ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանը ԱԺ ճեպազրույցների ժամին հայտարարեց, որ ՀԱԿ օրակարգում չի փոխվել ու չի փոխվելու իշխանափոխության պահանջի հարցը, քանի որ իրենք երկրում փոփոխությունների միակ ելքը համարում են դա: Միաժամանակ նա խոսոտավանում է, որ ժամանակն աշխատում է ի վնաս իրենց. «Այսինքն, եթե ժամանակը երկար գնաց, մարդիկ արտագաղթեցին, պայքարող էլ չմնաց, ո՞վ է սրանց հախից գալու»,-հարցնում է Մանուկյանը:

Նրա կարծիքով` իշխանությունները հենց դրա ուղղությամբ էլ աշխատում են. ինչքան ուշ հասնի իշխանափոխության պահանջը, էդքան քիչ կլինի պահանջողը:

Այնուամենայնիվ, ՀԱԿ պատգամավորը հույս ունի, որ սեպտեմբերի վերջին իրենց կմիանան նաև շատ այլ ուժեր: Ավելին` նա վստահ է, որ մի օր Հանրապետականից էլ կանցնեն ընդդիմության շարքերը, Սերժ Սարգսյանից երես թեքողներ էլ կլինեն` հատկապես  սահմանադրական բարեփոխումների նախագիծը չանցնելու դեպքում:

Մանուկյանը հիշեցնում է, որ ՀԱԿ-ը խորհրդարան է մտել 7 ձայնով, սակայն այսօր ունի 50-55 ձայն` շնորհիվ մյուս քաղաքական ուժերի հետ համախմբման. «Սա դանդաղ արդյունք է, բայց արդյունք է»,-կարծում է նա:

Ինչ վերաբերում է «Ռուսաստանն այսօր» միջազգային տեղեկատվական գործակալության գլխավոր տնօրեն Դմիտրի Կիսելյովի հայտարարություններին, ՀԱԿ պատգամավորը գտնում է, որ դա համարժեք պատասխան էր Հայաստանին. «Ով էր տեսել նման բան, ամոթ չէ՞ր, էդ «համմերով» եկել-կանգնել էր Ազգային ժողովի աստիճաններին, պառկած խոսում էր, է, հետո՞…»,-վրդովմունքը չթաքցրեց պատգամավորը,-ո՞ր երկիրը թույլ կտա, որ այլ երկրի որևէ քաղաքացի իր երկրում նման լկտի ձևով հանդես գա, էդպիսի պոռոտաբանությամբ զբաղվի: Էն ի՞նչ դաս էր մեզ տալիս: Դահլիճից մեկն արձագանքեց՞…»:

Անդրադառնալով քառյակի կողմից ներկայացված 12 պահանջներին` Արամ Մանուկյանն ասաց, որ դրանք կատարելու դեպքում իշխանությունները լուրջ խնդիրներ կունենան. օրինակ` ԱԺ 100 տոկոս համամասնական ընտրակարգին անցնելը և ընտրությունների հենց հաջորդ օրը ցուցակների հրապարակումը. «Սերժ Սարգսյանն իր ձեռքը կկտրի, բայց չի ստորագրի մի օրենք, որով հաջորդ օրը կտպվեն ընտրողների ցուցակները»,-ասաց նա:

Պատգամավորը նաև համոզված է, որ իշխանությունները չեն գնա անգամ 12 կետերի  պահանջի կեսի կատարմանը. «Եթե ուզենան, իհարկե, կգնան, բայց էդ ուզելը նշանակում է` զրկվել սեփական թիմից, սեփական փողերից և սեփական աջակցող օլիգարխներից: Այդ դեպքում լուրջ քանդուքարափ է լինելու Հանրապետական կուսակցությունը: Թող հիմա իրենք որոշեն` կամ փրկելու են Հանրապետական կուսակցությունը, կամ էլ երկիրը»:

Անկախ

Մինչ ԱԺ նոր քառօրյայի օրակարգը հաստատելը, ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանը հիշեցրեց, որ հին քառօրյայից մի ծանր բեռ է մնացել պատգամավորների վրա. «Պառլամենտը կեղծիքով, նվազագույնը երեք կեղծված ձայնով, ինչն արձանագրված է տեսաժապավենների վրա,  հաստատել է նոր կառավարության ծրագիրը»-հայտարարեց նա՝ հետաքրքրվելով, թե ինչ վերաբերմունք ունի այս հարցի վերաբերյալ անձամբ ԱԺ նախագահը, և հանրապետական խմբակցությունն արդյոք որևէ վերաբերմունք արտահայտելու է, թե ոչ:

«Ցանկացած դեպքում մենք կեղծիքներին դեմ ենք»,-հայտարարեց Գալուստ Սահակյանը,-ԱԺ կանոնակարգ օրենքը կարգավորում է այդ խնդիրը, ես այս պահին չգիտեմ՝ ինչի մասին է խոսքը, ով է կեղծիք թույլ տվել և այլն: Համենայնդեպս, եթե նման նկարահանումներ կան, ապա մենք կուսումնասիրնեք: Խստորեն ասում եմ բոլորին՝ առավել ևս ՀՀԿ-ին, ուշադրության կենտրոնում է հատկապես քաղաքական մեծամասնությունը, և նման մոտեցումներն անընդհատ քննարկելի են լինելու մեզ համար»:

Անկախ

ԱԺ ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանը Կառավարության ծրագրի 

վերաբերյալ իր ելույթում պատասխանեց Կառավարության այն մեղադրանքին, 

թե ՀԱԿ–ը չի ցանկանում համագործակցել Կառավարության հետ և որդեգրել է ապակառուցողական դիրքորոշում: Այս մասին Արամ Մանուկյանի և, առհասարակ, ՀԱԿ խմբակցության կարծիքը հստակ է. ՛՛Մեր պատասխանը հետևյալն է, մենք քաղաքական թիմ ենք և մեր քաղաքական

թիմը հայտարարում է, որ դուք ի վիճակի չեք լուծելու Հայաստանի առաջ կանգնած 

խնդիրները: Մենք չենք վստահում այն Կառավարությանը, որ նշանակվել է ոչ 

օրինակարգ իշխանության, ոչ օրինակարգ Սերժ Սարգսյանի կողմից: Մենք ամենևին մասնակից չենք և չենք ուզում համգործակցել ոչ լեգիտիմ, կեղծված ընտրություններ 

անցկացնող քաղաքական ուժի, նրա շտաբի պետի հետ, քանի որ   

 ՙՄարտի 1-ը դեռևս կա, Մարտի 1-ի  չպատժվածները դեռևս կան, գոյություն ունեն, և Հայաստանը լքում են մարտի մեկի տուժածները, քաղբանտարկյալները, Հայաստանը դատարկվում է: Դուք անընդհատ  արդարության, հանդուրժողականության մասին եք խոսում, իսկ իրականում դեպքերը կան և շատ կոնկրետ են, դուք ուղղակի  պաշտպանում եք որոշակի մարդկանց շահեր՛՛,- ԱԺ ամբիոնից հայտարարեց Արամ Մանուկյանը:

Անկախ

Սևանա լճից օրենքով նախատեսված տարեկան 170 մլն խմ-ի փոխարեն 240 մլն խմ ջրի բացթողումը 5 տարի ժամկետով Ազգային ժողովի նախորդ քառօրյայի ամենաբուռն քննարկվող հարցերից մեկն էր, եթե ոչ ամենավիճահարույցը: Բանը հասավ նրան, որ կառավարությունն անգամ զիջումների գնաց, և նախագիծն ընդունվեց ոչ թե հինգ տարի ժամկետով, այլ` մեկ:

Խնդիրն այն է, որ Արարատյան դաշտավայրում ձկնային տնտեսությունների կողմից խորքային հորերի բացման և ջրային ավազանի անխնա ու անկառավարելի օգտագործման հետևանքով այսօր արտեզյան ավազանի ջուրը գրեթե ցամաքել է, և հսկայական տարածքներ մնացել են առանց ոռոգման ու խմելու ջրի: Եվ այդ խնդիրը լուծելու միակ տարբերակը կրկին մնում է Սևանը, որը միշտ էլ օրհասական պահերին օգնության է հասնում ժողովրդին:

Սևանից տարեկան 70 մլն խմ հավելյալ ջուր բաց թողնելու նախագծի ամենաթունդ քննադատողներից մեկը ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանն էր, որն իր ելույթում նաև սենսացիոն հայտարարություններ արեց: Ըստ պատգամավորի, ոռոգման խնդրից բացի, ջրի բաղթողումը նաև այլ խնդիրներ է լուծում, հատկապես հարուստների` Սևանի ափին գտնվող օբյեկտների, ամառանոցների ջրի տակ անցնելու վտանգը և էլեկտրական հոսանքի արտադրությամբ միլիոնավոր դոլարների ստացումը:
Մեզ հետ զրույցում պատգամավորն իր «համեստ» հաշվարկներն արեց. այս ջրի բացթողնման արդյունքում տարեկան 10 մլն դոլար արժեցող լրացուցիչ էլեկտրաներգիա կարտադրվի:

Ի դեպ, նման մի հաշվարկ էլ արել է «Հետք» էլեկտրոնային թերթի խմբագիր Էդիկ Բաղդասարյանը: Նա իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է, թե իբր ջրի բացթողնման իրական պատճառը 50 մլն դոլար արտասահմանյան վարկն է, որի տևողությունը 5 տարի է՝ ճիշտ այնքան ժամանակ, որքան կառավարությունն ուզում է Սևանից հավելյալ ջուր բաց թողնել: «Հինգ տարվա ընթացքում, ինչպես ցույց են տալիս հաշվարկները, հավելյալ բաց թողնված ջրով արտադրվելու է 50 մլն դոլարի էլեկտրաէներգիա, որով էլ պիտի փակվի այս վարկը: Իսկ թե 50 մլն վարկային միջոցների ճակատագիրն ինչ է լինելու` բոլորիս էլ հայտնի է»,- գրել էր նա:

Որոշ բնապահպաններ էլ պնդում են, որ հենց հիմա էլ Սևանից բաց է թողնվում օրենքով նախատեսված 170 մլն խմ-ից էլ ավելի ջուր՝ մոտ 450-500 մլն խմ, և դա տեղի է ունենում օրենքի մեկ այլ խախտումով. ջուրը բաց է թողնվում օրենքով նախատեսված հունիսի 15-ից մինչև հոկտեմբերի 31-ն ընկած ժամանակահատվածից ավելի շուտ, որպեսզի այդ մեծ թիվը չերևա:

Բնապահպանները մի երևույթի մասին էլ են բարձրաձայնում, որը, ըստ Մանուկյանի, սկանդալ է, եթե հաստատվի. Սևան մտնող Արփայի ջուրը չի հաշվարկվում մուտքի ժամանակ: «Դա ջուր է, որը չի երևում և որը փող է դառնում»,- ասում է պատգամավորը:

Նա նաև հայտարարում է, որ կառավարությունը նպատակային ձևով վերջին 3-4 տարվա ընթացքում դադարեցրել է Սևանա լճի մակարդակի բարձրացումը, որպեսզի հարակից տարածքների հարուստ օբյեկտները ջրի տակ չանցնեն. պետական ծրագրով նախատեսված է ջրի մակարդակը բարձրացնել մինչև 6 մետր, սակայն այսօր այն դեռևս 3,9 մետրով է բարձրացել:

Պատգամավորը կարծում է, որ այս ամենը վերահսկող չկա, և Սևանի հետ վարվում են այնպես, ինչպես որոշ պաշտոնյաների անձնական շահն է թելադրում:

Նա մի խնդրի վրա էլ է ուշադրություն հրավիրում, որը բարձրաձայնում են նաև բնապահպանները: Արարատյան դաշտավայրի ջրային ավազանի վնասման հետևանքով հողի տակ սնամեջ տարածքներ են առաջացել, ինչը կարող է հանգեցնել բնական աղետների՝ նստվածքների, երկրաշարժերի և այլն:

Պատգամավորի բարձրաձայնած խնդիրներից թերևս այս մեկի հետ համամիտ է «Հայջրնախագիծ» ինստիտուտի տնօրեն, Հանրային խորհրդի անդամ Յուրի Ջավադյանը. իսկապես Արարատյան դաշտավայրի ջրային ռեսուրսներն օգտագործվել են չափազանց սխալ ձևով:

Ինչ վերաբերում է լճից էլեկտրաԷներգիա ստանալու նպատակով ջրի բացթողնմանը, մասնավոր անձանց տարածքները ջրի տակ անցնելու խնդրին կամ գաղտնի ձևով նախատեսվածից ավելի ջուր բաց թողնելուն, Ջավադյանն այս ամենին իր հակափաստարկներն է ներկայացնում: «Սևանա լիճը հսկվում է մի քանի կառույցի կողմից՝ բնապահպանության նախարարության, ՀայպետՀիդրոմետ ծառայության, Ջրպետկոմի, ՀՀ նախագահին առընթեր Սևանա լճի հիմնահարցերի հանձնաժողովի և այլն: Հնարավոր չէ որևէ լիտր ջուր ավելի հանել, որ ոչ ոք չիմանա: Այդ ամենը հսկվում է ամեն օր, ամեն ժամ ու ամեն վայրկյան: Ոչ էլ կարող են չորս-հինգ կառույցներ միանալ իրար ու գողություն անել: Դա հիմարություն է, թող ներեն ինձ, իհարկե»:

Այն մտահոգությանը, թե ինչու է այս տարի ջրառն իրականացվել նախատեսված ժամկետից շուտ, Ջավադյանը պարզաբանում է. «Այս տարի խիստ ջրասակավ տարի է, այդ պատճառով էլ ջուրը բաց ենք թողել ապրիլի վերջին, և այսօրվա դրությամբ 18 մլն 600 խմ ջուր արդեն բաց է թողնվել: Եթե անցյալ տարի մայիսին, օրինակ, Հրազդան գետում կար մոտ 33 մլն խմ ջուր, այս տարի՝ մոտ 13 մլն խմ է: Լիքն էր Ազատի ջրամբարը, կիսով չափ լցված էր Ապարանի ջրամբարը: Անցյալ տարի ամբողջ մայիս ամիսն անձրևային էր, դրա համար էլ ջրառը տեղի է ունեցել ժամանակին՝ հունիս ամսին»:

Ընդդիմադիր պատգամավորի և որոշ բնապահպանների դիտարկումը, թե Սևան մտնող Արփայի ջուրը չի վերահսկվում, Ջավադյանը նույնպես հերքում է՝ ասելով, որ մի քանի չափման սարքեր կան տեղադրված, իսկ վերջինը, դեպի Սևանա լիճ իջնող հատվածում, արբանյակային ծրագրով վերահսկվում է նաև ամերիկացիների կողմից:

Իսկ թե ինչու է վերջին տարիներին կասեցվել ջրի մակարդակի բարձրացման գործընթացը, բացատրում է. « Սևանը 6 մետր բարձրացման պետք է հասնի մինչև 2029 թվականը: Այսօրվա վիճակը դեռ մի բան էլ ավելին է, մենք հիմա առաջընթաց բարձրացում ունենք և՛ բնության գործոնով պայմանավորված, և՛ մեր խիստ վերահսկողության շնորհիվ, և արդյունքում հասել ենք 2019 թ. մակարդակին»:

Արարատյան դաշտավայրի ջրային պաշարների խնդրի մասին խոսելիս «Հայջրնախագիծ» ինստիտուտի տնօրենն ավելի կոշտ քննադատություն է հնչեցնում ՝ փաստելով, որ դաշտավայրի ջրերի սխալ կառավարման պատճառով 31 համայնքներ զրկվել են խմելու և ոռոգման ջրից, իսկ այսօր արդեն մեծ ռիսկեր կան ատոմակայանի հետ կապված, քանի որ հովացման համակարգի պոմպերը չեն աշխատում ջուր չլինելու պատճառով: «Այժմ միջոցառումներ են ընթանում այդ իրավիճակը շտկելու ուղղությամբ»,- ասում է Ջավադյանը, որը հենց նոր էր վերադարձել Մեծամորի ատոմակայանից:

Նա նաև հիշեցնում է, որ Հանրային խորհուրդն իր ստեղծման օրվանից ի վեր՝ հինգ տարի շարունակ, բարձրացրել է Արարատյան դաշտավայրի ջրային պաշարներին սպառնացող վտանգի հարցը՝ հասցնելով այն նաև կառավարության ղեկավարին ու երկրի նախագահին: Եվ միայն վերջերս նախորդ կառավարությունը որոշեց ընթացք տալ այդ խնդրին և կասեցնել ձկնաբուծության նպատակով ջրի անարդյունավետ ու ապօրինի օգտագործման գործընթացը, իսկ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հատուկ շնորհակալություն հայտնեց Հանրային խորհրդին այդ հարցը հետևողականորեն բարձրացնելու համար: «Ոչ միայն ասել ենք, այլև մեկ տարի շարունակ ուսումնասիրել ենք խնդիրը, ծրագիր կազմել, ներկայացրել կառավարություն, որն էլ դրա հիման վրա սկսել է համապատասխան քայլեր ձեռնարկել»:

Ինչ վերաբերում է իրավիճակը շտկելու հնարավորություններին, ապա Ջավադյանի խոսքով՝ դա տեղի կունենա միայն այն ժամանակ, երբ բոլոր ձկնային տնտեսություններն անցնեն կիսափակ համակարգի. «Այսինքն` ընդերքից հանեն 30 տոկոս ջուր, և հանածի 70 տոկոսը պտտացնեն»:

Նշենք, որ կառավարության սկսած միջոցառումներից հետո 77 ձկնային տնտեսություն արդեն վերացել է՝ չկարողանալով բավարարել անհրաժեշտ չափանիշները: «Պետք է ծախսեր, ներդրումներ անեն: Ավելի գրագետ շահագործելով՝ կարող են շահույթ ստանալ, ճիշտ է՝ վերադարձը կարող է մի փոքր ուշ լինել, բայց կլինի: Իսկ էս վիճակում, պարզ է, գերշահույթներ էլ կստանան»:

Մեր զրուցակցի խոսքով՝ պետք է հասնել նրան, որ արտեզյան ջրային ավազանից վայրկյանում 22.7 խմ հանվի ոռոգման և խմելու ջրերի համար, իսկ 12 խմ՝ բոլոր ձկնային տնտեսությունների: Այժմ ձկնային տնտեսություններն օգտագործում են մոտ երեք անգամ ավելի ջուր՝ 30 խմ վայրկյանում: «Երբ որ կառավարությունը հասնի դրան, այդ օրվանից սկսած` 4-5 տարի հետո մենք կունենանք ջրերի բարձրացում, և արտեզյան ավազանը կսկսի վերականգնվել: Ինչքան ուշացնենք այդ գործընթացը, ամեն տարի 10 տոկոսով վիճակն ավելի կվատանա»:

Բնապահպանների այն պնդմանը, որ արտեզյան ջրային ավազանի սխալ օգտագործման հետևանքով հողի տակ առաջացել են սնամեջ տարածքներ, որոնք կարող են բնական աղետների պատճառ դառնալ, Ջավադյանը հակադարձում է՝ ասելով, որ մտահոգվելու լուրջ պատճառ չկա, քանի որ դրանք ոչ թե սնամեջ ավազաններ են, այլ ընդամենը ճեղքեր:

Միաժամանակ ինքն էլ է փաստում, որ այն շրջաններում, որտեղ գրունտային հողերն իջել են, տների կրող պատերը սկսել են ճաքել, և այժմ քաղաքաշինության ու արտակարգ իրավիճակների նախարարությունները համապատասխան ուսումնասիրություններ են իրականացնում տեղանքում: «Խոսքը շուրջ 20 000 հեկտարի մասին է, հիմնականում` Մասիս քաղաքը` իր գյուղերով: Եվ եթե ժամանակին համապատասխան քայլեր ձեռնարկվեն, լուրջ հետևանքներ տեղի չեն ունենա»:

Այս խնդիրների տրցակը, իհարկե, ծառացած չէր լինի մեր իշխանությունների ու ժողովրդի առջև, և Սևանն էլ ստիպված չէր լինի փրկագին վճարել, եթե ժամանակին բարձրացված խնդիրներին երկրի ղեկավարությունն օպերատիվորեն արձագանքած լիներ: Բայց քանի որ մեր երկրում ամեն ինչ փոխկապակցված է, այդ թվում նաև ձկնային տնտեսություններն ու իշխանական որոշ շրջանակներ, օլիգարխ-իշխանավորներին չդիպչելու արատովոր երևույթի պատճառով դանակը հասավ ոսկորին: Հիմա պետք է փրկել գոնե այս իրավիճակը, իսկ մեղավորներին պատժել խստագույնս:

Գլխավոր դատախազությունն արդեն մի քանի ամիս է՝ քննում է գործը: Մնում է, որ այստեղ էլ չբախվեն օլիգարխաիշխանական շահերը:

Անի Գասպարյան

Անկախ

ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանն ասօր ԱԺ հայտարարությունների ժամին տեղեկացրեց, որ իր խմբակցությունը նամակ է ստացել նորանշանակ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանից, որով վերջինս ՀԱԿ-ին հրավիրում է` մինալու կուտակայինի հարցերը քննող հանձնաժողովի աշխատանքներին, որտեղ պետք է փորձեն փոխհամաձայնության գալ: Արամ Մանուկյանը ոչ միայն հրապարակեց այս ինֆորմացիան ու մերժեց հրավերը, այլև հրապարակավ ուղղեց վարչապետի լեզվական սխալները. «Պարոն Աբրահամյան, «փոխհամաձայնություն» բառ գոյություն չունի, «փոխ» մասնիկն ավելորդ է, քանի որ համաձայնություն բառն արդեն իսկ փոխադարձության իմաստ է արտահայտում: Դեմ ենք Ձեր այս առաջարկին: Կուտակայինի հետ կապված որևէ բան մեր դիրքորոշման մեջ չի փոխվել, որևէ հանձնաժողովի միանալու խնդիր չունենք, մաս չենք կազմելու որևէ կառավարության, չենք մտնելու որևէ ծրագրի մեջ: Այս իշխանությունում են կոռումպացված, վարկաբեկված մարդիկ, և որևէ կառավարություն չի կարող դուրս գալ Սերժ Սարգսյանի գծած նշագծից: Իսկ նա այս պահին երկու նշագիծ դրել է` կուտակայինի պարտադիր դառնալը և Տիգրան Սարգսյանին ու նրա կառավարությանը  չկպչելը: Հիշեցնեմ, որ մինչ վարչապետի հրաժարականը մենք միայն կառավարության փոփոխություն չէինք պահանջում, այլ պահանջում էինք պատժել  Տիգրան Սարգսյանին օֆշորի, գազի, Որոտանի և այլնի համար: Այս պարագայում մենք բացառում ենք որևէ քաղաքական համագործակցություն Սերժ Սարգսյանի կամ կառավարության հետ»:

Անկախ

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանը Սևանից հավելյալ 70 միլիոն խմ ջրի բացթողումը համարում է չհիմանվորված և Արարատյան դաշտավայրի ջրային ռեսուրսների անթույլատրելի քանակի օգտագործման հետևանք:

Նա հիշեցրեց, որ վերջին 60 տարվա ընթացքում Սևանա լճի մակարդակն իջել է 16 մետրով, և դա էկոլոգիական լուրջ աղետի պատճառ կարող է դառնալ: “Անգամ լույս չեղած տարիներին կառավարության այդքան ջուր դուրս չի եկել”,-ասաց նա:

Արամ Մանուկյանի խոսքով՝ կառավարությունը նպատակային ձևով վերջին 3-4 տարվա ընթացքում դադարեցրել է Սևանա լճի մակարդակի բարձրացումը:

Ի դեպ, նա նաև նշեց, որ 2011 թվականին, երբ Հայաստանը միացել է Բալթյան համակարգին, թղթի վրա 20 սմ-ով Սևանի մակարդակը արհեստականորեն բարձրացվել է:

Արամ Մանուկյանը կարծում է, որ ոռոգման խնդրով պայմանավորված չէ Սևանից հավելյալ ջուր բաց թողնելու խնդիրը, այլ դրանով իրականում այլ խնդիրեր են լուծվում՝ այդ թվում նաև Սևանա լճի շուրջ հավելյալ կառույցների պաշտպանվածության հարցը:

Բացի այդ, պատգամավորը հաշվարկել է, որ ջրի բացթողումը տարեկան միլիոնավոր դոլարների եկամուտ է բերում: “Մեր չինովնիկները և Սևանը պահելու համար են փող աշխատում, և Սևանից ջուր բաց թողնելով: Կրկնակի բիզնես է”,-ասաց նա:

Մանուկյանը հիշեցրեց երկրի նախագահի և կառավարության հայտարարությունները, որ պետք է 3 ջրամբարներ կառուցվեն: Մինչդեռ պատգամավորը դիմել է կառավարություն և ստացել է պատասխան, որ այդ ջրամբարների կառուցման համար դեռևս նախագծեր չկան: “Այդ խնդիրը չլուծելու համար առնվազն պետք է կառավարությանը դատի տալ”,-ասաց նա:

Պատգամավորը հարց բարձրացրեց՝ եթե կառավարությունը ջրամբարների կառուցման հարցը չի կարողանում լուծել, այդ դեպքում ինչո՞ւ վաճառեց Որոտանի չորս կասկադները և այն էլ իր արժեքից այդքան պակաս գնով: Ընդ որում, Արամ Մանուկյանը հայտարարեց, որ այդ չնչին գումարն էլ դեռևս չի փոխանցվել:

Դիմելով լրագրողներին՝ նա կոչ արեց հետաքննություն անել, քանի որ իրենք տեղեկություն ունեն, որ Սևանից բաց է թողնվելու օրենքի նախագծով առաջարկվող 70 միլիոն խմից ավելին՝ ջրառը հասնցենլով ընդհուպ 500 խմ-ի:

Նրա ձեռքին է նաև էկոլոգների դիմումը, որով խնդրում են Սևանի հետ կապված քվեարկությունը չիրականացնել:

“Ամոթ է, որ Հայաստանում կան գիտնականներ, որոնք պնդում են, թե Սևանի բարձրացումը կարող է վնասել լճին՝ առաջացնելով էկոլոգիական վտանգ”,-հավելեց նա:

Անկախ

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանի կառավարությանն ուղղված հարցը կրկին Որոտանի կասկադին էր վերաբերում, և պատգամավորն այդ հարցն արդեն երրորդ անգամ էր հնչեցնում խորհրդարանում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ:

«Հայաստանի ջրամբարների շուրջ հիսուն տոկոսը մեկ որոշումով հանձնվեց Որոտան համակարգին, որն էլ տվեց ուրիշ երկրի: Ի՞նչ օրենքով ու հիմնավորմամբ պետական, ռազմավարական նշանակության ջրամբարները երկու քայլի արդյունքում օտարվեցին»,-հարցրեց Մանուկյանը` միաժամանակ նշելով որ այդ հարցը նաև գրավոր ձևով է ուղարկել կառավարություն, որտեղից մինչ օրս պատասխան չկա:

Հարցին խիստ լակոնիկ պատասխանեց էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսեսյանը. «Ձեր գրավոր հարցը քննարկվում է, և ժամկետի մեջ է, անպատասխան չի մնա»:

Մանուկյանն արձագանքեց. «Ախր շատ դժվար է՞ էդ հարցի պատասխանը, չեմ հասկանում»:

Մովսիսյանը կրկնեց, որ հարցի պատասխանը պատգամավորը կստանա գրավոր:

«Դա էլ է պատասխան, որ պատասխան չունեք»,-ասաց Արամ Մանուկյանը:

Անկախ

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանը կարծում  է, որ հանրակրթական համակարգում, առողջապահության և պաշտպանության նախարարության ոլորտներում կա աշխատակիցների «հարկադիր»  կուսակցական պատկանելության երևույթ: Այս մասին նա հայտարարեց այսօր ԱԺ նիստի ժամանակ. «Այսօր այսպես է. հանրապետակա՞ն ես՝ կրթաթոշակ կստանաս, ո՞չ՝ դարձիր հանրապետական, որ կրթաթոշակ ստանաս: Դուք պետական միջոցները, վճարովի համակարգի վարձավճարներն ուղղում եք կուսակցական համակարգին: 90% -անոց հանրապետական համակարգ ունեք: Սա անթույլատրելի է, սա հանցագործություն է: Ես եղել եմ ՀՀՇ կուսակության նախագահ, այն ժամանակ մենք ապակուսակցականացրել էինք հանրակրթությունը: Բուհում, իհարկե, ցանկացած ուսանող կամ դասախոս կարող է լինել կուսակցական, բայց գործունեությունը տանել այնպես, որ, մարդիկ ստիպված լինեն հանրապետական կուսակցության անդամ դառնալ իրենց սոցիալական վիճակից ելնելով, անթույլատրելի է: Ծայրահեղ կուսակցականությունը վնասում է մեր երկրին», – ասաց Արամ Մանուկյանը, ում վարման կարգով պատասխանեց ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը: Նա, բնականաբար, հակառակ կարծիքն ունի. «Դուք ասում եք, որ Առողջապահության, Կրթության ու Պաշտպանության նախարարները չպիտի կուսակցականացված լինեն, և մեղադրում եք, որ հանրապետականցնում ենք բուհ-երը: Ասեմ, որ նախարար Աշոտյանի կառավարման շրջանում տարբեր ընդդիմադիր կուսկացությունների ներկայացուցիչներ պատասխանատու պաշտոններ են վայելում այս ոլորտում: Սա «Հանրապետականի»  հանդուրժողական մոտեցման մասին է խոսում»,- եզրափակեց Շարմազանովը:

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանը խորհրդարանում պատգամավորների հայտարարությունների ժամին կրկին անդրադարձավ գազի որակի ու էլեկտրաէներգիայի սակագնի խնդիրներին և կոչ րեց ոլորտի  մասնագետներին ու փորձագետներին իրենց մասնագիտական խորհուրդներով, նյութերով աջակցել բացահայտելու այն խնդիրները, որոնք այսօր ԱԺ կողմից ստեղծված հանձնաժողովի օրակարգում են:

«Մենք ունենք նրանց մասնագիտական աջակցության կարիքը,-ասաց Մանուկյանը,-սակայն շեշտադրենք, որ խնդիրն ամենևին չի վերաբերում քաղաքացիների հաշվիչներին, անվճարունակ լինելուն և այլ, սա այդ խնդիրների շրջանակչը չէ»:

Արամ Մանուկյանը նաև նշեց, որ ոլորտի մասնագետների հետ հանդիպումները կարող են լինել և փակ, և բաց ձևաչափով, և նրանք, ովքեր պատարստ են  աջակցել իրենց, կարող են դիմել Հայ ազգային կոնգրես խմբակցություն :

Անկախ

Այսօր ԱԺ ճեպազրույցների ժամին ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանն անդրադարձավ Ռուբեն Հակոբյանի հայտարարությանը, թե ՀՀԿ-ն էլ կարող է միանալ ոչ իշխանական քառյակին. «Սաղ աշխարհն ուզում է մեզ միանալ, դուք էլ հիմա ասում եք… ժամ առաջ կցանկանային մեզ միանալ, բայց արդեն էնքան են համը հանել, որ ամաչում են ասել:

Հարցին, թե վերոնշյալից կարելի՞ է հասկանալ, որ ոչ իշխանական չորս ուժերը պաշտոններ են ուզում, Սահակյանը պատասխանեց. «Սաղ աշխարհն էլ պաշտոն է ուզում, դուք գիտեք՝ ենթատեքստը դա՞ չէ: Գաղափար ու սկզբունք չկա, մարդիկ ասում են՝ մենք ուզում ենք գանք իշխանության, դուք հեռացեք: Դրանց խելքին մի ընկեք, մտածում են՝ տեղի կտանք: Եթե մեզնից է կախված, իրենք էլ ի՞նչի համար են, ի՞նչի են համախմբվում»:

Անդրադառնալով ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանի հայտարարությանը, թե ինքը դահլիճում ելույթի ժամանակ աչքերով տեսնում է, որ ՀՀԿ-ականներից շատերը կկտրվեն իշխանությունից, նա այսպես արձագանեց. «Աչքերի մեջ նայելով պետություն չեն ստեղծում, հոգիները պիտի մաքրեն և իրենց արյան կանչը լսեն»: 

Անկախ

ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանի համար ակնհայտ է, որ իշխանության համար այսօր ստեղծվել է բավականին բարդ իրավիճակ. «Պրոբլեմներ կան և´ իշխանական բլոկում, և´ հանրապետական կուսակցության ներսում»,-այսօր ԱԺ ճեպազրույցների ժամին հայտարարեց ՀԱԿ պատգամավորը:

Դա հաստատելու համար նա երկու օրինակ բերեց միայն վերջին քառօրյայից` Մարտի 1-ի հարցով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու և գովազդի մասին օրենքում փոփոխություն անելու հարցերի քվեարկության ժամանակ. «Ելույթ էին ունենում Մարտի 1-ի հանցագործության, հանցագործների պատժելու օգտին, բայց դեմ քվեարկեցին. պարզ հակասություն ասածի և արածի միջև: Մեկ հրահանգով` էսպես հեզիկ-նազիկ երեխայի նման ենթարկվեցին: Բայց իրենք կոմպլեքս են ապրում, դժվարություններ են ապրում, խոսակցություններ են ունենում իրենց ներսում, և այդ ամենն իր ազդեցությունը թողնելու է»:

Արամ Մանուկյանը վստահ է, որ անգամ իր ելույթներն են որոշակի ազդեցություն թողնում հանրապետական պատգամավորների վրա. «Ես իմ ամեն ելույթի ժամանակ կարողանում եմ դահլիճի հետ աչքերով խոսել և զգում եմ մարդկանց արձագանքը: Մեծամասամբ դրական է արձագանքը, ուղղակի իրենք  գտնվում են շատ լուրջ ճնշման տակ և չեն կարող քվեարկել այնպես, ինչպես մտածում են»:

Պատգամավորը հույս ունի, որ կգա մի ժամանակ, երբ հանրապետական շատ պատգամավորներ ուղղակի կհրաժարվեն հրահանգներ կատարելուց:

Խոսելով ՀԱԿ-ի կողմից կառավարության հրաժարականի պահանջի մասին` նա նշեց, որ իրենց ծրագրային դրույթն ու հիմնական քաղաքական նպատակը ամբողջական իշխանափոխությունն է, սակայն այս պահին չորս իշխանական ուժերի համար ընդհանուր է կառավարության հրաժարականի պահանջը: Միաժամանակ ՀԱԿ պատգամավորը գրեթե համոզված է, որ Սերժ Սարգսյանը չի գնա այդ պահանջի կատարմանը:

Իսկ ո՞ր դեպքում ՀԱԿ-ը կհրաժարվի իր թիվ մեկ նպատակից: Ըստ Արամ Մանուկյանի. «Եթե կարողանա մեր երկիրը գնալ համակարգային ռեֆորմների և մեկ հատ ընտրություն անցկացնի, որտեղ քաղաքացին կզգա, որ իր քվեով պատգամավոր կամ նախագահ է ընտրվել: Եթե «լֆիկները» դառնան շարքային հարկատուներ, արաղը դառնա որակյալ, արտագաղթը դառնա ներգաղթ, և եթե երկրի բոլոր խնդիրները լուծվեն, ինչն իհարկե հեքիաթի ժանրից է…»:

Խորհրդարանը վավերացրեց «Քննչական կոմիտեի մասին» օրենքի նախագիծը: Որոշումն ընդունվեց 71 կողմ, 2 դեմ,  37 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ:  Նախագծով առայժմ նախատեսվում է միասնական քննչական մարմնում ներառել ոստիկանության քննչական մարմինը և պաշտպանության նախարարության քննչական ծառայությունը:

Այնուհետև պատգամավորներն անցան «Գովազդի մասին» և «Հեռուստատեսութան և ռադիոյի մասին» ՀՀ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին վիճահարույց նախագծի քննարկմանը: Հիշեցնենք, որ նախագծով առաջարկվում է հեռուստաընկերություններում վերականգնել ալկոհոլային խմիչքի գովազդը որոշակի ժամերի (ժամը 06:00-ից մինչեւ 22:00-ը արգելվում է՝ բացառությամբ տեղական արտադրության կոնյակի):

Նախագծի հեղինակների նախնական հաշվարկները ցույց են տալիս, որ օրենսդրական նախաձեռնության ընդունմամբ գովազդատուների կողմից գովազդի դիմաց կատարվող վճարների տեսքով տարեկան մինչեւ լրացուցիչ 1 մլրդ. դրամ կարող է ուղղվել հայաստանյան հեռուստատեսություններ, ինչը որոշակիորեն կբարելավի նրանց ֆինանսական ներկա վիճակը:

Օրենքի համահեղինակ, հանրապետական խմբակցության պատգամավոր Լևոն Մարտիրոսյանը կոչ արեց այս օրենքում դավադրություններ չփնտրել և կողմ քվեարկել նախագծին:

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը զարմացավ. «Բայց դավադրություններ փնտրող կա՞ն»:

Հաջորդ ելույթներից պարզ դարձավ, որ նախագիծն իսկապես լուրջ ընդդիմախոսներ ունի: Նրանցից մեկը ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանն է, որի խոսքով՝ աշխարհը գնում է մի ուղղությամբ՝ Հայաստանը՝ բոլորովին այլ: «Որքանո՞վ է ճիշտ ընդունել օրենք մի քանի թիվիների շահն առաջ տանելու նպատակով»,-հարցրեց նա,-սա անբարեխիղճ լոբբիգի տարրեր չի՞ պարունակում: Մենք չե՞նք անտեսում հանրության շահը, չե՞նք խրախուսում ոչ առողջ ապրելակերպը, արդյոք սա ժամանակի մեջ բացասական ազդեցություն չի՞ ունենա: Վաղը Հայաստանի մասին ասելու են՝ այդ երկրում թույլատրված է թունդ ալկոհոլային խմիչքների գովազդը, և սա դաջվածք է»:

Աղվան Վարդանյանն առաջարկեց հետ վերցնել նախաձեռնությունը, քվերակությունը հետաձգել և այդ բոլոր հարցերի մասին մտածել:

Պատգամավորի կարծիքով՝ գովազդային շուկան ամենաստվերայիններից մեկն է: Նա հիշեց, թե ինչպես տարիներ առաջ, երբ Ազգային ժողովում ՀՀ ֆինանսների նախարարը, Հանրայինի տնօրենից պարզելով, որ գովազդից տարեկան 300 000 դոլար եկամուտ են ստանում, առաջարկեց պետական բյուջեից 400 000 դոլար տրամադրել, միայն թե Հանրայինից գովազը դուրս գա, սակայն վերջինս իրար խառնվեց և չընդունեց առաջարկը:

ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը նույնպես խիստ դեմ է այս օրենքին: Նրա համար անհասկանալի է հատկապես կառավարության կեցվածքը: Պատգամավորը ներկաներին հիշեցրեց, որ  իրավական ակտերի մասին օրենքով նախատեսվում է, որպեսզի պատգամավորի առաջադրած և ՀՀ կառավարության եզրակացությանը ներկայացված օրենքի նախագծի ազդեցության գնահատումը կազմակերպի կառավարության լիազոր մարմինը: «Ո՞ւր է ազդեցության գնահակատակը»,-հարցրեց նա:

Արծվիկ Մինասյանը համոզված է, որ այդ ազդեցության գնահատականը չկա, քանի որ եթե լիներ, ապա կլիներ բացասական: «Հետևաբար, Աժ հարգարժան նախագահ, այս օրենքի նախագիծը առանց ազդեցության գնահատականի քննարկելը թերի է»:

Արծվիկ Մինասյանը նաև հիշեցրեց, որ երբ 2002 թվականին ալկոհոլի գովազդն արգելող նախագիծն էր քննարկվում, ՀՀԿ-ն, որն այդ ժամանակ կրկին իշխանանություն էր, նույն ոգևորությամբ ասում էր, որ դա խիստ անհրաժեշտություն է և նույն ոգևորությամբ ներկայացնում արտասահմանյան այն երկրները, որտեղ նույնպես դեմ են ալկոհոլի գովազդին: «Հանրային քննարկում անցե՞լ է այս նախահիծը,-հարցրեց ՀՅԴ պատգամավորը,-եթե մի տեղ գոնե ցույց տաք հանրության շահը, ես ներողություն կխնդրեմ»:

Ինչ վերաբերում է հեռուստաընկերություններին խրախուսելուն, ապա Արծվիկ Մինասյանը այլ մեթոդներ է առաջարկում, օրինակ՝ հակագովազդի մեթոդը, որը լայնորեն կիրառվում է եվրոպական երկրներում կամ սոցիալական գովազդի մեխանիզմը և այլն:

Մի խոսքով, պատգամավորը դեմ է, որպեսզի արդեն իսկ գնահատված, վատ ազդեցություն ունեցող գործողությունը հանուն մի քանի հեռուստաընկերության ֆինանսական շահի, բերվի և շուռ տրված ձևով ներկայացվի Ազգային ժողովին:

«Ակնհայտ է, որ այս նախագիծը հակասում է ոչ միայն հանրային շահին, այլև տեղական արտադրողի շահին: Տեղական արտադրողի իրացման ծավալը ՀՀ-ում չափազանց փոքր է, իսկ դրսից ներմուծվածները գովազդի դեպքում հեշտությամբ կարող են դուրս մղել տեղական արտադրությունը: Ո՞ւր մնաց տեղական արտադրողին խրախուսելու ձեր սկզբունքը»:

ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանը նույնպես միացավ դաշնակցական գործընկերներին՝ առաջարկելով հետ վերցնել նախագիծը:

Այնուհետև, անցնելով ներկայիս գովադի թերություններին, Մանուկյանն առանձնացրեց հատկապես այն, որ հեռուստատեսությամբ գովազդի ժամանակ ձայնը բարձրացվում է. «Դա հակացուցված է առողջապահության տեսակետից,-ասաց նա,-դա մարդու մոտ սթրես է առաջացնում: Որքան ուզում ես ասա, չեն հասկանում և չեն ուղղում այդ դեֆեկտը: Էլ չեմ խոսում անճաշակ, անգրագետ խոսքի ամսին՝ կանացի վարսավիրանոց, տղամարդու կաշվից կոշիկ: Գովազդը պետք է դրական էմոցիա առաջացնի, դաստիարակություն, էսթետիկ հաճույք տա: Մեզ մոտ լրիվ հակառակն է, և ինչ գումարներ են դրա վրա գնում»:

Ինչ վերաբերում է ալկոհոլային խմիչքների գովազդին, նա հարց բարձրացրեց. «Ի՞նչ ենք գովազդելու՝ «Լուսա՞ստղ», որի գինը 500 դրամ է: Դա նույնիսկ ինքնարժեքը չի: Դա խմում են էն մարդիկ, որոնք սոցիալապես այնպիսի վիճակում են, որ չեն կարող նորմալ խմիչք գնել և ուղղակի հարբելու խնդիր ունեն: Գովադենք, որ մարդկանց թունավորե՞նք»:

Այնուհետև Արամ Մանուկյանը մեծամասնության պատգամավորներին կոչ արեց քվեարկել այնպես, ինչպես իրենք են մտածում. «Ջանդա՛մ թե «փեսեն» չի առաջարկել, էս անգամ էլ ինքնուրույն քվեարկեք»,-ակնարկեց ՀԱԿ պատգամավորը:

Անկախ պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանը, որը նույնպես օրենքի համահեղինակներից է, ընդհակառակը, կարծում է, որ օրենքը շատ կարևոր է հեռուստաընկերությունների ինքնաբավությունը և կայունությունն ապահովելու տեսանկյունից: Նա նախագծում որևէ «ահագնասարսուռ» բան չի տեսնում: «Այս օրենքով, օրինակ, արգելված է  մարզական միջոցառումների ժամանակ ալկոհոլի գովազդը, սակայն ողջ աշխարհում դա ընդունված է: Մենք գնացել ենք Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ լինելու ճանապարհով»,-ասաց նա:

Անկախ

Ոստիկանությունն արձագանքել է Ազատության հրապարակում ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանի այն հայտարարությանը, թե իշխանությունները փակել են Երևան եկող ճանապարհները, որպեսզի մարդիկ չկարողանան ներկա լինել ՀԱԿ-ի հանրահավաքին:

Արամ Մանուկյանն ասել էր, որ ճանապարհները փակում են, բայց մեկ է՝ այս հոսանքի դեմը առնել չի լինի, գողերը պետք է գնան, հանցագործները պետք է պատժվեն, ինչքան էլ փակեն ճանապարհները՝ գալու են ու գալիս են արդեն ու հրապարակն այսօր ծով է տալու:

Ոստիկանության հաղորդագրության մեջ ասվում է.

«Որոշ անձինք և լրատվամիջոցներ այսօր հայտարարություն են տարածել, թե իբր հանրապետության մարզերից մայրաքաղաք եկող որոշ ճանապարհներ փակ են:

Պաշտոնապես հայտարարում ենք, որ շրջանառվող լուրերը իրականությանը չեն համապատասխանում, հանրապետության բոլոր ճանապարհները բաց են, իսկ նման ապատեղեկատվություն տարածողներին հորդորում ենք զերծ մնալ հանրությանը ոչ հավաստի և չստուգված լուրեր հրամցնելուց»:

Անկախ

Աժ նիստի ժամանակ ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանն Աժ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանից փորձեց պարզաբանում ստանալ, թե ինչի համար են խորհրդարանում, իրենց աշխատասենյակներում ակտիվորեն տեսախցիկներ տեղադրվում. «Լարեր են անցկացվում,  այսպես ասած` «տեսախցիկաֆիկսացիա» է իրականացվում, ասես տոտալ վերահսկողության սարքեր են դրվում: Ի՞նչն եք ձայնագրելու` որքան խոսենք, ում հետ խոսենք, խի խոսենք, հա՞…ես կարծում եմ մեր առումով դուք պրոբլեմ չունեք, որովհետև էն, ինչ որ մենք ասում ենք էստեղ, նույնը ասում ենք նաև դահլիճներում, հրապարակներում: Երևի ձեր թիմի վերահսկողության համար է, դա ձեր գործն է, բայց լուրջ ծախսեր եք անում»,-ասաց Մանուկյանը` առաջարկելով իրեն նկարահանող սարքի «ժուչոկը» տալ իրեն, փոխարենն ինքը կասի, թե ուր է գնում և ինչ է անում:

Պատգամավորը, սակայն, չի կարծում, որ Ազգային ժողովն այսօր տոտալ վերահսկողության կարիք ունի, որի ուղղությամբ պետք է այդքան միջոցներ ծախսել:

Շարմազանովնն արձագանքեց, որ հարցն օրակարգի հետ կապ չունի և խնդրեց Հովիկ Աբրահամյանին մեկնաբանություն չտալ, սակայն Աժ նախագահը մեկնաբանեց.

«Պարոն Մանուկյան, ժուչոկները, գիտեք, թե որ թվականներից են գալիս: Դա ձեր ներդրած գործառույթն է, բայց մենք դրանով չենք զբաղվում: Բացի այդ, դրա անհրաժեշտությունն, իրոք, չկա, սա պարզապես անվտանգության խնդիր է, բոլորս տեսել ենք, թե այս դահլիճում ինչեր են կատարվում: Մենք էլ ավելորդ փողեր չունենք նման խնդիրների վրա ծախսելու: Ձեր աշխատասենյակներում էլ ոչ ոք ձեզ չի լսում: Եթե նախկինում` ձեր ժամանակներում,  լսել են, ես տեղյակ չեմ եղեկ, ոչ էլ ուզում եմ մեղք վերցնել ինձ վրա: Ամեն դեպքում, ուզում եմ մեկ անգամ ևս ասել` որևե նման ցանկություն ես որպես ԱԺ նախագահ, չունեմ, ու դա շատ վատ զբաղմունք է»:

Հովիկ Աբրահամյանն իր բարի խորհուրդը հղեց բոլորին` նման գործերով չզբաղվել:

Անկախ

ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանը գազի հետ կապված քննարկումների ժամանակ առավել ընդունելի է համարել ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Արամ Մանուկյանի մոտեցումները. «Արամը որպես քաղաքական գործիչ մի քանի հարկ ձեր ասած անձից (խոսքը վերաբերում է Լևոն Զուրաբյանին) շատ ավելի բարձր է իր ծառայություններով և այն ժամանակ էլ, այսօր էլ խոսում է այն մասին, ինչին հավատում է: Մյուսները փորձում են շահարկումների դաշտ մտնել և ինչ որ դիվիդենտներ շահել: Արամի խոսքն ինձ համար, իհարկե, ընդունելի չէ, բայց գոնե ազնիվ է, իր ներաշխարհին համապատասխան»,-ԱԺ ճեպազրույցների ժամին ասաց նա:

Անդրադառնալով ընդհանրապես ՀԱԿ-ին` Գալուստ Սահակյանը կարծիք հայտնեց, որ այնտեղ բավականին լուրջ քաղաքական գործիչներ կան. «Բայց մնացածները շղարշի հետևում թաքնված մարդիկ են, որ չգիտեմ, ինչ են ցանկանում, ինչ են որդեգրել և ինչ ճանապարհ են անցել»:

Ինչ վերաբերում է կառավարության հրաժարականին, ապա Գալուստ Սահակյանը խորհուրդ է տալիս. «Էներգակիրները շատ թանկ են Հայաստանում, չի կարելի կրակի վրա անընդհատ բենզին լցնել: Մի անգամ արդեն պատասխանել եմ: Եթե երկրում աշխարհի մակարդակով քաղաքական և տնտեսական պայմանները կային, բայց կառավարությունը չկարողացավ կատարել, բնականաբար, էստեղ խնդիր կառաջանա: Բայց դա մեր լուծելու խնդիրն է»,-ասած նա:

Անկախ 

Խորհրդարանն ավարտեց գազի հարցով խորհրդարանական հանձնաժողով ստեղծելու հարցի քննարկումը: Բոլոր խմբակցությունները հայտնեցին իրենց վերջնական դիրքորոշումը:

«Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանը հայտարարեց, որ հանձնաժողով ստեղծելը թույլ կտա պարզել այնպիսի հարցեր, թե որտեղի՞ց առաջացավ 300 միլիոն դոլլարի պարտքը, ինչո՞ւ է գազը սահմանից սպառողին հասնում 110 տոկոսով թանկացած (ՀՀ է մտնում 189 դոլարով, սակայն 204 դոլար էլ ավելանում է մինչ սպառողին հասնելը), ինչո՞ւ է կնքվել 30 տարվա գազային պայմանագիր՝ ռուսական կողմին նման մեծ արտոնություններ տալու գնով:

«Հակաօրինական, հակապետական, հակասահանադրական ճանապարհով Հայաստանն արտաքին պարտք է կուտակել: Եկեք ինձ ապացուցեք, որ սխալ եմ ասում»,-նշեց Հակոբյանը:

Նրա խոսքով՝ չորս ոչ իշխանական քաղաքական ուժեր արդեն միասնական օրակարգ են ձևավորել, որը դեռևս պետք է ընդլայնվի. «Եթե իշխանությունը չի գիտակցում այս իրավիճակը, ապա այդ չորս խմբակցություններին կմիանան նաև արտախորհրդարանական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունը, և լիակատար իշխանափոխություն տեղի կունենա»:

Ըստ Հակոբյանի՝ մեծամասնությունը պետք է օգտվի այդ հանձնաժողովի աշխատանքներից, եթե իսկապես գործել է օրենքի դաշտում և ճակատը պարզ է: Այդ դեպքում ընդդիմությունն էլ կասի՝ բռավո:

ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանի խոսքով՝ այս քննարկումը դաշնակցության համար դեժավյու է հիշեցնում: Նա փորձեց թարմացնել մեծամասնության հիշողությունը և հետ գնաց դեպի 2010 թվական, երբ դաշնակցությունն առաջարկել էր ստեղծել նույնատիպ հանձնաժողով՝ գազամատակարարման համակարգի հետ կապված. «2010 թվականին բառ առ բառ կրկնվում էր այն իրավիճակը, որ հիմա գոյություն ունի: Նույն խնդիրներն են: Բայց Էն ժամանակ մեզ պատասխանում էին՝ եթե այդ հանձնաժողովի անհրաժեշտությունը տեսնենք, չենք ստեղծի՞»:

Ռուստամյանին այդ պատասխանը մի անեկդոտ է հիշեցնում. «Մեկը իջնում է ավտոբուսից, հսկիչն ասում է՝ տոմսդ, ասում է՝ ի՞նչ տոմս, ես ավտոբուսից չեմ իջել: Հսկիչն ասում է՝ ո՞նց թե չես իջել, ես տեսել եմ: Մարդն ասում է՝ լավ, եթե ավտոբուսից եմ իջել, բա իմ տոմսն ո՞ւր է…ձեր ասածը նույն բանն է»:

Արմեն Ռուստամյանը համոզված է, որ եթե  չորս տարի առաջ այդ հանձնաժողովը ստեղծված լիներ, այսօր այս վիճակում չէինք լինի. «Մենք կանխատեսում էինք չորս տարի առաջ, եթե այս ամենը չանենք՝ ինչ է լինելու: Մենք ասում էինք, որ Ազգային ժողովը պարտավոր է այդ ամենը վերահսկել, դրանից Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերություններն էլ ավելի ճիշտ հունի մեջ կլինեին»,-ասաց նա:

Նրա կարծիքով՝ աշխարհում որևէ տեղ նման պայմանագիր կնքված չէ, ավելին, պատգամավորը գտնում է, որ շատ ավելի արժանավայել կլիներ, եթե այդ քսան տոկոս բաժնեմասը ուղղակի նվիրվեր ռուսներին. «Իսկ հիմա համ նվիրում են, համ էլ մոնոպոլ իրավունքներ են տալիս»:

Նա հիշեցրեց, որ գազամատակարարման, էներգետիկ բնագավառը մեր երկրի ներքին անվտանգության խնդիրն է, ինչն ամրագրված է մեր անվտանգության ռազմավարության մեջ, սակայն այսօր այդ անվտանգությունը ռիսկի է ենթարկվում:

ՀԱԿ-ի կողմից ամփոփիչ ելույթում Լևոն Զուրաբյանը իշխող կուսակցությանն ասաց, որ իրենք Դանտոններ, արյունախում հեղափոխականներ չեն, և իրենց նպատակն այն չէ, որ արյուն թափեն ու գլուխներ կտրեն. «Մեր ուզածն ընդամենը ճշմարտությունը հասկանալն է: Այդ ո՞նց է ստանցվում, որ աշխարհի ամենաէժամն գազը ստաացող ժողովուրդն այդ նույն աշխարհում ամենաթանկ գինն է վճարում գազի դիմաց: Մարդիկ շոկի մեջ են, ես էլ եմ շոկի մեջ ընկել, երբ ստացել եմ իմ գազի հաշիվը»:

Սակայն, ըստ Զուրաբյանի, շոկն ավելի է խորանում, երբ մարդիկ հասկանում են, որ դա իշխանությունների ոչ կոմպետենտ, կոռուպցիոն բնույթի հետևանքով է:

Նա անհրաժեշտ է համարում նաև անկախ մարմնի ստեղծումը, որը կհետազոտի գազի որակը, քանի որ ներկա ընկերություններին պատգամավորը չի վստահում:

Ինչ վերաբերում է արտաքին պարտքին, ապա Զուրաբյանի խոսքով՝ դա ստեղծել է սպառնալիքներ պետական պարտքի կառավարման առումով:

Անդրադառնալով ՀայՌուսգազարդի 20 տոկոս բաժնեմասի վաճառքին՝ ՀԱԿ խմբակցության ղեկավարը նշեց, որ պետական սեփականության ապօրինի վաճառք է տեղի ունեցել, քանի որ խախտվել է պետական սեփականության մասնավորեցման մասին օրենքը: «Կատարվել է աղաղակող հանցագործություն, գանձագողություն, թալան: Եթե կառավարությունն ու իշխող կուսակցությունը պատրաստ են շիտակ երկխոսության հասարակության հետ և պատրաստ են պատասխանատվության կանչել կառավարությանը, ապա պետք է պատրաստ լինեն նաև ընդունել հանձնաժողով ստեղծելու առաջարկը: Ժողովուրդը սպասում է այս հարցերի պատասխաններին»,-ամփոփեց նա:

ՕԵԿ տեսակետը ներկայացրեց Մհեր Շահգելդյանը: Նրա խոսքով՝ եթե այս հարցի շուրջ ստեղծվի հանձնաժողով, ապա պարբերաբար պետք է նման հանձնաժողովներ ստեղծվեն նաև այլ հարցերի համար, օրինակ՝ ՀՀ-ի և Եվրամիության միջև վիզաների խնդրի, Որոտանի ՀԷԿ-ի վաճառքի և այլն:
«Ի՞նչ է, Ազգային ժողովում այլ մեխանիզմներ չկա՞ն,-հարցրեց Շահգելդյանը՝ ինքն էլ տալով այդ հարցի պատասխանը,-լսումների մեխանիզմը, պատգամավորական հարցապնդման իրավունքը: Բացի այդ, գոյություն ունեն միջխորհրդարանական, միջկառավարական  հանձնաժողովներ Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև, ԱԺ նախագահին կից էլ կարելի է ստեղծել խումբ՝ հրավիրելով տարբեր մասնագետներ և հարցը համակողմանիորեն քննարկել: Պարտադիր չէ հանձնաժողով ստեղծել»:

Այնուհետև Շահգելդյանը նշեց, որ հայ-ռուսական ռազմավարական համագործակցությունն ունի բազմաթիվ կողմեր, և գազի մատակարարումը դրանցից ընդամենը մեկն է: «Հարցադրման մի շարք կետեր հարցականի տակ կդնեն հայ-ռուսական ռազմավարական գործընկերությունը: Մենք կողմնակից ենք հարցի քննարկմանը, սակայն դեմ հանձնաժողովի ստեղծմանը: Դրա ազդեցության մասին էլ պետք է մտածենք՝ միջպետական հարաբերությունների տեսանկյունից»:

ԲՀԿ խմբակցության անունից հանդես եկավ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը, որը քննադատության հիմնական թիրախ դարձրեց կառավարությանը. «Նորմալ երկրներում նման կառավարության ղեկավարը հրաժարական է տալիս, բայց մեր երկրում ստախոսությունը, սեփական ժողովրդին խափելը, քցելը խաղի նորմ է»:

Անդրադառնալով Մհեր Շահգելդյանի կողմից արված առաջարկություններին՝ այլ մեխանիզմներով հարցը քննարկել, նա ասաց. «Մեզ մի սովորեցրեք մեր աշխատանքներն ինչպես կազմակերպենք: Եթե մեր հիմնավորումներն ու բարձրացրած հարցերը համարում եք օրինական և դուք էլ եք ուզում ստանալ այդ հարցերի պատախանները, ի՞նչն է խանգարում՝ գաք և մասնակցեք այդ հանձնաժողովի աշխատանքներին»:

ՀՀԿ խմբակցության տեսակետն արտահայտեց Գագիկ Մինասյանը: Նրա խոսքով՝ համաձայնագիրը, որ կնքվել է Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև, ուղղված է մեր շարքային քաղաքացիների հանապազօրյա խնդրի լուծմանը և մեր տնետության տևական ժամանակ կայուն զարգացմանը:

Ինչ վերաբերում է գազի գնագոյացման, սպառողին թանկ հասնելու և այլ խնդիրներին, ապա Մինասյանը համոզված է, որ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահը կարող է այս ամբիոնից պատասխանել բոլոր հարցերին. «Բայց իմ մոտ այնպիսի տպավորություն է, որ ձեզ պետք չեն այդ պատասխանները, ձեզ այլ բան է հետաքրքիր»:

ՀԾԿՀ նախագահն այսօր Մինասյանին է ներկայացրել 35 երկրների տվյալներ, որոնց մեջ Հայաստանի սպառողը տասներորդն է իր կողմից սպառող գազի վճարման տեսանկյունից, իսկ Հայաստանի տնտեսվարողը՝ վեցերորդը:

Հիմնական զեկուցող ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանն, ամփոփելով քննարկումը, հայտարարեց. «Ինձանից լավ հայ-ռուսական հարաբերությունները պահպանելու կողմնակից չլինեք: Մենք միայն ասում ենք՝ սահմանից այս կողմ տեղի է ունենում գողություն, որտեղի՞ց է առաջանում այդ երկու հարյուր դոլարը: Դա ռուսների հետ ի՞նչ կապ ունի: Կամ ի՞նչ կապ ունեն ռուսները այդ 300 միլիոն դոլարի պարտքի հետ: Ընդհակառակը, ես ուզում եմ այս ամենը պարզվի, ռուսներն էլ հասկանան, թե ինչ անլուրջ  գործընկերների հետ գործ ունեն: Այնպես որ, խուսափել այս հանձնաժողովից, ուղղակի չի կարելի»:

Հարցը քվեարկության կդրվի վաղը:

Անկախ

Խորհրդարանն այսօրվա նիստի աշխատանքն ավարտեց գազի հարցով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու հարցի քննարկմամբ: Հիմնական զեկուցող ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանի խոսքով` օրակարգում ընդգրկվելու է երկու կարևոր հարց, որոնցից մեկը վերաբերում է 300 միլիոն դոլար պարտքի կուտակմանը, մյուսը` գազի մեծածախ գնի ու բնակչությանը վաճառվող գնի միջև գոյություն ունեցող մեծ տարբերությանը:

Պատգամավորը ԱԺ ամբիոնից նախ ներկայացրեց երկարատև ամիսների ընթացքում իր կողմից արված բացահայտումներն ու առկա մտահոգությունները մի շարք հարցերի շուրջ` մասնավորապես նշելով, որ 2011 թվականից սկսած` հինգ անգամ տեղի է ունեցել գազի գնի թանկացում, սակայն հասարակությունն իմացել է ընդամենը երկուսի մասին: «Գաղտնի է պահվել 300 մլն դոլար պարտքի մասին տեղեկատվությունը, ՀայՌուսգազարդի բաժնետոմսերի 20 տոկոսը պարտքի դիմաց տալու մտադրությունը և այլն»:

ՀԱԿ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանը հիմնական զեկուցողից հետաքրքրվեց, թե տեղեկություններ ունի՞` այսօրվա դրությամբ պարտք կուտակվո՞ւմ է, թե ոչ: Մանուկյանն ասաց, որ այդ հարցի պատասխանը չունի` միաժամանակ հիշեցնելով Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանի հայտարարությունը, որ մինչև 2018 թվականը ունենալու ենք 600 միլիոնի բեռ: Մանուկյանն ասաց, որ հայտնի չէ, թե խոսքն ինչ բեռի մասին է. «Սա հայ ժողովրդի պատմության մեջ ամենախորհրդավոր, ամենագաղտնի պայմաններում արված գործարնքն է: Պետք է բացահայտենք դա, ամոթ է ուղղակի»,-ասաց Մանուկյանը:

ՀԱԿ անդամ Գագիկ Ջհանգիրյանն էլ հարցրեց, թե աշխարհի որևէ այլ երկրում նման պայմանագիր երբևէ կնքվե՞լ է, թե ոչ. «Այս պայմանագրով մեր Սահմանադրությունը դառնում է առ ոչինչ: Ես կոչ եմ անում մեր քաղաքական մեծամասնությանը` եկեք հասկանանք,  ինչ է կատարվում: Մենք կորցրել ենք մեր էներգետիկ սուվերենությունը»:

Արամ Մանուկյանը, անդրադառնալով միջազգային պրակտիկային, ասաց, որ սովորաբար նմանատի պայմանագրերը կնքվում են 5 տարով, և եթե դրական են լինում, երկարաձգում են. «Սա քաղաքական նվաստացման պայմանագիր  է, որից երեսուն տարի պետք է կախված լինենք: Եկե´ք մեզ և ձեզ համար բացահայտենք բոլոր գաղտնիքները»,-կոչ արեց նա քաղաքական մեծամասնությանը:

Նույն կոչով հանդես եկավ նաև ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոոր Վահան Բաբայանը:

ՀԱԿ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանն էլ ասաց, որ սա ավելին է, քան հանձնաժողովը. «Մենք բառի բուն իմաստով փորձելու ենք փրկել հանրապետությունը»,-հայտարարեց նա:

Պատգամավորի խոսքով` այդ համաձայնագիրը փակում է Հայաստանի էներգետիկ զարգացումը:

Անդրադառնալով բնակիչներին վաճառվող գազի բարձր գներին` Բագրատյանը դրա հետ կապված երեք պատճառ նշեց. «Ամեն ընտրություններից առաջ գազաֆիկացնում են տարածքներ, որի անհրաժեշտությունը չկա, արդյունքում հանրապետությունը գազաֆիկացված է 95 տոկոսով, մինչդեռ գազ օգտագործում է բնակչության 65 տոկոսը»:

Երկրորդ պատճառը, ըստ նրա, գազապաստառների ծավալների ընդլայնումն է, երրորդը` ՀայռուսԳազարդի ներկայացուցչական ահռելի ու անիմաստ ծախսերը:

«Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Թևան Պողոսյանն էլ հայտարարեց, որ հանձնաժողովի կողմից ստացված լավագույն արդյունքը կլինեն այն  դասերը, թե ապագայում ինչպես պետք է բանակցել կամ ինչպես չպետք է բանակցել:

«Եկեք 2014-ը դարձնենք համագործակցության և կասկածների փարատման տարի` նպաստելով մեր երկրի զարգացմանը»,-հորդորեց Թևան Պողոսյանը` նշելով, որ պետք է ձեռք ձեռքի գնալ այս հարցի լուծմանը:

Հովիկ Աբրահամյանը նկատեց. «Երբ ձեզ պետք է, ասում եք` եկեք համագործակցենք,  բա մի քիչ առաջ, որ կռիվ էիք անում, ինչի՞ չէիք ձեռք ձեռքի տված համագործակցում»:

ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Ուրիխանյանի կարծիքով` կառավարությունը հայտնվել է ազնվության դեֆիցիտի մեջ և պետք է միահամուռ ջանքերով պայքարել դրա դեմ:

Անկախ պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանը նույնպես կողմ է հանձնաժողովի ստեծմանը:

Պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանի խոսքով` ամենամեծ խնդիրն այն է, որ 2014 և 2015 թվականներին աշխարհում փոխվելու է գազի գնի փիլիսոփայությունը, մինչդեռ Հայաստանը կախված է մնալու այդ պայմանագրից, որի տակ «ճկռելու են մեր թոռները»:

ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանի խոսքով` ստեղծվել է «շիլաշփոթ» իրավիճակ, որը կարող է կարգավորել ստեղծվելիք հանձնաժողովը:

Գազային համաձայնագրերը շտապեցին պաշտպանել հանրապետականներ Վարդան Այվազյանը, Արտաշես Գեղամյանն ու Խոսրով Հարությունյանը: «Հեչ պետք է չի ստեղ կողմ և դեմ բաներ անենք: Մենք նույն նավի մեջ ենք: Նավը պետք է գա իր խաղաղ ափերին»,-ասաց Գեղամյանը:

Խոսրով Հարությունյանն էլ համոզված է, որ հանձնաժողովը կդառնա քաղաքական շահարկումների առարկա, և կկորչեն նաև այն բարի նպատակները, որ դրված էին հանձնաժողովի առջև. «Եկեք մտածենք մշակել առաջարկություն աուդիտ անցկացնելու վերաբերյալ, ստանանք դրա մասնագիտական արդյունքները և հետո դրանց քաղաքական գնահատականներ տանք: Իսկ մինչ այդ ես կասկածում եմ, որ հանձնաժողովը կարող է դրական արդյունք տալ: Եկեք լինենք ավելի օբյեկտիվ»,-ասաց նա:

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանն ավելացրեց. «ՀՀԿ-ն և ՕԵԿ-ը դեմ չեն նման քայլերի, ուղղակի դուք ձևաչափը ճիշտ չեք ընտրել: Նախ ինձ առաջարկեիք, խմբակցությունների ղեկավարներով նստեինք, քննարկեինք` արժե նման հանձնաժողով ստեղծել թե ոչ: Ես համոզված եմ, որ եթե կան ապօրինություններ, ապա պետք է բացահայտել, ճշտել և պատժել: Մենք այդ հարցին ապագայում անդրադառնալու ենք և իրականացնելու ենք մեր բոլորի ցանկությունը»:

Խմբակցություններն ամփոփիչ ելույթում իրենց վերջնական տեսակետը կհայտնեն վաղը:

Անկախ