Վերջին երեք տարում Թուրքիայում 666 կին դարձել է ընտանեկան բռնության զոհը

fatma sahinԹուրքիայի սոցիալական հարցերի և ընտանիքի նախարար Ֆաթմա Շահինը հայտնել է, որ 2009-2012 թվականների ընթացքում թուրքական ընտանիքներում բռնության հետևանքով 666 կին է մահացել: Նախարարը, մեջբերելով ներքին գործերի նախարարության տվյալները, նշել է, որ ընտանեկան բռնության հետևանքով 2009 թվականի մահացել է 171 կին, 2010-ին՝ 177, 2011-ին՝ 163, իսկ 2012 թվականին 155 կին:

«Anadolu» գործակալությունը գրում է, որ նախարար Ֆաթմա Շահինի խոսքերով՝ ներկայացված թվերը վերաբերվում են ոչ միայն ընտանիքում տղամարդկանց բռնության զոհը դարձած կանանց, այլ նաև ընտանիքի որևէ անդամի կողմից բռնության ենթարկվելուց արդյունքում մահացած բոլոր կանանց:

Իսլամական աշխարհը արթնության կարիք ունի. Թայիփ Էրդողան

erdoganԹուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը իր ամերիկյան այցի շրջանակներում Սան Ֆրանցիսկոյում հանդիպել է թուրքական համայնքի և Իսլամական հանրության հետ: Նա ընդգծել է, որ ԱՄՆ-ի մահմեդականները պատմական նշանակություն են ներկայացնում ինչպես ամերիկյան հասարակության, այնպես էլ ողջ իսլամական աշխարհի համար: Էրդողանի խոսքերով՝մահմեդական համայքի գործունեությունը այս երկրում օգնում է ամերիկացիներին իսլամը ճիշտ ներկայացնելու գործում, ինչպես նաև հանդիսանում է ԱՄՆ-ը և իսլամական աշխարհը իրար կապող օղակ: «Մահմեդական երկրները պետք է արթնանան»,-հայտարարել է Էրդողանը:
Ինչպես հաղորդում է «Anadolu» գործակալությունը՝ Էրդողանը խոսել է նաև իսլամաֆոբիայի մասին: Նրա խոսքերով՝ մի քանի օրինակի հիման չի կարելի պատկերացում կազմել բոլոր մահմեդականների մասին: Ընդգծելով, որ մահմեդական համայնքի դեմ հաճախ վտանգավոր քարոզչություն է ծավալվում, Էրդողանը նշել է, որ մահմեդականներին որպես ահաբեկիչներ որակելը սխալ և անարդար է:

Ռեյհանլըում պայթյուններ իրականացնողները թուրքեր են. Բեշիր Աթալայ

1Թուրքիայի վարչապետի օգնական Բեշիր Աթալայը հայտարարել է, որ Ռեյհանլըում պայթյուններ իրականացնողները թուրք են:

Ինչպես հաղորդում է թուրքական “Անադոլու” գործակալությունը, լրագրողներին տված հարցազրույցի ժամանակ Բեշիր Աթալայը, ընդգծելով, որ միջոցներ են ձեռնակվել թուրք-սիրիական սահմանի անվտանգության ապահովման ողղությամբ,  ասել է. “Դժբախտաբար, Ռեյհանլըում այդ պայթյունները իրականացնողները, մեր քաղաքացիների կյանքը խլողները բոլորը Թուրքիայի, ոչ թե Սիրիայի քաղաքացիներ են: Ձերբակալվածները, բանտարկվածները, նրանք, ովքեր փնտրվում են, բոլորը թուրք են: Այս դեպքին սիրիացի փախստականները ոչ մի առնչություն չունեն: Նրանք էլ են զոհեր ունեցել”:

Անրադառնալով այն հարցին, թե որքան սիրիացի է Թուրքիայիում ապաստան գտել, Աթալայը նշել է, որ նրանց թիվը ճամբարներում մոտ 200.000 է, իսկ քաղաքներում`ամենաքիչը 100.000:

Հիշեցնենք, որ մայիսի 11-ին Ռեյհանլըում 4 պայթյուն էր տեղի ունեցել, ինչի հետևանքով մահացել էր ամենաքիչը 51 մարդ: Այդ ահաբեկչությունը կազմակերպելու համար Թուրքիան մեղադրում էր Սիրիային:

 

Գաբալայում Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Վրաստանի մասնակցությամբ բիզնես ֆորում է տեղի ունենալու

Գաբալայում Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Վրաստանի մասնակցությամբ բիզնես ֆոÖՄայիսի 25-ին Ադրբեջանի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Գաբալա քաղաքում տեղի է ունենալու Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Վրաստանի էկոնոմիկայի նախարարների հանդիպումը:

Ինչպես հաղորդում է ադրբեջանական “Contact.az” կայքը, հանդիպման ընթացքում կքննարկվեն 3 երկրների միջև տնտեսական կապերի հետագա ընդլայնման վերաբերյալ հարցեր:

Սա արդեն երրորդ եռակողմ հանդիպումն է: Նախորդները տեղի են ունեցել Թբիլիսիում և Կարսում:

Համաձայն Ադրբեջանի պետական մաքսային կոմիտեի տվյալների`2013թ. հունվար-ապրիլ ամիսներին Ադրբեջանի և Վրաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 245.8 մլն դոլար, Թուրքիայի հետ`617 մլն դոլար:

Ադրբեջանառուսական սահմանին համատեղ գործողություն է իրականացվում

Ադրբեջանառուսական սահմանին համատեղ գործողություն է իրականացվումՌուսաստանի հետ սահմանակից ադրբեջանական հյուսիսային և հյուսիս-արևմտյան շրջաններում սկսվել է “Սահման-Վահան” կոչվող լայնածավալ գործողությունը:

Ինչպես հաղորդում է ադրբեջանական “ԱՊԱ” գործակալությունը, Ադրբեջանի ՆԳՆ-ի հետ միասին գործողությանը մասնակցում են Ռուսաստանի իրավապահ մարմինները:

Ադրբեջանի Զագաթալայի շրջանի բնակիչները գործակալության հետ զրույցում պատմել են, որ իրենց շրջանում պահակակետեր են տեղակայվել: Ոստիկանության աշխատակիցները մանրամասն զննում են ավտոմեքենայով շրջան մուտք ու ելք անող անձանց: Գախական Շրջանի ոստիկանության ներկայացուցիչները հաստատել են համատեղ գործողություն անցկացնելու փաստը, սակայն հրաժարվել են այլ տեղեկություն տրամադրել:

Գուբայի շրջանային ոստիկանությունից էլ հայտնել են, որ գործողությունն իրականացվում է ռուսական և ադրբեջանական կողմերի միջև ձեռք բերված համաձայնության հիման վրա: Համաձայն գործակալության` գործողության նպատակն է պայքարել  անդրազգային կազմակերպված հանացավորության, ապօրինի գաղթի, թմրանյութերի և զենքի ապօրինի շրջանառության դեմ:

Ադրբեջանի և Իրանի արտգործնախարարները հեռախոսազրույց են ունեցել

Ադրբեջանի և Իրանի արտգործնախարարները հեռախոսազրույց են ունեցելԱդրբեջանի և Իրանի արտգործնախարարներ Էլմար Մամեդյարովը և Ալի Աքբար Սալեհին հեռախոսազրույց են ունեցել:

Այդ մասին հայտարարել է Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի մամուլի ծառայության ղեկավար Էլման Աբդուլաևը`ընդգծելով, որ հեռախոսազրույցը կայացել է իրանական կողմի նախաձեռնությամբ, հաղորդում է ադրբեջանական “ԱՊԱ” գործակալությունը:

Հեռախոսային բանակցությունների ժամանակ կողմերը քննարկել են երկկողմանի հարաբերություններին առնչվող հարցեր, կարծիքներ են փոխանակել տարածաշրջանային նշանակության մի շարք խնդիրների վերաբերյալ:

Ըստ գործակալության` Իրանի արտգործնախարը հեռախոսազրույցի ժամանակ ցանկություն է հայտնել մոտ ապագայում պաշտոնական այցով Ադրբեջան այցելել:

Նա հայտնել է, որ Իրանը ցանկանում է մայիսի 29-ին Թեհրանում Սիրիայի վերաբերյալ միջազգային կոնֆերանս կազմակեպել, և Ադրբեջանի արտգործնախարարին հրավիրել է մասնակցել դրան:

Իրանի իշխանությունները կախաղան են բարձրացրել ԱՄՆ և Իսրայելի համար աշխատող երկու լրտեսների

i1Իրանի իշխանությունները մահապատժի են ենթարկել Իսրայելի Մոսսադի և ԱՄՆ-ի ԿՀՎ-ի համար լրտեսության մեջ մեղադրված երկու տղամարդու:

Մուհամեդ Հեյդարին մեղադրվել է Մոսսադի գործակալներին գումարի դիմաց անվտանգության հետ կապված տեղեկություններ հայտնելու,  իսկ Կուրոշ Ահմադին՝ ԿՀՎ-ի համար ինֆորմացիա հավաքելու համար:

Մահվան դատավճիռը կայացվել է Թեհրանի հեղափոխական դատարանի կողմից և հաստատվել գերագույն դատարանի կողմից:

Զեկույցում նշված չէ, թե երկու տղամարդիկ երբ են ձերբակալվել կամ երբ է նրանց դատավարությունը տեղի ունեցել:

Ավելի շուտ Իրանը տեղեկացրել էր, որ հաջողությամբ բացահայտել է երկրի ներսում գործող լրտեսական ցանցեր:

Թեհրանը ԱՄՆ-ին և Իսրայելին մեղադրում է իր կենսական նշանակության ծրագրերի՝ հատկապես միջուկային ծրագրի վերաբերյալ լրտեսելու հարցում:

Իրանը արևմուտքի լրտեսական գործակալություններին՝ հատկապես Մոսսադին, մեղադրում է իր միջուկային ծրագրում ներգրավված գիտնականների սպանության մեջ: Միացյալ նահանգները ժխտել է սպանությունների հետ իր կապը: Իսրայելը ոչ մի մեկնաբանություն չի արել:

Անցած ամիս Ամնեսթի ինթերնեյշնլը զեկույց հրապարակեց, ըստ որի  2012թ-ին Իրանում իրականացվել էին պաշտոնապես հաստատված 314 մահապատիժներ, ինչի արդյունքում Իրանը Չինաստանից հետո երկրորդ տեղն է զբաղցենում այս հարցում:

Լրտեսության համար Իրանում ձերբակալված ադրբեջանցի կին գրականագետը ազատ է արձակվել

Լրտեսության համար Իրանում ձերբակալված ադրբեջանցի կին գրականագետը ազԻրանում ձերբակալված ադրբեջանցի գրականագետ Խալիդա Խալիդը և նրա վարորդը մայիսի 19-ին ազատ են արձակվել, հաղորդոմ են ադրբեջանական լրատվամիջոցները: Առաջիկա օրերին նրանք հետ կուղարկվեն Ադրբեջան:

Իրանական կողմը չի նշում, թե ինչի հիման վրա են ազատ արձակվել ձերբակալվածները, սակայն դա ամենայն հավանականությամբ տեղի է ունեցել Ադրբեջանի հոգևոր առաջանորդ Ալլահշուքյուր Փաշազադեի և Իրանի հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամենեիի ու նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի հանդիպումից հետո:

Հիշեցնեք,որ Ադրբեջանի ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտի գիտաշխատող Խալիդա  Խալիդը և իր վարորդը ձերբակալվել են ապրիլի 30-ին Թավրիզում:

Իրանի արտգործնախարարությունը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի քաղաքացիները  փորձել են “ոչ օրինական կոնտակտներ” հաստատել, սակայն հստակ փաստեր չեն նշվել:

Ադրբեջանի արտգործնախարարությունը երկու բողոքի նոտա էր  հղել՝ պահանջելով ազատ արձակել իր քաղաքացիներին:

Իրանական մի շարք ԶԼՄ-ների հաղորդմամբ՝ Խալիդը զբաղվել  է լրտեսությամբ:

Թուրքիայում զբոսաշրջիկներով օդապարիկն ընկել է

o_744236Թուրքիայում, Ուրգյուլ քաղաքից ոչ հեռու, այսօր վթարի է  ենթարկվել զբոսաշրջիկներով օդապարիկը: Վթարի  հետևանքով մեկ մարդ  մահացել է, իսկ 18-ը  վիրավորվել են: Բոլոր տուժածները տեղափոխվել են Նևշեհիրի  և Կայսերիի հիվանդանոցներ:

Ոստիկանությունը պարզում է կատարվածի մանրամասները: Առայժմ հայտնի է, որ 300 մետր բարձրության վրա օդապարիկը հարվածել է մեկ այլ օդապարիկի:Արդյունքում նրանցից մեկը կորցրել է հավասարակշռությունը և սկսել արագ իջնել, հաղորդում է ИТАР-ТАСС-ը:

Կապադովկիայում  օդապարիկներով տուրերը հայտնի են: Շատ զբոսաշրջիկներ Թուրքիա են մեկնում հատուկ այդ ճամփորդությոն համար:

Թուրք հայտնի օդաչուն ցուցադրական ելույթի ժամանակ զոհվել է (տեսանյութ)

2Երեկ`մայիսի 19-ին, հայտնի թուրք օդաչու Մուրատ Օզթյուրքը դժբախտ պատահարի արդյունքում մահացել է, հաղորդում է թուրքական “Hurriyet”-ը:

1Դեպքը տեղի է ունեցել Օդային խաղերի միջազգային փառատոնի շրջանակներում, որը անցկացվել է Ադանայում: Թուրք հայտնի օդաչու, օդային լուսանկարիչ Մուրատ Օզթյուրքի ինքնաթիռը դեռևս անհայտ պատճառներով ընկել է ցած և պայթել:

Ըստ ականատեսների՝ օդանավը կործանվել է ցածր թռիչքի ժամանակ բախվելով նարնջենուն:
60-ամյա օդաչուն մահացել է:

http://webtv.hurriyet.com.tr/2/49527/0/1/gosteri-ucagi-boyle-dustu.aspx

Թուրքիայում ավիաշոուի ժամանակ ինքնաթիռ է վթարվել

iԴեպքը կատարվել է Ադանայում: Վթարի հետևանքով զոհվել է օդաչուն` 60-ամյա Մուրատ Օզթյուրքը:

Թուրքական Aksam-ը գրել է, որ  բարձրագույն թռիչքի համար նախատեսված երկթև ինքնաթիռն  ընկել է նարնջի այգում:  Վթարի վայր հասած բժիշկներն ու փրկարարները տեսել են, թե ինչպես է սարքի ներսում այրվում հայտնի օդաչուի մարմինը:

 

Էսքիշեհիրում բացվել է «Մադամ Տյուսոյի» թանգարանի թուրքական տարբերակը

tusoԱշխարհի շատ երկրներում գոյություն ունեցող «Մադամ Տյուսոյի» թանգարանի միակ և առաջին թուրքական օրինակը բացվել է Էսքիշեհիրում՝ «Յըլմազ Բյույուքերշենի մոմից արձանների թանգարանը»: Վերջինիս բացմանը մասնակցել են բազմաթիվ արվեստագետներ, լրագրողները, գրողներ, քաղաքացիներ:

«Doğan» լրատվական գործակալությունը հաղորդում է, որ թանգարանի բոլոր արձանները պատրաստել է հենց Էսքիշեհիրի քաղաքապետ Յըլմազ Բյույուքերշենը: Թուրքական «Մադամ Տյուսոյում» տեղ են գտել պատմական դեմքեր, տեղական և արտասահմանյան նշանավոր անուններ՝ ընդհանուր առմամաբ 160 արձան: Ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացվել է Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի տարբեր ժամանակաշրջանի արձանները, ինչպես նաև նրա ընտանիքի անդամների կերպարները: «Մենք այնպիսի մարդկանց ենք մեծացրել, որոնցով հպարտանում ենք: Սակայն կարծում եմ, որ մեր պատմությանն ու նշանավոր դեմքերին առժանին չենք մատուցել: Մոմից արձանների միջոցով մարդիկ հանդիպում են պատմության և հայտնի անձանց հետ: Այդ պատճառով էլ սիրում եմ այս արվեստը: Հուսով եմ, որ իմ արած գործը ինքներս մեզ հետ հաշտվելու գործում թեկուզ և փոքր, սակայն որոշակի ներդրում կլինի»,-նշել է ստեղծագործ քաղաքապետը:

Թուրք ամուսնական զույգի սևամորթ երեխայի հայրը մենակ չի թողնելու նրան

hayrԻնչպես արդեն հաղորդել էին՝ Թուրքիայում մեծ սկանդալ էր առաջացել այն բանից հետո, երբ բավական հայտնի երկու ընտանիքների զավակներ էին ամուսնացել, իսկ նրանց առաջնեկը սևամորթ էր ծնվել: Ազատ կյանքի հրաժեշտ տալու գիշերը հարսն ու փեսան առանձին խնջույքներ էին կազմակերպել և արդեն վաղը ամուսնացող հարսնացուն լավ զվարճանալուց հետո կենակցել էր սևամորթ պարողի հետ՝ արդյունքում ունենալով սևամորթ երեխա: Այս դեպքը շոկ էր առաջացրել նորակազմ ընտանիքում: Նորածին երեխային տեսնելու համար փեսայի հարազատները մեկնել էին ԱՄՆ-ը, սակայն ստանալով սևամորթ երեխայի ծնունդի լուրը՝ առաջին ինքնաթիռով վերադարձել էին Ստամբուլ: Փեսան բաժանվելու համար հայտ է ներկայացրել դատարան:
Ահա թուրքական «Takvim» թերթը հաղորդում է, որ երեխայի նիգերիացի հայրը, իմանալով տեղի ունեցածի մասին, որոշել է տեր կանգնել իր երեխային: «Այդ գիշեր հարսնացուն շատ հարբած էր: Ձեռքիցս բռնելով ինձ մի դատարկ սենյակ տարավ և սկսեց համբուրել: Ես շփոթվեցի, քանի որ վախենում էի, որ աշխատանքից կարող եմ հեռացվել: Սակայն նա շատ պնդեց, և ես էլ չկարողացա դիմանալ: Երեխա ունենալուս մասին ընկերներիցս եմ լսել, նրանք էլ թերթերում էին կարդացել: Ես շոկի մեջ էի: Եթե նրանք չեն ուզում իմ երեխային, ես նրան տիրություն կանեմ:»
Արդեն երեք տարի է Թուրքիայում բնակվող նիգերիացին իր հետ կատարվածը «ճակատագիր» է անվանել: «Ես ոչ ոքի հետ չեմ խոսելու: Բավական է, որ երեխան անտեր չմնա»,-ասել է անակնկալ կերպով հայր դարձած պարողը:

 

Ադրբեջանում 5 զինծառայող է մահացել

Ադրբեջանում 5 զինծառայող է մահացելԱդրբեջանում ճանապարհատրանսպորտային խոշոր պատահար է տեղի ունեցել, որի հետևանքով 5 զինծառայող մահացել, 6-ը հոսպիտալացվել են:

Ինչպես  հաղորդում է ադրբեջանական “ԱՊԱ” գործակալությունը, դեպքը տեղի է ունեցել այսօր առավոտյան Գուբայի շրջանի Աթուջ գյուղի մերձակայքում: Ըստ նախնական տվյալների` պատահարի պատճառ եղել են անձրևը և “Raf” մակնիշի ավտոմեքենայի անվադողերի հետ կապված անսարքությունը:

Ավտոմեքենայում գտնվող չորս զինծառայողները մահացել են տեղում, ևս մեկը ավելի ուշ մահացել է հիվանդանոցում: Մյուս 5 զինծառայողների վիճակը գնահատվում է ծանր: Փաստի առիթով քրեական գործ է հարուցվել:

 

 

 

ՄԱԿ-ը Ադրբեջանին մեղադրել է Հյուսիսային Կորեայից զենք գնելու համար

Ydd6azJm4NeSVVxEHR2zejANyaՄԱԿ-ը զեկույց է հրապարակել, համաձայն որի Ադրբեջանն ու Ղազախստանը զենք են գնել Հյուսիսային Կորեայից՝ չնայած միջազգային էմբարգոյին. գրում է ադրբեջանական “Haqqin.az” կայքը՝ հղում կատարելով Eurasia.net-ին։

ՄԱԿ-ի զեկույցը հրապարակվել է Associated Press գործակալության կողմից։ Համաձայն զեկույցի՝ Ադրբեջանը Հս. Կորեայից “երկիր-երկինք” տիպի զենիթային հրթիռներ է գնել։

Արդյունքում ՄԱԿ-ի համապատասխան հանձնաժողովն առաջարկել է պատժամիջոցներ կիրառել հյուսիսկորեական Hesong Trading Corporation-ի նկատմամբ, որը 2012թ.-ի հուլիսին Ադրբեջանին վաճառել է 70 հրթիռային համակարգ։ Սակայն հայտնի չէ՝ արդյոք այդ հրթիռները հասել են Ադրբեջանին, թե ոչ։

Լոնդոնի դատարանում ուսումնասիրվել են փաստաթղթեր, որոնք հաստատում են այդ գործարքները։ Դատարանն այդ մեղադրանքը բավարար է համարել: Հնչել են նաև փաստեր, որոնք վկայել են Ղազախստանի և Հյուսիսային Կորեայի միջև զենքի առքուվաճառքի մասին։

 

Ֆրանսիան ցանկանում է ավելացնել Իրանի դեմ պատժամիջոցների քանակը

1Ֆրանսիան ցանկանում է ավելացնել Իրանի դեմ պատժամիջոցների քանակըԱՄՆ-ն ու Եվրոպան Իրանի  դեմ պետք է կիրառեն ավելի վճռական պատժամիջոցներ միջուկային ծրագրի դադարեցման համար, ասել է Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարար Ժան-Իվ Լը Դրիանը:

Նա կարծում է, որ պատժամիջոցների միջոցով կարելի է ճնշում գործադրել Թեհրանի վրա, քանի որ այդ երկիրը շարունակում է ուրանի հարստացման ծրագիրը, որն առաջ է ընթանում թե՛ ծավալով, թե՛ որակով. «Առավել քան երբեք, մենք պարտավորություն ենք կրում՝ վերջ տալ ձգձգման և  քողարկման ռազմավարությունը զենքերի չտարածումը երաշխավորելու համար»,-ասել է նախարարը Միջազգային խաղաղության Կարնեգի հիմնադրամում կայացած բանակցությունների ժամանակ:
ՄԱԿ-ն ու արևմտյան պետությունները մի քանի տարի շարունակ պատժամիջոցներ են կիրառում Իրանի դեմ՝ ջանալով կանգնեցնել Թեհրանին ձեռք բերել միջուկային զենքեր և ներկայացնելով դրանք իբրև քաղաքացիական ծրագրեր:

Զոհված թուրք տղայի հայրը մասնակցել է ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերիի հետ հանդիպմանը

hayrԱՄՆ-ում թուրքական պատվիրակության այցի շրջանակներում Թուրքիայի արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլուն հանդիպել և նախաճաշել է ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերիի հետ: Այդ հանդիպմանը մասնակցել է նաև թուրքական «Mavi Marmara» նավի վրա իսրայելական ջոկատների հարձակման հետևանքով զոհված Ֆուրքան Դողանի հայրը՝ Ահմեդ Դողանը:

Ինչպես հաղորդում է «Anaolu» գործակալությունը՝ արտգործնախարար Դավութօլուն հանդիպմաը զոհված տղայի հոր մասնակցության մասին տեղեկություն է հաղորդել «Twitter» սոցիալական կայքում: Դավութօղլուն հայտնել է, որ իրենք կիսում են Ֆուրքանի կորստի ցավը: Նա նշել է, որ Ահմեդ Դողանը նախագահ Օբամային գրած իր նամակը հանձնել է պետքարտուղար Քերիին, վերջինս էլ խոստացել է այն փոխանցել Օբամային:

Քրդական հարցի լուծման գործընթացի հետ մեկտեղ բազմաթիվ քրդեր վերադառնում են իրենց գյուղեր

3Թուրքական «Radikal»-ի քուրդ լրագրող Իդրիս Էմենը վերջերս այցելել է իր ծննդավայր՝ քրդաբնակ Շըրնաք: Նա պատմում է քրդական հարցի լուծման գործընթացի հետ մեկտեղ իր հարազատ բնակավայրում տեղի ունեցած դրական փոփոխությունների և իր տպավորությունների մասին. «Իջնելով Դիրաբեքիրի օդանավակայան՝ նստեցի Շըրնաք տանող ավտոբուսը: Մոտ չորս ժամ տևող ճանապարհի ընթացքում մի արհեստավորի հետ խոսում էինք շրջանում տիրող մթնոլորտի մասին: Երբ մոտեցանք զինվորական անցակետին, ավտոբուսի ընթացքը դանդաղեց: Երբ ձեռքս տարա դեպի անձնագիրս, խաղաղ մթնոլորտից գոհ իմ ընկերը ժպտալով ինձ ասաց՝ «Կարիք չկա, այստեղ արդեն անձնագրերը չեն ստուգում»: Այս իրավիճակը ինձ զարմացրեց: Ես գիտեի, որ Դիարբեքիրից Շըրնաք տանող ավտոբուսները անվտանգության ուժերի կողմից մանրամասն խուզարկվում էին չորս տարբեր անցակետերում: Շուտով հասանք Ջուդի լեռան փեշերին գտնվող Ուչքիրազ գյուղը: Նախկինում գյուղում ապրող մարդկանց ամենամեծ երազանքը այստեղից գնալն ու նոր կյանք սկսելն էր: 90-ականներին գյուղից քաղաքներ տեղափոխված մարդիկ այսօր ճիշտ հակառակ երազանքն ունեն»:

Իդրիս Էմենը քրդական գյուղերում հույս է տեսել մարդկանց աչքերում, նկատել է իրենց հարազատ հողեր վերադարձող բազմաթիվ ընտանիքների: Միտում կա, որ Քրդական հարցի լուծման գործընթացի հետ մեկտեղ գնալով ավելի շատ մարդիկ են վերադառնալու քրդական գյուղեր:

ՆԱՎԹԻ ՏԱՐԱՆՑՄԱՆ ԿԱՍԵՑՈՒՄԸ ԵՒ ՓԼՈՒԶՄԱՆ ԱՀԱԶԱՆԳԸ

oB4ISgeS6lmqdCJcDIf2IYRuhsՎրաստանի նախագահ Սահակաշվիլիի՝ Վաշինգտոնում կատարած հայտարարությունը, իհարկե նկատելի մեկնաբանությունների տեղիք է տալիս։

Հայտարարության շարժառիթը Ռուսաստանի նախագահի կողմից երկրի տարածքով ադրբեջանական նավթի տարանցման կասեցման մասին որոշում ընդունելն է. Ըստ Սահակաշվիլիի՝  «Եթե Ադրբեջանը փլուզվի, ապա դա բացասաբար կանդրադառնա ողջ տարածաշրջանի վրա: Միայն Ադրբեջանի զարգացումը ողջ տարածաշրջանին կապահովի զարգացում: Շատ կարևոր է այսպիսի իրավիճակում Ադրբեջանին աջակցելը, և այդ աջակցությունը պետք է լինի հստակ ու հետևողական»:

Վրաստան-Թուրքիա-Ադրբեջան եռյակը տարածաշրջանային մակարդակի վրա ուժանյութային եւ ճանապարհային ծրագրեր իրականցնելիս միշտ փորձում էին շրջանցել Հայաստանի Հանրապետությունը։ Վրաստանի նախագահը բնականաբար անհրաժեշտություն չէր զգում այս շրջանցումներն ու շրջափակման նպաստող ծրագրերը քննադատելու։ Ոչ միայն չէր զգում, այլ ինքը եւս աշխույժ ներգրավված էր նման ծրագրերում։

Ռուսական որոշումը վրդովեցրել է Վրաստանի նախագահին, որ նման վրդովում ունեցել էր Հայաստան-Աբխազիա-Ռուսաստան երկաթգծի վերագործարկման հնարաւորությունների արծարծման ընթացքում։ Ստացվում է այնպես, որ Հայաստանի ապաշրջափակմանը միտող որեւէ հնարաւոր քայլ, տարածշրջանային առումով մեր երկրի մրցունակությունը առաջադրող որեւէ ծրագրի իրականացում խիստ անհանգստացնում է իր խորհրդարանական մեծամասնությունը կորցրած Վրաստանի նախագահին։ Այլապես, քաղաքական ընկալելիությամբ պարզ է ռազմավարական գործընկերոջ նկատմամբ կիրառված ռուսական ճնշամիջոցի դիմաց նման հակազդեցությունը։ Առաւել եւս, որ Սահակաշվիլին առանձնապես աչքի չի ընկնում Մոսկվայի հետ բնականոն հարաբերություններով։ Բայց սա արդեն ռուս-վրացական հարաբերությունների ելեւէջների համատեքստում պիտի դիտարկել։

Մեզ այս պահին աւելի է հետաքրքրում է ադրբեջանական նաւթի տարանցման կասեցումը։ Սա իհարկե կարող է մշտական բնույթ չունենալ։ Քաղաքական պահի ազդեցության գործոնների նկատառումը այստեղ էական է՝ տնտեսա-քաղաքական ճնշամիջոցների կիրառման միջազգային պրակտիկան նկատի ունենալով։

Սակայն չմոռանանք, որ Սահակաշվիլիի այս դիրքորոշումը  համավրացական բնույթ չունի. առաւել եւս համապետական նույնիսկ. փաստորեն, կառավարական մակարդակի նման գնահատական, մեկնաբանություն մինչ այժմ չի կատարվել։ Սա միակ դեպքը չէ, երբ տարբերություն, նույնիսկ հակասություն է երեւում տարածաշրջանային կարեւոր խնդիրները մեկնաբանելիս՝ ներվրացական հարթությունում։

Հայտարարության մի այլ կարեւոր բաժին սակայն  ուշադրություն է գրաւում. Սահակաշվիլին խոսում է Ադրբեջանի փլուզման մասին։ Ադրբեջանի նաւթի տարանցման կասեցումը ինքնին դուռ է բացել նման ենթադրությունների մասին ոչ միայն մտածելու, այլեւ բարձրաձայնելու։ Սահակաշվիլին խոսում է Վրաստանի եւ տարածաշրջանի շահերից եւ դրանցից ելնելով ահազանգում է Ադրբեջանի փլուզման մասին։

Ըստ Սահակշվիլիի այս ճնշամիջոցները թիրախ ունեն՝ փլուզել Ադրբեջանը։ Ադրբեջանական Հանրապետության արհեստականությունը շատ պատճառներ ունի  նույն երկրի փլուզման մասին վերլուծումներ կատարելու։

Սահակաշվիլիի օրոք Վրաստանն էր, որ կորցրեց իր տարածքային ամբողջականությունը։ Սահակաշվիլին այժմ մտածում է, որ տարբեր հանգամանքներով, թեկուզ,  իր ռազմավարական գործընկերը կարող է դիմագրաւել միեւնույն վտանգը։ Վաղ է հաստատել, թե նաւթի տարանցման կասեցումը կարող է սկիզբ դառնալ Ադրբեջանի  փլուզմանը. կարեւորը այն է, որ այս մասին բարձրաձայնվում է։ Այն էլ ռազմավարական գործընկերոջ կողմից։

 

Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ»-ի  գլխավոր խմբագիր

Թուրքիայում արգելվել է նվեր տալ Վանա կատուներին

katuՎանի Հարյուրամյա համալսարանի Վանա կատուների ուսումնասիրման և փորձարարական կենտրոնը որոշում է ընդունել՝ համաձայն որի արգելվում է Վանա կատուներին որպես «նվեր» ուղարկել երկրի այլ շրջաններ: Նման որոշման պատճառն այն է, որ երկու տարբեր գույնի աչքեր և սպիտակ մազածածկ ունեցող Վանա կատուները մշակութային կարեևոր արժեք են ներկայացնում և բացի այդ նրանք վերանալու վտանգի տակ են , այդ պատճառով էլ կենտրոնը նրանց իր պաշտպանության տակ է վերցրել:

«Ակօս»-ը հայտնում է, որ կենտրոնի տնօրեն դոկտոր Աբդուլլահ Քայան նշել է, որ սկսված աշխատանքների շնորհիվ ավելի երիտասարդ և բարձր ծնելիություն ունեցող կատուների են ձեռք բերելու՝ իրականացնելով երիտասարդացման ծրագիր: Նա նշել է, որ անհրաժեշտ է նորածին կատուներին պաշտպանության տակ առնել, քանի որ իրենք դեմ են, որ Վանա կատուներին փոքր գումարով վաճառում կամ նվիրում են այլ շրջաններին: «Մենք չենք ուզում, որ նման անգին մշակույթային էակը նվեր տալու մի բան դառնա: Այդ պատճառով էլ այս տարի մեր կենտրոնում գտնվող կատուներին այլ շրջաններ որպես նվեր չենք ուղարկելու: Նույն կերպ պետք է վարվեն քաղաքի բնակիչները»,-նշել է կենտրոնի տնօրեն Քայան: