«Մարտի մեկը», որպես քաղաքական էջ, փակելու ժամանակն է, սակայն զոհերի հարազատներին պետք է համապատասխան օգնության տրամադրում կազմակերպվի: Նման կարծիք այսօր ԱԺ ճեպազրույցների ժամին հայտնեց ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանը՝ կրկին հաստատելով իր կարծիքը մարտի մեկի դեպքերի մասին: Հարցին, թե ինչպե՞ս է վերաբերում Ժառանգություն խմբակցության անդամ Ալեքսանդր Արզումանյանի ելույթում հնչած մեղադրանքներին, որ բացի ՀԱԿ-ից ու «Ժառանգություն»-ից մյուս չորս խմբակցությունները մեղավոր են մարտի մեկի դեպքերի համար ու փորձում են կոծկել դա, Աղվան Վարդանյանն այսպես պատասխանեց. «Երեկ զրուցել եմ Արզումանյանի հետ և որևէ հստակ մեղադրանք այդպես էլ չեմ տեսել: Չի էլ կարող լինել մարտի մեկի հետ կապված որևէ մեղադրանք «Դաշնակցության»  հասցեին: Ժամանակն անցնում է, ինչ-որ բաներ մոռացվում են, բայց  այս ընթացքում «Դաշնակցությանը» մեղադրելու որևէ հիմք  ես չեմ տեսել: Մեզ հետ կապված միակ դրվագը, որ հիշատակվում է, այն է, որ 2008 թ-ին ՀՅԴ-ն կոալիցիայում է եղել, բայց դա այլ օպերա է, բաներ կան, որոնցում երբեք չեն կարող «Դաշնակցությանը» կպչել, իհարկե շատ հարգում եմ պարոն Արզումանյանին, բայց դա անհիմն էր»:

ՀՅԴ խմբակցության ներկայացրած «Նաիրիտ գործարան» փակ բաժնետիրական ընկերության մասնավորեցման, ստանձնած վարկային պարտավորությունների եւ անհրաժեշտ ծավալով տնտեսական գործունեություն չիրականացնելու պատճառներն ուսումնասիրող ՀՀ ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու մասին» ԱԺ որոշման նախագիծը մերժվեց:

Նախագծին կողմ քվեարկեց 44 պատգամավոր, դեմ՝ 55, ձեռնպահ 1:

Մինչ քվեարկությունը, ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանը հայտարարեց, որ իրենք դեմ են քվեարկելու, բայց ոչ այն պատճառով, որ կողմնակից չեն նման հանձնաժողովի ստեղծմանը, այլ այս պահին քաղաքական և տնտեսական իրավիճակն այնպիսին է, որ հանձնաժողովի ստեղծումն իր հիմնական արդյունքներին չի ծառայի:

Անկախ

Քաղաքական մեկնաբան Տիգրան Աբրահամյանն իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադարձել է խորհրդարանական ոչ իշխանական ուժերի կողմից կառավարությանն անվստահություն հայտնելու հարցի շուրջ համախմբման հնարավորությանը.

“ԱԺ ոչ իշխանական ուժերի քննարկումները` կառավարությանն անվստահություն հայտնելու նախագծի շուրջ դեռևս արդյունք չեն տալիս, իսկ օրինագիծը ԱԺ օրակարգ մտցնելու ժամկետների հարցը մնում է անորոշ:

Ոչ պաշտոնական մակարդակում, կոնսեսուսի չկայացման տարբեր վարկածներ են շրջանառվում: Դրանցից ամենաքննարկվողը կառավարությանն անվստահություն հայտնելու ճանապարհով երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի` իշխանություն վերադարձի վարկածն է` վարչապետի տեսքով, որին ոչ իշխանական ուժերից առնվազն «Ժառանգությունը» ընդդիմանում է. ըստ մամուլի հրապարակումների:

Ինչևէ, մամուլում շրջանառվող վարկածներից սահուն անցում կատարենք առկա իրավիճակին և հիմնական դիտարկումներին. կառավարության նկատմամբ անվստահություն հայտնելու գործընթացը նախևառաջ ենթադրում է անհրաժեշտ փաստերի հավաքագրում: Փողոցում հանդիպած յուրաքանչյուր 2-րդ կամ 3-րդ քաղաքացին կդժգոհի կառավարությունից` համարելով, որ այն պետք է փոխվի, սակայն երբ դրա մասին բարձրաձայնում են քաղաքական ուժերը և նպատակ ունեն իմպիչմենտի գործընթաց սկսել, պետք է դրա համար լուրջ փաստական բազա ապահովել: Թե ինչ փաստերի կամ վերլուծությունների են տիրապետում ԱԺ ոչ իշխանական ուժերը, պարզ կդառնա, երբ նրանք ի վերջո համաձայնության գան և խորհրդարանում կառավարության նկատամբ անվստահության գործընթաց նախաձեռնեն:

Երկրորդ, որքան էլ ոչ իշխանական ուժերը արտաքուստ փորձեն ցույց տալ, թե երկրի համար կարևորագույն հարցերի շուրջ կարող են միավորվել, այսպիսի իրավիճակներում նրանք 4-ն էլ առաջին հերթին փորձում են հասկանալ, թե ի՞նչ շահ և ակնկալիքներ ունեն պրոցեսից մյուս 3 մասնակիցները. մի պահ մոռանանք այն, որ առանց բացառությունների, քաղաքական բոլոր ուժերը իրենց միակ ֆունկցիան հռչակում են «ժողովրդին ծառայելը»: Դիցուք, ոչ իշխանական ուժերին հաջողվի այնպիսի ճնշում ապահովել իշխող մեծամասնության նկատմամբ, որի պայմաններում կառավարությունը հրաժարական տա: Արդյո՞ք այս պայմաններում ոչ իշխանական ուժերը համաձայնության կգա՞ն կոալիցիոն կառավարություն կազմելու հարցում. հաշվի առնելով կոալիցիոն կառավարության հիմնական թեկնածուի` ԲՀԿ-ի վերջին համագումարում Գագիկ Ծառուկյանի ելույթը, ապա` ոչ: Ստացվում է, որ նոր ձևավորվելիք կառավարությունում ՀՀԿ-ՕԵԿ համամասնությունը կպահպանվի, լավագույն դեպքում ՀՀԿ-ական 1-2 նախարարի փոխարեն կնշանակվեն ոչ ՀՀԿ-ականներ, սակայն պաշտոնյաներ, ովքեր առաջին իսկ ազդանշանի դեպքում կուսակցական կրծքանշաններ կկրեն:

Եվ այստեղ առաջ կգա հերթական հարցադրումը. ինչի՞ն է ծառայելու կառավարությանն անվստահություն հայտնելու գործընթացը, միայն անձերի փոփոխությա՞նը, բարոյական հաղթանակի՞ն, թե…

Երրորդ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ լավ, թե վատ, քաղաքական, թե ապաքաղաքական պրոցեսների արդյունքում իշխանության դիրքերը բավականին կայուն են թվում, ակնհայտ է, որ ԱԺ ոչ իշխանական ուժերի գերակա նպատակը` «պատգամավորներ պոկել» իշխող մեծամասնությունից ու անհրաժեշտ ձայներ ապահովել իմպիչմենթի գործընթացը հաջողելու համար, մնում է անհնար:

Ենթադրվում է, որ այս իրավիճակում ԱԺ ոչ իշխանական ուժերը դեռևս հաշվարկում են, թե այս կամ այն սցենարի դեպքում, որքան քաղաքական ռեսուրս կծախսվի և ի՞նչ քաղաքական կապիտալ կարելի կլինի ձեռք բերել:

Զուտ քաղաքական պրոցեսի շարունակականության, և, առհասարակ, քաղաքական ակտիվ պայքար ի ցույց դնելու տեսանկյունից, գործընթացը կարելի է արդարացված համարել, ի վերջո, նրանք մինչ 2017-18 թվականների ընտրական ցիկլ պետք է «մարզավիճակ պահպանեն»` ընտրություններին ներկայանալով որպես ակտիվ ու «առողջ օրգանիզմ»:

Մյուս կողմից, ԱԺ ոչ իշխանական ուժերը պետք է հաշվարկեն այն հետևանքները, որին կհանգեցնի անպտուղ պայքարը կառավարության փոփոխության հարցում ու ըստ այդմ` հիասթափությունը համակիրների ու հասարակության շրջանում:

Վերջիվերջո, դժվար է տասնամյակներով պայքարել լոզունգներով, երբեմն կոշտ-կտրուկ հայտարարություններով` գրանցել նվազագույն արդյունք, իսկ ընտրական գործընթացներում լուրջ ակնկալիքներ ունենալ: Մանավանդ, որ 2013 թվականի կայացած նախագահական ընտրություններում ԱԺ ոչ իշխանական ուժերից 3-ը` ԲՀԿ-ն, ՀՅԴ-ն և ՀԱԿ-ն արդեն իսկ անհրաժեշտ չափաքանակի հիասթափություն են ապահովել իրենց ընտրազանգվածների համար”,-գրել է նա:

Անկախ

«Ո՞վ է մեղավոր, որ խորհրդարանական չորս ոչ իշխանական խմբակցությունները չեն կարողանում համաձայնության գալ կառավարությանն անվստահություն հայտնելու որոշման նախագիծն Աժ օրակարգ մտցնելու հարցում։
Կա տեսակետ, որ դրան դեմ են ԲՀԿ և ՀՅԴ խմբակցությունների գործարարները, ովքեր չեն ցանկանում թշնամանալ կառավարության հետ և վտանգի տակ դնել իրենց բիզնեսը։

Բայց կա նաև տեղեկություն, թե պատճառը «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանի դրսևորած արմատական կեցվածքն է։ Արմատական՝ այն իմաստով, որ նա առաջարկում է քննարկել ոչ թե կառավարությանն անվստահություն հայտնելու, այլ նախագահին իմպիչմենթ հայտնելու հարցը։ Այս պահանջը շատ ծանր վիճակի մեջ է դնում ԲՀԿ-ին և ՀՅԴ-ին, որոնք սարսափում են նախագահի պաշտոնանկության մասին ցանկացած հարցից։

Եթե դա իսկապես այդպես լիներ, Ռուբեն Հակոբյանի մոտեցումը կարելի էր համարել սկզբունքային, բայց Հակոբյանը հրաժարվում է հաստատել այդ մասին տեղեկությունները»,–գրում է թերթը։

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։

Անկախ

Եթե անցյալ տարի այս օրերին Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում հարյուրհազարավոր մարդիկ շունչները պահած սպասում էին, թե ինչ որոշում կկայացնի Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, ապա ուղիղ մեկ տարի անց նա նույնիսկ, նախօրոք պլանավորված հանրահավաքը փոխարինեց լրագրողների հետ հանդիպմամբ:

Բայց ներքաղաքական զարգացումներն այս օրերին էլ պակաս հետաքրքիր չեն: Վերջին մեկ տարում Հայաստանում քաղաքական ներկապնակն ու գործընթացները հետաքրքիր փոփոխություններ են կրել: Եթե նախկինում հասարակությունն էր համախմբվում այս կամ այն քաղաքական ուժի, գործչի շուրջը, ապա արդեն մեկ տարի է, ինչ ներհայաստանյան կյանքը տեղափոխվել է քաղաքացիական հասարակության տիրույթ: Ու արդեն քաղաքական ուժերն են միանում կամ համախմբվում հասարակական շարժումների շուրջը: Սրա լավագույն ապացույցը, թերևս, պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի դեմ բողոքի հասարակական ալիքն է ու դրա շուրջ ԱԺ ոչ իշխանական չորս կուսակցությունների, նաև արտախորհրդարանական բազմաթիվ ուժերի համախմբումն է:

Սրանով, իհարկե, վերջին մի քանի ընտրություններից հետո աութսայդերի կարգավիճակում հայտնված ոչ իշխանական ուժերը նաև ինքնաապաքինման հարցեր լուծեցին, իսկ հիմա արդեն որոշ հարցերում հանդես են գալիս միասնաբար: Բայց դա դեռ օրինաչափ համարել չի կարելի:

ԱԺ ոչ իշխանական չորս ուժերը թերևս կարողացան միասնաբար հանդես գալ թե՛ հայ-ռուսական «գազային» պայմանագրերի, թե՛ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի դեմ գործընթացներում: Բայց դա դեռ առաջին փորձն էր: Հիմա արդեն այս ուժերը նոր խնդիր ունեն. օրակարգում ակտիվ քննարկվում է գործող կառավարության հրաժարականը պահանջելու հարցը, որը բավականին բարդ է: Որովհետև վաղուց արդեն հարց էր, թե նրանցից որ մեկը կլինի այն առանցքը, որի շուրջ կհամախմբվեն մյուս քաղաքական ուժերը, որքանով սոցիալական շարժումները կվերաձևվեն քաղաքականի, իսկ այնուհետև այս համախումբը կդառնա քաղաքական դիվիդենտ:

Եվ անկեղծ չէ Էդուարդ Շարմազանովը, երբ անդրադառնալով ոչ իշխանական չորս ուժերի միավորմանը` ասում է. «Անկախ նրանից` այդ չորս քաղաքական ուժերի սիրավեպն ինչով կավարտվի, ես այնտեղ որևէ լուրջ հիմք չեմ տեսնում, որովհետև առաջին անգամ չէ, որ այս չորս քաղաքական ուժերը դեմ են կառավարության կամ իշխանության նախաձեռնություններին, այստեղ որևէ նոր բան չկա»:
Իշխանությունները, հատկապես ՀՀԿ-ն, որքան էլ փորձում են ցույց տալ, թե զգուշանալու խնդիր չունեն, հակառակն են ապացուցում: Մասնավորապես, երբ ՀՀԿ փոխնախագահ, ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանը նշում է, թե իր համար անհասկանալի է` իրականում ինչ շահեր են սպասարկում այդ չորս ոչ իշխանական ուժերը, որովհետև քաղաքականությունից տարրական գիտելիքներ ունեցող մարդկանց համար ակնհայտ է, որ եթե անգամ Տիգրան Սարգսյանն ու կառավարությունը հրաժարական տան, միևնույն է, հաջորդ կառավարությունը նույնպես ձևավորելու է խորհրդարանական մեծամասնությունը, այն է` ՀՀԿ-ն գումարած ՕԵԿ-ը, ապա դա նշանակում է, որ նրանք արդեն իսկ հասցրել են այս հարցով մտահոգվել, դրա շուրջ մտածել ու նման եզրակացության հանգել:

Արտախորհրդարանական ուժերի մեջ, ամեն դեպքում, չի երևում այն հստակ առաջնորդող ուժը, որը կարող է այդ «սոսինձը» հանդիսանալ: Իսկ խորհրդարանականների դեպքում կենացները, այսպես ասած, քաղցրանում են:
«Ժառանգությունը», որն ուղիղ մեկ տարի առաջ հարյուրհազարավոր քաղաքացիների աջակցությունն ուներ, և բոլորի համար անսպասելի, ըստ էության, դարձել էր երկրի քաղաքական օրակարգը թելադրող թիվ մեկ ուժը, մեկ տարում «հաջողեց» այդ ահռելի ռեսուրսը վատնել: Ու հատկապես վերջին շրջանում այս կուսակցության ներսում կատարվող գործընթացներն այնքան էլ հասկանալի չեն հասարակությանը:

ՀԱԿ-ում էլ ամեն ինչ դեռ որոշված չէ. մարտի 1-ին ՀԱԿ-ը նախատեսում է անցկացնել հանրահավաք, որի արդյունքներից էլ կախված կլինեն ՀԱԿ-ի հետագա քայլերը:
«Մենք մարտի 1-ի հանրահավաքին կստանանք մեր առաջին թեստը, թե որքանով է ժողովուրդն այսօր պատրաստ պայքարի, ինչքան ուժեղ են կուտակված սոցիալական դժգոհությունները, ինչքանով է պատրաստ ժողովուրդն ընդվզելու այս անօրինականությունների դեմ»,- «Առավոտին» ասել է ՀԱԿ պատգամավորական խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը:

ՀՅԴ-ն է ոգևորված ոչ իշխանական չորս ուժերի միասնաբար հանդես գալու դրույթով, բայց նրա կողմից դեռ հստակ նախաձեռնություն չի երևում առկա քաղաքական ու հասարակական շարժման առանցք դառնալու ուղղությամբ: Թերևս ՀՅԴ-ի պարագան ավելի հստակ կլինի կուսակցության ընդհանուր ժողովից հետո:

Իսկ ԲՀԿ-ն արդեն առանցք դառնալու ուղղությամբ կոնկրետ քայլեր է ձեռնարկում: Հենց այն օրը, երբ հայտարարված էր ԵԿՄ 10-րդ համագումարը, ԲՀԿ-ն «կայծակնային» որոշմամբ հայտարարեց, որ նույն օրը, գրեթե նույն ժամերին, ինքն էլ է համագումար հրավիրում: Ու վերջին օրերի ներքաղաքական զարգացումների կարևոր ատրիբուտներից մեկն էլ հենց այդ համագումարն էր:
ԲՀԿ համագումարում Գագիկ Ծառուկյանը քննադատեց գործող իշխանություններին` ասելով`«Հանրապետությունում իրականացվող տնտեսական և սոցիալական անպտուղ քաղաքականության պարզ օրինակ է կենսաթոշակային, այսպես կոչված, ռեֆորմը: Սրանից ավելի անմարդկային և անարդյունավետ քայլ ես չեմ էլ պատկերացնում այնպիսի մի երկրում, որտեղ պաշտոնապես յուրաքանչյուր երրորդ մարդն աղքատ է: Ես կարող եմ դեռ երկար շարունակել թվարկել մեր պետության առաջ կանգնած ծանր խնդիրների ցանկը ու մեր կուսակցության մոտեցումները»:

Համագումարի կապակցությամբ ՀՀԿ-ի ներկայացուցիչներն այնպիսի տպավորություն էին փորձում ստեղծել, թե այս համագումարի ժամանակ ԲՀԿ-ն պետք է կոնկրետ բառերով հայտարարի` իշխանությո՞ւն է, թե՞ ընդդիմություն:
«ԲՀԿ-ի համար տխուր ավանդույթ է դարձել չկողմնորոշվելը. չի կողմնորոշվում նախագահական ընտրություններին, չի կողմնորոշվում համագումարում՝ իշխանություն են, թե ընդդիմություն, չի կողմնորոշվում Մաքսային միության հարցում: Մինչև կողմնորոշվի` ուշ կլինի»,- լրատվամիջոցներին ասել է Էդուարդ Շարմազանովը:

Իսկ ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության քարտուղար Հովհաննես Սահակյանը լրատվամիջոցներից մեկին ասել է, թե Գագիկ Ծառուկյանի ելույթը համագումարում տպավորիչ չէր, ավելի ճիշտ, նա ոչ մի նոր բան չասաց: Նրա խոսքով, երբ ԲՀԿ-ն կորոշի, թե որտեղ է գտնվում, ընդդիմությո՞ւն է, թե՞ իշխանություն, այն ժամանակ էլ ավելի կոնկրետ պարզաբանումներ կլինեն:

ԲՀԿ-ն նախընտրեց պահպանել իր նախկին ձևակերպումը` այլընտրանքը:

Բայց մի ուշագրավ հայտարարություն արեց Ծառուկյանը, որը հենց վկայում է, որ ԲՀԿ-ն ԱԺ ոչ իշխանական ու արտախորհրդարանական ուժերի և հասարակական շարժումների առանցքը դառնալու լուրջ հավակնություններ ունի. «ԲՀԿ-ն պետք է լինի բաց մյուս քաղաքական ուժերի հետ համագործակցության համար: Մենք պետք է լինենք վստահելի, սկզբունքային ու համախմբող ուժ: Այն մարդը կամ այն քաղաքական ուժը, որը չի հասկանում, որ Հայաստանում խնդիրները լուծելու համար պետք է լայն քաղաքական – հասարակական կոնսոլիդացիա, նա պարզապես չի պատկերացնում մեր պետության առջև կանգնած խնդիրներն ու հետևաբար, չի կարող ունենալ քաղաքական ապագա: Մեր գործին պետք է միանան նաև խորհրդարանից դուրս գտնվող ուժերը, և որ ամենակարևորն է` հասարակությունը»:

Բնական է, որ ԲՀԿ-ն պետք է փորձի օրակարգ թելադրող դառնալ: Նախ` ԱԺ ոչ իշխանական ուժերի մեջ ամենամեծ խմբակցությունը հենց նրանն է: Երկրորդ` ունի քաղաքապետներ, գյուղապետներ, այլ պաշտոնյաներ, Երևանի ավագանիում` համեմատաբար շատ ներկայացուցիչներ, քան ոչ իշխանական մնացած ուժերը: Այսինքն` որոշակի վարչական ռեսուրս, որ մյուս ուժերն այնքան էլ շատ չունեն: Երկրորդ` ի դեմս կուսակցության նախագահի, ունի ֆինանսատնտեսական ռեսուրսներ ու լծակներ, որոշակի ծրագրեր կյանքի կոչելու համար: Երրորդ` ԲՀԿ-ն կապվում է հենց երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի անվան հետ, որը վերջերս խիստ ակտիվություն դրսևորեց և դեռևս Հայաստանում որոշակի դերակատարություն ունի, չորրորդ` հենց Գագիկ Ծառուկյանի խնամին ՀՀԿ-ում փոքր ֆիգուր չէ, ինչը նաև ՀՀԿ-ի ներսում որոշակի խնդիրներ լուծելու հնարավորություններ է տալիս: Այսուհանդերձ ԲՀԿ-ն ակնհայտորեն փորձում է կես կամ մեկ գլուխ ավելի բարձր դիրքավորվել, քան մյուս ուժերը, ու այս պայմաններում հարց է` կհամաձայնե՞ն մյուսները:

Ոչ իշխանական չորս քաղաքական ուժերը` ՀԱԿ-ը, ԲՀԿ-ն, «Ժառանգությունը» և ՀՅԴ-ն փորձում են սկսել մի գործընթաց` շատ լավ գիտակցելով, որ դա պարզապես գործընթաց է գործընթացի համար: Յուրաքանչյուր քաղաքական ուժի, հատկապես ընդդիմադիր, նպատակն է գալ իշխանության, և դրա միջոցներից է, օրինակ, իշխանության քննադատությունը: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ խոսելով չորս քաղաքական ուժերի նախաձեռնությունից` ասաց «Կովկաս» ինստիտուտի փոխտնօրեն Սերգեյ Մինասյանը:

Քաղաքագետի կարծիքով` այն, ինչ ուզում են անել չորս քաղաքական ուժերը Խորհրդարանի ներսում, տեսականորեն անհնար է, քանի որ ՀՀԿ-ն այս իրավիճակում, նույնիսկ առանց համախոհների` ի դեմս «Օրինաց երկրի», ունի միանձնյա մեծամասնություն խորհրդարանում: Հետևաբար, եթե  անգամ այդ նախաձեռնությունը գործողության փուլ մտնի, քաղաքական իմաստ չի ունենա:

«Հայաստանի քաղաքական զարգացման առումով շատ ավելի լավ կլիներ, որ չորս ուժերի այս նախաձեռնությունը տեղի ունենար ո’չ թե 2014-ի փետրվարին, այլ 2013-ի փետրվարին: Այդ դեպքում մենք կունենայինք ավելի իրական նախագահական ընտրություններ: Այդ ժամանակ էլ ԲՀԿ-ն, որն այսօր փորձում է որպես այլընտրանք  հանդես գալ, կհավակներ դառնալ այն երկրորդ քաղաքական բուրգը, որը հավակնում է լինել այս տարի»,- ասաց Սերգեյ Մինասյանը:

Ըստ քաղաքագետի` նրանք, ովքեր պահանջում են քաղաքական-տնտեսական բարեփոխումներ, նպատակ ունեն ոչ թե կառավարության կամ նախագահի փոփոխության, այլ քաղաքական համակարգի:

«ԲՀԿ-ն և ՀՅԴ-ն փորձում են իշխանափոխություն անել խորհրդարանական քաղաքականության միջոցով: ԲՀԿ-ն, օրինակ, այն ուժն է, որն այլ կերպ մենք անվանում ենք կոնստրուկտիվ ընդդիմություն: Իհարկե, ԲՀԿ-ն դա անվանում է ոչ թե կոնստրուկտիվ, այլ ալտերնատիվ, բայց իրականում իմաստը նույնն է: Իսկ ահա ՀԱԿ-ը, «Ժառանգությունը» իշխանափոխությունը տեսնում են ոչ խորհրդարանական քաղաքականությունից դուրս: Բայց, պետք է նկատել, որ այս պահին երկու տարբերակներն էլ չեն կարող աշխատել: Չորս խմբակցությունների նախաձեռնածը քաղաքական իմիտացիա է»,- ասաց Սերգեյ Մինասյանը:

ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանը այսօր ԱԺ ճեպազրույցների ժամին, անդրադառնալով ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի հայտարարությանը, որ իշխանությունները նույնպես պատրաստվում են գազի հարցով հանձնաժողով ստեղծել, ասաց. «Մենք պատրաստ ենք համագործակցել, այդ առումով խնդիր չունենք, որովհետև ավելի լավ է` ինչ որ քայլ կատարվի, քան էսպես ամեն ինչ փակուղի մտնի»:

Դիտարկմանը, որ ոչ իշխանական չորս խմբակցություններն անընդհանտ խորհրդարանում հանդես են գալիս միասնական  հարցերով, սակայն որևէ արդյունքի չեն հասնում և հարցին, թե հնարավո՞ր է, որ չորս խմբակցւթյունների միասնական օրակարգ մտնի իշխանափոխության հարցը, Արմեն Ռուստամյանը պատասխանեց. «Բնականաբար, մենք ենթադրում ենք, որ մեր նախաձեռնությունները նման արձագանք կարող են ստանալ, բայց դրանք ուղղված են ոչ միայն մեծամասնությանը, այլև մեր ժողովրդին, հասարակությանը, որպեսզի տեսնեն` ինչն ինչոց է»:

Դա, ըստ նրա, կարող է իր արդյունքը տալ. հասարակությունը, տեսնելով, որ ցանկացած հարց` անգամ ամենաանմեղ հարցը, մերժվում է իշխանությունների կողմից, առաջ կբերի հարցերի լուծման միակ` իշխանություններին փոխելու տարբերակը:

«Սա պետք է հասունանա, պետք է պարզ երևա, որ այդ խնդիրը դառնում է գերակա: Չեմ կարծում, որ այս ամենը, կուտակվելով, իր արդյունքը չի տալու»,-ասաց նա:

Ռուստամյանի խոսքով` այսօր հասարակության մեջ դեռևս կան իշխանություններին հավատացողներ, որոնք ունեն սին պատրանքներ, և նման քննարկումները կբերեն նրան, որ նրանց հավատացողների շրջանակն այնքան կփոքրանա, որ կսահմանափակվի միայն իշխանավորներուվ ու իրենց մոտիկ-հարազատ-բարեկամներով: «Մեզ մոտ կա իշխանափոխության գաղափար, բուն  նպատակը բոլորը ունեն, սակայն դեռևս համաձայնությունների դաշտ կա` ինչ ձևով, ինչ բովանդակությամբ և ամենակարևորը` ինչպես անել, որ իշխանությունները փոխելուց հետո նույն իրավիճակը չկրկնվի, և նոր եկողները արագորեն չմոռանան, թե ինչի համար էին եկել իշխանության»:

Անկախ

ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանն այսօր խորհրդարանում հանդես եկավ առաջարկով՝ ԱԺ հաշվիչ հանձնաժողովի անդամների թիվը փոփոխելու վերաբերյալ՝ հանրապետականների թիվը երկուսից դարձնելով հինգ: Դա բուռն հակազդեցության արժանացավ ոչ իշխանական խմբակցությունների կողմից:

Ըստ առաջարկվող փոփոխության, հաշվիչ հանձնաժողովը պետք է ունենա 11 անդամ, որից 5-ը՝ ՀՀԿ, 2-ը՝ ԲՀԿ, մեկական էլ՝ մյուս խմբակցություններ:

Հիշեցնենք, որ գազային համաձայնագրերի վավերացման ժամանակ հաշվիչ հանձնաժողովի ոչ իշխանական ներկայացուցիչները չմասնակցեցին հաշվարկման գործընթացին, և ԱԺ մեծամասնությունը ստիպված եղավ ձեռքով կազմակերպել քվեարկությունը:

ԱԺ չորս ոչ իշխանական խմբակցությունները հայտարարեցին, որ հաշվիչ հանձնաժողովը չի վավերացրել գազային համաձայնագրերը:

Այսօր այդ մասին խորհրդարանում հիշեցրեց ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Վարդան Օսկանյանը՝ նշելով, որ այդ օրը խափանվել է հաշվիչ հանձնաժողովի աշխատանքը, հետևաբար հանձնաժողովի զեկույցը չի կարող իրավական հիմք ունենալ, ինչն էլ իր հերթին նշանակում է, որ գազային համաձայնագրերը չեն վավերացվել:

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանն էլ նկատեց. «Օրը ցերեկով մարդկանց քարտերը կտանեն, իսկ Դուք դա հանրապետականների կողմից աշխատանքների խափանում եք համարում: Ոչ մի խափանում էլ չի եղել»:

ՕԵԿ-ը քսան րոպե ընդմիջում խնդրեց, որպեսզի բոլորը հասկանան ինչն ինչոց է:

Ընդմիջումից հետո Գալուստ Սահակյանն առաջարկեց հարցի քվերակությունը հետաձգել, որպեսզի այն քննարկվի խմբակցությունների հետ: Սակայն Արմեն Ռուստամյանն ասաց, որ իրենք ցանկացած դեպքում չեն քվեարկելու: Նրան միացավ նաև Նաիրա Զոհրաբյանը, ապա Լևոն Զուրաբյանն ու Ռուբեն Հակոբյանը:

Հովիկ Աբրահամյանը հայտարարեց, որ ոչ իշխանական խմբակցությունների նպատակն է խաթարել Ազգային ժողովի բնականոն գործունեությունը և ճնշել մեծամասնությանը, սակայն դա նրանց չի հաջողվելու:

Գալուստ Սահակայանի առաջարկը դրվեց քվեարկության և ընդունվեց 67 կողմ ձայնով: Երբ ԱԺ նախագահն առաջարկեց քվերակության դնել նաև փոքրամասնության առաջարկը, որն է՝ հաշվիչ հանձնաժողովում անդամների թիվը նույնը թողնել, ոչ իշխանական խմբակցությունները հերթով հրաժարվեցին՝ համարելով դա անիմաստ:

ՀԱԿ-ը տեղի ունեցածը գնահատեց՝ որպես Ազգային ժողովում ապօրինությունների մեխանիզմ ստեղծելու փորձ: «ՀԱԿ-ը չի ուղարկի իր անդամներից որևէ մեկին հաշվիչ հանձնաժողով»,-հայտարարեց նա:

Տեղից այդ ամենին փորձեց գնահատական տալ Նկոլ Փաշինյանը, որին Հովիկ Աբրահամյանը խորհուրդ տվեց չքայքայել ներվերը: Փաշինյանն էլ, թե՝ Ձեր ներվերն ենք քայքայում, ոչ թե մերը: «Փորձում եք, բայց չի ստացվում»,-արձագանքեց Հովիկ Աբրահամյանը:

Անկախ

«…Երբ գիշերը գա, մտնեք ձեր հոգու սենյակը, խոսե՛ք ձեր խղճի հետ և ասեք` արդյոք աշխատե՞լ եք հայ ժողովրդի համար այնպես, ինչպես Արամը, եղե՞լ եք այնքան անձնազոհ, որքան Արամը, տվե՞լ եք ձեր ամբողջ կյանքը հայ ժողովրդին, ինչպես Արամը…»:

Նիկոլ Աղբալյանի այս խոսքերը, որոնք արդիական են նաև այսօր, հայոց նորագույն պատմության հիմնադիր, ազգային-ազատագրական շարժման առանցքային դերակատար, քաղաքական ու պետական նվիրյալ գործիչ Արամ Մանուկյանի մասին են:

Աղբալյանի խոսքերն ուղղված են նրանց, որոնց ձեռքերում է երկրի ու ժողովրդի ճակատագիրը: Ցավոք, մերօրյա գործիչներից շատերն անգամ չեն էլ գիտակցում այդ խոսքերի իմաստը, որովհետև դա գիտակցելու համար նախ և առաջ պետք է բացահայտեն ու արժևորեն Արամին: Իսկ դրա համար ո՛չ ժամանակ կա, ո՛չ ցանկություն, ո՛չ էլ պահանջարկ: Մերօրյա գործիչներին Արամներ պետք չեն, որովհետև նրանք անհամատեղելի են այսօրվա արժեհամակարգի հետ:

Ո՞վ է Արամը

1879 թ. Սյունյաց լեռներում ծնված Սարգիս Հովհաննիսյանն ապրեց ընդամենը 40 տարի և դարձավ Հայաստանի առաջին Հանրապետության և հայոց անկախության կերտման դարբինը: 1904-ին նա կնքեց իր հեղափոխական անունը` Արամ Մանուկյան և այդպես էլ մնաց պատմության մեջ:

Մի մարդ, որի համար «ես» գոյություն չուներ, կար միայն «մենք»: Մի գործիչ, որն իր երկիրն ու ժողովրդին դիտում էր  իբրև բարձրագույն արժեք և նրանց անվտանգությունն ու ապահովությունը դարձնում ամենագլխավոր խնդիրը:

Ձախից աջ` Հարությունյան, Արամ Մանուկյան, Իշխան, Սողո

Այդ նվիրումուվ էր, որ նվաճեց Վասպուրականը: 1915-ին, կազմակերպելով  և ղեկավարելով Վանի ինքնապաշտպանությունը, մեծ հաղթանակ տարավ` նշանակվելով Վասպուրականի նահանգապետ: Ցավոք, նահանգապետությունը գոյատևեց ընդամենը 70 օր, քանի որ ռուսական զորքերն անակնկալ հեռացան:

1916-17 թթ. Մանուկյանը Թիֆլիսի Ազգային բյուրոյի անդամ էր և զբաղվում էր արևմտահայ գաղթականության հարցերով: 1917-ին, որպես Հայոց ազգային խորհրդի լիազոր-ներկայացուցիչ, Թիֆլիսից ժամանում է Երևան, գլխավորում նորաստեղծ Հատուկ կոմիտեն, իսկ 1918-ին Երևանի տարբեր խավերի ներկայացուցիչների ժողովում ընտրվում դիկտատոր (արտակարգ լիազորություններ ունեցող պաշտոնատար անձ):

Դիկտատոր, սակայն ոչ ընդունված կարծրատիպերով, դիկտատոր, որն ամեն օր ժողովրդի հետ էր, ժողովրդի կողքին, կարիքավորներին ու հիվանդներին նեցուկ:

Նրա կոչերը՝ կազմակերպված պայքար մղել, սեփական ուժերին ապավինել, օտարի օգնության վրա հույս չդնել, տալիս էին դրական արդյունք երկրի պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար: Առջևում  1918 թ. Սարդարապատի և Բաշ Ապարանի ճակատամարտերն էին, որոնց ժամանակ Արամն ապահովում էր թիկունքի անվտանգությունը:

Վեհափառ կաթողիկոսը օրհնում է կամավորներին։ 1918 թվական

1918 թ. մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Հանրապետությունը: Մինչ Թիֆլիսում ստեղծված կառավարության ժամանումը` հուլիսի 23-ը, նա Երևանում էր և ղեկավարում էր երկիրը: Նոր կառավարության մեջ Արամը ստանձնում է ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը, որի իրավասության տակ էին նաև լուսավորության, հաղորդակցության, պարենավորման ու խնամատարության ոլորտները, տեղական իշխանությունների ձևավորումը:

Նրա անմիջական մասնակցությամբ երկիրը ձերբազատվում է հայոց պետականությանը վտանգ սպառնացող մահմեդականներից: Նրա ջանքերով մեղմվում է հանրապետությունում պարենային ճգնաժամը, գրագրությունը հայացվում է, հնարավորինս բարելավվում հարյուրհազարավոր փախստականների և որբերի կացությունը:

Պատահական չէր, որ 1919 թ. հունվարի 29-ին Արամ Մանուկյանը մահացավ բծավոր տիֆից. նա անձամբ էր հոգ տանում գաղթական հիվանդների մասին, շփվում նրանց հետ՝ վտանգելով իր կյանքը…

«Նա այն կերպարն է, որը մեզ համար օրինակ է»

ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միության կենտրոնական վարչության անդամ Անի Խաչատրյանը, երբ տարիներ առաջ անցել է երիտասարդ դաշնակցականների շարքերը, ոգեշնչվել է Արամ Մանուկյանից՝ կարդալով դաշնակցական մեկ այլ գործչի` Ռուբեն Տեր-Մինասյանի հուշերն իր մտերիմ ընկերոջ՝ Արամի մասին:

«Ռուբենի հուշերում մի հատված կա իր և Արամի զրույցից: Արամը Սյունիքի ծնունդ էր, սակայն դպրոցական տարիներն անց էր կացրել Շուշիում, իսկ Ռուբենը կենտրոնական շրջաններից էր` Կարս, Գյումրի: Այդ զրույցի ժամանակ Ռուբենն Արամին ասում է, թե նա ավելի երջանիկ է, քանի որ երկրի հեռավոր լեռնային շրջաններից է, որտեղից ծնունդ առած հայորդիներն ավելի ուժեղ են, պայքարող, քան դաշտավայրերում ապրողները: Ռուբենը բերում է ընկույզի օրինակը` լեռնցիներին համեմատելով ընկույզի կեղևի հետ, որն իր ամրությամբ պաշտպանում է միջուկը: Սակայն Արամը նկատում է, որ երբեմն ամուր կեղևով ընկույզի միջուկն էլ է փչացած լինում»:

Անիի համար անձնազոհության վառ օրինակ է Արամ Մանուկյանի մահը. «Երբ նրան առաջարկում են հիվանդության դեմ պատվաստանյութ, նա հրաժարվում է` ասելով, որ քանի դեռ Հայաստանում կա մի երեխա, որը դրա կարիքն ունի, ինքը չի կարող այն ընդունել: Նա անձամբ էր գնում հիվանդանոց և սանիտարի դեր կատարում: Ես այսօր չեմ պատկերացնում, որ մեր որևէ պետական-քաղաքական գործիչ պատրաստ լինի նման անձնազոհության: Արամն ինձ  համար իդեալ է, նման կերպարների մասին մենք միշտ կարդացել ենք արտասահմանյան գրականության մեջ, այնինչ մենք ունենք Արամ` չարժևորված Արամ…»:

ՀՅԴ երիտասարդական կառույցը տարիներ առաջ բողոքի ակցիա է իրականացրել` պահանջելով Արամ Մանուկյանի արձանը տեղադրել Հանրապետության հրապարակում` որպես Հայաստանի Առաջին  Հանրապետության հիմնադրի: Պահանջը չի ընդունվել, փոխարենը 2009 թ. Արամ Մանուկյանի կիսանդրին տեղադրվել է ՀՀ ոստիկանության շենքի դիմաց: Նույն տարում Կապանի քաղաքապետարանի մերձակա հրապարակում նույնպես տեղադրվել է Մանուկյանի կիսանդրին: Երիտասարդ դաշնակցականը, սակայն, դա բավարար չի համարում` նշելով, որ  դա արժևորման մի ձև է, բայց ոչ լիարժեք:

 Արամ Մանուկյանի կիսավեր, աղբանոցի վերածված տունը

Արամի 9 հասցեում գտնվող հանրապետական նշանակության շենքում Արամ Մանուկյանն ապրել է  1917-1919 թթ., և այդ կիսաքանդ կառույցն այսօր նրանից մնացած միակ ամենաառարկայական հիշողությունն է:

Շենքը կառուցվել է 1910 թ.  ճարտարապետ Բորիս Մեհրաբյանի նախագծով: Այն պատկանել է Ֆադեյ Քալանթարյանին:

Ի դեպ, 1837-ից Արամի փողոցը կոչվել է Ցարական՝  ի պատիվ Երևան ժամանած Նիկոլայ Առաջինի: Առաջին Հանրապետության ժամանակ այն վերանվանվել է Ազատության, սակայն Արամ Մանուկյանի մահից հետո՝  Արամ Մանուկյանի փողոց: Բոլշևիկները 1922 թ. փոխել են փողոցի անունը՝ դարձնելով Սպանդարյան: Խորհրդային իշխանության փլուզումից հետո փողոցը կրկին վերանվանվել է Արամի:

Ճարտարապետ Լևոն Վարդանյանն ասում է, որ դեռևս 1990-ականների կեսերին այն արդեն համարվում էր վթարային, և այդ ժամանակ ինքը շենքի վերակառուցման նախագիծ է ներկայացրել իշխանություններին, որն այդպես էլ չի իրականացել:

Այսօր շենքի վերակառուցումը ներառված է Երևանի քաղաքապետարանի «Հին Երևան» ծրագրում, որի հեղինակը նույնպես Լևոն Վարդանյանն է: «Մի շրջան կար, երբ քաղաքի տարբեր հատվածներում հուշարձան-շենքերը քանդում էին՝ անունը դնելով ապամոնտաժում-տեղափոխում, և ոչ ոք պատասխան չէր տալիս դրա համար»,- ասում է նա՝ պատմելով, որ 2005 թ. իր կողմից առաջարկվել է ապամոնտաժված շենքերը Երևանի մի հատվածում վերակառուցել՝ վերակենդանացնելով հին Երևանի մի հատվածը, որը կլինի նաև սիրված վայր երևանցիների համար: Ծրագրի համար նա առաջարկել է Արամի փողոցից մինչև Մաշտոցի  այգի ընկած հատվածը, որի երկարությունն  ընդհանուր առմամբ մոտ 320 մետր է:

Գաղափարը հավանության է արժանացել, և մշակվել է «Հին Երևան» ծրագիրը: Տարածքը բաժանվել է հինգ հողակտորի՝ լոտերի և հանվել աճուրդի: Հայտնվել են գնորդներ՝ «Գլենդել Հիլզ» ՓԲԸ-ն և «Սերգե-Ագոպիգ-Դեր-Սահագույան» ՍՊԸ-ն, որոնց հետ կնքվել են Երևան քաղաքի Արամի, Բուզանդի, Կողբացու փողոցներով պարփակված տարածքում սեփականության օտարման ընթացքում պետության և ձեռքբերողի իրավունքները, պարտականություններն ու պատասխանատվությունը սահմանող պայմանագրեր։ Տարածքի հինգ հողակտորից չորսը գնել է «Գլենդել Հիլզը»: Գնորդներին ներկայացված գլխավոր պահանջներից մեկն այն է, որ նրանք պետք է իրականացնեն ծրագիրը՝ կատարելով համապատասխան ներդրումներ:

Լևոն Վարդանյանի հեղինակած “Հին Երևան” ծրագրի նախագծային մակետը

Սակայն ծրագիրը կանգ է առել. քաղաքապետներ են փոխվել, երկրի նախագահ է փոխվել, վրա է հասել ֆինանսական ճգնաժամը և այլն: Ծրագիրը կենդանության նշույլներ է ցույց տվել 2010-ին: Վերանայվել ու թարմացվել են բոլոր որոշումներն ու նախագծերը, սակայն`  նորից դադար:

Լևոն Վարդանյանի խոսքով՝ օրեր առաջ իր արվեստանոց են եկել համապատասխան կառույցների ներկայացուցիչները, դիտել իր կողմից տարիների ընթացքում  կառուցված մանրակերտը և հավանության արժանացրել: Շուտով պետք է ճշտվեն նաև ծրագրի իրավական կողմերը: Ճարտարապետը հույս ունի, որ վերջապես այս տարի շինարարությունը կմեկնարկի, և եթե ամեն ինչ բարեհաջող ընթանա, ապա «Հին Երևանը» կյանքի կկոչվի 3-5 տարվա ընթացքում:

Ըստ նրա՝ ծրագրի իրականացման համար մոտ 100-150 միլիոն դոլարի ներդրում է անհրաժեշտ:

Ինչ վերաբերում է Արամ Մանուկյանի տանը, եթե անգամ ծրագրի իրականացման շրջանակներում  տունը վերակառուցվի, ապա ճարտարապետը չի կարող ասել, թե դա որքանով կդիտարկվի որպես Արամ Մանուկյանի տուն. «Կարող է ընդամենը Արամ Մանուկյանի հուշատախտակը մնա, կարող է տուն-թանգարան դառնա, դժվարանում եմ ասել, դա պետք է պատկան մարմինները որոշեն»:

ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միության կենտրոնական վարչության անդամ Անի Խաչատրյանը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ մի քանի տարի առաջ իրենք հանդիպել են «Գլենդել Հիլզի» սեփականատիրոջ հետ, որը խոստացել է շենքը վերակառուցելուց հետո մի հարկը տուն-թանգարանի համար տրամադրել և շեշտել է, որ ինքը նույնպես բարձր է գնահատում Արամ Մանուկյանին:

Սակայն «Անկախի» տեղեկություններով՝ «Գլենդել Հիլզը» պատրաստվում է վաճառել իր գնած տարածքները: Նոր գնորդը մոսկվաբնակ հայտնի գործարար Սերգեյ Համբարձումյանն է, որի միջոցներով կառուցվել է նաև Մատենադարանի նոր մասնաշենքը: Առքուվաճառքը բանավոր մակարդակում կայացել է, մնում է, որ այն վերածվի փաստաթղթային տարբերակի:

Իսկ թե նոր սեփականատերն ինչ մոտեցում կունենա Արամ Մանուկյանի տան հարցում, ցույց կտա ապագան: Փաստորեն, ամեն ինչ կախված է սեփականատիրոջ ցանկությունից:

Մինչ ծրագիրը կյանքի կկոչվի և վերակառուցման հերթը կհասնի Արամ Մանուկյանի տանը, մեծ հայորդու հիշատակն ամփոփող կիսավեր տանը կգիշերեն թափառական շները, և այն կծառայի իբրև աղբանոց ու անպետք իրերի հանգրվան:

Հունվարի 29-ին Արամ Մանուկյանի մահվան 95-ամյակն է: Հիշատակի ղողանջներ թերևս հնչեն, սակայն այնքան թույլ, որ անգամ չեն տարածվի քաղաքով մեկ ու չեն հասնի մարդկանց ականջին ու հոգուն:

«Արամ Մանուկյանը հայ ժողովրդի բովանդակ պատմության այն սակավաթիվ իրատես դեմքերից է, որոնց մեծությունը ճիշտ տեսնելու և ճիշտ գնահատելու համար հարկավոր է ժամանակի հեռավորություն»: Այս խոսքերը գրվել են  մի ժամանակահատվածում, երբ պետական քարոզչամեքենայի կողմից Մանուկյանի անունը հետևողականորեն մոռացության էր տրվում, հեղինակը խորհրդային պատմաբան, գրող Հարություն Թուրշյանն է:

Այսօր ոչ միայն  իրավիճակն է բարենպաստ, այլև ժամանակի հեռավորությունն է բավարար տեսնելու նրա մեծությունը: Ընդամենը գիտակցում ու ցանկություն է պետք:

Անի ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

Անկախ

«Ժառանգություն» կուսակցության երիտասարդ անդամ, քաղաքացիական ակտիվիստ Դավիթ Սանասարյանը «Ընդդեմ կենսաթոշակային պարտադիր վճարների» ֆեյսբուքյան խմբում գրել է.

«Խմբի հարգելի անդամներ, ՀՀ արժանապատիվ քաղաքացիներ…

Այս արդար պայքարի վրա աչք ունի Հայաստանն այս օրը հասցրած մարդկանցից մեկը՝ տխրահռչակ Ռոբերտ Քոչարյանը, ով իր պրոյեկտների միջոցով ուզում է նաև այս առիթը օգտագործել և իրականացնել Հայաստանը թալանելու իր շարունակական ծրագիրը…

Հիմա իմ համար սկզբունքային հարց կա, եթե հանրահավաքը վերածվելու է Քոչարյանամերձ ուժերի ուժի ցուցադրումի, ուրեմն ինքս չեմ մասնակցելու բողոքի այդ ակցիային…

Էնպես, որ էս կեղտոտ շրջանում զգոնություն է պետք…»:

Խոսքը վերաբերում է հունվարի 18-ին կայանալիք մեծ հավաք-երթին` ընդդեմ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի, որին միանալու են նաև ԱԺ ոչ իշխանական չորս խմբակցությունները:

Հայտնի հեռուստահաղորդավար Պետրոս Ղազարյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

«Շատ ընկերներ ունեմ, որ հունվարի 18-ին մասնակցելու են ընդդեմ կուտակայինի հանրահավաքին, ես էլ անպայման կմասնակցեմ, որովհետև դեմ եմ այդ կասկածելի համակարգին, ու ես և իմ ընկերները թքած ունենք թե՛ Պուտինի, թե՛ մնացած քաղաքական գործիչների եղած կամ չեղած հաշվարկների վրա: Մենք դեմ ենք, դա մեր կյանքի մի մասն է, մեր սկզբունքները, մեր գումարներին տեր կանգնելու մեր իրավունքը, մի բան, որ Հրապարակ թերթից չգիտեմ թե ով, ոչ մի կերպ չի հասկանում: Էս թերթին թվում է՝ մեր երկրում մարդիկ չկան, որ անկախ Քոչարյանից, Սերժից, Ծառուկյանից ու Լևոնից կարող են պատկերացումներ ունենալ և դուրս գալ բողոքելու: Ու էս մատից ծծած անփաստ վերլուծությունով ուզում է ասի՝ սա Քոչարյանի ցույցն է Պուտինի աչքի համար: Երևի էս թերթում առանց կողքից պասի նյութ չեն գրում ու բոլորին չափում են իրենց արշինով: Բայց մարդ ինչքան չպետք է հարգի իր երկրի հազարավոր քաղաքացիների, որ նման կոնսպերատիվ հիմարություններ վերլուծի»:

Հիշեցնենք, որ «Հրապարակ»-ը գրել էր, թե իր տեղեկություններով` արդեն մի քանի ամիս Քոչարյանը չի կարողանում Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպման աուդիենցիա ստանալ` չնայած վերջինիս հետ ունի անմիջական «կապվելու» հնարավորություններ: Նրան ասում են` այսօր-վաղը: Ռուսաստանը չի ցանկանում խառնվել հայաստանյան ներքաղաքական վեճերին, առանձնապես հակված չէ Քոչարյանի վերադարձին, սակայն նրան չի մերժում. հասկացնում է՝ եթե Քոչարյանը հասնի նրան, որ Հայաստանում ունենա հասարակական լայն աջակցություն, իրենք «կվերանայեն հարցը»:

Թերթի դիտարկմամբ` հունվարի 18-ին կուտակայինի առնչությամբ կազմակերպված ցույցը, որին մասնակցելու են նաև ՀԱԿ-ը` Լևոն Զուրաբյանի գլխավորությամբ, ՀՅԴ-ն, ԲՀԿ-ն ու «Ժառանգությունը», մեծ քննություն է լինելու Քոչարյանի համար` միտինգն ինչ «թիվ» լինելու առումով. արվելու է ամեն ինչ, որ Ռուսաստանն ու Հայաստանը «թիվ» տեսնի:

Անկախ

2014 թվականի հունվարի 1-ից   ուժի մեջ  է մտնում բազմաստիճան կենսաթոշակային մի համակարգ, որի մի շարք դրույթներ  արդարացի ընդվզում են առաջացրել հասարակության ամենատարբեր շերտերում։   2014թ.  գործարկվող “Կուտակային կենսաթոշակների մասին՚”ՀՀ օրենքի համաձայն, 1974թ. և հետո ծնված ՀՀ քաղաքացիները պարտավոր կլինեն կուտակային մասնավոր ֆոնդերին  փոխանցել  իրենց  չհարկված աշխատավարձի 5-ից 10 տոկոսը։

Ըստ էության, օրենքով պարտադրվող կուտակային վճար գանձելն ու այն մասնավոր կենսաթոշակային հիմնադրամին ուղղելը ոչ իրավաչափ է և հակասության մեջ է մտնում Սահմադրության 45-րդ հոդվածի հետ՝ խախտելով Սահմանադրությամբ երաշխաված անձի սեփականության իրավունքը:

Օրենքով նախատեսված պարտադիր կուտակային բաղադրիչը հակասում է նաև սոցիալական պետության սահմանադրական համակարգին՝ խաթարելով Սահմանադրությամբ նախատեսված սոցիալական մի շարք իրավունքների պատշաճ իրականացումը: Հիմնավորված չէ նաև պետության կողմից ֆոնդերի երաշխավորությունը պետբյուջեի վրա թողնելը։

Քաղաքացիների կողմից կատարված վճարների տնօրինումը օտարերկրյա մասնավոր ընկերություններին հանձնելը մի շարք իրավական, տնտեսական ու սոցիալական խնդիրներ է առաջացնում՝ կապված գումարների երաշխավորելիության, գումարները երկրից դուրս հանելու, ինչպես նաև ֆոնդերի կառավարման, դրանց  թափանցիկության հետ։

Առաջարկվող մոդելը  միջազգային պրակտիկայում լինելով աննախադեպ, ակհայտորեն ռիսկային է և  ոչ միայն չի ապահովում կենսաթոշակային համակարգի առջև ծառացած խնդիրների ամբողջական լուծումը, այլև  չի երաշխավորում ապագա սերունդների արժանապատիվ կենսաթոշակ ստանալու հնարավորությունը:

Ավաղ, վերոնշյալ  և մի շարք այլ հիմնախնդիրների շուրջ անդրդվելի և անտարբեր մնացին կառավարությունն ու խորհրդարանական կոալիցիան՝  մերժելով անգամ  Ազգային ժողովում հարցը  քննարկելու և օրենքի գործադրումը մեկ տարով հետաձգելու ՀՅԴ, ԲՀԿ, ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ և ՀԱԿ խորհրդարանական խմբակցությունների նախաձեռնությունը: “ՙԿուտակային կենսաթոշակների մասին՚”ՀՀ օրենքի սահմանադրականությունը խորհրդարանական չորս ուժերը կվիճարկեն Սահմանադրական դատարանում։

ՀՅԴ Երևանի կոմիտեն՝  կարևորելով  ՀՀ օրենքների սահմանադրականությունը, պաշտպանված և երաշխավորված իրավունքներով ու արժանապատիվ ապագայով հասարակություն ունենալու գերխնդիրը,  կոչ է անում երևանցիներին մասնակցելու  դեկտեմբերի 17-ին, ժամը 12:-30-ին  Ազատության հրապարակում մեկնարկող  ԸՆԴԴԵՄ կենսաթոշակայինի երթին։

Սիրելի երևանցիներ, միասին պայքարենք հանուն մեր իրավունքների, հանուն սոցիալական և իրավական երկրի։

   ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅԱՆ  ԵՐԵՎԱՆԻ  ԿՈՄԻՏԵ

 Անկախ

«2014 թվականի հունվարի 1-ը շատ մոտ է: Խորհրդարանի մակարդակով, կարծես, ավարտեցինք կենսաթոշակային պարտադիր կուտակային համակարգի վերաբերյալ քննարկումները: Հանրապետական մեծամասնությունը հակված չէ ընդունել մեր հիմնավոր, փաստարկված առաջարկությունները

»,-խորհրդարանում պատգամավորների հայտարարությունների ժամին հիշեցրեց ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանը:

Նրա խոսքով` երկրի, Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացու համար կենսական նշանակության հարցի հանդեպ իշծանությունների մոտեցումը համարժեք և պատասխանատու դիրքորոշում չէ. «Անքննելի են որոշումներ կայացնելու` մեծամասնության տրամաբանությունն ու մեխանիզմները»,-նկատեց պատգամավորը:

Պատմության համար ամփոփելու և արձանագրելու համար կատարվածը` նա թվարկեց, թե ի՞նչ ունենք և ի՞նչ ենք ունենալու:

1. Ներդրվում է պարտադրաբար մի համակարգ, որին մեր երկիրն ու հասարակությունը պատրաստ չեն` և’ սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների, և’ բարոյահոգեբանական առումներով:

2. Ներդրվում է մի համակարգ, որին պատրաստ չէ կառավարությունը: Գործընթացն ուղեկցվում է սահմանադրական հնարավոր, օրենքի` բացահայտ, հայեցակարգի ու ժամանակացույցի ակնհայտ խախտումներով:

3. Ներդրվում է մի համակարգ, որը գործնականում շատ քիչ աղերս ունի սոցիալական պաշտպանության ոլորտի հետ: Հիմնական նպատակը ֆինանսական շուկան ակտիվացնելն է:

4. Գոյանալիք երկար փողերը տնտեսության իրական հատվածի վրա ազդեցություն չեն ունենալու, չեն նպաստելու եկամտաստեղծ գործունեությանն ու աշխատատեղերի ավելացմանը:

5. Շատ ռեալ է վտանգը, որ արդյունքում ավելանալու է թաքնված զբաղվածությունն ու սև աշխատավարձերի տեսակարար կշիռը:

6. 2014 թվականի հունվարից և’ պետական, և’ մասնավոր հատվածում, աշխատողների աշխատավարձն ավելի պակաս է լինելու, քան էր 2013 թվականի դեկտեմբերին:

7. Այս համակարգի արդյունավետությունը ցածր է լինելու կառավարության նկարագրածից և մասնակիցների համար 30-40 տարի հետո չի ապահովելու արժանապատիվ կենսաթոշակ:

Արձանագրելով այս ամենը Աղվան Վարդանյանը վերահաստատեց 3 բան. առաջին` վստահության բավարար պաշար չունեցող այս կառավարությունը ձախողվելու է նաև այս համակարգում, թեև այն համարում է վերջին տարիների իր ամենամեծ ձեռքբերումը, երկրորդ` կենսաթոշակային ոլորտում բարեփոխումներն անհրաժեշտ են, և իրենք պատրաստ են շարունակել աշխատանքը ավելի արդյունավետ համակարգ ստեղծելու նպատակով, երրորդ` ՀՅԴ-ն շարունակելու է սերտորեն գործակցել պարտադիր բաղադրիչի դեմ ընդվզող հազարավոր քաղաքացիների հետ և հետապնդելու է նրանց պահանջները սահմանադրական բոլոր միջոցներով:

Վերջում դիմելով քաղաքական մեծամասնությանը` նա ասաց. «Դուք այսօր, այո, ունեք բացարձակ իշխանություն, բայց դա ձեզ չի ազատում երկրի ու սերունդների առաջ պատասխանատվությունից: Ընդհակառակը…»:

Տապալված արտահերթ նիստից հետո ԱԺ չորս խմբակցությունների ներկայացուցիչները՝ «Ժառանգություն», ԲՀԿ, ՀԱԿ, ՀՅԴ,  ինչպես նաև անկախ պատգամավոր Խաչատուր Քոքոբելյանը հանդես են եկել հայտարարությամբ.

«ՀՀ ԱԺ պատգամավորների նախաձեռնությամբ 2013 թվականի նոյեմբերի 15-ին հրավիրվել էր Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ՝ կենսաթոշակային համակարգի բարեփոխումների պարտադիր բաղադրիչի գործադրումը մեկ տարով հետաձգելու մասին հարցով: Նիստը չկայացավ ՀՀ ԱԺ քաղաքական մեծամասնության (Հայաստանի Հանրապետական և Օրինաց երկիր կուսակցությունների) բոյկոտի պատճառով: Սա այն դեպքում, երբ ընդամենը մեկ օր առաջ ՀՀ 2014 թվականի պետական բյուջեի նախագծի քննարկման համար արտահերթ նիստ հրավիրելու քաղաքական մեծամասնության ցանկությանը ընդդիմադիր պատգամավորները ընդառաջել էին:

Քաղաքական մեծամասնության կեցվածքը գնահատում ենք որպես բացահայտ արհամարհանք սահմանադրության նկատմամբ, քաղաքական փոքրամասնության սահմանադրական իրավունքներն իրացնելու հնարավորությունը ի չիք դարձնող և բաց քննարկումներից խուսափելու քայլ, անհանդուրժողականության դրսևորում, Ազգային ժողովի դերը նսեմացնելու հերթական փորձ:

Համակարծիք լինելով բազմահազար քաղաքացիների և տասնյակ կազմակերպությունների` կենսաթոշակային նոր համակարգի վերաբերյալ արտահայտված մտահոգությունների հետ` գտնում ենք, որ այս համակարգի ներդրման բացասական հետևանքները կրելու են Հայաստանի բոլոր քաղաքացիները, ներկա և ապագա սերունդները.

1. դատապարտում ենք քաղաքական մեծամասնության քայլը,

2. անըդնունելի ենք համարում կենսաթոշակային համակարգի պարտադիր կուտակային բաղադրիչը 2014 թվականի հունվարի 1-ից գործողության մեջ դնելու Հայաստանի իշխանությունների կարծր և մեր քաղաքացիների շահերից չբխող մոտեցումը,

3. պահանջում ենք կասեցնել պարտադիր բաղադրիչի կիրառումը, իրականացնել հանրային և մասնագիտական լայն քննարկումներ, ստեղծել բացահայտված ռիսկերի լիարժեք չեզոքացման մեխանիզմներ, կատարել համապատասխան փոփոխություններ և վերջնական տարբերակը դնել հանրաքվեի,

4. շարունակելու ենք պայքարել այս համակարգի դեմ ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված ցանկացած միջոցով (օգտագործելով ՀՀ ԱԺ նոր արտահերթ նիստ հրավիրելու, սահմանադրական կարգով բողոքարկումներ իրականացնելու, ցուցական միջոցառումներ կազմակերպելու, քաղաքացիական ակտիվ նախաձեռնությունները համախմբելու և աջակցելու, Հայաստանի կառավարության նկատմամբ հանրային ճնշումները ուժեղացնելու և այլ միջոցներով):

Մենք կոչ ենք անում Հայաստանի Հանրապետության բոլոր քաղաքացիներին՝ ակտիվորեն մասնակցել այս պայքարին: Այն ուղղված է արժանապատիվ ծերություն ունենալու ՀՀ քաղաքացու իրավունքի ապահովմանը»:

Խմբակցություններ 

ՀՅԴ Արմեն Ռուստամյան 

«Բարգավաճ Հայաստան», Նաիրա Զոհրաբյան

Անկախ պատգամավոր Խաչատուր Քոքոբելյան «Ազատ Դեմոկրատներ»,

«Ժառանգություն» Զարուհի Փոստանջյան

ՀԱԿ Արամ Մանուկյան

Խորհրդարանում ԱԺ ճեպազրույցների ժամին ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանն, անդրադառնալով ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանի՝ ՀՅԴ հասցեին արված հայտարարությանը, ասաց, որ իր համար անընդունելի է, որ որևէ մեկն իրեն իրավունք է վերապահում դատել, գնահատել՝ ով է ընդդիմություն, ով ոչ. «Թող նախ նայեն իրենց խմբակցությանը»,-ասաց պատգամավորը:

Այնուհետև նա փորձեց հասկանալ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարության մեխանիզմը. «Պարոն Մինասյանը ելույթ է ունեցել՝ հանգամանորեն ներկայացնելով մեր մոտեցումները և ասել, որ ովքեր դեմ են այս օրենքին, պոպուլիզմով են զբաղվում: Հիմա Նիկոլն իրեն չի կարող թույլ տալ, որ պոպուլիզմով է զբաղվում, պետք է իրեն արդարացնի, որ պոպուլիստ չէ, այլ լուրջ քաղաքական գործիչ է, և սա անելու համար իրեն իրավունք է վերապահել այս կտրվածքով նայել խնդրին»:

Աղվան Վարդանյանի կարծիքով՝ այս օրինագիծը ՀՅԴ վերջին տասը տարվա ծրագրային դրույթներից է: «Մենք ունեցել ենք մի խառնաշփոթ, խառնափնթոր համակարգմ, որտեղ որևէ չափանիշ դրված չի, և վաղուց ժամանակ էր սա անելու»:

Աղվան Վարդանյանը հիշեցնում է, որ օրենքը չի տարածվում միայն բարձրաստիճան 300-500 պաշտոնյայի, այլ շուրջ 160 000 հոգու վրա: Նա նաև ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ վերջին վեց տարիների ընթացքում պետական ծառայության ոլորտում ոչ մի լումա աշխատավարձ չի բարձրացել. «Կողքից դատելը շատ հեշտ է: Գնացեք, խոսեք քաղաքացիական ծառայության աշխատողների հետ: Պատկերացնում ե՞ք, այդ մարդկանց աշխատավարձերը այդքան տարի չի բարձրացել այս գնաճի պայմաններում»:

Ինչ վերաբերում է Նիկոլ Փաշինյանի կողմից օրինակ բերված դատավորներին ու դատախազներին, ապա նշում է, որ այս օրենքով նրանց աշխատավարձերը չեն բարձրանում, այլ բերվում են ընդհանուր դաշտ. «Երբ որևէ մեկն իրեն իրավունք է վերապահում դատել բոլորին՝ և՛ իր նախկին ամենամոտիկ շրջապատին, և՛ ընդդիմությանը, և՛ իշխանությանը, միշտ մեծ է հավանականությունը, որ կարող է չարաչար սխալվել»:

Աղվան Վրդանյանի խորին համոզմամբ՝ սա այդ դեպքն է:

Նա Փաշինյանին ընկերաբար խորհուրդ է տալիս զբաղվել նրանով, ինչով կոչված է զբաղվել և չփորձել իրեն արդարացնել՝ ուրիշների վրա քար տենելով:  «Փաշինյանը չի որոշելու՝ մենք ընդդիմություն ենք, թե ոչ: Մենք փաստարկված ընդդիմություն ենք, անում ենք մեր գործը՝ առանց մեր շուրջը շատ նայելու՝ թեև նայում և տեսնում ենք ամեն ինչ»,-ասաց նա:

Հիշեցնենք, որ հոկտեմբերի 24-ին խորհրդարանում «Պետական աշխատողների աշխատավարձերի միասնական համակարգի մասին» օրենքի նախագծի քննարկման ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը, քննադատելով նախագիծը, միաժամանակ քննադատել էր ՀՅԴ պատգամավորների տեսակետը, որ կողմ են նախագծին. «Իմ համեստ և անձնական պատկերացմամբ՝ ընդդիմություն լինելով և Պռոշյանի գյուղապետի սպանությունը բացահայտողի թիվ մեկ դերում լինելով՝ չեն գնում և կողմ քվեարկում Ավետիք Բուդաղյանի սպանությունը պարտակած դատախազի թեկնածուին, ոչ էլ համաձայնում են դեսպանի պաշտոն ստանալուն»,- ակնարկել էր Փաշինյանը:

Սեպտեմբերի 17-ին, ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանտ Մարգարեան Աթէնքում հանդիպեց Ընկերվար Միջազգայնականի նախագահ, Յունաստանի ՓԱՍՈՔ կուսակցութեան նախկին ղեկա­վար եւ երկրի նախկին վարչապետ Ճորճ (Եորղոս) Փափանդրէուի հետ։

Արծարծուցծ հարցերն էին ֆինանսական տագնապի ազդեցութիւնը աւելի լայն տարածաշրջանին վրայ, Ընկերվար Միջազգայնականի շրջանակներում հասարակաց հետաքրքրութիւն ներկայացնող հարցեր եւ Կովկասում ու Մերձաւոր Արեւելքում վերջին զարգացումները։

ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչը Ընկերվար Միջազգայնականի նախագահին հրաւիրեց Հայաստան. Փափանդրէուն ընդունեց հրաւէրը եւ շնորհակալութիւն յայտնեց Ընկերվար Միջազգայնականում ՀՅԴ-ի գործօն մասնակցութեան եւ ԱՊՀ, Կովկասի եւ Սեճ Ծովեան տարածաշրջանային յանձնախմբում ներդրումի համար։

Ընկերվար Միջազգայնականը (Socialist International) ընկերվար-ժողովրդա-վարական, ընկերվարական եւ աշխատաւորական կուսակցութիւններ համախմբող համաշխարհային կառոյց է։ Այն համախմբում է բոլոր մայրցամաքներից աւելի քան 140 երկրների 170 քաղաքական կուսակցութիւններ եւ կազմակերպութիւններ։

ԱՊՀ երկրների կուսակցութիւններից լիիրավ անդամի կարգավիճակ ստացած առաջին կուսակցությունը Հայ Յեղափոխական Դաշնակցությունն է եղել (2003թ)։ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Մարիօ Նալպանտեանը կազմակերպութեան փոխնախագահ է, իսկ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Վահան Հովհաննիսյանը՝ ԱՊՀ, Կովկասի եւ Սեւծովյան տարածաշրջանային յանձնա­խմբի համանախագահ։ ՀՅԴ նաեւ անդամ է կազմակերպութեան կազմակերպութեան ֆինանսների եւ վարչական յանձնախմբի։ ՀՅԴ համապատասխան կառույցները լիիրավ անդամ են Կանանց Ընկերվար Միջազգայնականին (SIW) եւ Ընկերվար Երիտասարդների Միջազգային Միության (IUSY)։

Հաշվի առնելով, որ

–        սեպտեմբերի 29-ին, թիվ 38 ընտրատարածքում մեծամասնական ընտրակարգով կայանալիք ընտրությունները որևէ էական շրջադարձ չեն նշանավորելու ըստ էության նմանվելու են նախորդ բոլոր ՙընտրություններին՚,

–        ՀՅԴ-ն հավատարիմ է մեծամասնական ընտրակարգի վերացման գաղափարին,

–        Չկան ընտրական գործընթացը ամբողջական վերահսկելու լիարժեք մեխանիզմներ , ինչը թույլ չի տալու ընտրական արդյունքը համարել արժանահավատ,

ՀՅԴ Սյունիքի մարզային կոմիտեն հայտարարում է

1. Ընտրության արդյունքը չլիգիտիմացնելու համար մենք որևէ կերպ չենք ներգրավվելու ընտրական գործընթացում և կոչ ենք անում ընտրողներին չմասնակցել սեպտեմբերի 29-ին կայանալիք թիվ 38 ընտրատարածքի ընտրություններին:

1. Առաջարկում է ոչ իշխանական մյուս թեկնածուներին ինքնաբացարկ հայտարարել, զերծ մնալ իշխանության ծրագրած ընտրական ֆարսին մասնակցելուց և թվացյալ մրցակցություն ստեղծելուց:

19 սեպտեմբեր 2013թ.                                                             ՀՅԴ Սյունքի մարզային կոմիտե

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմինը դատապարտում է հանրային տրանսպորտի սակագները չհիմնավորված, 50 տոկոսով բարձրացնելու` իշխանությունների որոշումը: Այդ քայլը քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և իրավական տեսանկյունից անընդունելի է:

Իշխանությունները նախընտրական շրջանում վստահեցնում էին, թե գների կտրուկ բարձրացում տեղի չի ունենալու, խոստանում էին իրական կենսամակարդակի աճ: Սակայն հետընտրական փուլում գազի, էլեկտրաէներգիայի, այլ հիմնական ապրանքատեսակների ու ծառայությունների գների աճին հաջորդեց հանրային տրանսպորտի սակագների բարձրացումը: Նրանք հերթական անգամ մոլորեցրել են հանրությանը` առաջացնելով անապահովության, անպաշտպանվածության զգացողություն, ապագայի հանդեպ անվստահություն:

Անտրամաբանական է պաշտոնատար անձանց բացատրությունը, թե գազի և էլեկտրական էներգիայի սակագների աճը կապ չունի հանրային տրանսպորտի թանկացման  հետ: Եթե այդ պնդումը ճիշտ է, ուրեմն իշխանությունը վարում է մի խումբ անձանց շահերը հանրության շահերից գերադասելու քաղաքականություն: Եթե պնդումը ճիշտ չէ, ապա իշխանությունը ևս մեկ անգամ խաբում էր հանրությանն ու մասնագիտական շրջանակներին` նշելով, որ գազի և էլեկտրաէներգիայի գների բարձրացումը երկրում բերելու է ընդամենը մինչև 2.7 տոկոս գնաճի: Երկու դեպքում էլ քաղաքական իշխանությունը գործում է ի վնաս հասարակության:

Սոցիալական և տնտեսական տեսանկյունից քաղաքական իշխանության քայլը հակասում է միջազգային փորձի տարրական կանոններին, երբ գնային քաղաքականության լավագույն գործիք է մրցակցությունը: Մինչդեռ հանրային տրանսպորտի, օրինակ` երթուղային տաքսիների ոլորտում, ձևավորվել է քաղաքական և տնտեսական ոլորտները զուգակցող` ազդեցիկ անձանց մենաշնորհ: Բացի այդ, միջազգային փորձը վկայում է, որ գների մակարդակի օբյեկտիվ բարձրացմանը նախորդում կամ անմիջապես հաջորդում է հանրության եկամուտների ավելի բարձր աճը: Հայաստանում այդպիսի բան տեղի չի ունեցել: Միջազգային լավագույն փորձի օրինակ է նաև բազմասակագնային պլանների, զեղչային համակարգերի, տրանսպորտային երթևեկության կորպորատիվ փաթեթների, միասնական փոխադրական փաստաթղթերի և այլ միջոցների գործադրումը, ինչն առողջացնում է հանրային տրանսպորտի ֆինանսական համակարգը, մեծացնում է հանրային վերահսկողությունը, ավելացնում է ուղևորահոսքը, հանգեցնում ուղեվարձերի նվազեցմանն ու մատչելիությանը:

Առ այդ` ՀՅԴ Գերագույն մարմինը

ա. դատապարտում է Հայաստանի իշխանությունների նման անհեռատես քաղաքականությունը,

բ.  պահանջում է կասեցնել հանրային տրանսպորտի սակագների բարձրացման որոշումը և որևէ բարձրացում իրականացնել սակագնի ձևավորման թափանցիկ մեխանիզմով, բնակչության եկամուտների աճին համապատասխան,

գ. առաջարկում է ստեղծել հանրային-մասնագիտական խումբ` մշակելու և ներդնելու  բազմասակագնային պլանների, զեղչերի, տրանսպորտային երթևեկության կորպորատիվ փաթեթների իրավական-միասնական համակարգ,

դ. ողջունում և իր աջակցությունն է հայտնում այն քաղաքացիական խմբերին և երիտասարդներին, ովքեր ընդվզում են այս խայտառակ որոշման դեմ և ակտիվ կեցվածքով պաշտպանում են իրենց և հանրության իրավունքները:

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն Մարմին

Հուլիսի 14-ին Պռոշյան համայնքում տեղի ունեցան համայնքի ղեկավարի արտահերթ ընտրություններ: Ընտրություններն արտահերթ էին, քանի որ սպանվել էր գործող գյուղապետ, ազատամարտիկ, “Մարտական Խաչ” 2-րդ աստիճանի շքանշանակիր Հրաչ Մուրադյանը:

Թե Պռոշյանի բնակիչները, թե հասարակությունը, թե մենք համոզված էինք, որ միայն արդար ու ազատ ընտրությունները կլինեին լուրջ երաշխիք` մեղմելու լարվածության ու կասկածանքի մթնոլորտը գյուղում, կնպաստեին ներհամայնքային համերաշխության ձևավորմանն ու սպանության լիարժեք բացահայտմանը:

Հույս կար, որ գոնե այս ընտրությունները, հաշվի առնելով վերոնշյալ առանձնահատուկ հանգամանքները, կանցնեն բնականոն հունով` սկսած առաջադրվողներից մինչև բուն ընտրական գործընթացը:

Ցավոք, ընտրություններն անցան վերջին շրջանում տեղի ունեցած բոլոր մակարդակների ընտրություններին հատուկ տրամաբանությամբ: Կրկին գործի դրվեցին հանրածանոթ բոլոր մեթոդները` վարչական լծակների կիրառում, արտաքին միջամտություն,  պարտադրանք, ընտրակաշառք և այլն:

Արդյունքում հաղթանակն արձանագրվում է սպանված համայնքապետի` նախորդ ընտրություններում մրցակից հանրապետական թեկնածուի օգտին:

Քաղաքական ցինիզմի այսօրինակ դրսևորումը խաթարեց ընտրական գործընթացը, խորացրեց համայնքում առկա լարվածությունը:

Հակառակ այս իրողությանը` մենք հորդորում ենք Պռոշյանի բոլոր բնակիչներին տուրք չտալ նոր լարվածություն ստեղծելու հնարավոր փորձերին, միաժամանակ վստահեցնում ենք, որ հասարակության համախմբմամբ հետամուտ ենք լինելու Հրաչ Մուրադյանի սպանության լիարժեք բացահայտմանը և մեղավորներին պատժելուն:

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմին

ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանն ԱԺ ավանդական ճեպազրույցի ժամանակ, անդրադառնալով Վերահսկիչ պալատի բացահայտումներին և խորհրդարանում հանրպետականների կողմից դրանց վերաբերյալ հնչած կոշտ քննադատությանը, ասաց. «Իշխանություններն էն տրամաբանության մեջ ենմ, որ ամեն ինչ իրենցն է, մոնոպոլիզացրել են ամեն ինչ, հիմա էլ քաղաքական դաշտն են մոնոպոլիզացվում՝ ներկայանալով թե իշխանություն, թե ընդդիմություն: Սա աբսուրդ է: Մարտավարական հնարք են իբր թե կիրառում, որ ավելի լավ է առաջինն իրենք բարձրաձայնեն, ընդդիմադիրներին բան չմնա խոսելու, բայց չենյ գիտակցում, որ Ա-ն ասել ես, Բ-ն էլ պիտի ասես»:

Ռուստամյանը հիշեցնում է, որ մաքրվելը միայն խոստովանությունը չէ, դա միայն անհրաժեշտ առաջին քյլն է, բայց դրանից հետո գալիս է ապաշխարության մասը.

«Բա ապաշխարությո՞ւնն ով պիտի անի»,-հարցնում է դաշնակցական պատգամավորը՝ նկատելով, որ խոստովանությունն առանաց ապաշխարանքի ցինիզմ է: