Ինչու՞ նվազեցին զբոսաշրջային այցելություններն այդ երկրից

Զբոսաշրջությանը թերթերը հաճախակի է անդրադառնում` ներկայացնելով այդ ոլորտում մեր երկրի ունեցած հնարավորությունները: Անընդհատ մեջբերվում են ցուցանիշներ այն մասին, որ ավելանում են զբոսաշրջային այցելությունները տարբեր ուղղություններով: Նշենք, որ ըստ վիճակագրական տվյալների` մեր երկրում 2013 թ. զբոսաշրջության ոլորտում արձանագրվել է 9,7 տոկոս աճ` կազմելով 924 965 զբոսաշրջային այցելություն: Իսկ ըստ կանխատեսումների` այս տարի նախատեսվում է ապահովել տուրիստական այցելությունների շուրջ 10 տոկոս աճ:

Վերջերս շատ էր խոսվում այն մասին, որ Իրանից Հայաստան զբոսաշրջային այցելությունները նվազել են` ազդեցություն ունենալով ընդհանուր զբոսաշրջային ցուցանիշների վրա: Այս հանգամանքը բացատրվում էր ամենատարբեր պատճառներով:
Մասնագիտական գնահատականների համաձայն` վերջին տարիներին Իրանից զբոսաշրջային այցելությունները դինամիկ աճ էին արձանագրում, որոնք հետագայում սկսեցին կրճատվել:

Սկսած 2009-ից` զբոսաշրջային այցելությունները դեպի Իրան աճել էին` հասնելով նույնիսկ 130 հազարի: Անցած տարի Իրան այցելած հայ զբոսաշրջիկների թիվը կազմել է 5400, իսկ Իրանից Հայաստան ժամանած զբոսաշրջիկների թիվը` 110 հազար: Այցելությունների կտրուկ անկում է արձանագրվել հատկապես 2012-2013 թթ.: Ըստ մասնագետների` այդ նվազումը պայմանավորված է Իրանում տարադրամի փոխարժեքի անկմամբ, ինչն առհասարակ հանգեցրել է Իրանից արտագնա զբոսաշրջության կրճատման:

Բացի այդ, դիտարկելով վիճակագրական տվյալները, պարզ է դառնում, որ հակառակ ուղղությամբ զբոսաշրջային հոսքերի բավական մեծ անհամամասնություն կա: Այսինքն` Իրան ուղևորվող զբոաշրջիկների թիվն անհամեմատ քիչ է երկրից մեկնողներից: Այս հանգամանքն Իրանի զբոսաշրջային ոլորտի ներկայացուցիչները պայմանավորում են մի քանի գործոններով և մասնավորապես ինֆորմացիայի պակասով: Այդ խնդիրը քննարկելու, զբոսաշրջության ոլորտում երկուստեք փոխշահավետ համագործակցություն սկսելու նպատակով օրերս Հայաստանում էր գտնվում ԻԻՀ-ի պատվիրակությունը: Պատվիրակության ղեկավար, Իրանի մշակութային ժառանգության, ձեռարվեստի և զբոսաշրջության կազմակերպության մարկետինգի և զբոսաշրջության զարգացման գրասենյակի գլխավոր տնօրեն Սեյեդ Մոհամմադ Քազեմ Խոլդի Նասաբը կարծիք է հայտնել, որ ժամանակն է նոր խթան հաղորդել երկու երկրների միջև զբոսաշրջության զարգացմանը:

Նշենք, որ երկու երկրներն էլ ունեն զբոսաշրջության և մշակութային որոշ ընդհանրություններ, որոնք հաշվի առնելով` զբոսաշրջային ոլորտի ներկայացուցիչները հայտնել են իրենց պատրաստակամությունը հաղթահարելու և վերացնելու առկա բոլոր խնդիրները, նպաստելու զբոսաշրջիկների փոխադարձ այցելություններին: Իրանի ներկայացուցիչը նշել է, որ այս տարիների ընթացքում միտումները փոխվել են նաև զբոսաշրջության ոլորտում, և իրենք նպատակադրված են զբոսաշրջության ուղղությամբ համագործակցությունը հասցնել առավել բարձր մակարդակի: Նախկինում, իհարկե, փոխըմբռնման հուշագիր է ստորագրվել երկու երկրների միջև զբոսաշրջության ոլորտում համագործակցելու վերաբերյալ, որը, սակայն, վերանայման կարիք ունի:

Իրանի զբոսաշրջային ոլորտի ներկայացուցիչը նշել է, որ հատկապես հիմա, Իրանի նոր կառավարության ձևավորման պարագայում, շեշտը առավելապես դրվելու է Իրանի և հարևան երկրների միջև զբոսաշրջությունն ընդլայնելու վրա: «Այս խնդիրը հատկապես կարևորվում է հասարակական դիվանագիտական քաղաքականության համատեքստում: Հայկական կողմի հետ հանգել ենք համաձայնության` ներկայացնելու մեր կարևորագույն նպատակները զբոսաշրջության բնագավառում» – նշել է Սեյեդ Մոհամմադ Քազեմ Խոլդի Նասաբը:
Հակառակ ուղղությամբ զբոսաշրջային այցելությունների միջև առկա այս տարբերությունը Իրանի զբոսաշրջության ոլորտի ներկայացուցիչը վերագրում է ոչ բավարար տեղեկացված լինելու հանգամանքին: Ըստ նրա` հայ քաղաքացիներից շատերը տեղեկացված չեն Իրանի հանգստի վայրերի և զբոսաշրջային բազմազանության ու արժեքների մասին: Նշենք, որ Իրանն ունի 7-հազարամյա պատմություն ու քաղաքակրթություն և իր պատմամշակութային գործոնով դասվում է աշխարհի 10 երկրների շարքը, իսկ էկոտուրիզմի զարգացման առումով ներառված է աշխարհի 5 երկրների մեջ:
Հայկական կողմի հետ հանդիպման ժամանակ ներկա են գտնվել նաև մասնավոր հատվածի ներկայացուցիչները, որոնք հայտնել են իրենց կարծիքը, առաջարկներն ու դժգոհությունները: Հայկական կողմի հետ հանդիպումների ընթացքում առանցքային է եղել հատկապես հակառակ ուղղությամբ զբոսաշրջային այցելությունների հավասարակշռության պահպանման թեման:
Հայ և իրանցի զբոսաշրջիկների շրջանում տեղեկատվության փոխանակման նպատակով Իրանի զբոսաշրջության ոլորտի պատասխանատուները որոշել են այս տարվա ընթացքում երկու երկրներում էլ կազմակերպել բազմազան ծրագրեր և միջոցառումներ, այդ թվում նաև`
ցուցահանդեսներ ու փառատոներ: Բացի այդ, ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն վերականգնելու զբոսաշրջության կայուն աճը, նպաստելու միասնական զբոսաշրջային արդյունքի ձևավորմանը և միջազգային շուկայում պատշաճ ներկայացմանը: Ստորագրվել է նաև մի փաստաթուղթ, որով ամրագրվել են բոլոր գործողություններն ու իրականացվելիք միջոցառումները:

Լ.Ն

Անկախ

Հայաստանում աճեցվող հիմնական հացահատիկային մշակաբույսերն են ցորենը և գարին: Ոչ մեծ քանակով աճեցվում են նաև եգիպտացորեն, հաճար և վարսակ: Ցորենը համարվում է Հայաստանի ամենակարևոր մշակաբույսը: Սննդի ինքնաբավության տեսանկյունից այն նաև ռազմավարական նշանակության  մշակաբույս է:

archive2.ankakh.com-ի հետ զրույցում գյուղատնտես Գարեգին Սիմոնյանի խոսքով ներկայումս ցորենի գծով ինքնաբավությունը խիստ կարևորվում է Հայաստանում: Չնայած ֆերմերների և կառավարության ջանքերին` հացահատիկային հիմնական մշակաբույսերի բերքատվության մեջ դեռևս էական բարելավում չի նկատվում: Այդ մշակաբույսերը մեծապես կախված են եղանակային պայմաններից և անբարենպաստ պայմանների հետևանքով մեծապես տուժում են: Օրինակ, նույն կարկուտը հացահատիկի դաշտերին ավելի մեծ վնաս է հասցնում, քան` մրգատու այգիներին և բանջարեղենի ցանքատարածություններին: Եղանակային պայմանների անբարենպաստ ազդեցության հետևանքով հեկտարի հաշվարկով բերքատվության ցուցանիշը նվազում է, և գյուղացին, ստանալով ավելի քիչ բերք, ի վերջո ավելի մեծ կորուստներ է ունենում, քան` եկամուտ:
Հացահատիկ արտադրող հայ ֆերմերների մեծ մասը հիմնականում արտադրում է սեփական սպառման նպատակով: Հետևաբար, նրանք շահագրգռված չեն կենտրոնանալու արտադրանքի որակի վրա: Մյուս կողմից, պատշաճ որակի արտադրանք տալու համար վերամշակողին անհրաժեշտ է որակյալ հատիկ: Հացահատիկը օգտակար է մաշկի համար: Այն հարուստ է ստելենով, որը կենսականորեն կարևոր դեր է կատարում մաշկի բջիջների առողջության հարցում: Սելենն օգնում է վերականգնել վնասված բջիջները, կանխում է բշտիկների առաջացումը:

Գյուղատնտեսի համոզմամբ հացահատիկի միջազգային գները կրկին բարձրանալու  են և դժվար չէ կռահել, որ առաջիկայում Հայաստանում եւս հացը եւ այլ մթերքները թանկանալու են:

Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

       Աշխատանքային այցն Արագածոտնի մարզ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանն այսօր սկսել է  մարզխորհդի նիստին մասնակցելով: Իր ելույթում նա 2013 թվականը հանրապետության  և վերջինիս համատեքստում Արագածոտնի մարզի  գյուղատնտեսության համար հազվադեպ արդյունավետներից է համարել, անդրադարձել պետական օժանդակման  այն  ծրագրերին,  որոնց, ինչպես նաև մեր գյուղացիների ջանադիր աշխատանքի շնորհիվ է հնարավոր եղել ապահովել նման արդյունքները:

 Խոսելով ընթացիկ տարվա խնդիրների մասին, նախարարը լավատեսորեն ասել է, որ հանրապետության Նախագահի հանձնարարությամբ պետական օժանդակման ծրագրերը շարունակական են լինելու, գյուղացին կրկին մատչելի գներով ձեռք է բերելու սերմացու, պարարտանյութ ու  դիզելային վառելանյութ, ինչը, միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունների համագործակցությամբ  Հայաստանում իրակացվող ծրագրերի հետ, հնարավոր է դարձնելու կրկնել նախորդ տարվա ձեռքբերումները: Նշված ծրագրերից նա առանձնապես կարևորել է  «Համայնքների գյուղատնտեսական ռեսուրսների կառավարման և մրցունակության» ծրագիրը, որով մարզի  մի շարք  համայնքներում հիմնադրված արոտօգտագործողների սպառողական կոոպերատիվները կարճ ժամանակում ապացուցել են իրենց տնտեսական շահավետությունը: Անցյալ տարի ծրագրի շրջանակներում նրանց հատկացվել է 19 տրակտոր և 27 գյուղատնտեսական այլ տեխնիկա: Ընթացիկ տարում նախատեսվում է խնայված միջոցների հաշվին  մարզի ևս  մի քանի    համայնքներ ընդգրկել  նշված ծրագրում: Նրանց նույնպես գյուղատնտեսական տեխնիկայի նոր խմբաքանակ է սպասում:

Այնուհետև  նախորդ տարվա լավ աշխատանքի ու բարձր արդյունքների համար նախարարը «Գյուղատնտեսության նվաճումների»  ոսկե մեդալներով պարգևատրել է Թաթուլ և Արագածոտն համայնքների ղեկավարներ Ալբերտ Հարոյանին և Մելսիկ Ղազարյանին: Մարզի գյուղատնտեսության ևս 10 առաջավորներ արժանացել են գյուղատնտեսության նախարարության  շնորհակալագրերի:

Օրվա երկրորդ կեսին նախարարը  մարզպետ Սարգիս Սահակյանի      հետ այցելել է Ագարակ համայնքում գտվող  անհատ ձեռներեց  Արմեն Ղուկասյանի  ջերմոցային տնտեսություն, ծանոթացել  արդեն հասունացած պոմիդորի բերքահավաքին: 5300  քառ. մետր զբաղեցնող ջերմոցից շաբաթական երկու անգամ շուրջ 1000  կգ բարձրորակ պոմիդոր է առաքվում շուկա: Ե՛վ նախարարը և՛ մարզպետը գոհ են մնացել նման արդյունքից:

Գյուղացիների  հետ զրույցի ժամանակ նախարարն անդրադարձել է մթերումների խնդրին , նշելով որ անչափ կարևոր այդ հարցը ՀՀ վարչապետի ուշադրության կենտրոնում է, և ներկայումս վերջինիս բարելավման համար քննարկումներ են ընթանում տարբեր ոլորտներում:

 Անկախ

Փետրվարի 28-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 7200000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 413.5 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 413.5 դրամ:

Անկախ

2014 թ. փետրվարի 28-ին Եվրոպական միությունը և ՕՔՍՖԱՄ-ը մեկնարկեց «Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային պարենային անվտանգության բարելավում ազգային ռազմավարությունների և մանր ֆերմերական արտադրության միջոցով» տարածաշրջանային քառամյա ծրագիրը:

ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության համագործակցության բաժնի ղեկավար Հոա-Բին Աջեմյանը ընդգծեց, որ սովից տառապող մարդկանց թվի կրկնակի նվազեցումը մինչև 2015թ. ԵՄ առաջնահերթություն է, որն էլ նոր ծրագրի սկիզբ դրեց: «Այս ծրագիրն ունի հավակնոտ նպատակ, այն է` ապահովել Հայաստանում, Վրաստանում և Ադրբեջանում պարենային անվտանգության ազգային արդյունավետ ռազմավարությունների մշակումն ու իրականացումը մանր ֆերմերների ակտիվ մասնակցությամբ»: Դեսպանը նաև հաստատեց, որ այս նպատակին հասնելու համար ԵՄ-ը կաշխատի ՕՔՍՖԱՄ-ի հետ համատեղ` սերտ համագործակցություն պահպանելով տարածաշրջանի գյուղատնտեսական կառույցների հետ:

«ՕՔՍՖԱՄ-ը, որպես գյուղատնտեսության ոլորտում առանցքային դերակատար, կարևորում է երկրի պարենային անվտանգության և սննդի ապահովության համակարգի բարելավումը», իր բացման խոսքում նշեց ՕՔՍՖԱՄ հայաստանյան գրասենյակի տնօրեն Մարգարիտա Հակոբյանը: Նա ընդգծեց. «Մեր առաջնային նպատակն է ապահովել մանր ֆերմերների, հատկապես` կին ֆերմերների մասնակցությունը պարենային անվտանգությանն առնչվող ռազմավարությունների մշակմանը և հետագա իրականացմանը` նպաստելով գործընթացի թափանցիկությանը և հանրային վստահությանն ու մասնակցությանը»: Տիկին Հակոբյանը հավելեց, որ արդյունավետ և գործուն պարենային անվտանգության համակարգի համատեքստում շատ են կարևորում նաև սննդի տեղական արտադրության և սպառման ցուցանիշների բարելավումը:

Գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ Ոոբերտ Մակարյանը ողջունեց  ծրագրի մեկնակը: Նա վերահաստատեց  Գյուղատնտեսության նախարարության համագործակցության պատրաստակամությունը ծրագրի  հաջող իրականացման նպատակով:  

Ծրագրի շրջանակներում ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության և ՕՔՍՖԱՄ-ի համատեղ ջանքերով ձևավորվել է աշխատանքային խումբ, որը կմշակի Գյուղի և գյուղատնտեսության 2015-2025 թթ. կայուն զարգացման ռազմավարությունը` հատուկ ուշադրություն դարձնելով պարենային անվտանգության բաղադրիչներին: Ծրագրի աշխատանքներում ակտիվորեն ներգրավված է նաև 2011 թ. ՕՔՍՖԱՄ նախաձեռնությամբ հիմնադրված և 14 տեղական ու միջազգային կազմակերպություններից բաղկացած Գյուղատնտեսական դաշինքը:

Հայաստանում պարենային անվտանգության ծրագրի մեկնարկին ներկա էին ՀՀ կառավարության, միջազգային և տեղական կազմակերպությունների, մարզային և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, ինչպես նաև գյուղատնտեսական կոոպերատիվների ներկայացուցիչներ: Նրանք կարևորեցին ՕՔՍՖԱՄ-ի այս նախաձեռնությունը և պատրաստակամությունը հայտնեցին աջակցելու ծրագրին:

Անկախ

«Հայաստանի հարավային երկաթուղի» և «Հայաստանի հարավային արագընթաց ճանապարհ» 3.5 մլրդ դոլար գնահատվող նախագծերի գործարկման մասին հայտարարվել է դեռևս 2013 թ. հունվարին: Այն ժամանակ էլ «Հայաստանի հարավային երկաթուղու» զարգացմանն ուղղված տարածաշրջանային համագործակցության գծով փոխըմբռնման եռակողմ հուշագիր ստորագրվեց «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ի, Հայաստանի տրանսպորտի նախարարության և Դուբայում գրանցված «Ռոսիա ՖԶԵ» ներդրումային ընկերության միջև: Եվ «Ռոսիա ՖԶԵ»-ն հայտարարեց, թե սկսում է լայնածավալ գործունեություն` նախագծերի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման մշակման, նախագծման, ֆինանսավորման, զարգացման և շահագործման համար կոնսորցիումի ստեղծման ռազմավարության աշխատանքները:

Այսպես է ներկայացվում ծրագիրը

Անցյալ ուրբաթ օրը, հանդես գալով մամուլի ասուլիսով, «Ռոսիա ՖԶԷ» ներդրումային ընկերության նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն Ջոզեֆ Բարկովսկին հայտարարեց, որ արդեն պատրաստ են «Հայաստանի հարավային երկաթուղի» ծրագրի իրագործելիության տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրությունը և նախնական ծրագիրը: Ըստ այդ ծրագրի` Հայաստանի հարավային` 304.7 կիլոմետր երկարությամբ երկաթուղին պետք է ձգվի Գագարինից մինչև Սյունիքի մարզի Ագարակ գյուղը` Իրանի հետ սահման` անցնելով Սյունիքի, Վայոց ձորի և Գեղարքունիքի մարզերով: Երկաթգծի մոտ 1/3-ը` 102.4 կիլոմետրը, կլինեն 60 թունելները: Երկաթգիծը պետք է ունենա 27 կայարան, 84 կամուրջ` 19.6 կմ ընդհանուր երկարությամբ և այլն: Նախագծի ընդհանուր նախնական արժեքը 3.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար է, իսկ շինարարական աշխատանքները կտևեն 6 տարի: Յուրաքանչյուր 1 կիլոմետրի շինարարության համար կպահանջվի 10.5 մլն դոլար: Այս թանկությունը, ինչպես նշեց Ջոզեֆ Բարկովսկին, պայմանավորված է բարդ աշխարհագրական տեղանքով և բավական երկար թունելային հատվածների առկայությամբ:
«Կոնցեսիայի հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ չի պահանջվելու որևէ պետական երաշխավորություն, և մեր նպատակն է կենսունակ դարձնել այս նախագիծը` առանց ՀՀ կառավարության համար այս նախագծի իրականացման որևէ ֆինանսական պատասխանատվության»,- նշեց Ջոզեֆ Բարկովսկին` հավելելով, որ այս ծրագրով Հայաստանում 3.2 մլրդ արտաքին ներդրումներ կներգրավվեն, ինչպես նաև կստեղծվեն տասնյակհազարավոր աշխատատեղեր: Ըստ կանխատեսումների` կիրականացվի տարեկան 18.3 մլն տոննա բեռնափոխադրում և 1.2 մլն ուղևորափոխադրում: Երկաթուղին, սակայն, կնախագծվի տարեկան 25 մլն տոննա բեռնափոխադրման համար: Հետագայում բեռնափոխադրման ծավալները կարող են մեծացվել: Բարկովսկու տեղեկացմամբ` երկաթուղու շահագործման նախագծային արագությունը կլինի 80 կմ/ժ, այսինքն` բեռնափոխադրումների համար այն կկազմի 40 կմ/ժ, իսկ ուղևորափոխադրումների համար` 70 կմ/ժ.:
«Հայաստանի հարավային երկաթուղի» ծրագիրը` որպես «Հյուսիս- հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի պակասող առանցքային օղակ, դառնալու է Սև ծովի նավահանգիստներից դեպի Պարսից ծոցի նավահանգիստներ կատարվող փոխադրումների ամենակարճ ուղին: Երկաթուղու շինարարությունը, հավաստիացրեց Ջոզեֆ Բարկովսկին, կմեկնարկի 2016 թ., շահագործման կհանձնվի 2022 թ.: Ըստ նրա` ծրագրի իրականացումն իրատեսական է, և այն անպայման կյանքի կկոչվի:

Ու սկսվում է հարցականների շարքը
Ամեն ինչ, առաջին հայացքից, պարզ է, իդեալական ու մնում է միայն սկսել ու ավարտել նախագծի իրականացումը: Սակայն միայն առաջին հայացքից: Իրականում ծրագիրը բազմաթիվ անհայտներով հավասարում է:
Առաջին ուշագրավ դրվագն այս ամբողջ պատմության մեջ, այն է, որ «Ռոսիա ՖԶԵ»-ն գրանցված է Դուբայում, որը նույնիսկ մեր կառավարության սահմանած չափանիշներով, օֆշորային գոտի է համարվում: Ավելին` ինչպես ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց Բարկովսկին, ընկերությունը գրասենյակներ ունի նաև Սինգապուրում ու Վիրջինյան կղզիներում: Երկուսն է օֆշորային գոտիներ են:
Երկրորդ` ընկերությունն ընդամենը 6 տարվա պատմություն ունի, ու երբ ընկերության նախագահը նշում է, թե վերջին 4 տարիներին զբաղվել են ծրագրի իրագործելիության ուսումնասիրութամբ, ստացվում է, որ իր գոյության մեծ մասը նվիրել է «Հայաստանի հարավային երկաթուղու» ծրագրի կազմման աշխատանքներին: Ընդ որում, նշվում է, որ արդեն իսկ իրագործված ծրագրերի համար ծախսվել է մոտ 15 մլն դոլարին համարժեք գումար: Շատ հետաքրքիր է, որ մեր երկրում այդքան գումար ծախսած ընկերությունը դեռ իրավաբանական հասցե` գրասենյակ չունի, և նրա նախագահը ասուլիս է տալիս տրանսպորտի և կապի նախարարության շենքում:

Համացանցում «Ռոսիա ՖԶԷ» ընկերությունը հիշատակվում է միայն Հայաստանում երկաթուղային նախագծի հետ կապված տվյալներում: Ընկերության պաշտոնական կայքում նշված է, որ այն տրամադրում է ուղղակի և անուղակի ներդրումներ իրականացնելու հնարավորություններ և ապահովում ներդրողների, ֆոնդերի և ընտանիքների մասին տեղեկատվության գաղտնիությունը: Բայց բացի պաշտոնական կայքի ու էլփոստի հասցեից, այս ընկերության մասին տվյալներում չկա անգամ Դուբայի որևէ գրասենյակի հեռախոսահամար:

Երկաթուղու նախագծային փաստաթղթերի մշակումը, ՀՀ կառավարության տարածած պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն, կատարվել է Չինաստանի հաղորդակցության և շինարարության միջազգային պետական ընկերության (CCCC International) կողմից, որի պաշտոնական կայքում, սակայն, հայկական նախագծում ներգրավված լինելու մասին որևէ տեղեկություն չկա:

Ծրագրի իրագործման համար պահանջվող ամբողջ գումարը Հայաստանի պետական բյուջեի հետ համեմատելի մեծություն է: Ու դրա 60 տոկոսը, ինչպես հայտնեց Ջոզեֆ Բարկովսկին, նախատեսվում է ստանալ չինական բանկերից (30 տարով, տարեկան 3.5 տոկոս տոկոսադրույքով): Իսկ մնացած 40 տոկոսն ակնկալվում է, որ պետք է ներդնեն այդ երկաթուղով բեռնափոխադրումների իրականացմամբ շահագրգռված երկրները, օրինակ` Իրանը, Ռուսաստանը, Թուրքմենստանը, Հնդկաստանը և այլն:

Ըստ «Ռոսիա ՖԶԷ»-ի նախագահի` երկաթուղու կառուցման ֆինանսական ռիսկերը կրում է իր ղեկավարած ընկերությունը, պետական մասնակցություն կամ պետական երաշխիքներ նախագիծը չի ենթադրում:
Լրագրողների հարցին, թե ինչ բանկերի մասին է խոսքը, Բարկովսկին նշեց Չինաստանի արտահանման և ներմուծման բանկը, հավելելով, թե չինական այլ բանկեր ևս տրամադրում են նման երկարաժամկետ վարկեր խոշոր ազգային նախագծերի ֆինանսավորման համար: Սակայն նրա նշած բանկերը, որոնք ամբողջովին պետական են կամ էլ պետական մասնակցությամբ, խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծերը ֆինանսավորում են միայն պետական երաշխիքներով և միջպետական համաձայնագրերով:
Բարկովսկին չպատասխանեց նաև լրագրողներին խիստ հետաքրքրող հարցին` որքա՞ն է ընկերության կանոնադրական կապիտալը: Նա ասաց, որ դա նշանակություն չունի:
Ըստ Բարկովսկու, նախագծի իրականացման ժամկետը կախված կլինի ֆինանսավորման աղբյուրներից, ինչպես նաև` իր տարածքում երկաթգիծը շարունակելու Իրանի պատրաստակամությունից:
«Մենք պատրաստ ենք ստանձնել անգամ իրանական հատվածի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման փաստաթղթերի պատրաստումը: Եթե իրանական հատվածում երկաթուղի չկառուցվի, ապա Հայաստանում դրա կառուցումը կասկածի տակ կլինի: Իրանական կողմը պետք է երաշխիքներ տա, որ կյանքի չի կոչի Ռեշտ -Աստարա երկաթգիծը, որի դեպքում կնվազի հայկական հատվածով բեռնափոխադրումների ծավալը` կասկածի տակ դնելով ներդրումների վերադարձելիությունը»,- ասաց Բարկովսկին:

Թեև այս հարցը մասամբ կարելի է նաև լուծված համարել, քանի որ իրանական կողմը` ի դեմս Հայաստանում այդ երկրի արտակարգ և լիազոր դեսպան Մոհամմադ Ռեյիսիի, բազմիցս հաստատել է և վերջին անգամ էլ փետրվարի 14-ին ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարար Գագիկ Բեգլարյանի հետ հանդիպման ժամանակ վերահաստատեց իրանական կողմի պատրաստակամությունը` նշելով, որ երկաթուղու շինարարարական աշխատանքների մեկնարկին զուգահեռ` իրանական կողմը ձեռնամուխ կլինի իր հատվածում երկաթգծի կառուցմանը:
Դեսպանը, այդ հանդիպման ժամանակ, ընդգծելով «Հայաստանի հարավային երկաթուղի» ծրագրի իրագործման կարևորությունը ինչպես Իրանի, այնպես էլ Հայաստանի համար, շեշտեց, որ այն կարող է մեծապես նպաստել Սև ծովի նավահանգիստներից դեպի Պարսից ծոցի նավահանգիստներ կատարվող ապրանքաշրջանառության աճին:

Այս ամենով հանդերձ, այս ծրագրի իրատեսականության հետ կաված հարցերը չի կարելի լուծված համարել: Օրինակ, երբ ասուլիսի ժամանակ լրագրողները հետաքրքրվեցին, թե նախագծով սահմանված այն տեղամասերում, որտեղով պետք է անցնի երկաթգիծը, ընդերքի հետախուզական-երկրաբանական աշխատանքներ իրականացվել են, թե ոչ, Ջոզեֆ Բարկովսկին պատասխանեց` դեռ ոչ, երբ որ ֆինանսավորման աղբյուրների մեջ որոշակիություն մտնի, այդ ժամանակ կգան ու երկրաբանական հետազոտություններ կանեն:

Փաստորեն, դեռ վերջնականապես պարզ էլ չէ` ինչ ապարներ ունեցող, ինչպիսի աշխարհագրական տվյալներ ունեցող տեղանքներում պետք է իրականացվեն, օրինակ, թունելների փորման աշխատանքները: Այս առումով Բարկովսկին նշեց, որ ընդերքի առանձնահատկություններից ելնելով` ծրագրի արժեքը կարող է իջնել մինչև 2,4 մլրդ դոլար կամ աճել ու հասնել 4 մլրդ դոլարի: Ու թեև ավելի շատ հիմքեր կան մտածելու, որ այս ծրագրի իրագործումն անհավանական է թվում, միմիայն ուրախ կլինենք, եթե այն կյանքի կոչվի: Սա էլ ցույց կտա ժամանակը. 2022 թվականը սարերի ետևում չէ:

Փետրվարի 27-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 9,010,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 413.17 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 413.3 դրամ:

NASDAQ OMX Armenia

«Նաիրիտի» վերբացելը բավականին մեծ խնդիր է, որովհետև հումքը շատ թանկ է: Խնդիրը նաև գազի գինն է, ու քանի որ Ռուսաստանն է վերցնում իր վրա վերաբացելու հարցը, գուցե գազի գինը նվազեցնի, և կաուչուկ արտադրելը շահավետ դառնա: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց «Սոցիոմետր» սոցիոլոգիական կենտրոնի տնօրեն, սոցիոլոգ Ահարոն Ադիբեկյանը:

Այս առումով Ահարոն Ադիբեկյանը խելամիտ քայլ է համարում ՀՀ կառավարության ղեկավարի «Ռուսնևթի» հետ կնքած պայմանագիրը:

«Լավ է, որ մենք մեր մասնագետներին չենք կորցրել: Այդ 600 աշխատակիցներն այստեղ են: Եթե այս նախագիծն  իրականություն դառնա, մենք կունենանք աշխատատեղեր, և արդյունաբերությունը կաշխատի: Մնում է ռուսները գիտակցեն, որ քաղաքական ու ռազմավարական առումով «Նաիրիտը» կարևոր գործարան է»,-ասաց Ահարոն Ադիբեկյանը:

Սոցիոլոգի խոսքով` մենք երկու ձեռքով պետք է կողմ լինենք «Ռուսնևթի» հետ կնքած համաձայնագրին, նույնիսկ հարկային արտոնություններ տանք, որ նրանք կարողանան աշխատեցնել:

«Ե՛վ Ռուսաստանը, և՛ Չինաստանը չեն կարողանում նման քիմիական գործարանն այնպես աշխատեցնել, որ պայթյուններ չլինեն: Միայն հայերն են կարողանում նման գործարան շահագործել, գաղտնիք է, ոչ մեկին չեն ասում»,-ասում է Ահարոն Ադիբեկյանը:

Հարցին` արդյո՞ք ամբողջ հզորությամբ կաշխատի գործարանը, և ի՞նչ կլինի այսօրվա աշխատակիցների 15 ամսվա աշխատավարձերի հետ, սոցիոլոգը պատասխանեց. «Պետք է պայմանագրի մեջ լինի պարտքը փակելու պահանջը: Այսօր դժվար է որոշել, թե քանի  մարդ կաշխատի, քանիսը ոչ, որովհետև այդ ամենը կախված է շուկայի պայմաններից»: Ահարոն Ադիբեկյանը «Նաիրտի» փակման մեղքը Ղարաբաղ կոմիտեինն է համարում: «Երբ խոսք գնաց փակելու մասին, Նիկոլայ Ռիժկովն ասաց՝ ինչ ուզում եք արեք, բայց «Նաիրիտը» մի փակեք: Բայց Ղարաբաղ կոմիտեն լծվել էր մեր տունը քանդելուն ու փակում էր բոլոր ռազմավարական օբյեկտները: Իսկ մինչ այդ քիմիան շատ զարգացած էր Հայաստանում, մենք առաջին արհեստական կաուչուկ արտադրողն էինք Խորհրդային Միությունում»,-ասաց Ահարոն Ադիբեկյանը:

Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության հերթական նիստը, որը վարել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը:
Բացելով նիստը` ՀՀ վարչապետն անդրադարձել է Արարատյան դաշտի ջրօգտագործման ոլորտի տեսչական ստուգումներին, որոնց արդյունքում որոշ հարցադրումներ, բացահայտումներ են արձանագրվել: Խնդրի առնչությամբ պարզաբանում է տվել ՀՀ բնապահպանության նախարարը:
Արամ Հարությունյան. «Պարոն վարչապետ, վերջին օրերին իսկապես եղան մի շարք անհիմն, անհեթեթ մեկնաբանություններ: Ըստ էության, Արարատյան դաշտում մենք իրականացնում ենք ջրօգտագործման խնդիրների հետ կապված միջոցառումներ: Այդ մասին մենք բազմիցս հայտարարել ենք, համայնքներում, մարզպետարաններում քննարկումներ ենք արել և ներկայացրել այն ծրագիրը, որն իրականացնելու ենք, ընդ որում նաև օրենսդրական և մնացած բոլոր առումներով: Ըստ էության այն խնդիրը, որ արծարծվել է կապված «Արարատցեմենտ» գործարանի հետ, չի համապատասխանում իրականությանը: Բնականաբար, ես պետք է հայտարարեմ, որ համաձայն «Արարատցեմենտ» գործարանի կողմից 2013 թվականի դեկտեմբերին մեզ ներկայացված տեղեկության՝ գործարանն արտադրական նպատակով գործունեություն չի ծավալում: Բնականաբար, նաև ոռոգման սեզոնը դեռևս չի սկսվել, այդ իսկ պատճառով մենք թեստային անջատում ենք կատարել, կրկնում եմ, ցամաքուրդային համակարգից, որը նախատեսված է ջրային հորիզոնների իջեցման համար: Դրա արդյունքում մենք հայտնաբերել ենք մի շարք անօրինական ջրօգտագործողների, այդ թվում նաև ձկնաբուծական տնտեսություններ: Եվ եթե համեմատենք այդտեղ եղած ջուրը և գործարանի արտադրական նպատակով օգտագործվող ջուրը, կարելի է 200-ապատիկով համեմատել, այսինքն` գործարանն արտադրական նպատակով վայրկյանում օգտագործում է ընդամենը 16 լիտր ջուր, մինչդեռ այստեղ այդ համակարգերով այս պահի դրությամբ շուրջ 1500-2000 խմ ջուր է հոսում: Այստեղից պետք է անել մեկ եզրակացություն, որ մեր գործողություններն ուղղակի տալիս են իրենց արդյունքները և իմաստ չունի անհարկի այս գործառույթները քաղաքականացնել»:
Այնուհետև կառավարությունը ձեռնամուխ է եղել օրակարգի հարցերի քննարկմանը:

Հիմնվում է հերթական ազատ տնտեսական գոտին
Ընդլայնվում են լոլիկի, վարունգի և հոլանդական վարդի ջերմոցային տնտեսությունները
Հիմք ընդունելով «Էյ Ջեյ Էյ ազատ տնտեսական գոտի» ՓԲԸ-ի կողմից մասնավոր նախաձեռնությամբ «Էյ Ջեյ Էյ հոլդինգ» ՓԲԸ տարածքում ազատ տնտեսական գոտի (ԱՏԳ) ստեղծելու և այդ գոտու կազմակերպիչ ճանաչվելու համար ներկայացված հայտը, միջգերատեսչական գնահատող հանձնաժողովի եզրակացությունը, ՀՀ կառավարությունը որոշել է ստեղծել ԱՏԳ` «Էյ Ջեյ Էյ հոլդինգ» ՓԲԸ տարածքում (Երևան, Կաշեգործների փ. 70), օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, ոսկերչական, ակնագործական և ժամագործական ոլորտի միջազգային ընկերությունների ներգրավման միջոցով արտահանման ծավալների աճի, նոր աշխատատեղեր ստեղծելու և կայուն տնտեսական զարգացումը խթանելու նպատակով: Գործադիրը հաստատել է ԱՏԳ տարածքի սահմանագիծը, ՓԲԸ-ի ներկայացրած ԱՏԳ ստեղծելու գործարար ծրագիրը: Այս որոշմամբ նախաձեռնվում է ոսկերչական, ակնագործական և ժամագործական ընկերությունների արդյունաբերական եզակի քլասթերի ստեղծումը մեր երկրում, ոլորտի ԱՏԳ հիմնումը և դրա գործունեության մեկնարկի թույլատրումը: «Այս ծրագրին դուք տեղյակ եք, հարգելի գործընկերներ, քանի որ մի քանի անգամ մենք լուսաբանել ենք այն, – հարցի վերաբերյալ ասել է Տիգրան Սարգսյանը: – Նաև հիշում եք, որ Երևանում տեղի ունեցավ համաշխարհային ոսկերիչների մեծ համագումար, որի ժամանակ էլ այս հարցը քննարկվեց: Կարող ենք ասել, որ նախաձեռնությունը գալիս է մասնավոր հատվածից, և բավական երկար նախապատրաստվել ենք այս աշխատանքին: Ունենք լուրջ ներուժ: Այս ազատ տնտեսական գոտին հնարավորություն է տալու նաև, որպեսզի ամբողջ աշխարհից հայերը, որոնք զբաղվում են ոսկերչությամբ, Հայաստանում բացեն իրենց ձեռնարկությունները: Դրանք, իհարկե, կլինեն փոքր ձեռնարկություններ, բայց, ինչպես նախարարը նշեց, ենթադրվում է, որ կստեղծվի հազարից ավելի աշխատատեղ, իսկ դա նշանակում է, որ աշխատուժի նկատմամբ լինելու է մեծ պահանջարկ»:
Մեկ այլ որոշմամբ կառավարությունը «Էկոտոմատո» ՓԲԸ կողմից իրականացվող ներդրումային ծրագրով ներմուծվող 300 մլն դրամը գերազանցող արժեքով ապրանքների ԱԱՀ վճարման ժամկետը հետաձգել է մինչև 2017թ. փետրվարի 25-ը: Ընկերությունը, որը զբաղվում է հոլանդական բարձրակարգ վարդերի աճեցմամբ և իրացմամբ, արդեն հաջողությամբ իրականացրել է ներդրումային երկու ծրագիր: Այս ծրագրով 3 հեկտարով ընդլայնվելու է գործող ջերմոցային տնտեսությունը, ստեղծվելու են նոր աշխատատեղեր:
ԱԱՀ վճարման ժամկետը երկարաձգելու որոշում է կայացվել «Բիո գրուպ» ՍՊԸ կողմից ներմուծվող 300 մլն դրամը գերազանցող ապրանքների վերաբերյալ: Ընկերությունը հիմնադրվել է 2013թ. և Կոտայքի մարզի Ջրվեժ համայնքում կառուցում է ջերմոցային տնտեսություն, որը հոլանդական տեխնոլոգիայով տարեկան արտադրելու է շուրջ 700 մլն դրամի լոլիկ և վարունգ:

Անկողնային խնամք ստացող անձանց պայմանները կբարելավվեն
Պայքար կմղվի այգիների վնասատուների դեմ
Տարածք է տրամադրվում երկրապահ կամավորականների միությանը
ՀՀ կառավարությունն իր որոշմամբ թույլատրել է սկսել Երևանի թիվ 1 տուն-ինտերնատի տարածքում անկողնային խնամք ստացող անձանց սպասարկման նպատակով կառուցվելիք նոր մասնաշենքի նախահաշվային փաստաթղթերի մշակումը և բացել ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության արտաբյուջետային միջոցների բանկային հաշիվը: Նոր մասնաշենքի կառուցման նպատակով Քուվեյթի Պետությունը տրամադրում է մեկ միլիոն ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամի չափով նվիրաբերություն: Շինարարությունը պետք է սկսվի ս.թ.ապրիլին և տևելու է մեկ տարի: Նոր մասնաշենքը կկոչվի Քուվեյթի Պետության անունով:
ՀՀ ԳՆ սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության 2013թ. իրականացրած ուսումնասիրությամբ Արմավիրի մարզի Աղավնատուն և Գայ համայնքների խաղողի 0.77 հա այգետարածքում հայտնաբերված որդալվիճի դեմ պայքարի միջոցառումներ իրականացնելու համար գործադիրը հատկացրել է մոտ 8 մլն դրամ:
Գործադիրը որոշել է կառավարության ավելի վաղ ընդունած «Գույք օտարելու մասին» որոշմամբ գույքի վաճառքից առաջացած գումարը որպես ընթացիկ դրամաշնորհ տալ «Սևան-Հրազդանյան-ջրառ» ՓԲԸ-ին` նպատակ ունենալով բարելավել ընկերության ֆինանսական վիճակը:
ՀՀ կառավարությունը «Ա.Ի.Ալիխանյանի անվան գիտական լաբորատորիա» հիմնադրամից 50 մլն դրամով ձեռք է բերել հիմնադրամին սեփականության իրավունքով պատկանող 275 քառ. մետր մակերեսով տարածքը և հողամասի բաժնային մասը և նվիրաբերել «ՀՀ Երկրապահ կամավորականների միություն» ՀԿ-ին: Որոշումն ընդունելիս հաշվի է առնվել կազմակերպության կողմից իրականացվող ազգանվեր և մատաղ սերնդի դաստիարակությանն ուղղված գործունեությունը:

Նպատակը հիվանդությունների բուժման արդյունավետության բարձրացումն է
Ֆինանսական աջակցություն կստանան ջրօգտագործողների ընկերությունները
Թվային հեռուստատեսային հեռարձակումը կսկսվի 2015 թ. հունիսի 1-ին 
ՀՀ կառավարությունը հաստատել է `
-ՀՀ առողջապահության նախարարության տուբերկուլոզի, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի, «Առողջապահական համակարգի հզորացում» դրամաշնորհային ծրագրերի արտաբյուջետային հաշիվների միջոցների ծախսման 2014թ. նախահաշիվները,
-բնապահպանական ծրագրերի մշակման կամ նախագծման կարգը,
-Մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային ռազմավարությունից բխող միջոցառումների ծրագիրը,
-ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի զարգացման 2014թ. համալիր ծրագիրը, որով նախատեսվում է զգալիորեն բարելավել հաճախորդների սպասարկման որակը, պարզեցնել ընթացակարգերը, կրճատել դիմումների սպասարկման ժամանակը,
-ոռոգման համակարգերի հիմնանորոգման 2014 թ. ծրագիրը, 2014 թ ընթացքում ըստ ջրօգտագործողների ընկերությունների պետական ֆինանսական աջակցության չափաքանակները,
-ՀՀ տարածքում վերգետնյա թվային հեռուստահեռարձակման համակարգի ներդրման գործընթացի իրականացման ծրագրի կատարման միջոցառումների ժամանակացույց հաստատելու որոշման փոփոխությունը, որի համաձայն ակնկալվում է 2015թ. հունիսի 1-ից ապահովել Եվրոպական միասնական ստանդարտի թվային հեռուստատեսային հեռարձակում:
ՀՀ կառավարությունը սահմանել է էլեկտրոնային եղանակով հարկային հաշիվների դուրս գրման որոշման լրացումները, որոնցով կապահովվի նոր սերնդի հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների միջոցով էլեկտրոնային եղանակով հարկային հաշիվների դուրս գրման հնարավորությունը:

Համապատասխանեցվում է Հայաստանի և Մաքսային միության երկրների օրենսդրությունը
Կներդրվեն սահմանների կառավարման եվրոպական չափանիշներ
Կառավարության որոշմամբ «Անկախ Պետությունների Համագործակցության մասնակից պետությունների զինված ուժերի միջև ինժեներական ապահովման ոլորտում համագործակցության մասին» համաձայնագրի իրականացման իրավասու մարմին է նշանակվել ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը:
Գործադիրը հավանություն է տվել «Սարքավորումների տրամադրում Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի սահմանին գտնվող Բագրատաշեն և Սադախլո պետական սահմանի անցման կետերին և դրանց կարողությունների զարգացում» ծրագրին, որի նպատակն է ներդնել սահմանների համալիր կառավարման եվրոպական չափանիշներ, որոնք ուղղված են միջազգային առևտրի և տարանցիկ փոխադրումների խթանմանը, մարդկանց միջսահմանային շարժի ակտիվացմանը:
Կառավարությունը Բելառուսի Հանրապետությանը թույլատրել է Կոտայքի մարզի Առինջ գյուղում սեփականատիրոջից սեփականության իրավունքով ձեռք բերել 0,3747 հա հողամաս` դեսպանության տեղակայման համար:

Օրենսդրական փոփոխության նախագիծը կընդունվի կառավարության առաջարկներն ընդունելու դեպքում
Նպաստի խնդրին կարելի է անդրադառնալ 2015թ. պետբյուջեի քննարկման ժամանակ
Նիստում քննության է առնվել «Պետական նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու օրենքի նախագիծը, որն օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրել են ՀՀ Ազգային ժողովի մի խումբ պատգամավորներ: Օրենքի 24-րդ հոդվածի համաձայն երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստ չի նշանակվում, եթե երեխան մահացած է ծնվել: Նկատի առնելով, որ երբեմն կենսաբանորեն բարդ է սահմանազատել` երեխան մահացած է ծնվել, թե մահացել է ծնվելուց անմիջապես հետո, նախագծով առաջարկվում է հոդվածի 3-րդ մասն ուժը կորցրած ճանաչել: Սկզբունքորեն ընդունելով արծարծված խնդրի կարգավորման անհրաժեշտությունը` գործադիրն անհրաժեշտ է համարում միանվագ նպաստի նշանակման և վճարման առանձնահատկությունները քննարկել և հստակեցնել նախագծի հեղինակների հետ:
ՀՀ կառավարությունը քննարկել է «Պետական նպաստների մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքի նախագիծը, որի ընդունման դեպքում ՀՀ 2015թ. պետբյուջեում մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ սահմանելու համար լրացուցիչ անհրաժեշտ կլինի 15.8 մլրդ դրամ: Գործադիրը նախագիծն օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրած ԱԺ մի խումբ պատգամավորներին առաջարկել է օրինագծին անդրադառնալ ՀՀ 2015թ. պետբյուջեի նախագծի քննարկման ժամանակ:
Օրենքների նախագծերը և կառավարության եզրակացությունները սահմանված կարգով կներկայացվեն ՀՀ Ազգային ժողով:

Գործատուների միության  նախագահ Գագիկ Մակարյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ տեղեկացրեց, որ գազի և էլեկտրաէներգիայի թանկացումը խիստ նվազեցրել է հայկական ապրանքների վաճառքն արտերկրում: Թարմ մրգերի, բանջարեղենի դեպքում էներգակիրների թանկացումն էականորեն չի ազդում գնի վրա, սակայն պահածոների և այլ ապրանքերի դեպքում ստիպված են բարձր գներով արտահանել, ինչի հետևանքով էլ հայկական ապրանքը դրսում պահանջարկ չի ունենում:

Գագիկ Մակարյանի կարծիքով` «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունը պետք է վերանայի գազի գնի վերաբերյալ իր որոշումը:

«Մասիս քաղաքում գործող «Ալիշան» պահածոների գործարանը, որն իր արտադրանքը արտահանում է ԱՊՀ երկրներ, գազի սակագնի բարձրացման պատճառով ստիպված էր փակվել: «Գազպրոմ Արմենիա»-ն պետք է հասկանա, որ իր գործելաոճը խանգարում է հայկական տնտեսության զարգացմանը և, եթե Ռուսաստանը բարյացակամ է վերաբերվում Հայաստանին, ապա պետք է գազի գինն իջեցնի»,- ասաց Գործատուների միության նախագահը` հիշեցնելով, որ հենց սկզբից Հայաստանի և Ռուսաստանի նախագահները հայտարարել էին, որ գազի գինը չի փոխվի, եթե Հայաստանն անդամակցի Մաքսային միությանը:

Փաստորեն, «Ալիշան» գործարանը միակ տուժած ընկերությունը չէ: Գործատուների միությանն արդեն մի շարք ընկերություններ են դիմել, որոնք բողոքում են «Գազպրոմ Արմենիա»-ի անօրինական քայլերից: Գագիկ Մակարյանի խոսքով` իրենք այս պահին բանակցում են Գազպրոմի հետ և համաձայնության չգալու դեպքում կբարձրաձայնեն բոլոր խախտումների մասին:

 Անկախ

Փետրվարի 26-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 7,050,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 413.01 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 413.15 դրամ:

NASDAQ OMX Armenia

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանն այսօր աշխատանքային այցով Շիրակիմարզում էր,ուր նախ մասնակցել է մարզխորհրդի նիստին,անդրադարձել հանրապետությանգյուղատնտեսության մեջ նախորդ տարվա ձեռք բերված բարձր արդյունքներին , վերջիններիսհամատեքստում նաև Շիրակի մարզում ապահովված որոշակի առաջընթացին, ինչպես նաև ընթացիկտարվա խնդիրներին և առաջնահերթություններին: Նախարարը հատուկ անդրադարձել է պետականաջակցության ծրագրերին, նշել, որ հանրապետության նախագահի հանձնարարությամբ ,այս տարինույնպես մատչելի գներով գյուղացիական տնտեսությունները կստանան սերմացու, պարարտանյութ ևդիզելային վառելիք: Շարունակվում է նաև ցածր տոկոսադրույքներով գյուղացիներին վարկավորելուքաղաքականությունը: Այս ամենը, ըստ նախարարի, հնարավոր են դարձնում կրկնելգյուղատնտեսության զարգացման նախորդ տարվա բարձր ցուցանիշները:

Խոսելով «Համայնքների գյուղատնտեսական ռեսուրսների կառավարման և մրցունակության» վարկայինծրագրով մարզի 9 համայնքներում հիմնադրված արոտօգտագործողների սպառողականկոոպերատիվների մասին,Սերգո Կարապետյանը նշել է, որ կարճ ժամանակում վերջիններս ապացուցելեն իրենց տնտեսական շահավետությունը,ուստի և անչափ կարևոր է նշված ծրագրիշարունակելիությունը մարզում: «Առավել մրցունակ ու կայուն անասնապահական համակարգերիկայացմանն օժանդակելու համար ,ընթացիկ տարում նախատեսվում է խնայված միջոցների հաշվինՇիրակի մարզի ևս 3 համայնքներ ընդգրկել նշված ծրագրում»-նշել է նախարարը:

Այնուհետև նախորդ տարվա լավ աշխատանքի ու բարձր արդյունքների համար նա«Գյուղատնտեսության նվաճումների» ոսկե մեդալներով պարգևատրել է Շիրակի մարզպետարանիգյուղատնտեսության և բնապահպանության վարչության պետ Մովսես Մանուկյանին և Բասենհամայնքի ղեկավար Համլետ Պետրոսյանին:Մարզի գյուղատնտեսության մի շարք առաջավորներարժանացել են գյուղատնտեսության նախարարության շնորհակալագրերի:

Օրվա երկրորդ կեսին նախարարը մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակյանի հետ այցելել է Կառնուտ համայնքումգտվող «Գաբոյան Մուշեղ» ՍՊԸ-ի անասնապահական համալիր,ուր ծանոթացել է նաև կարտոֆիլիսերմացուի զտման ու ցանքին նախապատրաստելու աշխատանքներին:

Այցելության վերջին կանգառը Բասեն համայնքում գործող արոտօգտագործողների կոոպերատիվն էր,ուր նախարարը ծանոթացել է պետական աջակցության ծրագրով ստացված գյուղատնտեսականտեխնիկայի օգտագործման արդյունավետությանն ու հնարավորություններին, զրուցել կոոպերատիվիանդամների հետ:

Անկախ

Փետրվարի 25-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 6,500,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 413 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 413 դրամ:

 Անկախ

2014-ին գնաճի կանխատեսումները հավանական բաշխմամբ են ներկայացվում, քանի որ տարվա ընթացքում տեղի ունեցող իրադարձությունները կարող են գնաճի կանխատեսման հետագիծը շեղել: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ խոսելով Կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության ծրագրից` տեղեկացրեց ԿԲ խորհրդի անդամ Արթուր Ստեփանյանը:

Անդրադառնալով Մաքսային Միությանն անդամակցության հետևանքով մաքսատուրքերի հնարավոր փոփոխություններին` Արթուր Ստեփանյանը նշեց, որ  Մաքսային Միությանն անդամակցելու գործընթացը դեռևս շարունակվում է, բանակցային փուլում է այն ապրանքատեսակների ցանկը, որոնց մաքսատուրքերը հնարավոր է բարձրանան:

«Մաքսային միությանը միանալու պահին չի ենթադրվում, որ Հայաստանի մաքսատուրքերը կհամապատասխանեն Մաքսային Միության մաքսատուրքերին: Այստեղ դեռևս անորոշ է, թե որքա՞ն հավելյալ գնաճ կարող է առաջանալ: Այնուամենայնիվ, գնաճ կառաջանա, թե ոչ, Կենտրոնական բանկի և Կառավարության գնաճի թիրախը Հայաստանի համար 4 % է սահմանել, և գնաճը կառավարվելու է այս մակարդակում»,- ասաց Արթուր Ստեփանյանը:

Հարցին` ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ ռուբլու արժեզրկումը մեր ազգային արժույթի վրա` ԿԲ խորհրդի անդամը պատասխանեց, որ շատ զարգացող երկրներ տնտեսական աճի տեմպերի թուլացում են ունենում, և նրանց արժույթները արժեզրկվում են հինական արժույթների համեմատ: Այս առումով ԿԲ-ն մոնիտորինգի տակ է պահում այն զարգացումները, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ ՀՀ տնտեսության վրա:

«Դեռևս հունվարի վերջի և փետրվարի առաջին կեսի տվյալներով` բացասական առումով փոփոխություն չկա: Միակ բացասական բանը, թերևս, մեր փոխարժեքի արժեզրկումն է, ինչը վճարային հաշվեկշռի սեզոնայնությամբ պայմանավորված` մշտապես այդ ամիսներին հանդիպող երևույթ է: Այն մի փոքր ավելացել է ռուբլու արժեզրկման ֆոնին: Այստեղ որևէ արտառոց երևույթ դեռևս չկա»,- ասաց Արթուր Ստեփանյանը:

 Անկախ

ՀՀ կառավարության կենտրոնում այսօր կայացած հերթական ասուլիսի թեման վերաբերում էր Մաքսային միությանն անդամակցելու նպատակով ՀՀ ֆինանսների նախարարության, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի, ՀՀ ԿԲ-ի իրավասությունների շրջանակում իրականացվող աշխատանքներին:
ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ, Մաքսային և հարկային, Մակրոտնտեսական քաղաքականության և Մաքսատուրքերի բաշխման հարցերի աշխատանքային խմբերի ղեկավար Սուրեն Կարայանը նշել է, որ ուսումնասիրվել են Մաքսային միության մաքսային օրենսդրությունը և այն հարկային հարաբերությունները, որոնք կարգավորվում են Մաքսային միության շրջանակում: Անդրադառնալով հարկային հարաբերություններին` նա հայտնել է. «Այստեղ խնդիրը մի փոքր այլ է: Երբ որ մենք միանում են ՄՄ-ին, ապա անուղղակի հարկերի գանձման մասով որոշակի փոփոխություններ պետք է իրականացնենք»:
ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ, Դրամավարկային և արժութային հարցերի աշխատանքային խմբի ղեկավար Արթուր Ստեփանյանի խոսքով` ՄՄ երկրները տարբեր արժութային սահմանափակումներ ունեն, և վերջիններս էլ համաձայնագիր են ստորագրել ժամանակի ընթացքում այդ սահմանափակումները վերացնելու ուղղությամբ: «Արժութային քաղաքականության, օրենսդրության համապատասխանեցման, դրամավարկային քաղաքականությունների հարմոնիզացիայի հետ կապված որևէ խնդիր այս պահին Հայաստանի Հանրապետությունը չունի»,-ընդգծել է Արթուր Ստեփանյանը:
Ֆինանսական մոնիթորինգի կենտրոնի ղեկավար, Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման (լվացման) և դրամական միջոցների տեղափոխման ժամանակ ահաբեկչության ֆինանսավորման հակազդման հարցերով աշխատանքային խմբի ղեկավար Դանիել Ազատյանը նշել է, որ այս պահի դրությամբ էլ ՀՀ օրենսդրությունը պատշաճ կարգավորում է այդ հարցերը, սակայն նախատեսվում են օրենսդրական որոշ փոփոխություններ: «Փոփոխությունները հիմնականում տեխնիկական բնույթ են կրելու և համապատասխանեցվելու են ՄՄ-ի կողմից սահմանված խաղի ընդհանուր կանոններին»,-հայտնել է Դ.Ազատյանը:
Մաքսային միությանն անդամակցելու նպատակով ՀՀ պետական եկամուտների կողմից համակարգող աշխատանքները վերաբերում են մաքսային հաշվառման ոլորտում տեղեկատվության փոխանակմանը և մաքսակետերի արդիականացմանն ու նույնականացմանը: «Սահմանային անցումային կետերի հետ կապված այսօրվա իրավիճակը բավարար է համարվում այս պահին ՄՄ անդամակցելու համար: Եվ դա Եվրասիական տնտեսական հանձանաժողովի փորձագետների եզրակացությունն է: Եթե հաշվի առնենք նաև այն հանգամանքը, որ հիմա մենք սկսել ենք սահմանների արդիականացման ծրագրերը, ապա եզրակացությունը մեկն է, որ աշխատանքների ավարտից հետո մենք կունենաք ավելի բարձր պահանջներին բավարարող մաքսակետեր և սահմանային անցակետեր»,– ասել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի տեղակալ, Մաքսային տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և մաքսային անցակետերի ն ներկայացված պահանջների ուսումնասիրության հարցերի աշխատանքային խմբի ղեկավար Վախթանգ Միրումյանը:

Փետրվարի 24-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 4,980,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 412.9 դրամ մեկ ԱՄՆդոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 412.8 դրամ:

 Անկախ

Մաքսային միությանն անդամակցելու նպատակով ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության իրավասությունների շրջանակներում իրականացվող աշխատանքներին էր նվիրված ՀՀ կառավարության կենտրոնում այսօր կայացած մամուլի ասուլիսը:
Ինչպես նշել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ, Գյուղատնտեսության հարցերի աշխատանքային խմբի ղեկավար Գրիշա Բաղյանը, Հայաստանի` Մաքսային միության անդամակացելը հնարավորություն կտա դյուրացնել և ընդլայնել գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանումը, կնպաստի արտահանման ծավալների աճին:
ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության ղեկավարի տեղակալ, Սանիտարական, ֆիտոսանիտարական, անասանաբուժական հարցերի աշխատանքային խմբի ղեկավար Լուսինե Դավթյանը նշել է, որ քննարկվում են այն մեխանիզմները, որոնք թույլ կտան տեղական արտադրողներին ավելի հեշտ և արագ իրականացնել իրենց արտադրանքի իրացումը Մաքսային միության երկրներում:

Կենտրոնական բանկը հրապարակել է 2013-ի չորրորդ եռամսյակի և 2014-ի առաջին եռամսյակի դրամավարկային քաղաքականության կատարման հաշվետվությունը:

Դրամավարկային քաղաքականության վարչության պետ Վահագն Գրիգորյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նշեց, որ 2013 թվականն ավարտվեց 5.6 տոկոսային կետ գնաճով, և արդեն հունվարին 12-ամսյա գնաճը կազմեց 5.5 տոկոսային կետ՝ ընդհուպ մտնելով տատանումների թույլատրելի միջակայքի մեջ:

“Մեր կանխատեսումներով՝  2014-ին 12-ամսյա գնաճը շարունակելու է նվազել՝ մոտենալով մեր նպատակին` 4 տոկոսին: 12-ամսյա գնաճը նույնիսկ նվազելու է մինչև տատանումների թույլատրելի միջակայքի ստորին սահմանը` պայմանավորված նախորդ տարվա 3-րդ եռամսյակի սակագների բարձրացման ազդեցության վերացմամբ”,- ասաց Վահագն Գրիգորյանը:

Դրամավարկային քաղաքականության վարչության պետն անդրադարձավ նաև Դրամավարկային քաղաքականության ծրագրի արտաքին կանխատեսումներին, համաձայն որոնց՝ արտաքին աշխարհում, մասնավորապես ԱՄՆ-ում, ԵՄ-ում, ՌԴ-ում, տնտեսությունը դանդաղորեն վերականգնվում է:

“ՌԴ-ում մեր կանխատեսմամբ՝ տնտեսական աճի տեմպերի թուլացումն ավարտվել է և այդ շրջանակներում պարենային և հումքային ապրանքային շուկաներում մենք գնաճային զարգացումներ չենք սպասում: Արտաքին գնաճային ճնշումներ չենք կանխատեսում”,- ասաց Վահագն Գրիգորյանը:

Անդրադառնալով ներքին շուկայի կանխատեսումներին՝ Վահագն Գրիգորյանը նշեց, որ ներքին շուկայում մասնավոր սպառումն ու մասնավոր ներդրումներն այս տարի արագանալու են: Մասնավոր սպառումը հասնելու է 5 և ավելի տոկոսի, մասնավոր ներդրումները՝ մոտ 4 տոկոսի:

“Արտահանումը և ներմուծումը պահպանելու են իրենց աճի տեմպերը, արտահանման տեմպերն ավելի բարձր, քան ներմուծման տեմպերը: Ակնկալում ենք, որ դրսից եկող տրանսֆերտները կպահպանվեն աճի տեմպերի նույն շրջանակներում”,- ասաց Վահագն Գրիգորյանը:

ԿԲ կանխատեսումներով՝ 2014-ին ՀՆԱ-ի աճը կատատնվի 5.4-ից 6.1 տոկոսի շրջանակներում: Ներքին տնտեսությունում մասնավոր հատվածից գնաճային նշումներ չեն ակնկալվում:

“Գնաճի որոշակի ազդեցություն կնկատվի պետական հատվածի կողմից, քանի որ այս տարվա պետական բյուջեի դիֆիցիտը փոքր ինչ ավելի բարձր է, քան նախորդ տարի: Սակայն, հաշվի առնելով նաև պետական հատվածի ազդեցությունը, գնաճի կանխատեսումներն ավարտվում են 4 տոկոսի շրջանակներում”,- ասաց Վահագն Գրիգորյանը:

Անկախ

Ինչքանո՞վ է կառույցը գործում հօգուտ սպառողների

Տարիներ առաջ ՀՀ քաղաքացիները ֆինանսական ոլորտում ծագած ամենատարբեր խնդիրներով դիմում էին Կենտրոնական բանկին: Նրանց գույքային պահանջների վերաբերյալ գրությունները սովորաբար մերժվում էին, և շարունակ տրվում էր այն պատասխանը, թե տվյալ խնդիրը դուրս է ԿԲ -ի իրավասությունից: Հարց էր ծագում, թե ո՞ւմ իրավասությունն է քննել հաճախորդների բողոքները և լուծել ծագած գույքային վեճերը քաղաքացիների և բանկերի, վարկային կազմակերպությունների և ապահովագրական ընկերությունների միջև, մանավանդ, երբ մեծ էր վնասի չափը:

Աշխարհի գրեթե բոլոր զարգացած երկրների ֆինանսական ոլորտում ծագած վեճերը լուծվում են հատուկ կառույցների` օմբուդսմանների, մեդիատորների և արբիտրների միջոցով: 2008-ից մեր երկրում ընդունվեց «Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի մասին» օրենքը, և հաշտարարն իր մասնագիտական գործունեությունը սկսեց իրականացնել 2009-ի հունվար ամսից:

Արդեն 5 տարի է, ինչ մեր երկրի ֆինանսական շուկայում սպառողների իրավունքներն ու շահերը, կարելի է ասել, պաշտպանված են կամ ավելի ճիշտ` մասամբ պաշտպանված են: Ի դեպ, գրասենյակի հիմնադրման առաջին տարիներին մտավախություն կար, որ համակարգը չի գործի և չի արդարացնի քաղաքացիների ակնկալիքները: Վստահություն չկար: Բացի այդ, քիչ էին ֆինանսական միջնորդությունները, և քաղաքացիները շատ քիչ տեղեկություններ ունեին ֆինանսական կառույցների և նրանց գործառույթների վերաբերյալ: Գրասենյակի աշխատակիցները հիշում են, թե ինչպես են իրենց գործունեությունը սկսել ճանաչողության բացակայության և կառույցի նկատմամբ հասարակության թերահավատության պայմաններում: Սակայն, այսօր կարելի է ֆինանսական օմբուդսմանի ինստիտուտը որոշ չափով կայացած համարել, քանի որ մշտապես բողոքներ լինում են քաղաքացիների կողմից, նույնիսկ` ճիշտ հասցեագրված:

Եթե 2009-ին հասարակության միայն 12 տոկոսն էր իրազեկված հաշտարարի մասին, և ստացված բողոքների 70 տոկոսը հասցեագրված չէին գրասենյակի գործունեությանը, ապա տարիների ընթացքում հնարավոր եղավ բարձրացնել քաղաքացիների գրագիտությունն ու կողմնորոշվելու կարողությունը: Տարեցտարի աճել են հաճախորդների բողոքները և քննության ընդունված պահանջները: Այսպես, 2010 թ. հաճախորդների բողոքների թիվը, 2009 թ. համեմատ, ավելացել է 70 տոկոսով, իսկ քննված պահանջները` 93 տոկոսով: 2011 թ. բողոքներն աճել են 25 տոկոսով, իսկ 2012 թ.` 46 տոկոսով: 2013 թ. նույնպես, նախորդ տարվա համեմատ, բողոքների մեծ աճ է արձանագրվել` 53 տոկոսով:
Ընդհանուր առմամբ ո՞ր կառույցներին են ուղղված եղել դիմում-բողոքները, և դրանցից քանիսի՞ն է ընթացք տրվել:
2009-2014 թթ. ֆինանսական կազմակերպությունների դեմ ուղղված բողոքներն ու գրավոր պահանջները կազմել են 5310, որոնցից քննության ենթակա են եղել 1566-ը: Իսկ 2003 բողոքները հնչել են նախորդ տարում, որոնցից ընթացք է տրվել 818-ին:

Պահանջների քննության ընթացքում հատուցված ընդհանուր գումարը կազմել է մոտ 423 մլն դրամ: Իսկ հօգուտ հաճախորդների գործերի ելքերը կազմել են 68 տոկոս: Նախորդ տարում, ըստ վիճակագրության, ընդունված և քննության առնված բողոքների հասցեատերերի «առյուծի բաժինը» կազմել են ապահովագրական ընկերությունները: Միայն անցած տարի այս ուղղությամբ գրասենյակ է դիմել 591 քաղաքացի: 208 դիմում- բողոք ուղղված է եղել բանկերի, 6-ը` գրավատների, 5-ը` վարկային կազմակերպությունների դեմ:
Գրասենյակ դիմած բոլոր քաղաքացիներին տրամադրվում է խորհրդատվություն: Անհրաժեշտության դեպքում ենթակա բողոքները կա՛մ ուղղարկվում են քննության, կա՛մ հասցեագրվում այլ կառույցների:
Ֆինանսական հաշտարարի գրասենյակի ղեկավար Փիրուզ Սարգսյանի տեղեկացմամբ` բոլոր բողոքները ենթարկվում են նախնական ուսումնասիրության: Պահանջներն ընդունող մասնագետները տվյալների միասնական բազայում գրանցում են բոլոր բողոքները և հաճախորդներին տալիս են մանրամասն պարզաբանում: Մասնագետների խորհուրդն ուսումնասիրում է բոլոր փաստացի հանգամանքները, այնուհետև` նեգրավում փորձագետներին: Առավելագույնը 28 աշխատանքային օրվա ընթացքում հաշտարարը որոշում է կայացնում պահանջը բավարարելու կամ մերժելու մասին: Գործերի բացասական ելքերի դեպքում, խնայելով հաճախորդների ժամանակը, պահանջը չի ընդունվում քննության:

Հաշտարարը նշեց, որ բողոքները ստացվում են տարբեր եղանակներով` թե՛ հեռախոսազանգերով, թե՛ այցելություններով և թե՛ համացանցով:

Փիրուզ Սարգսյանի խոսքով` մի կողմից լավ է, որ մեծացել է գրասենյակի նկատմամբ քաղաքացիների վստահությունը, հետևաբար նաև ֆինանսական միջնորդությունը, մյուս կողմից` խնդիրներ չէին առաջանա բավարար գիտելիքներ ունենալու պարագայում: Նա կարծում է, որ եթե մարդիկ լիարժեք ծանոթ լինեն ֆինանսական գործառույթներին և իմանան իրենց իրավունքներն և պարտավորությունները, ապա հնարավորինս զերծ կմնան առաջացող խնդիրներից: Ուստի, նրանց իմացությունը բարձրացնելու համար 2011-ից մշակվել և իրականացվում է Սպառողների ֆինանսական կրթության և իրազեկության բարձրացման ծրագիրը:
Լ.Ն

Անկախ