Հայտնի մահմեդական հոգևորական Յուսուֆ ալ-Քարադավին կոչ է արել սունի մահմեդականներին միանալ Սիրիայի վարչակարգի դեմ պայքարող  ապստամբներին:

Արդեն մի քանի օր է Ստամբուլում շարունակվում են զանգվածային ցույցերը Թաքսիմի «Gezi» այգու քանդման դեմ, որոնք վերածվել են հակակառավարական ելույթների: Թուրքիայի կենտրոնական քաղաքում տեղի ունեցող իրադարձություններին հետևում են նաև միջազգային լրատվամիջոցները: Հետաքրքրական է, որ արաբական առաջատար «El Cezire» հեռուստաընկերությունը Թաքսիմում տեղի ունեցող իրադարձությունները
ուղիղ եթերով հեռարձակելիս, թղթակիցը օգտագործել է «Թուրքական գարուն» արտահայտությունը:
Անգլիայում ամենակարդացվող «Guardian» հանդեսը ստամբուլյան իրադարձությունների մասին իր լուրերին տվել է «Ստամբուլի ցուցարարները Թուրքական գարնան սերմերն են ցանում» վերնագիրը՝ մասնավորապես նշելով. «Այս ցույցերը Թուրքիայի համար սովորական չեն, քանի որ երիտասարդ, թե տարեց, աջ հայացքների տեր, թե ձախ, թյուրքիզմի, թե քուրդիզմի հետևորդ, բոլորը համախմբվել են»:
Գերմանական «ZDF» հեռուստաալիքը ողջունել է Թաքսիմում ընթացող բնության համար պայքարը՝ նշելով. «Թուրքերը, որոնց բարբարոս էինք անվանում, պատերազմում են բնության համար և եթե թուրքերը պայքարեն, ապա իրադրությունը կփոխվի»: Ամերիկյան «Washington Post» թերթն ու ֆրանսիական «France 24»-ը գրել էին, որ Ստամբուլի կենտրոնում այգու պահպանման համար սկսված ցույցերը գնալով վերածվում են հակակառավարական ելույթների:
Այնուհանդերձ մի շարք վերլուծաբանների կարծիքով «Gezi» այգին միայն պատրվակ էր, որպեսզի Էրդողանի վարչակարգից դժգոհ ազգաբնակչությունը դուրս գա իր բողոքի խոսքն ասելով և հավանականություն կա, որ այն կվերածվի մի հեղափոխական ալիքի՝ «Թուրքական գարնան», որին ոչ ոք չէր հավատում:

Լեդի Գագայի ակրիլե եղունգներից մեկը համերգի ժամանակ աշխատախմբի անդամներից մեկը վերցրել էր և հետագայում աճուրդային կայքում վաճառել ավելի քան 12,000 դոլարով:

Ոսկե փոքրիկ գնդիկներով զարդարված սև գույնի եղունգը երգչուհին կրել էր Իռլանդիայի Դուբլին քաղաքում 2012թ-ին իր համերգի ժամանակ:

Փոքրիկ «հուշանվերի» կողքին ցուցադրված էր նաև բեմի վրա ելույթ ունեցող Լեդի Գագայի նկարը, որտեղ երևում է, որ նրա եղունգներից մեկը իրոք բացակայում է:

Որպես այլ ապացույցներ աշխատախմբի անդամը կցել էր նաև ստադիոնի աշխատակազմի տեղեկագիրքը, միջոցառման ժամանակ օգտագործված թևնոցը և Լեդի Գագայի տուրի ընթացքում նրա աշխատախմբի անդամների կրած սպորտային մոխրագույն շապիկը:

Եղունգի հետ կար նաև մեկ այլ նկար, որտեղ Լեդի Գագան նույն եղունգներով պատկերված է Իռլանդիայում հանդես գալուց առաջ Նյու Յորքի համերգի ժամանակ, այդտեղ ոչ մի բացակա եղունգ չկար:

Աշխատախմբի անդամը տեղեկացրել է, որ ինքը եղունգը պատահաբար նկատել էր բեմի վրա և սկզբից կարծել էր, թե կիթառի մեդիատոր է, սակայն այն բարձրացնելուց հետո հասկացել էր, որ դա ակրիլե եղունգ է:

Եղունգը ուրբաթ օրը տեղի ունեցած աճուրդում ձեռք է բերել Լեդի Գագայի բրիտանացի երկրպագուներից մեկը, որի անունը չի նշվում:

Եվրամիությունն ակնկալում է, որ Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունները կլինեն արդար, թափանցիկ և ազատ, հայտարարարել է Ադրբեջանում Եվրամիության պատվիրակության ղեկավար Ռոլան Կոբիան:

Ինչպես հաղորդում է ադրբեջանական “1նյուզ” կայքը, եվրոպացի պաշտոնյան հավելել է, որ արդար ընտրություններ անցկացնելն առաջին հերթին Ադրբեջանի շահերից է բխում: “Կարծում եմ, որ երկրի շահերից է բխում, որ ողջ աշխարհը, ինչպես նաև Ադրբեջանի բնակչությունը տեսնեն, որ նախագահական ընտրություններն արդար են: Եվրամիությունը պատրաստ է այդ հարցում հնարավորինս աջակցել Ադրբեջանին”,-նշել է նա:

Կոբիան նաև ընդգծել է, որ ընտրությունների ընթացքը գնահատելու համար Եվրամիությունը պատրաստ է իր դիտորդներին ուղարկել Ադրբեջան: “Կենտրոնական ընտրական հաձնաժողովը մեզ վստահեցրել է, որ եվրոպացի դիտորդներ հրավիրվելու են”,-հայտարարել է  նա:

Հավելենք, որ 2013թ. հոկտեմբերին Ադրբեջանում տեղի են ունենալու նախագահական ընտրություններ: 2008թ.-ին Ադրբեջանի սահմանադրությունում կատարվել են փոփոխություններ, որոնց համաձայն գործող նախագահ Իլհամ Ալիևին թույլ է տրվում երրորդ անգամ իր թեկնածությունը առաջադրել ընտրություններում: Մինչ այդ նույն անձը կարող էր միայն երկու անգամ անընդմեջ իր թեկնածությունն առաջադրել:

Թուրքական www.kultur.gov.tr  կայքը «Հայկական պնդումներ եւ իրողություններ. Արեւելյան Անատոլիան հայերի հայրենի՞քն է» խորագրով հոդված է հրապարակել, որը դիտարժան մի քանի կարեւոր կետ է հաւաքել.

Նախ կայքը պաշտոնական-պետական բնույթ ունի, հետեւաբար պետական քաղաքականության համահունչ հրապարակում է։ Հոդվածի հրապարակման շարժառիթը, այնտեղ հայտնված մտքերը, շեշտադրումներն ու եզրակացությունը ըստ այնմ պետք է դիտարկել, փորձել հասկանալու համար, թե Անկարան հայկական հարցի այս թղթածրարի ուղղությամբ ի՞նչ նախապատրաստության մեջ է։

Հայ ժողովրդի բնօրրանի հետ կապված տեսությունները նոր չէ, որ արծարծվում են թուրքական պաշտոնական շրջանակների կողմից։ Այստեղ հստակ է տրամաբանությունը. պարզեցված ձեւով շեշտել, որ Արեւմտահայաստանը հայ ժողովրդի պատմական հայրենիքը չի եղել։ Մնացյալը վարկածային ոլորապտույտների մեջ առաջնորդելն է ընթերցողին։

Ժխտողականության յուրահատուկ մարտավարական քայլ են առնում Անկարայի համապատասխան բաժանմունքի վարիչները ապակողմնորոշելու համար հանրային կարծիքը։

Սա իհարկե նման չէ ցեղասպանությունը ժխտելու դասական մոտեցմանը։ Նման վարկածների առաջ քաշումը միտում ունի ձեւաւորել այն համոզումը, որ ի սկզբանե Արեւմտահայաստանը հայերի հայրենիքը չի եղել։

Թե ինչո՜ւ հիմա նման ծագումնաբանական խնդիր պետական մակարդակով է արծարծվում, արժի մտածել։ Առաջին մտածումը գնում է հակաքայլ առնելու մարտավարական դիրքորոշման ուղղությամբ։ Ցեղասպանության հարյուրամյակին ընդառաջ, երբ հետզհետե զարգանում են ճանաչումից հատուցում կամ պատմական իրաւունքների վերականգնման հրամայականները, Անկարայի մղձաւանջը ինքն իրեն վերադարձնում է բարձրաձայնելու համար, որ ի սկզբանե հայկական հողամասերը չի կարելի համարել այն տարածքները, որոնց հատուցման պատրաստության համար իրաւական թղթածրարի առաջադրանք է հայտարարում հայ ժողովուրդը՝ միաժամանակ թե՜ Հայաստանի Հանրապետությունում եւ թե՜ Սփյուռքում։

Այս մեկը ուրեմն թուրքական անհանգստության տեղի տվող լուրջ ահազանգ է, որի համար պետք է պատրաստվել եւ պատրաստել հանրային կարծիքը։ Անկարան, թվում է, որ իր գիտահետազոտական բաժանմունքներին ազդանշան է տվել այս հարցով զբաղվելու եւ ողողելու լրատվադաշտն ու գիտական աշխարհը։

Փորձենք շարունակել Անկարայի պետական քաղաքականության տրամաբանությունը։ Նման վարկածների ընդունմամբ ցեղասպանության թղթածրարը սահմանափակել սոսկ ճանաչումով։ Ահա այստեղ ընդունում-ճանաչում-ներողությունը կարող է աշխատել, եթե միջազգային ընտանիքը համոզվի տարածքների ոչ հայապատկանելիությանը։ Գործադրված ցեղասպանության համար ներողությունից անդին նույնիսկ նյութական հատուցում եւ….վերջ։

Մղձաւանջը բնօրրանային խնդրի վրա է եւ այդ իսկ պատճառով ծագումնաբանական, բնիկ թե եկվոր լինելու վրա է կենտրոնացնելու ամբողջ քարոզչաքաղաքական տեսաբանությունը։ Ճիշտ այստեղ է ուրեմն, որ հայկական կողմը պատմահետազոտական իր որոնումներում զգույշ պիտի լինի բնիկ-եկվորի ներհայկական բանավեճեր չսարքելու առումով։ Որովհետեւ, Թուրքիայի մշակույթի եւ զբոսաշրջության նախարարության պաշտոնական կայքի այս հոդվածը իր ներածականում խոսում է հայերի պատմական հայրենիքի վերաբերյալ հայ պատմաբանների իրար հակասող տեսակետների մասին։

Հետաքրքիր է, որ  բնօրրանային այս խնդիրը չի վերաբերում միայն Արեւմտահայաստանին, ինչպես հոդվածի խորագիրը հուշում էր։ Աւարտին, խոսւում է հայ ժողովրդի հարաւային կոկվասյան ցեղ լինելու հաւանականության մասին, եզրակացնելու համար, որ հայերը կովկասյան ցեղերի հետ որեւէ աղերս չունեն։

Այս վերջին տեսակետը ծառայել է Բաքվի հաշիւներին։ «Հաքին ազ» կայքն արքայազն Չարլզի Հայաստան այցելությունը մեկնաբանելով գրել է.  “… Միևնույն ժամանակ հուսանք, որ, որ արքայազն Չարլզը ուշադրություն կդարձնի Հայաստանի միատարր բնակչային վիճակի վրա, որ բնականաբար հարցեր կառաջացնի բնիկ ժողովրդի մասին, որին բռնի ուժով քշել են այդտեղից…”

«Բնիկը» այստեղ ադրբեջանցիների  նախնիններն են։ Հարցը պատմական անհեթեթության մասին չէ, որքան թուրք-ադրբեջանական քարոզչաքաղաքական միացյալ մեքենայի նոր արտադրության շուկայացման։

Հայկական կողմը զգոնությամբ պիտի չներքաշվի թելադրված խաղի այս նոր կանոնների մեջ։ Հայկական գիտահետազոտությունը պահանջատիրության եւ հատուցման իրաւականացման վրա պիտի կենտրոնացնի իր ներուժը։ Ճանաչմանը հաջորդող հանգրվանը հատուցումն է եւ ոչ թէ բնօրրանային խնդիրները, ինչպես որ ուզում են օրակարգի վերածել Անկարան եւ Բաքուն։

Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ» թերթի խմբագիր

Նեապոլի մոտակայքում գտնվող տեսարժան վայրերից մեկի այցելուների թիվը կտրուկ աճել է, սակայն դրա պատճառը գեղեցիկ տեսարանը չէ:

Սա եզակի սեքսուալ գոտի է, որի այցելուները կարող են առանձին կայանատեղի վարձակալել և մերձենալ հենց դրսում:

Տարածքի այցելուները հնարավորություն են ունենում իրենց վրա զգալ «բնական վիագրայի» ազդեցությունը:

Տարածքը գտնվում է Նեապոլի մոտակայքում գտնվող Սոլֆատարա հրաբխի մոտ:

Ջրածնի սուլֆիդը՝ հայտնի որպես սատանայի գարշահոտություն, նեխած ձվի հոտ ունի: Գազը մեծ քանակություններով կարող է նաև թունավոր լինել:

Ինչևէ՝ գիտնականները պնդում են, որ այն փոքր քանակությամբ կարևոր դեր է խաղում տղամարդկանց սեքսուալ ակտիվության մեջ:

Գազը, ուժեղացնելով արյան շրջանառությունը, հանգստացնում է սեքսուալ ակտիվության համար պատասխանատու մկանների նյարդերը:

Փորձագետների տեղեկություններով հիդրոգենի սուլֆիդը պատշաճ մշակման դեպքում վիագրայի հատկություններ է ստանում:

Ամեն դեպքում քիմիական միացության օգտագործման ճիշտ չափաբաժինը հայտնի չէ:

Ինչպես արդեն տեղեկացրել էինք,  Ստամբուլում, ինչպես նաև արդեն Թուրքիայի մի շարք այլ քաղաքներում զանգվածային բողոքի ցույցեր են տեղի ունենում Թաքսիմի «Gezi» այգու քանդման դեմ: Ահա մեզ Ստամբուլից հաղորդում են, որ քաղաքացիները գիշերը ժամը 02:00-ից սկսած դուրս են եկել փողոց՝ իրենց հետ վերցնելով կաթսաներ և թավաներ: Նրանց են միացել իրենց տների պատշգամբեր դուրս եկած քաղաքացիները: Ողջ գիշեր Ստամբուլի փողոցներում լսվել են կաթսաների և թավաների ձայներ, որոնց աջակցել են անցնող վարորդները՝ մեքենայի ազդանշանով:

Գիշերվա ժամերին ցուցարարները չեն ցրվել նաև ստամբուլյան հրապարակներից: Մի խումբ քաղաքացիները հավաքվել են քաղաքի ասիական ափին և երթով անցել կամրջով դեպի եվրոպական ափ: Հասնելով Պեշիկթաշ՝ հավաքված ցուցարարները պահանջել են կառավարության հրաժարականը՝ հանդիպելով ոստիկանության արցունքաբեր գազով դիմադրությանը: Քաղաքի մի շարք փողոցների երթևեկությունը փակ է: Երկրի տարբեր քաղաքներից մարդկանց հոսք է սկսվել դեպի Ստամբուլ՝ աջակցելու «Gezi» այգու պահպանման համար պայքարող ցուցարարներին:

Մոմե արձանների թանգարանը կհամալրվի Մադրիդի «Ռեալի» եւ Պորտուգալիայի հավաքականի հարձակվող Կրիշտիանու Ռոնալդուի արձանով:

Իսպանացի քանդակագործները արդեն պատրաստում են Ռոնալդուի մոմե արձանը, որի համար ֆուտբոլիստից արդեն վերցրել են բոլոր անհրաժեշտ չափումները:

Ինքը` Կրիշտիանուն, ցանկանում է, որ  արձանը հնարավորինս բնական լինի. «Ցանկանում եմ, որ ամեն ինչ լինի այնպես, ինչպես ես հանդես եմ գալիս խաղադաշտում», – լրատվամիջոցներին է հայտնել Կրիշտիանու Ռոնալդուն:

Բուրունդիի Լիդիա Նսեկերան հինգշաբթի պատմության մեջ է մտել: Նա առաջին կինն է, որը ընտրվել է որպես FIFA-ի գործադիր հանձնաժողովի անդամ:
Նա ընտրվել է չորս տարի ժամկետով: Մնացած երկու կանայք՝ Մոյա Դոդդը և Սոնիա Բիեն-Ամին ընտրվել են մեկ տարի ժամկետով:
Սա FIFA-ում գենդերային հավասարությանն ուղղված քայլերից մեկն է, սակայն այդ ուղղությամբ դեռ շատ աշխատանքներ կան տանելու: Հարկ է նշել, որ գործադիր հանձնաժողովը կազմված է 24 անդամներից:
“Անցյալ տարի Գործադիր հանձնաժողով էր ընտրվել մի կին՝ երկու տարի ժամկետով: Այժմ հանձնաժողով պաշտոնապես ընդունվել է մի կին՝ երկու ընտրվողների  հետ միասին: Պահանջվել է 109 տարի այսքան հեռու հասնելու համար “,-ասել է FIFA-ի նախագահ Սեփ Բլատտերը: