Նոյեմբերի 8-ին ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը և Մարսելի քաղաքապետ, սենատոր Ժան-Կլոդ Գոդենը կատարեցին Մարսելում Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր հյուպատոսության բացման հանդիսավոր արարողությունը, որին ներկա էին Ֆրանսիայի խորհրդարանականներ, քաղաքական, հասարակական և մշակութային գործիչներ, հայ համայնքի անդամներ։

Միջոցառմանը հանդես գալով ողջույնի խոսքով՝ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը կարևորեց Մարսելում ՀՀ գլխավոր հյուպատոսության հիմնադրումը՝ ընդգծելով, որ Մարսելը առանձնահատուկ  նշանակություն ունի մեր ժողովրդի համար։

«Հայերի ներկայությունը Մարսելում սկիզբ է առել դեռ վաղ միջնադարում։  Արևելքի և Արևմուտքի միջև արտոնյալ առևտուր իրականցնող հայ վաճառականները ակտիվ գործունեություն էին ծավալում այս քաղաքում»,- ասաց նախարար Նալբանդյանը։

«Մարսելը դարձավ առաջին ֆրանսիական քաղաքը, որը հյուրընկալեց Հայոց ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած հազարավոր հայերի։ Նրանցից շատերը հաստատվեցին այստեղ, դարձան իրական մարսելցիներ և մինչ այսօր իրենց ներդրումն են բերում քաղաքի զարգացմանը։

Այսօր, Մարսելն իր հայկական եկեղեցիներով, հուշարձաններով, դպրոցներով, մշակութային և մարզական կենտրոններով, հայ-ֆրանսիական առևտրա-արդյունաբերական պալատով, վկայում է հայերի ինտեգրման բարձր մակարդակի, միևնույն ժամանակ իրենց Հայրենիքի հետ կապվածության մասին։

Ես ցանկանում եմ երախտագիտություն հայտնել Մարսելի մարզային, շրջանային և համայնքային իշխանություններին՝ մարսելահայերին շարունակական աջակցության և հայ-ֆրանսիական բարեկամության ամրապնդման գործում կարևոր ներդրման համար»:

Շնորհավորելով ներկաներին գլխավոր հյուպատոսության բացման կապակցությամբ՝ նախարար Նալբանդյանը համոզմունք հայտնեց, որ այն՝ գլխավոր հյուպատոս Վարդան Սրմաքեշի ղեկավարությամբ, իր կարևոր ներդրումը կունենա հայ-ֆրանսիական փոխհարաբերությունների զարգացման և խորացման գործում։

Մարսելի քաղաքապետ Ժան-Կլոդ Գոդենը իր խոսքում ընդգծեց, որ իր համար մեծ պատիվ է ներկա գտնվել Ֆրանսիայում բարեկամ Հայաստանի առաջին գլխավոր հյուպատոսության բացման արարողությանը, քանզի ինքը ամենաջերմ զգացմունքներն է տածում հայ ժողովրդի նկատմամբ և Հայաստանի հետ համակողմանի համագործակցության զարգացման ջատագովներից է։

Մարսելի քաղաքապետը գոհունակությամբ նշեց, որ հայերը զգալի ներդրում ունեն իր ղեկավարած քաղաքի զարգացման և բարգավաճման գործում, նաև յուրատեսակ կամուրջ են հանդիսանում Ֆրանսիայի և Հայաստանի միջև բարեկամության ամրապնդման համար։ Նա ընդգծեց, որ Մարսելը Երևանի հետ համագործակցում է կրթության, մշակույթի, սպորտի, առողջապահության և մի շարք այլ կարևոր ուղղություններով։ Ժան-Կլոդ Գոդենը վստահություն հայտնեց, որ Հայաստանի գլխավոր հյուպատոսության գործունեությունը էլ ավելի կխթանի հայ-ֆրանսիական բարեկամական փոխհարաբերությունների խորացումը։

Հյուպատոսության բացման արարողությունը, որն ուղիղ եթերով  հեռարձակվում էր տեղական հեռուստատեսությամբ, լայնորեն լուսաբանվեց լրատվամիջոցների կողմից։

Ինչպես հաղորդում է թուրքական «Զամանը»,  Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը գալիք տարվա հունվարի 27-28–ին պաշտոնական այցով կգտնվի Թուրքիայում: Երկօրյա այցի շրջանակներում կողմերը կքննարկեն երկկողմ հարաբերությունների զարգացման, Թուրքիայի ԵՄ անդամագրության և սիրիական ճգնաժամի հետ կապված հարցեր:

Նշենք, որ հոկտեմբեր ամսին Ֆրանսիայի արդյունաբերության զարգացման նախարար Արնո Մոնտեբուրը հայտնել է Թուրքիա այցելելու Օլանդի մտադրության մասին: Վերջին անգամ Ֆրանսիայի նախագահը Թուրքիա է այցելել 1992 թվականին, երբ նախագահում էր Ֆրանսուա Միտերանը:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի`Ֆրանսիայի համանախագահ Ժակ Ֆորը մեկնել է Բաքու։

Ինչպես տեղեկացնում է ադրբեջանական “ԱՊԱ” գործակալությունը, այս հանգստյան օրերին Ադրբեջան կայցելեն նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Իգոր Պոպովը և ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը։

Նոյեմբերի 4-ին նրանք հանդիպում են ունենալու Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարի հետ, որի հետ կքննարկեն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորումը, ինչից հետո կայցելեն նաև Երևան։

Այցի նպատակը Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հերթական հանդիպման կազմակերպումն է։

Ֆրանսիայում մեծ եկամուտ ունեցող անձանց համար սահմանված 75% հարկը ստիպեց Ժերար Դեպարդիեին Ռուսաստանի քաղաքացիություն ընդունել:

Այժմ Ֆրանսիայի ֆուտբոլային ակումբները բոյկոտ են կազմակերպել՝ բողոքելով այդ օրինագծի դեմ, որը պատրաստվում են օրինականացնել հաջորդ տարի: Նրանք պնդում են, որ օրենքը կնվազեցնի իրենց մրցունակությունը մյուս եվրոպական ակումբների համեմատությամբ և ֆինանսական խնդիրներ կստեղծի:

Ֆուտբոլային ակումբների պրոֆեսիոնալ միավորումը (UCPF) հինգշաբթի հայտարարել է, որ իրենք կբոյկոտեն նոյեմբերի 29-ից մինչև դեկտեմբերի 2-ը տեղի ունենալիք գլխավոր երկու տուրերի ծրագրված բոլոր խաղերը:

1972թ-ին իրենց աշխատավարձերից բողոքող ֆուտբոլիստների ցույցից հետո՝ այս բողոքի ակցիան Ֆրանսիայում կազմակերպված նմանատիպ առաջին բոյոկոտն է:

UCPF-ի նախագահ Ժան Պիեռ Լուվեն հինգշաբթի իր հայտարարության մեջ նշում է, որ սա պետք է առիթ դառնա, որպեսզի ֆրանսիական ֆուտբոլի լուռ մեծամասնությունը արտահայտի իր բողոքը:

75% հարկը վերաբերելու է այն ֆուտբոլիստներին, որոնք տարեկան 1,38 միլիոն դոլարից ավել են վաստակում: Նախապես այդ օրենքով նախատեսված էր, որ հենց բարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը պետք է այդ հարկը վճարի, սակայն ֆուտբոլիստների բողոքից հետո, Ֆրանսուա Օլանդի Սոցիալիստական կառավարությունը հարկի վճարման պարտականությունը դրել է նրանց գործատուների վրա:

UCPF-ին պնդում է, որ հարկը կնվազեցնի ֆրանսիական ակումբների մրցունակությունը եվրոպական այլ երկրների՝ ավելի սակավ հարկեր վճարող մրցակիցների համեմատությամբ:

Ֆրանսիայի գերագույն դատարանը ուրբաթ որոշում է ընդունել, որի համաձայն՝ ֆրանսիացի քաղաքապետները իրենց անձնական, բարոյական կամ կրոնական համոզմունքների հիման վրա իրավունք չունեն չօրինականացնել նույնասեռականների ամուսնությունները:

Սահմանադրական դատարանը որոշում է կայացրել, որ նույնասեռականների ամուսնության վերաբերյալ օրենքը ոչ մի կերպ չի խախտում քաղաքապետների «խղճի ազատությունը» և ըստ այդմ ենթակա է կիրառման:

Սեպտեմբերի 18-ին յոթ քաղաքապետներից բաղկացած մի խումբ նույնասեռականների ամուսնությունների դեմ բողոք էր ներկայացրել սահմանադրական դատարան:

Ֆրանսիայում նույնասեռականների ամուսնությունը թույլատրող օրենքը պառլամենտը ընդունվել էր այս տարվա սկզբին, և այն նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի հաստատմամբ մտել էր ուժի մեջ:

Աշխարհի մի շարք երկրներ օրինականացրել են նույնասեռականների ամուսնությունը, որոնց մեծ մասը գտնվում է Եվրոպայում, և նրանց թիվը աճում է:

Հարյուրավոր դեռահասներ իրենց դպրոցների դիմաց բարիկադներ են կառուցել և քայլել Փարիզի փողոցներով՝ բողոքելով ներգաղթյալ ընտանիքների արտաքսման դեմ:

Այս շաբաթ բողոքի ակցիայի առիթ է դարձել էքսկուրսիայի ժամանակ համադասարանցիների ներկայությամբ 15-ամյա կոսովցի աղջկա ձերբակալումը: Կառավարությունից հայտնել էին, որ իրենք մերժել են աղջկա ընտանիքին ապաստան տրամադրել, և նրանց այլևս չի թույլատրվում մնալ Ֆրանսիայում:

Ֆրանսիայում այժմ նման արտաքսումներ հաճախ են տեղի ունենում, քանի որ կառավարությունը փորձում է սահմանափակել անօրինական ներգաղթը: Աշակերտները, պնդելով, որ արտաքսումները անարդար են երեխաների նկատմամբ, հույս ունեն ստիպել սոցիալիստ կառավարությանը թույլ տալ վերջերս արտաքսված հայ տղային և կոսովցի աղջկան վերադառնալ Ֆրանսիա:

Փարիզի դպրոցներից մեկում աշակերտները մուտքի մոտ աղբի կանաչ թիթեղյա տարաներ են թափել և «Կրթությունը վտանգի տակ է» գրությամբ պաստառ կախել:

Շվեյցարացի գիտնականները հայտնել են, որ Պաղեստինի նախկին նախագահ Յասեր Արաֆաթը հնարավոր է մահացած լինի ռադիոակտիվ պոլոնիումից թունավորման հետևանքով:

Արաֆաթը 75 տարեկան հասակում մահացել է 2004թ-ի նոյեմբերի 11-ին Ֆրանսիայում: Բժիշկները նրա մահվանից անմիջապես հետո չէին կարողացել գտնել մահվան իրական պատճառը:

Փորձագետները տեղեկացրել էին, որ Արաֆաթին պատկանող մի շարք իրերում հայտնաբերել են ռադիոակտիվ ինչ-որ նյութ:

Արաֆաթը հիվանդացել էր Արևմտյան ափի իր կենտրոնակայանում և ունեցել էր ռադիոակտիվ նյութից թունավորման ախտանշաններ՝ սրտխանոց, ստամոքսի ցավ, երիկամների և լյարդի անբավարարություն:

Սակայն գիտնականներն ընդունում են, որ մազերի կորստի բացակայությունը կամ ոսկրածուծի լրիվ առկայությունը կասկածի տակ են դնում այս տեսակետը:

Արաֆաթի մահվան շուրջ բամբասանքները ավելի շատացան, երբ բժիշկները չկարողացան պարզել մավան ստույգ պատճառը:

Կասկածները ավելի սրվեցին, երբ նրա այրին՝ Սուհան, նախապես հրաժարվեց իր ամուսնու մարմինը հետմահու քննության ենթարկել:

Սակայն նա փոխել էր իր միտքը և անցած տարի խնդրել Ֆրանսիայի դատավորներին իր ամուսնու մահվան կապակցությամբ քննություն սկսել՝ պնդելով, որ նրան թունավորել են, որովհետև նա խոչընդոտ էր խաղաղության ճանապարհին:

Լոզանի ռադիացիոն բժշկության ինստիտուտի փորձագետները այժմ հրապարակել են քննությունների արդյուքները, որոնք պաշտպանում են նախագահի ոչ բնական մահով մահանալու տեսակետի հնարավորությունը:

Հայտարարության մեջ ասվում է, որ մարմնական հեղուկների նմուշների ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ դրանք պարունակում են պոլոնիում 210-ի մեծ քանակություն:

Թիմի ուսումնասիրությունների արդյունքները այս շաբաթ հրապարակվել են բրիտանական The Lancet բժշկական ամսագրում: Թիմի անդամները ափսոսանք են հայտնում, որ Արաֆաթի մահից անմիջապես հետո ուսումնասիրություն չի կատարվել, քանի որ պոլոնիումը մարմնում արագ է կազմալուծվում և ուշացնելու դեպքում դժվար է լինում այն հայտնաբերել:

Ֆեմեն շարժման ակտիվիստուհիները ներխուժել են փարիզյան նորաձևության շաբաթի շրջանակում  տեղի ունեցած նորաձևության  ցուցադրություն: Երկու աղջիկներ  փորձել են  խանգարել  Nina Ricci նորաձևության տան նոր հավաքածուի ցուցադրությունը: Կիսամերկ նրանք բարձրացել են անմիջապես պոդիումի վրա և սկսել են զանազան լոզունգներ գոչել, հաղորդում է  NY Magazine-ը:

Մինչև գոտկատեղը մերկ երկու աղջիկներբարձրացել են բեմ գերմանուհի մոդելի դուրս գալու ժամանակ և սկսել են գոռալ .”Моdel dоn’t go to brothel” (“Մոդել մի մտի բորդել, “) և”Fashion – dictaterror” (“Նորաձևությունը  – դիկատորական ահաբեկչություն է”): Ավելի ուշ ոստիկանությանը հաջողվել է պարզել աղջիկների ինքնությունը: Նրանք Ուկրաինայի քաղաքացիներ  Յանա Ժդանովան և Ալեքսանդրա Շևչենկոն են: Օգոստոսին նրանք լքել են երկիրը`պնդելով, որ իշխանությունները իրենց նկատմամբ ահաբեկչության գործ են սարքել:

Ինչպես միշտ,  FEMEN -ի ակցիան չեն թողել երկարի: Միքանի վայրկյանում նրանց կոպտորեն իջեցրել են բեմից և տարել անվտանգության աշխատակիցների սենյակ:

Ֆեմինիստուհիները կարծում են, որ այժմյան նորաձևության արտադրությունը սեքսիզմ է քարոզում և աղավաղում կանացի գեղեցկությունը: Ավելի վաղ  FEMEN ներկայացուցիչները փորձել են խանգարել սուպերմոդել Հայդի Կլումի հեռուստաշոուն:

Ֆրանսիայի ՆԳ նախարար Մանուել Վալսը երկրից գնչուներին արտաքսելու  կոչ է անում: Նրա խոսքով, գնչուները չեն կարող ինտեգրվել Ֆրանսիայում ու, նրանց մեծ մասին պետք է “ուղարկել հետ,սահմանից դուրս”:

Այդ հայտարարությունը խիստ քննադատության է ենթարկվել Եվրահանձնաժողովի, իրավապաշտպանների ու, կառավարության առնվազն մեկ անդամի կողմից: Amnesty International-ն էլ կոչ է անում դադարեցնել արտաքսումը:

Իրավապաշտպան կազմակերպությունների տվյալներով, այս տարվա առաջին 6 ամսում ավելի քան 10 հազար մարդ է արտաքսվել գնչուական ժամանակավոր վրանային քաղաքից: Amnesty International-ը կարծում է,. որ նախարարի հայտարարությունը միայն “կարծրատիպերը կամրապնդի ու թշնամանքը կուժեղացնի” մոտ 20 հազար գնչուների նկատմամբ, որոնք Ֆրանսիա են հասել Ռումինիայից, Բուլղարիայից ու նախկին Հարավսլավիաից:

Նախարարի խոսքերը քննադատության են ենթարկվել նաև Ֆրանսիայի տնտեսական առողջացման գծով նախարար Առնո Մենտենբուրի կողմից:  Ինտեգրվելու վերաբերյալ նա հիշեցրել է.”դա ասվել է իտալացիների մասին, իսպանացիների, պորտուգալացիների, արաբների մասին”: Նրա հայտարարությունը քննադատել են նաև ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գծով խորհուրդը, ինչպես նաև գնչուների իրավունքները պաշտպանող կազմակերպությունները: Նրանցից մի քանիսը նույնիսկ պատրաստվում են դատարան դիմել` մեղադրելով Վալսին ռասայական ատելություն հրահրելու մեջ:

Վալսն ասում է, որ իր խոսքերի համար ներողություն խնդրելու ոչ մի պատճառ չի տեսնում ու վստահեցնում է, որ “գնչուների ապրելաոճը  ակնհայտ հակասում է ֆրանսիական արժեքներին”: Վալսը տեղի իշխանություններին կոչ է անում պարբերաբար քանդել վրանային քաղաքները, ինչպես նաև, առաջարկել է ավիատոմսեր տրամադրել նրանց` դեպի իրենց ծագման երկիր:

Բացի այդ, Վալսը հանդես է գալիս  շենգենյան գոտի Բուլղարիայի ու Ռումինիայի ընդունվելու դեմ: Ինքը` Վալսը ծնվել ու մանկության մի հատվածն անց է կացրել Բարսելոնայում: Նա ֆրանսիայի քաղաքացիություն է ընդունել 20 տարեկանում:

Գողերը Air France-ի ինքնաթիռից 1,5  միլիոն դոլար արժողությամբ ոսկի են գողացել ՝ ներսի աշխատակիցների ընդգրկվածության վերաբերյալ կասկածներ հարուցելով:

Ոսկե սալիկները կազմում էին 300 կգ ոսկի պարունակող ինը ճամպրուկներից բաղկացած բազմամիլիոնանոց բեռի մի մասը:

Հետախույզները հայտնում են, որ անցած հինգշաբթի Ֆրանսիայի մայրաքաղաքից Ցյուրիխ ուղևորվող ինքնաթիռից 44 կգ ոսկու սալիկներ են գողացել:

Դրանք American Brink անվտանգ փոխադրումների ընեկրության հսկողության տակ էին գտնվում, որը այդ նույն ճանապարհով հաճախակի է թանկարժեք իրեր փոխանցում:

Ոստիկանության տեղեկություններով՝ Շառլ դը Գոլի օդանավակայանից ուղարկված ինը ճամպրուկներից միայն յոթն են հասել տեղ:

Այս նորությունը տարածվել է հարավային Ամերիկայից Air France-ի ինքանթիռով Փարիզ ուղարկված 270 միլիոն դոլար արժողությամբ թմրանյութի հայտնաբերումից շաբաթներ անց:

Երեքշաբթի, սեպտեմբերի 24-ին, Լիոնի օդանավակայանում երկշարժիչային Cessna-421օդանավի խորտակումից չորս մարդ է զոհվել: Նրանք բոլորը ինքնաթիռի ուղևորներն էին: Մեքենան ընկել է անմիջապես թռիչքից հետո, հաղորդում է “Интерфакс“-ը: Ողբերգության պատճառով Լիոն-Բրոն օդանավակայանի աշխատանքը ժամանակաորապես դադարեցվել է: Կործանված Cessna-ը ուղևորվում  էր Ֆրանսիայի հարավում գտնվող  Էքս-ան- Պրովանս քաղաքը: Այս պահին պարզվում են պատահածի պատճառներն ու հանգամանքները:

Սեպտեմբերի 19-ին Ֆրանսիայի Ամիեն քաղաքում Ֆրանսիայում Հայաստանի դեսպան Վիգեն Չիտեչյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ հայ անվանի լուսանկարիչ, բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր Հերման Ավագյանի ցուցահանդեսի բացումը:

Հայաստանի անկախության 22-ամյակին նվիրված միջոցառումների շարքում ՀՀ դեսպանության աջակցությամբ կազմակերպված այս ցուցահանդեսը ներկայացնում է Հերման Ավագյանի հեղինակային «Born After Death» (Մահից հետո ծնվածներ) դիմանկարների շարքը, որի հերոսները Արցախյան հերոսամարտի ընթացքում զոհված ազատամարտիկների զավակներն են` ծնված իրենց հայրերի մահվանից հետո:

Դեսպան Չիտեչյանն, իր խոսքում բարձր գնահատելով հեղինակի խաղաղության կոչի յուրօրինակ գաղափարը, նշեց, որ նման տպավորիչ եւ զգայացունց դիմանկարները դիտելով` անհնար է չգիտակցել պատերազմների ցավագին հետևանքը: Դեսպանը հիշեցրեց, որ Հերման Ավագյանի լուսանկարներում պատկերված այս պատանիները, Արցախյան ազատամարտում կորցնելով իրենց հայրերին, 1994թ. հրադադարից հետո դեռ շարունակում են ապրել «ոչ պատերազմի, ոչ խաղաղության» պայմաններում: Դեսպանն ընդգծեց նաեւ, որ աշխարհի ցանկացած ծայրում գալիք սերունդների մասին մտածող յուրաքանչյուր ոք, նայելով լուսանկարներում պատկերված պատանիների հայացքներին, պարտավոր է ջանք չխնայել վերջիններիս լիակատար խաղաղություն պարգեւելու համար:

Միջոցառմանը ներկա էին նաեւ Ֆրանսիայում Արցախի ներկայացուցիչ Հովհաննես Գեւորգյանը, Ամիենի եւ շրջակայքի քաղաքային իշխանությունների ներկայացուցիչներ եւ բազմաթիվ արվեստասերներ:

Հերման Ավագյանի “Born After Death” դիմանկարների շարքի ցուցադրությունը կշարունակվի Ամիենի Բրիկետրի մշակութային կենտրոնի ցուցասրահում մինչեւ հոկտեմբերի 6-ը:

Վենեսուելայից Ֆրանսիա ժամանած օդանավում որևէ ուղևորի չպատկանող 30 ճամպրուկներում Ֆրանսիայի օդանավակայանի աշխատակիցները 1,3 տոնա կոկաին են հայտնաբերել:

Ճամպրուկները հայտնաբերվել էին սեպտեմբերի 11-ին, սակայն Ֆրանսիայի իշխանությունները այդ մասին հայտնել են շաբաթ օրը:

Կիրակի Վենեսուելայի հանրային կապերի նախարարությունը հայտնել է, որ իշխանությունները ձերբակալել են դեպքի հետ կապ ունեցող ազգային գվարդիայի երեք անդամների:

Սակայն պարզ չէ, թե նրանք հատկապես երբ են ձերբակալվել:

Ճամպրուկները Փարիզ էին եկել Կարակասից Air France-ի չվերթով և ինքնաթիռի որևէ ուղևորի չէին պատկանում:

Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Մանուել Վալսը շաբաթ օրը տեղեկացրել է, որ մի քանի մարդ տարվել են հարցաքննության:

Վենեսուելայի իշխանությունները ևս հետքննում են դեպքը:

Մութ ու ցուրտ տարիներն էին: Ավարտելով դպրոցը` Սյուզանն ընդունվում է Բրյուսովի համալսարանի ֆրանսերենի բաժին: Ինստիտուտն ավարտելուց հետո, ինչպես շատերը, կանգնում է  մասնագիտությամբ աշխատանք  գտնելու խնդրի առջև: Համապատասխան աշխատանք չկար, բայց գտավ մեկ այլ բնագավառում` հեռուստատեսությունում: Սակայն 3 տարի անց`  2001 թ., հնարավորություն է ստեղծվում ուսումնական ծրագրով Ֆրանսիա մեկնելու, և քանի որ հեռուստատեսությունում ապագա չէր տեսնում, որոշում է գնալ և վերականգնել ֆրանսերենի գիտելիքները: Մեկնում է արցունքն աչքերին, չնայած մտքում որոշել էր մեկ տարվա դասընթացին ամբողջությամբ չմասնակցել, ու 3-4 ամիս անց վերադառնալ:

«Երբ վիզա ստանալու համար հյուպատոսի մոտ հարցազրույց էի, այդ մարդը նայեց ինձ և վստահ ասաց, որ ես հետ չեմ գալու: Զարմացա, ինչպե՞ս թե հետ չեմ գալու, ես անկեղծ համոզված էի, որ վերադառնալու եմ, ասացի` ինձ պետք չի ձեր երկիրը, ես հետ եմ գալու, և այլն: Հյուպատոսն ասաց. «Դուք հիմա էդպես եք ասում, որովհետև չգիտեք Ֆրանսիան: Դա այն երկիրն է, որը մեծ հնարավորություններ է տալիս, իսկ ես, տեսնելով Ձեզ, համոզված եմ, որ Դուք այդ հնարավորությունները բաց չեք թողնի»: Փաստորեն հյուպատոսը, համոզված լինելով, որ հետ չեմ գա, ինձ թույլ տվեց գնալ: Ես էլ մտածեցի` էս խենթին ինչպե՞ս են  հյուպատոս նշանակել: Բայց 5 տարի Ֆրանսիայում ապրելուց հետո հասկացա, թե այդ մարդն ինչ իմաստուն էր…»:

25-ամյա Սյուզանի համար Ֆրանսիան միանգամայն նոր իրողություն էր, իսկ Փարիզում միայնակ ապրելը` բավականին դժվար: Գիտեր միայն լեզուն, մնացած ամեն ինչ նոր էր ու անսովոր: Դժվարամատչելի մի քանի ամիսը հաղթահարելուց հետո, գալիս է Հայաստան վերադառնալու ժամանակը, բայց նա որոշում է մնալ մեկ տարի, քանի որ 4 ամիսը բավական չէր թե՛ լեզվի, թե՛ Եվրոպան ճանաչելու առումով: Իսկ մեկ տարի անց վերադառնալով Հայաստան` հասկանում է, որ Փարիզը կրկին ձգում է իրեն: Երկու ամիս անց վերադառնում է Ֆրանսիա: Հյուպատոսի խոսքերն իրականություն էին դառնում…

6 տարի հետո Սյուզանն արդեն Ֆրանսիայի լիիրավ քաղաքացի էր, որին հասել էր իր ջանքերի շնորհիվ: Այսօր նա վարձով ապրում է Փարիզի կենտրոնում, աշխատում ֆրանսիական ընկերությունում, կարգին վարձատրվում:

Սակայն երիտասարդ աղջկա հաջողությունը միայն կողքից դիտողին կարող է դրախտային թվալ: Իրականում նա դրան հասել է մեծ դժվարությունների գնով, որոնց շատերն այսօր ի վիճակի չեն դիմանալ: «Հիմա շատ ուսանողներ են գնում, բայց հետ են գալիս, չեն դիմանում դժվարություններին,- ասում է նա,- դա նրանից է, որ հիմա Ֆրանսիայում կյանքն այն չէ, ինչ 13 տարի առաջ, շատ ավելի բարդ է, փոխարենը Հայաստանում կյանքն այնքան վատ չէ, որքան 13 տարի առաջ»:

Սակայն զգալով հաջողության բերկրանքը` Սյուզանը միաժամանակ խորը հիասթափություն է ապրում. ի վերջո ինչի՞ համար էր այդ պայքարը, և ինչո՞ւ են բոլորը ձգտում դրան. «Ֆրանսիայի քաղաքացի դառնալուց հետո մեծ հաշվով իմ կյանքում էական փոփոխություն չեղավ: Փոխվեց այն, որ ամեն տարի մի մեծ թղթապանակ չեմ հավաքում այդ հարցով դիմելու համար: Նյութական բարեկեցությունս էլ չփոխվեց, ընդհակառակը, սկսեցի շատ ավելի հարկեր վճարել: Այնտեղ ամեն ինչի համար հարկ ես վճարում, անգամ աշխատավարձիցդ են եկամտահարկ պահում: Ճիշտ է, տարին մեկ անգամ կարող ես քեզ թույլ տալ հանգստանալու մեկնել, բայց ոչ եվրոպական երկրներ, որովհետև դա շատ թանկ է, այլ Թունիս, Մարոկկո և այլ երկրներ, որոնք էժան տուրեր են առաջարկում: Ինչ վերաբերում է մարդկային հարաբերություններին, մտածելակերպին, ապա միևնույն է, քեզ համար շատ բաներ խորթ են մնում, որովհետև դու հայ ես»:

Հայի համար, ըստ Սյուզանի, ֆրանսիացին  մարդու անհեթեթ տեսակ է` հաշվարկող, ոչ էմոցիոնալ, ոչ մարդկային, անխիղճ, անհատապաշտ, միայն իր ես-ն առաջ տանող: Որպես օրինակ բերում է ընկերությունը. «Մեզ համար լավ ընկերը նա է, որի վրա դու միշտ հույս ես դնում, որը քո դժվար պահին միշտ քո կողքին է: Ֆրանսիացու համար լավ ընկերը նա է, ով երբեք իր խնդիրներով քեզ չի անհանգստացնում: Երկուսն էլ յուրովի լավն են, բայց արմատապես տարբեր են: Դրա համար էլ ես ունեմ ֆրանսիացի լավ ծանոթներ, բայց չունեմ ֆրանսիացի ընկերներ: Իմ ընկերները Ֆրանսիայում ապրող հայերն են, որոնք, իհարկե, մի քիչ տարբերվում են հայաստանցի հայերից»:

Սյուզանի խոսքով` Ֆրանսիայում մարդկային մոտեցում ասվածը գոյություն չունի, բայց օրենքն էլ կատարյալ չէ, կան բազմաթիվ անօրեն երևույթներ: «Օրինակ` ջրի ծորակը փչացել է, զանգում ես մի մասնավոր ընկերություն, որ գա նորոգի: Եթե այդ ընկերությունը նկատում է, որ գործից բան չես հասկանում, լավ գումարներ է աշխատում, այսինքն` քեզ գցում է: Իսկ դատի տալը հեշտ բան չէ, դրա համար փող և մեծ ջանքեր են պետք»:

Նման հարցերում, ասում է, անգամ ֆրանսիացիները չեն պայքարում իրենց իրավունքների համար և իրեն էլ հաճախ խորհուրդ են տալիս չխորանալ և չբարդացնել կյանքը: «Օրինակ` տան համար պարտադիր ապահովագրություն են պահանջում, որի դիմաց ամեն ամիս վճարում ես, բայց որ մի բան է լինում, ամեն կերպ փորձում են փոխհատուցումից խուսափել: Եթե մինչև վերջ չգնաս, չպայքարես` ոչնչի չես հասնի: Նման դեպք ինձ հետ պատահել է, մեկ տարի պայքարելուց հետո, երբ ի վերջո ասացի, որ դատարան եմ դիմելու` փոխհատուցեցին»:

Սյուզանը պատմում է, որ եթե Ֆրանսիայի քաղաքացի չես, ապա որոշակի չափորոշիչներ պետք է  հաղթահարես, որպեսզի ֆրանսիացին քեզ վերցնի աշխատանքի: Գործատուն պետք  է պետությանն ապացուցի, որ հենց քո կարիքն ունի, և ֆրանսիացին այդ գործն անել չի կարող: Ի դեպ, ֆրանսիացու փոխարեն արտասահմանցու աշխատանքի ընդունելու համար գործատուն պետությանը տույժ է վճարում:

Անհեթեթ օրենք կա ժառանգության մասին: Ասում է, որ Ֆրանսիայում երիտասարդները հիմնականում 30 տարեկանում են կարողանում բնակարան գնել, այն էլ` հիփոթեքով: Փարիզում մեկսենյականոց բնակարանը մոտ կես միլիոն եվրո արժի: Սովորական բնակարանի մեկ քմ-ի արժեքը 13-15 հազար եվրո է: Մարդը բնակարան է գնում, 20 տարի վարկով գումարը փակում, իսկ իր մահից հետո իր երեխաներն այն ժառանգելու համար պետք է բնակարանի 40 տոկոսը պետությանը վճարեն, հակառակ դեպքում ժառանգությունից կզրկվեն: Բայց քանի որ շատերն այդ 40 տոկոս գումարը կանխիկ չունեն, ստիպված բնակարանը վաճառում են, պետության հարկը վճարում, իրենց մնացած գումարից մի որոշ մաս էլ եկամտահարկ տալիս և տակը մնացածը պահում իրենց: Արդյունքում ծնողներից ժառանգություն ստացած բնակարանն իրենց չի հասնում:

Օրենքի գերակայության մասին խոսակցությունը լեգենդ է: Սյուզանը պատմում է, որ ժամանակին աշխատում էր մի մասնավոր ընկերությունում, որը համագործակցում էր առողջապահության նախարարության հետ: Ականատես է եղել, թե ինչպես են պետության գումարներն անխնա և անարդյունավետ մսխվում, ինչի հետևանքով ընդամենը որոշ մարդիկ մեծ գումարներ են իրենց գրպանը դնում, և այդ ամենը քողարկվում է պետական կառույցի մակարդակով:

Կա նաև կոռուպցիա, կաշառակերություն, կան նաև օլիգարխներ.  «Պարզապես սովորական ֆրանսիացին իր երկրի օլիգարխներին չի տեսնում, չի առնչվում, իսկ մեր օլիգարխները մեր աչքի առջև պտտվում են»:

Սյուզանը, իր կյանքի փորձից ելնելով, խորհուրդ է տալիս չհրապուրվել Եվրոպայով, քանի որ կյանքն այնտեղ այնպիսին չէ, ինչպիսին պատկերացնում են դրսից. «Այնտեղ նվազագույն աշխատավարձը 1000 եվրո է, որը մեզ համար զարմանալի թիվ է, բայց եթե հաշվի առնենք ֆրանսիացու ծախսերն ու հարկերը, համարյա նույն բանն է ստացվում: Ֆրանսիացին հայից ավելի լավ չի ապրում, բայց դու էդ ամեն ինչի մասին իմանում ես տարիներ հետո, երբ արդեն գնացել ես,  հաղթահարել բազմաթիվ դժվարություններ և Հայաստան վերադառնալ չես կարող, որովհետև քեզ համար արդեն Հայաստանն է օտար, որտեղ ամեն ինչ պիտի զրոյից սկսես»:

Կարճ ասած` Եվրոպան դրախտ չէ, պարզապես մարդիկ գնում են, որովհետև  ամեն մի նոր բանում հույս են փնտրում, իսկ Հայաստանում հույս արդեն չկա:

Ֆրանսիայում մեծ աղմուկ է առաջացրել երկրի ԱԳՆ ղեկավարի որդու `Թոմաս Ֆաբիուսի` Մոնակոյի կազինոներից մեկում 700 հազար եվրո տանուլ տալու լուրը: Սակայն այդ պատկառելի պարտքը խոշոր պաշտոնյայի որդուն ներվել է: Իշխանությունները զբաղված են դեպքի հետաքննությամբ, հաղորդում է  Le Figaro-ն:

Այժմ ոստիկանությունը հարցում է ուղարկել, որպեսզի խուզարկություն սկսի ոչ միայն  SBM ընկերությունում, որին է պատկանում “բարի”  խաղատունը,այլև Մոնակոյի ֆինանսների նախարարությունում: Նախնական վարկածով, խաղատան ղեկավարությունը որոշել է գործարք կնքել Ֆրանսիայի խոշոր պաշտոնյայի որդու հետ, որպեսզի ընտանիքին փրկի մեծ աղմուկից: Դժվար թե դա արվել է անշահախնդիր, ենթադրում է ոստիկանությունը:

Թոմաս Ֆաբիուսը երկար ժամանակ  տառապում է  մոլախաղերի նկատմամբ կախվածությունից: Երկու տարի առաջ իշխանությունները արգելել էին նրան խաղալ, երբ հայտնի  էր դարձել, որ նա իր գործընկերներից մեկին, որը զբաղվում է միկրոչիպերով պլաստիկ քարտերի արտադրությամբ, վճարել էր 90 հազար եվրո պարտք: Բացի դրանից, իշխանությունները տղամարդուն գործի վրա բռնացրեցին, երբ նա Փարիզի կենտրոնում 280 ք.մ մակերոսով  բնակարան ձեռք բերեց:

Ֆրանսիական կոմունիստական «Humanite» թերթը ամեն տարի ավանդաբար կազմակերպում է Մարդասիրության տոն կոչված միջոցառումը, որին այս տարի մասնակցել են նաև երկրում բնակվող քրդերը: «Ռադիկալը», վկայակոչելով «ANF» գործակալության փոխանցած լուրը, գրում է, որ նշանավոր ֆրանսիացի դերասան Ջամել Դեբուզը ևս մասնակցել է այս տոնին: Փակման միջոցառմանը մոտ երկու ժամ բեմում անցկացրած դերասանը հազարավոր մարդկանց առաջ ասել է հետևյալը. «Մի ժամանակ ես հանդիսատեսի շարքերում էի գտնվում, այժմ մեծ բեմերում եմ, շնորհակալություն»:

Հետաքրքրական է, որ դերասանը բեմ է դուրս եկել քրդական շարժման առաջնորդ Աբդուլլահ Օջալանի պատկերը կրող դրոշով: Միջոցառման ժամանակ հիշել են նաև հունվարի 9-ին սպանված PKK–ի անդամ երեք կանանց: Նշենք, որ Եվրոպայում շարունակվում են ստորագրահավաքներ անցկացնել՝ պահանջելով ազատել Օջալանին:

 Ֆրանսիական հայտնի ֆուտբոլային ակումբներից Մարսելի Օլիմպիկը պայմանագիր է կնքել Թուրքական ավիաուղիների հետ, համաձայն որի թուրքական ընկերությունը հանդիսանալու է ֆրանսիական ակումբի պաշտոնական հովանավորը: Ահա «Doğan» լրատվական գործակալությունը հաղորդում է, որ Մարսելի Օլիմպիկի այս համագործակցությունը զայրացրել է Ֆրանսիայի հայկական համայնքին: Մասնավորապես Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգման խորհուրդը այս որոշումը ոչ տրամաբանական է համարել՝ նշելով, որ իրենք չեն հավատում, որ սպորտում բարոյական արժեքներ ներկայացնող Օլիմպիկը կարող է մոռացած լինել 20-րդ դարասկզբին տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանության մասին:

Թուրքական կայքի մեկնաբանությամբ՝ հայկական համայնքը Օլիմպիկի այս արարքը որակել է որպես դավաճանություն հայկական սփյուռքի նկատմամբ: Խորհուրդը նշել է, որ չի ուզում, որպեսզի ֆրանսիական սպորտային ակումբներին աջակցեն Թուրքիայից և Ադրբեջանից եկած հովանավորները՝ ընդգծելով, որ Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին ընդառաջ նման դեպքերը իրենց շատ են վշտացնում:

Բարկացած Ֆրանսիացի ֆերմերները ձվի ցածր գների մեջ մեղադրելով Եվրոպական միությանը՝ յուրաքանչյուր օր ջարդում են հարյուր հազարավոր ձու:

Հյուսիսարևմտյան Բրետանի շրջանում սուպերմարկետների մոտակայքում գտնվող հիմնական ճանապարհների վրա ջարդված ձվերի կույտեր են գոյացել:

Խանութներից մեկի աշխատակիցը նշել է, որ այդ աղբակույտերը իրոք անտանելի են և շուտով դրանցից վատ հոտ է գալու:

Թռչուններ բազմացնող ֆերմերները հայտնում են, որ իրենք ստիպված են ոչնչացնել իրենց պահուստները, քանի որ ԵՄ-ում ձվի չափից շատ արտադրություն է իրականացվում՝ պնդելով, որ ԵՄ-ի խիստ հրահանգների պատճառով իրենք չեն կարողանում շահույթ ստանալ:

Ցուցարարների խմբի ներկայացուցիչը Ֆրանսիայի ազգային լրատվական գործակալությանը հայտնել է, որ իրենք մինչև կիրակի շարունակելու են յուրաքանչյուր օր 100,000 ձու ջարդել՝ ավելացնելով, որ եթե ցուցարարների պահանջները չկատարվեն, ապա իրենք ավելի մեծ վնասներ են հասցնելու:

Յուրաքանչյուր օր ջարդվող հարյուր հազար ձուն կազմում է յուրաքանչյուր օր արտադրված ձվի հինգ տոկոսը: Ֆերմերները պահանջում են, որ ձվի արտադրության քանակը նվազեցվի հինգ տոկոսով: