի խնդիր նաև Հայաստանի Հանրապետության և աշխարհասփյուռ հայության խնդիրն է:
Պատգամավորական խումբը տեղում ծանոթացավ ստեղծված ցավալի իրավիճակին, քեսաբահայ մեր քույրերին ու եղբայրներին փոխանցեց Հայաստանի Հանրապետության զորակցությունն ու նրանց կողքին լինելու պատրաստակամությունը, Սիրիայի իշխանությունների հետ մտքեր փոխանակեց սիրիական ճգնաժամի և դրա արդյունքում ողբերգական իրավիճակում հայտնված մեր հայրենակիցների ապագայի վերաբերյալ: Ազգային ժողովի պատգամավորները հանդիպումներ են ունեցել նաև Արամ Ա Կաթողիկոսի և Լիբանանի խորհրդարանի հայազգի գործընկերների հետ՝ քննարկելու սիրիահայության վիճակը:
Պատգամավորական խումբը փաստահավաք առաքելության արդյունքները ներկայացրել է ՀՀ նախագահին, Ազգային ժողովին և կառավարությանը: Բացի փաստական, վիճակագրական և այլ տվյալներից, այն ներառում է նաև խմբի կողմից մշակված առանձին առաջարկություններ, որոնք, լրացուցիչ քննարկումներից հետո կարող են կյանքի կոչվել ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր, հասարակական ու համազգային խողովակներով:
Պատգամավորական խումբն արձանագրում է, որ քեսաբահայության համար ստեղծված ողբերգական այս իրավիճակում նրանց ցուցաբերված հնարավոր ցանկացած աջակցություն՝ քաղաքական, դիվանագիտական, տեղեկատվական, բարոյական, նյութական թե ոչ նյութական, այսօր պահանջված է, իսկ արագ արձագանքման կարևորությունը` շատ ավելի էական, քան քաղաքական ու արարողակարգային հնարավոր տարատեսակ ենթադրություններն ու երկրորդական մտահոգությունները:
Պատգամավորական խումբն իր երախտագիտությունն ու աջակցությունն է հայտնում Սիրիայի արաբական հանրապետությունում աշխատող մեր դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներին՝ դեսպան Արշակ Փոլադյանի ղեկավարությամբ, ովքեր պատերազմական պայմաններում, վտանգելով սեփական կյանքը, շարունակում են իրենց ծառայությունը Հայաստանի Հանրապետությանը: Խումբն իր հատուկ երախտագիտությունն է հայտնում նաև ԱԺ պատգամավոր Արման Սահակյանին՝ Սիրիա այցելությանն առնչվող ֆինանսական բոլոր ծախսերը հոգալու համար:

ԱԺ ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Ուրիխանյանն այսօր ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ Կառավարությունից հետաքրքրվեց, թե, առաջարկելով երկխոսության ու քննարկումներ «ԴԵՄ ԵՄ» նախաձեռնության ակտիվիստներին, իրենք մինչև ու՞ր են պատրաստ գնալ. «Մասնավորապես, պատրա՞ստ եք արդյոք քննարկել պարտադիր կուտակային բաղադրիչը հանելու հարցը», – շեշտեց պատգամավորը։ Նրա հարցին պատասխանեց  կառավարության աշխատակազմի ղեկավար Վաչե Գաբրելյանը: Ըստ նրա՝ կառավարությունը պատրաստ է աշխատելու «Դեմ եմ»  շարժման հետ, որպեսզի շտկի օրենքում առկա բացերը. «Չեմ կարծում, թե անհրաժեշտ է նախապայմաններով խոսել։ Կխոսենք, կքննարկենք  այն բոլոր հարցերը, որոնք փոփոխման ենթակա են կամ ենթակա չեն, և կգտնենք փոխգործակցման եզր: Հանդիպումը պետք է կայանա ՍԴ որոշումից հետո, որպեսզի հստակ լինի գործողության սահմանները»:
Տիգրան Ուրիխանյանը  կրկնեց հարցը՝ շեշտելով, որ պատասխանողը խուսափում է բուն թեմայից, մինչդեռ ինքը հստակ է ձևակերպել, թե ինչ է ուզում իմանալ. «Կարո՞ղ ենք ակնկալել, որ պարտադիր բաղադրիչը կհանվի, թե՞՝ ոչ»:
Վաչե Գաբրելյանը նպատակահարմար գտավ կրկնել պատասխանը. «Կրկնում եմ, մենք պատրաստ ենք քննարկման, այն ժամանակ էլ կքննարկենք ձևաչափն՝ առաց նախապայնների»:

Եթե քաղաքական ուժերը բանակցում են` հիմքում ունենալով երկրի առջև ծառացած խնդիրները և, եթե պետք է գործունեություն ծավալեն կոնստրուկտիվ դաշտում, ողջունելի է: Իսկ թե ինչ կստացվի այդ բանակցությունների արդյունքում, կյանքը ցույց կտա: ՀՀԿ-ն նման հանդիպումներից չի վախենում, քանի որ վախենալը քաղաքական կատեգորիա չէ: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ խոսելով չորս ոչ իշխանական ուժերի վերջին օրերի հանդիպումներից` ասաց ՀՀԿ-ական պատգամավոր Մկրտիչ Մինասյանը:

«Վերցրեք ՀԱԿ-ի գաղափարախոսությունը, պայքարը, ընտրած ուղղությունը և այն, թե ում մոտ է գնում: Գագիկ Ծառուկյանը եղել է մեր գործընկերը, եղել է կոալիցիայի լիարժեք անդամ, ունեցել է բավականին կազմակերպված ինստիտուտ: Նույն Ծառուկյանի գործունեությանը խանդով են վերաբերվել այն մադիկ, ովքեր այսօր գնացել են նրա մոտ»,- ասաց Մկրտիչ Մինասյանը:

Այն դիտարկմանը, թե նույնն էլ կարելի է ասել ՕԵԿ-ի մասին, չէ որ վերջինս էլ էր քննադատում իշխանությանը, այնուհետև վերջինիս հետ կոալիցիայի մաս կազմեց և, գնաց նրա մոտ, ում քննադատում էր, ՀՀԿ-ական պատգամավորը պատասխանեց. «Եղել մի պահ, երբ ՕԵԿ-ը քաղաքականության շահերը ավելի բարձր դասեց անձնական շահերից, դրա համար էլ եկավ ու միացավ մեզ»:

«Ես թշնամանքով չեմ վերաբերվում ընդդիմությանը: Առանց լիարժեք ընդդիմության  լիարժեք իշխանություն չի լինի»,- ասաց ՀՀԿ-ական պատգամավորը:

՛՛Ղրիմ-Ղարաբաղ շահարկվող թեզը խիստ վնասակար է Հայաստանի համար: Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձությունները հաստատապես առնչվում են Հայաստանի հետ այն պատճառով, որ որոշ վերլուծաբաններն  ինտենսիվորեն Ղրիմի և Արցախի միջև զուգահեռներ են անցկացնում` փորձելով դրանով արդարացնել Հայաստանի լռությունը: Սակայն, այս դեպքում, զուգահեռներ տանելը մեր շահերից չի բխում՛՛,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ մեկնաբանելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող զարգացումները` ասաց «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցության փոխնախագահ Անուշ Սեդրակյանը:

Նրա խոսքով` Ուկրաինայի նկատմամբ Ռուսաստանի դիրքորոշումը ոչ միայն հարվածում է Ռուսաստանի տնտեսական ու քաղաքական իմիջին, այլ նաև նրանց տնտեսական ու ներքին կայունությանը: Այս պարագայում անգամ, Ռուսաստանը Ուկրաինայի հարցում փորձում է վարել չպաճառաբանված քաղաքականություն: Նա նպատակային գնում է միջազգային  մեկուսացման և, չկարողանալով վերահսկել իր երկրի տնտեսական պրոցեսները, գնում է նաև իր երկրի դիվանագիտական մեկուսացման:

«Եթե Ռուասատանը իրականացնի այդ դիվանագիտական մեկուսացումը, ապա դրա հետ մեկտեղ մեկուսանում են նաև Մաքսային միության բոլոր անդամները: Մենք նույնպես ենթակա կլինեք բոլոր այդ սանկցիաներին: Իզուր չէ, որ Ուկրաինայի հետ կապված թե՛ Ղազախստանի, թե՛ Բելառուսիայի նախագահները բացարձակ ոչ ռուսական դիրքորոշում ունեն: Մեզ համար վտանգանվորն այն է, որ բացի միջազգային մեկուսացումից, մենք կարող ենք ենթարկվել նաև տարածաշրջանային մեկուսացման»,- ասաց Անուշ Սեդրակյանը: Նրա խոսքով` ամեն դեպքում Ուկրաինան կատարել է իր ընտրությունը, և ոչ մի ուժ այլևս նրան ետ չի կանգնեցնի, ինչքան էլ տեղի ունենա ապատեղեկատվական պատերազմ:

«Ես երազում եմ այն պահի մասին, երբ Ուկրաինայի նման, Հայաստանի համար էլ կգա ինքիշխանությունը ամեն ինչից վեր դասելու ժամանակը: Պետք է հասկանալ, որ Ղրիմ-Ղարաբաղ շահարկվող թեզը խիստ վնասակար է Հայաստանի արտաքին և ներքին քաղաքականության համար, որովհետև միջազգային իրավունքի տեսակետից այդ երկու խնդիրները անհամատեղելի են: Բացի այդ, բարոյական առումով էլ այդ թեզը առաջ տանելով, մենք դադարեցնում ենք անկախական շարժումը` սուվերենության և ինքնիշխանության վրա բլոկ դնելով»,-ասաց Անուշ Սեդրակյանը:

Տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանն  այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ խոսելով ներքին քաղաքական մեծ իրադարձություններից` առանձնացրեց հատկապես երկուսը` «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համագումարը և մարտի 1-ի ՀԱԿ հանրահավաքին ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթը: Ըստ Վարդան Բոստանջյանի` թե’ մեկում, թե’ մյուսում բարձր մակարդակի վերլուծական մոտեցմամբ ցույց էին տրված երկրի ողջ կնճռոտ խնդիրները, որոնք անհետաձգելի լուծման կարիք ունեն:

Անդրադառնալով արտաքին քաղաքական իրադարձություններին` Վարդան Բոստանջյանը առանձնացրեց Ուկրաինայում տեղի ունեցող դեպքերը: Բանախոսը նշեց, որ հակված չէ զուգահեռներ անցկացնել Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև: Սակայն, ամեն դեպքում այս անորոշությունների գործոնը կարող է բերել այնպիսի ելքերի, որոնց հետևանքով Հայաստանը կարող է կանգնել Մայդանի առաջ:

«Ես  չեմ կարող գնահատական տալ` Հայաստանում Մայդան կլինի՞, թե՞ ոչ: Մեր ժողովուրդը հակված չէ մայդանների: Մայդանն  ինքնանպատակ գործընթաց չէ: Հաճախ քաղաքական ուժերն են նպաստում, որ մայդանանման երևույթներ տեղի ունենան: Բայց, օրինակ, Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն  արդեն երկու անգամ` մեկ իր հրաժարականի, մեկ էլ մարտի 1-ի ժամանակ ցույց տվեց, որ իր անձով թույլ չի տա Հայաստանում Մայդան լինի»,- ասաց Վարդան Բոստանջյանը:

Անդրադառնալով չորս ոչ իշխանական ուժերի համախմբմանը և Գագիկ Ծառուկյանի` հնարավոր առաջանորդ լինելու վարկածին` Վարդան Բոստանջյանը նկատեց, որ քաղաքական զարգացումները կանխատեսումներ չեն ենթադրում: Հնարավոր չէ կանխատեսել, թե՞ ով կլինի լիդեր կամ չի լինի, դա լինում է ինքնաբերաբար:

«Հիմա փորձել մեկ անձի կտրվածքով գուշակել, թե ի՞նչ քաղաքական զարգացումներ կլինեն, անհնար է: Շատ հնարավոր է նաև, որ չորս ոչ իշխանական ուժերի համախմբումը իշխանություններին զգաստացնելու քաղաքականություն է»,- ասաց Վարդան Բոստանջյանը:

ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, անդրադառնալով մարտի 1-ի ՀԱԿ հանրահավաքին,  նշեց, որ չի կարելի ժողովրդի մի զանգվածին հավաքել հրապարակում  և հայտարարել, որ այդ զանգվածը իրենն է, հետո էլ հնարավոր հանրահավաքի մասին խոսելով՝ բարի ճանապարհ ասել:

«Ժողովրդին չի կարելի քաղաքական շահերի համար օգտագործել: ՀԱԿ հանրահավաքի ողջ գաղափարախոսությունը Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գոհունակության մեսիջն էր` ուղղված Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն անդամակցությանը»,- ասաց Գալուստ Սահակյանը՝ հավելելով, որ ընդդիմության միակ ուզածն իշխանությունն է: Իսկ իշխանության գալու համար ընդդիմությունը պետք է աշխատի ժողովրդի հետ, այլ ոչ թե միայն խոսի: Ընդդիմությունը միայն ու միայն նախագահի աթոռ է ուզում, բայց ոչ երբեք՝ գյուղապետի պաշտոն: Միայն հանրահավաքներ անելով` ուզում է իշխանության գալ:

«Մենք պետք է ակտիվանանք ներսից, ոչ թե ոգևորվենք մայդաններից կամ արաբական գարուններից: Ես ժողովրդի մեջ իշխանափոխության ցանկություն չեմ տեսնում»,- ասաց ՀՀԿ խմբակցության ղեկավարը:
Հարցին` ինչպե՞ս կմեկնաբանի խոսակցություններն այն մասին, որ ԲՀԿ-ի հետևում կանգնած է Ռոբերտ Քոչարյանը, Գալուստ Սահակյանը պատասխանեց. «ԲՀԿ-ն այնպիսին է, ինչպիսին կա: Քաղաքական այդ ուժը  ո՛չ ինչ-որ մեկի առջևում է, ո՛չ էլ հետևում: Ուղղակի նա իրեն այլընտրանք է հայտարարել: ՀԱԿ-ն էլ մտածում է, որ ԲՀԿ-ի թիկնոցի տակից հոխորտալով խոսելու լավ պահ է: Չեմ կարծում, որ ԲՀԿ-ն դրանից կորցնի իր քաղաքական իմիջը»:

ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի անդամ Արսեն Մկրտչյանը հաղորդագրություն է տարածել, որտեղ իր կարծիքն է հայտնում ԲՀԿ-ի մասին հնչեցված կարծիքների ու գնահատականների մասին: «Անկախ»-ը հաղորդագրությունը ներկայացնում է ամբողջությամբ:

Մկրտչյանը գրում է. «Փաստորեն հանրապետական կուսակցության խորհրդի կազմում մանր-մունր մունդռիկներ կան, որոնց հիմնական գործը ապուշություններ դուրս տալն է ու վիրավորանքներ հասցնելը ժողովրդի կողմից հարգված գործիչներին ու կուսակցություններին:

Վիճակն արդեն պարզ է: Դրանց վերադաս՝ տերերը պետության ու ժողովրդի հանդեպ գործածի հետևանքով արդեն պատասխանատվության հոտը լիարժեք առնում են: Իրապես սարերի հետևում չէ այդ պահը, դրանք էլ հասկանալով, որ հարգված գործիչներին ժողովրդի պրոբլեմներից շեղելու համար վիրավորելիս արժանանում են հենց ժողովրդի կողմից էլ ավելի թեժ անեծքների, դիմում են վերջին միջոցին՝ բաց են թողնում իրենցից երբեմն-երբեմն կերակրվող հանրապետական խուլիգան երիտմունդռիկներին:
Նշեմ, որ բոլորդ նկատված եք և օրենքով սահմանված պատասխանատվությունը բոլորիդ համար է»:

ՀՀ պաշտպանության  նախկին փոխնախարար Վահան Շիրխանյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ խոստովանեց, որ մարտի 1-ի հանրահավաքին ներկա չի եղել և ցանկություն էլ չի ունեցել: Հարյուրավոր հանրահավաքների է մասնակցել, և ակնկալիքներ էլ չի ունեցել, որ այս մեկն ինչ-որ բանով կտարբերվի մյուսներից:

«Քաղաքական պայքարը պետք է հիմնված լինի գաղափարի վրա, եթե չկա գաղափար, ապա դա պայքար է աթոռի համար: Այս հանրահավաքին էլ չերևաց ընդդիմության ծրագրային գաղափարախոսությունը: Ընդդիմությունը չունի իր քաղաքական գաղափարախոսությունը, որի մեջ ժողովուրդը կտեսնի իր ապագան, խնդիրների լուծումը, և կգնա այդ շարժման հետևից: Իսկ այդ ծրագրի հիմքում պետք է լինի համակարգի փոփոխությունը, անձերի փոփոխությամբ ոչինչ չի փոխվել այս տարիների ընթացքում»,- ասաց Վահան Շիրխանյանը:

Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթի ամենահետաքրքրական հատվածը, որը գրավել է Վահան Շիրխանյանի ուշադրությունը, Մաքսային միությանն անդամակցությանը դրական արձագանքն էր:

«Մարդ, ով միշտ դեմ է եղել Մաքսային միությանը, հայտարարում է, որ կողմ է: 1993-1994 թվականներից Մաքսային միությանն անդամակցության հարցը քննարկվել է, և ամեն անգամ մերժվել է ընդհանուր սահման չունենալու պատճառաբանությամբ: Իրական պատճառաբանությունն, իհարկե, ուրիշ էր: Այն ժամանակ դեմ էին Մաքսային միությանը, որովհետև Հայաստանի վզին փաթաթվել էր լիբերալ-դեմոկրատական համակագը, որը, իբր, մեզ պետք է տաներ դեպի Եվրոպա: Բայց, ժամանակը ցուց տվեց, որ այդ համակարգը բացի ժողովրդի 90-տոկոսի սննկացումից, ոչինչ չտվեց»,- ասաց Վահան Շիրխանյանը՝ հավելելով, որ, եթե մենք հրաժարվենք Մաքսային Միությանն անդամակցությունից, դա խիստ բացասաբար կանդրադառնա Հայաստանի վրա: Վահան Շիրխանյանը որևէ պատճառ չի տեսնում Մաքսային միությունից հրաժարվելու: Ըստ նրա՝ դա վերջին տարիների լավագույն քայլերից է: Մաքսային միությունը Հայաստանի համար անհրաժեշտ քայլ է և միակ ճիշտ քայլը, Արևմուտքն ու Եվրաասոցացումը Հայստանը դեպի կործանում կտանեին:

«Հանրահավաքի ժամանակ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հինական մեսիջն ուղղված էր Ռուսաստանին և նպատակ ուներ ցույց տալ, որ կողմնակից է Մաքսային միությանն անդամակցությանը»,- ասաց Վահան Շիրխանյանը:

 Անկախ

«Ժառանգություն» խմբակցության անդամ Ռուբեն Հակոբյանն  ԱԺ ճեպազրույցների ժամին նախ տեղեկացրեց, որ ինքը հավանաբար կմասնակցի վաղը կայանալիք հանրահավաքին, ավելին, ինքը տեղեկություններ ունի այն մասին, որ  հանրահավաքին կմասնակցի նաև Րաֆֆի Հովհաննիսյանը: Այնուհետև, պատասխանելով լրագրողների հարցերին, Ռուբեն Հակոբյանը ասաց, որ թեև պաշտպանել է  իր կուսակիցների և ոչ իշխանական խմբակցությունների նախաձեռնությունները` առաջարկելու ստեղծել հանձնաժողովներ, որ կբացահայտեն Նաիրիտի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձություններն,  իսկ մյուս դեպքում մարտի մեկի մեղավորներին, սակայն իր անձնական կարծիքը փոքր ինչ այլ է:

«Իմ անձնական կարծիքն այն է, որ եթե իշխանությունը չունի քաղաքական կամք, որևէ հանձնաժողով որևէ բան բացահայտել չի կարող: Իսկ եթե ունենա քաղաքական կամք, ամեն ինչ առանց հանձնաժողովի էլ կբացահայտվի: Վստահեցնում եմ Ձեզ, որ երկրում տեղի ունեցող իրադարձությունների հիմնական մեղավորը իշխանությունն է: Եթե դրսևորի քաղաքական կամք, մարտի մեկի դեպքերն էլ  կբացահայտվեն, սակայն այժմ հստակ տեսնում ենք, որ իշխանությունը որևէ կամք չունի: Հենց վերոնշյալն է պատճառը, որ ոչ իշխանական չորս ուժերը միավորվել են և խորապես մտածում են երկրում համակարգային փոփոխությունների հարցի շուրջ: Խոսքը միայն մեկ-երկու հոգու փոփոխության մասին չէ, քանի որ  մի վարչապետի փոխարեն մեկ այլ վարչապետ նշանակելով  ոչինչ չենք փոխի: Այս քսան տարվա ընթացքում մենք ստեղծել ենք մի համակարգ, որն  ամբողջությամբ ենթարկվում է մեկ հոգու, սա է պատճառը, որ վարչապետին անվստահություն հայտնելը հարցի լուծում չէ, համակարգային փոփոխություններ են պետք», – ասաց Ռուբեն Հակոբյանը:

Հինգերորդ գումարման ԱԺ 5-րդ  նստաշրջանի  քառօրյայի 2-րդ  օրն է ընթանում: ԱԺ-ում ընթացող քննարկումնեին կարող եք հետևել ուղիղ հեռարձակմամբ:

Եթե անցյալ տարի այս օրերին Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում հարյուրհազարավոր մարդիկ շունչները պահած սպասում էին, թե ինչ որոշում կկայացնի Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, ապա ուղիղ մեկ տարի անց նա նույնիսկ, նախօրոք պլանավորված հանրահավաքը փոխարինեց լրագրողների հետ հանդիպմամբ:

Բայց ներքաղաքական զարգացումներն այս օրերին էլ պակաս հետաքրքիր չեն: Վերջին մեկ տարում Հայաստանում քաղաքական ներկապնակն ու գործընթացները հետաքրքիր փոփոխություններ են կրել: Եթե նախկինում հասարակությունն էր համախմբվում այս կամ այն քաղաքական ուժի, գործչի շուրջը, ապա արդեն մեկ տարի է, ինչ ներհայաստանյան կյանքը տեղափոխվել է քաղաքացիական հասարակության տիրույթ: Ու արդեն քաղաքական ուժերն են միանում կամ համախմբվում հասարակական շարժումների շուրջը: Սրա լավագույն ապացույցը, թերևս, պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի դեմ բողոքի հասարակական ալիքն է ու դրա շուրջ ԱԺ ոչ իշխանական չորս կուսակցությունների, նաև արտախորհրդարանական բազմաթիվ ուժերի համախմբումն է:

Սրանով, իհարկե, վերջին մի քանի ընտրություններից հետո աութսայդերի կարգավիճակում հայտնված ոչ իշխանական ուժերը նաև ինքնաապաքինման հարցեր լուծեցին, իսկ հիմա արդեն որոշ հարցերում հանդես են գալիս միասնաբար: Բայց դա դեռ օրինաչափ համարել չի կարելի:

ԱԺ ոչ իշխանական չորս ուժերը թերևս կարողացան միասնաբար հանդես գալ թե՛ հայ-ռուսական «գազային» պայմանագրերի, թե՛ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի դեմ գործընթացներում: Բայց դա դեռ առաջին փորձն էր: Հիմա արդեն այս ուժերը նոր խնդիր ունեն. օրակարգում ակտիվ քննարկվում է գործող կառավարության հրաժարականը պահանջելու հարցը, որը բավականին բարդ է: Որովհետև վաղուց արդեն հարց էր, թե նրանցից որ մեկը կլինի այն առանցքը, որի շուրջ կհամախմբվեն մյուս քաղաքական ուժերը, որքանով սոցիալական շարժումները կվերաձևվեն քաղաքականի, իսկ այնուհետև այս համախումբը կդառնա քաղաքական դիվիդենտ:

Եվ անկեղծ չէ Էդուարդ Շարմազանովը, երբ անդրադառնալով ոչ իշխանական չորս ուժերի միավորմանը` ասում է. «Անկախ նրանից` այդ չորս քաղաքական ուժերի սիրավեպն ինչով կավարտվի, ես այնտեղ որևէ լուրջ հիմք չեմ տեսնում, որովհետև առաջին անգամ չէ, որ այս չորս քաղաքական ուժերը դեմ են կառավարության կամ իշխանության նախաձեռնություններին, այստեղ որևէ նոր բան չկա»:
Իշխանությունները, հատկապես ՀՀԿ-ն, որքան էլ փորձում են ցույց տալ, թե զգուշանալու խնդիր չունեն, հակառակն են ապացուցում: Մասնավորապես, երբ ՀՀԿ փոխնախագահ, ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանը նշում է, թե իր համար անհասկանալի է` իրականում ինչ շահեր են սպասարկում այդ չորս ոչ իշխանական ուժերը, որովհետև քաղաքականությունից տարրական գիտելիքներ ունեցող մարդկանց համար ակնհայտ է, որ եթե անգամ Տիգրան Սարգսյանն ու կառավարությունը հրաժարական տան, միևնույն է, հաջորդ կառավարությունը նույնպես ձևավորելու է խորհրդարանական մեծամասնությունը, այն է` ՀՀԿ-ն գումարած ՕԵԿ-ը, ապա դա նշանակում է, որ նրանք արդեն իսկ հասցրել են այս հարցով մտահոգվել, դրա շուրջ մտածել ու նման եզրակացության հանգել:

Արտախորհրդարանական ուժերի մեջ, ամեն դեպքում, չի երևում այն հստակ առաջնորդող ուժը, որը կարող է այդ «սոսինձը» հանդիսանալ: Իսկ խորհրդարանականների դեպքում կենացները, այսպես ասած, քաղցրանում են:
«Ժառանգությունը», որն ուղիղ մեկ տարի առաջ հարյուրհազարավոր քաղաքացիների աջակցությունն ուներ, և բոլորի համար անսպասելի, ըստ էության, դարձել էր երկրի քաղաքական օրակարգը թելադրող թիվ մեկ ուժը, մեկ տարում «հաջողեց» այդ ահռելի ռեսուրսը վատնել: Ու հատկապես վերջին շրջանում այս կուսակցության ներսում կատարվող գործընթացներն այնքան էլ հասկանալի չեն հասարակությանը:

ՀԱԿ-ում էլ ամեն ինչ դեռ որոշված չէ. մարտի 1-ին ՀԱԿ-ը նախատեսում է անցկացնել հանրահավաք, որի արդյունքներից էլ կախված կլինեն ՀԱԿ-ի հետագա քայլերը:
«Մենք մարտի 1-ի հանրահավաքին կստանանք մեր առաջին թեստը, թե որքանով է ժողովուրդն այսօր պատրաստ պայքարի, ինչքան ուժեղ են կուտակված սոցիալական դժգոհությունները, ինչքանով է պատրաստ ժողովուրդն ընդվզելու այս անօրինականությունների դեմ»,- «Առավոտին» ասել է ՀԱԿ պատգամավորական խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը:

ՀՅԴ-ն է ոգևորված ոչ իշխանական չորս ուժերի միասնաբար հանդես գալու դրույթով, բայց նրա կողմից դեռ հստակ նախաձեռնություն չի երևում առկա քաղաքական ու հասարակական շարժման առանցք դառնալու ուղղությամբ: Թերևս ՀՅԴ-ի պարագան ավելի հստակ կլինի կուսակցության ընդհանուր ժողովից հետո:

Իսկ ԲՀԿ-ն արդեն առանցք դառնալու ուղղությամբ կոնկրետ քայլեր է ձեռնարկում: Հենց այն օրը, երբ հայտարարված էր ԵԿՄ 10-րդ համագումարը, ԲՀԿ-ն «կայծակնային» որոշմամբ հայտարարեց, որ նույն օրը, գրեթե նույն ժամերին, ինքն էլ է համագումար հրավիրում: Ու վերջին օրերի ներքաղաքական զարգացումների կարևոր ատրիբուտներից մեկն էլ հենց այդ համագումարն էր:
ԲՀԿ համագումարում Գագիկ Ծառուկյանը քննադատեց գործող իշխանություններին` ասելով`«Հանրապետությունում իրականացվող տնտեսական և սոցիալական անպտուղ քաղաքականության պարզ օրինակ է կենսաթոշակային, այսպես կոչված, ռեֆորմը: Սրանից ավելի անմարդկային և անարդյունավետ քայլ ես չեմ էլ պատկերացնում այնպիսի մի երկրում, որտեղ պաշտոնապես յուրաքանչյուր երրորդ մարդն աղքատ է: Ես կարող եմ դեռ երկար շարունակել թվարկել մեր պետության առաջ կանգնած ծանր խնդիրների ցանկը ու մեր կուսակցության մոտեցումները»:

Համագումարի կապակցությամբ ՀՀԿ-ի ներկայացուցիչներն այնպիսի տպավորություն էին փորձում ստեղծել, թե այս համագումարի ժամանակ ԲՀԿ-ն պետք է կոնկրետ բառերով հայտարարի` իշխանությո՞ւն է, թե՞ ընդդիմություն:
«ԲՀԿ-ի համար տխուր ավանդույթ է դարձել չկողմնորոշվելը. չի կողմնորոշվում նախագահական ընտրություններին, չի կողմնորոշվում համագումարում՝ իշխանություն են, թե ընդդիմություն, չի կողմնորոշվում Մաքսային միության հարցում: Մինչև կողմնորոշվի` ուշ կլինի»,- լրատվամիջոցներին ասել է Էդուարդ Շարմազանովը:

Իսկ ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության քարտուղար Հովհաննես Սահակյանը լրատվամիջոցներից մեկին ասել է, թե Գագիկ Ծառուկյանի ելույթը համագումարում տպավորիչ չէր, ավելի ճիշտ, նա ոչ մի նոր բան չասաց: Նրա խոսքով, երբ ԲՀԿ-ն կորոշի, թե որտեղ է գտնվում, ընդդիմությո՞ւն է, թե՞ իշխանություն, այն ժամանակ էլ ավելի կոնկրետ պարզաբանումներ կլինեն:

ԲՀԿ-ն նախընտրեց պահպանել իր նախկին ձևակերպումը` այլընտրանքը:

Բայց մի ուշագրավ հայտարարություն արեց Ծառուկյանը, որը հենց վկայում է, որ ԲՀԿ-ն ԱԺ ոչ իշխանական ու արտախորհրդարանական ուժերի և հասարակական շարժումների առանցքը դառնալու լուրջ հավակնություններ ունի. «ԲՀԿ-ն պետք է լինի բաց մյուս քաղաքական ուժերի հետ համագործակցության համար: Մենք պետք է լինենք վստահելի, սկզբունքային ու համախմբող ուժ: Այն մարդը կամ այն քաղաքական ուժը, որը չի հասկանում, որ Հայաստանում խնդիրները լուծելու համար պետք է լայն քաղաքական – հասարակական կոնսոլիդացիա, նա պարզապես չի պատկերացնում մեր պետության առջև կանգնած խնդիրներն ու հետևաբար, չի կարող ունենալ քաղաքական ապագա: Մեր գործին պետք է միանան նաև խորհրդարանից դուրս գտնվող ուժերը, և որ ամենակարևորն է` հասարակությունը»:

Բնական է, որ ԲՀԿ-ն պետք է փորձի օրակարգ թելադրող դառնալ: Նախ` ԱԺ ոչ իշխանական ուժերի մեջ ամենամեծ խմբակցությունը հենց նրանն է: Երկրորդ` ունի քաղաքապետներ, գյուղապետներ, այլ պաշտոնյաներ, Երևանի ավագանիում` համեմատաբար շատ ներկայացուցիչներ, քան ոչ իշխանական մնացած ուժերը: Այսինքն` որոշակի վարչական ռեսուրս, որ մյուս ուժերն այնքան էլ շատ չունեն: Երկրորդ` ի դեմս կուսակցության նախագահի, ունի ֆինանսատնտեսական ռեսուրսներ ու լծակներ, որոշակի ծրագրեր կյանքի կոչելու համար: Երրորդ` ԲՀԿ-ն կապվում է հենց երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի անվան հետ, որը վերջերս խիստ ակտիվություն դրսևորեց և դեռևս Հայաստանում որոշակի դերակատարություն ունի, չորրորդ` հենց Գագիկ Ծառուկյանի խնամին ՀՀԿ-ում փոքր ֆիգուր չէ, ինչը նաև ՀՀԿ-ի ներսում որոշակի խնդիրներ լուծելու հնարավորություններ է տալիս: Այսուհանդերձ ԲՀԿ-ն ակնհայտորեն փորձում է կես կամ մեկ գլուխ ավելի բարձր դիրքավորվել, քան մյուս ուժերը, ու այս պայմաններում հարց է` կհամաձայնե՞ն մյուսները:

Անցյալ տարվա սկզբին սպասվող  գլխավոր ներքաղաքական իրադարձությունները նախագահական և Երևանի ավագանու ընտրություններն էին: Հենց սրանք էլ ձևավորեցին անցյալ տարվա գոնե առաջին կիսամյակի քաղաքական օրակարգը:

Երկու ընտրությունների արդյունքում ընդդիմությունը չեզոքացվեց: Եվ հասարակությունը սկսեց որոնել իր քաղաքական պատվերը հնչեցնելու այլընտրանքային ճանապարհներ` շրջանցելով քաղաքական կուսակցություններն ու գործիչներին: Այսինքն` մեր երկրում սկիզբ առան քաղաքացիական տարբեր նախաձեռնություններ, հասարակական-քաղաքական բողոքի դրսևորումներ` քաղաքացիական ակտիվություն:

Դրա առաջին  լուրջ դրսևորումը եղավ ամռանը հասարակական տրանսպորտի գների բարձրացման դեմ հասարակության ընդվզման ժամանակ,  երբ քաղաքացիական ակտիվությունը գրանցեց իր առաջին լուրջ հաջողությունը: Իսկ գործող իշխանությունները, հավանաբար  հանգստանալով ընդդիմության  նկատմամբ տարած ջախջախիչ հաղթանակից հետո, սկսեցին քայլեր անել, որոնք էլ ավելի բորբոքեցին քաղաքացիական ակտիվությունը: Նախ` երկրի արտաքին քաղաքական կուրսի ընտրության վերաբերյալ որոշման կայացումը,  ապա «գազային» զարգացումները, իսկ տարեվերջին իշխանությունները ԱԺ-ում «անցկացրեցին» նաև պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի մասին օրենքների փաթեթը, որով անմիջականորեն դիպան ավելի քան 250 հազար քաղաքացու դրամապանակին, հետևաբար նաև սոցիալ-կենցաղային պայմաններին:  Եվ հասարակության համբերության բաժակը լցվեց:

Մի խոսքով, Հայաստանում արդեն հասարակության քաղաքական պատվեր կատարողը  ոչ թե քաղաքական ուժերը կամ գործիչներն են, այլ հասարակական նախաձեռնությունները, ակտիվիստները` քաղաքացիական հասարակությունը: ԱԺ ոչ իշխանական 4 ուժերը միացան հենց քաղաքացիական հասարակության սկսած շարժմանը: Հենց սրանով էլ խոստանում էր սկսվել 2014 թվականը: Համենայն դեպս, նախորդ տարվանից մնացած կնճռոտ հարցերի շուրջ բողոքող հանրույթների ներկայացուցիչները խոստացան և ներկայումս էլ վերահաստատում են, որ շարունակելու են անցյալ տարի սկսած բողոքի ակցիաները ավելի գործուն, լուրջ ու ավելի լայնածավալ դրսևորումներով:

Բայց այս տարին էլ սկսվեց մեկ այլ քաղաքական իրադարձությամբ. երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը հանդես եկավ հարցազրույցով` կոշտ քննադատության ենթարկելով վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին, կառավարության գործունեությունը, գազային պայմանագրերն ու կուտակային կենսաթոշակային համակարգի ներդրումը: Ինտրիգը ստացվեց:

Ամենևին էլ պատահական չէր, որ անցյալ տարեվերջին երկրորդ նախագահը հանդես եկավ իր հայտնի հարցազրույցով: Սակայն անսպասելի էր ոչ թե Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, այլ այն հրապարակելու ժամանակը: Նախ` անցյալ ամբողջ տարվա ընթացքում պտտվեցին Ռոբերտ Քոչարյանի մեծ քաղաքականություն վերադառնալու մասին խոսակցությունները: Դա, բնականաբար, իշխանության որոշ սուբյեկտների սրտով չէր, և տրամաբանական է, որ նրանք պետք է պատրաստվեին հակադարձելու: Դրա մասին չէր կարող չիմանալ Ռոբերտ Քոչարյանը, որ գործող իշխանության մեջ, ինչպես նաև երկրի քաղաքական կյանքում դեռ շատ լծակներ ունի: Ու, ինչպես ասում են, ուրբաթը շաբաթից շուտ եկավ: Մինչ Քոչարյանի հակառակորդները նրա դեմ ինչ-ինչ քայլեր կձեռնարկեին, Քոչարյանն ինքը նախաձեռնություն ցուցաբերեց ու հարցազրույցով  խառնեց բոլորի խաղաքարտերը:

Հայաստանի երկրորդ նախագահի ու գործող վարչապետի միջև բանավեճը, ըստ քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանի, խոսում է ամեն ինչի մասին, բայց ոչ լուրջ քաղաքական գործընթացի: Ըստ նրա` քաղաքական բաղկացուցիչը դուրս է եկել ներքին քաղաքականությունից, և Քոչարյանի հարցազրույցներն ընդամենը փորձ են ցույց տալու, որ  ինքը դեռ կա երկրի ներքաղաքական կյանքում: Իսկ «Կովկաս» ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը, անդրադառնալով Ռոբերտ Քոչարյան-Տիգրան Սարգսյան բանավեճին, նշեց, որ աշխարհում ընդունված է` նախկին նախագահները ներկա իշխանություններին փնովում են, գործողներն էլ փորձում են իրենց ձախողումները արդարացնել նախորդների սխալներով: «Հայաստանում ներքաղաքական կյանքն այնպիսին է, որ անգամ սուպերմարկետի բացումը կարող է քաղաքական ինտրիգ համարվել»,- ասաց նա:

Տիգրան Սարգսյանն ընդամենը միջոց է, ոչ նպատակ

Բայց Ռոբերտ Քոչարյանը պրիմիտիվ քաղաքական գործչի տպավորություն չի թողել երբեք, ու դժվար է նրանից էժանագին ինտրիգներ սպասել, եթե անգամ նրա գործողությունները նման են դրան: Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին որպես թիրախ ընտրելն էլ պատահական չէր: Վերջինս իր վարչապետության ընթացքում այդպես էլ չկարողացավ իր դիրքն օգտագործել ու քաղաքական կշիռ ձեռք բերել, առավել ևս` գործոն դառնալ, նաև իր թիմում: Զուտ քաղաքական կշռի` տրամաչափի առումով էլ երկրորդ նախագահն ու գործող վարչապետը բոլորովին տարբեր տիրույթներում են, տարբեր քաշային կարգերում:

Ռոբերտ Քոչարյանը երկու անգամ արձագանքեց վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին: Եվ չնայած հայտարարեց, թե չի պատրաստվում բանավեճի մեջ մտնել «անհույս» վարչապետի հետ, իրականում հենց  նրա հետ էլ բանավիճում էր: Սակայն Քոչարյանի իրական ասելիքն ուղղված էր իշխանության իրական կրողին` Սերժ Սարգսյանին: Բայց իր ասելիքը Սերժ Սարգսյանին հասցնելու համար Քոչարյանը թիրախավորեց վարչապետին` նրան դարձնելով Սերժ Սարգսյանին դիմելու «կապուղի»: Դրանով երկրորդ նախագահն արհեստականորեն իր և ներկայիս վարչապետի կարգավիճակներն ինչ-որ չափով հավասարեցրեց, որից ավելի շատ հենց ինքը տուժեց:

Հիմա արդեն հեռակա բանավեճը շարունակում է ոչ թե նույնիսկ Տիգրան Սարգսյանը, այլ ՀՀԿ-ական «ջահելությունը»: Սերժ Սարգսյանն այդպես պատասխանեց. նա իր ասելիքը Քոչարյանին հասցրեց ՀՀԿ մամուլի խոսնակի, ԱԺ փոխնախագահի, ինչպես նաև կուսակցության երիտթևի ղեկավարի միջոցով` ցույց տալով, որ եթե նախկին նախագահը որոշել է խոսել միջնորդավորված, ուրեմն ստիպված է համակերպվել այն միջնորդների հետ, որոնց ինքը դեմ կտա:

Մեկնաբանելով երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը` Էդուարդ Շարմազանովն ասել է, որ ՀՀԿ-ի համար քաղականության մեջ բանավեճն ընդունելի տարբերակ է,  բայց երկրորդ նախագահի հարցազրույցը համեմված էր ոչ ընդունելի, որոշ դեպքերում նաև` վիրավորական արտահայտություններով, իսկ վիրավորական տոնայնությունը խոսում է փաստերի բացակայության մասին: «Քաղաքական բանավեճում վիրավորանքի գործիքակազմը չի զարդարում որևէ քաղաքական գործչի, առավել ևս` պաշտոնաթող նախագահին»,- հայտարարել է ՀՀԿ խոսնակը` Քոչարյանի վերլուծություններն ընդամենը «անցյալում  մնացած քաղաքական գործչի ժամանակավրեպ վերլուծություններ» որակելով:

Շարմազանովի միջոցով պատասխանելով` Սերժ Սարգսյանը թերևս փորձեց հասկացնել, թե ով է երկրի նախագահը: Այսինքն` սա նաև Քոչարյանին լռեցնելու նպատակ էր հետապնդում, որովհետև, եթե Քոչարյանը փորձի շարունակել երկխոսությունը, ապա, կամա թե ակամա արձագանքելու է արդեն Էդուարդ Շարմազանովին կամ Կարեն Ավագյանին, որ Facebook-ի իր էջում անդրադարձել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցին` գրելով. «Ոնց է երևում, որ Ռոբերտ Քոչարյանը շատ ազատ ժամանակ ունի: Դա էլ մի բան չէ, քանի որ հարցազրույցներ տալը նրա համար դառնում է ամենալուրջ գործը: Գուցե կարելի էր այդ ազատ ժամանակն օգտագործել` ինչ-որ բուհում դասախոսություններ կարդալով և կուտակված փորձն ուսանողներին փոխանցելով, ինչպես արվում է շատ երկրների նախկին նախագահների կողմից: Առաջին հարցազրույցին չարձագանքեցինք` մտածելով, որ մարդը փորձում է արդարացնել իր պաշտոնավարման ընթացքում ծագած շատ խնդիրներ և պարզապես ուզում է ամանորյա հետաքրքրություն մտցնել ներքաղաքական կյանքում: Անկեղծ ասած` Քոչարյանից սպասում էինք քաղաքական լուրջ վերլուծություն, անդրադարձ Մաքսային միությանը, Ասոցացման համաձայնագրին, ղարաբաղյան հիմնախնդրին: Բայց նման ոչ մի բան, փոխարենը` օսկանյանական բառապաշարով մի ճառ` համեմված վիրավորական արտահայտչամիջոցներով: Եթե ցանկություն չուներ բանավիճել, կարող էր դա չանել: Մանավանդ եթե խոսքը հիմնավոր ու համոզիչ է լինում, մարդ, որպես կանոն, վիրավորական բառապաշարի օգնությանը չի դիմում»:

Ռոբերտ Քոչարյանը, բնականաբար, չի մտնի այս մակարդակի բանավեճի տիրույթ: Նշանակում է` կա՛մ պետք է ուղղակի ավարտի իր իսկ սկսած խաղը, կա՛մ փոխի այդ խաղի ուղղությունը`անմիջականորեն իր ասելիքն ուղղելով կոնկրետ հասցեատիրոջը: Դատելով Ռոբերտ Քոչարյան քաղաքական գործչի նախորդ վարքագծից` կարելի է ենթադրել, որ նա առաջին ճանապարհով չի գնա, չի նահանջի: Ամեն դեպքում երկրում ստեղծված ներքաղաքական իրավիճակը, քաղաքական իրողությունները հնարավորություններ դեռ կընձեռեն երկրորդ ուղիով շարունակելու համար, քանի որ Քոչարյանը, վստահաբար, պատկերացնում է, որ եթե քաղաքականություն չվերադառնա հենց այս պահին, երբ քաղաքական օրակարգը ձևավորում են քաղաքացիական նախաձեռնությունները, որոնք դեռևս չեն հասցրել կազմակերպվել, հանդես գալ միասնական օրակարգով, բայց մեծ ռեսուրսներ ունեն, ապա շատ դժվար կլինի հետագայում վերադառնալ որպես լուրջ քաղաքական գործոն: Ամեն դեպքում նրա «բանավեճի» թեմաներն էլ` գազային համաձայնագրեր, կենսաթոշակային համակարգի փոփոխություն, տնտեսական անկում և այլն, որոնք նոր ձևավորվող քաղաքացիական հասարակության ուշադրության կիզակետերն են, հուշում են, որ դեռևս չկազմակերպված և առաջնորդ չունեցող այդ քաղաքացիական հասարակության ռեսուրսից անպայման կփորձի օգտվել:

Գևորգ ԱՎՉՅԱՆ

Անկախ

Ընդդիմադիր առաջնորդ դարձած Ուկրաինայի նախկին ներքին գործերի նախարարը վնասվածք է ստացել մայրաքաղաքում ոստիկանության և հակակառավարական ակտիվիստների բախման արդյունքում:

Յուրի Լուցենկոն, որը Կիևում շաբաթներ տևող ցույցերի գլխավոր կազմակերպիչներից մեկն էր, վնասվածք է ստացել շաբաթ առավոտյան, երբ փորձել է միջամտել ոստիկանության և ընդդիմադիր ակտիվիստների միջև ծավալված բախմանը: Կիևի դատարանի շենքի առջև ցույցեր են սկսվել 2011թ-ին արձանը պայթնեցնելու գործընթացը կազմակերպող ծայրահեղ ազգայնական երեք ակտիվիստներին՝ չափազանց երկար ժամկետով բանտարկելու որոշում կայացնելու համար:

Ուկրաինայի մարդու իրավունքների պաշտպան բարձրաստիճան պաշտոնյաներից մեկը հայտնել է, որ բախումներից հետո 11 մարդ է հոսպիտալացվել:

Թուրքական «Սաբահի» հաղորդմամբ՝ թուրք պատգամավորների միջև հերթական անգամ ձեռնամարտ է ծագել: Վեճը առաջացել է խորհրդարանում «Դատավորների և դատախազների գերագույն խորհրդի» մասին օրենքում փոփոխություն կատարելու շուրջ քննարկման ժամանակ: Հանձնաժողովի նախագահ Ահմեդ Իյիմայայի հայտարարությունից հետո ընդդիմադիր Ժողովրդա-հանրապետական կուսակցության պատգամավորները իրենց դժգոհությունն են հայտնել, ապա իշխող ԱԶ կուսակցության պատգամավորներն են միջամտել վեճին: Հակասությունը գնալով վերաճել է ձեռնամարտի, ինչը թուրքական խորհրդարանում սովորական բան է դարձել վերջին շրջանում: Արդյունքում հարցի քննարկմանը նվիրված նիստը դադարեցվել է: