Հունիսի 21-ին ԱԺ-ն երրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունեց կուտակային կենսաթոշակների մասին կառավարության ներկայացրած օրենքի նոր նախագիծը: «Կողմ» քվեարկեց 66 պատգամավոր, «դեմ» և «ձեռնպահ» չկային. նիստին ընդդիմադիր խմբակցությունները չէին մասնակցում:

Կառավարությունը, խախտելով բոլոր հնարավոր ընթացակարգերը, որոնք պետք է ապահովեին խորհրդարանին ինչ-որ բան ներկայացնելու համար, ներկայացրեց ու քվեարկության դրեց այս նոր օրինագիծը, ինչպես նշում էին ԱԺ ոչ իշխանական պատգամավորները: Օրենքի պահանջ էր, որ նախագիծը պետք է անցներ լուրջ ուսումնասիրություն ԱԺ հանձնաժողովներում, հանրային քննարկումներ անցկացվեին առնվազն 15 օր: Նախագծին պետք է կցված լիներ արդարադատության նախարարի եզրակացությունը, որ այն համապատասխանեցված է ՍԴ պահանջներին: ԱԺ ընդդիմադիրները համոզված են` այս պահանջներից ոչ մեկը չի կատարվել ու ոչինչ էլ չի համապատասխանեցվել:

Դրանից հետո ԱԺ ոչ իշխանական չորս ուժերը, խորհրդակցելով հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ, որում ընդգծեցին. «Ոչ իշխանական քաղաքական ուժերը հայտարարում են, որ կուտակային կենսաթոշակներին վերաբերող օրենսդրական փաթեթի քննարկումն ու քվեարկությունն անվավեր են: Մենք դատապարտում ենք քաղաքական մեծամասնության այսօրինակ գործելաոճը և հայտարարում, որ հասարակության հետ վճռականորեն շարունակելու ենք պայքարել` ՍԴ որոշման ամբողջական կիրառման համար»:

Նոր օրինագծով կուտակային կենսաթոշակային համակարգի պարտադիր բաղադրիչը հետաձգվում է մինչև 2017 թ., այսինքն` ով ուզում է չմասնակցել պարտադիր կուտակայինին, պետք է նորից դիմում գրի այդ կապակցությամբ: Իսկ մինչ 2017 թ. պարտադիր բաղադրիչը պետք է տարածվի պետական հատվածի աշխատողների վրա:

«Կառավարությունը փորձում է այս կերպ բաժանել շահառուների խմբին, և 2017 թվականից հետո աշխատաշուկա մտնողներին ու մասնավոր հատվածի աշխատակիցներին մտցնել պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգ»,- այս առումով նշում է «Դեմ եմ» նախաձեռնության անդամ Դավիթ Խաժակյանն ու անընդունելի համարում այդ մոտեցումը:

Կառավարության նոր ներկայացրած ու ԱԺ քաղաքական մեծամասնության կողմից հաստատված նոր օրենքում, համոզված են դրան դեմ արտահայտվողները, ոչինչ չի փոխվել, բացի մի ձևակերպումից` պարտադիր բաղադրիչը դարձել է նպատակային վճար` սոցվճար, որն, ի դեպ, հարկերին հավասարեցված վճար է ու պետք է համատարած լինի բոլորի համար:
«Պարզապես չի կարող մեկի համար լինել ու մյուսի համար չլինել. տարիքի խտրականություն կա, սոցիալական վիճակի խտրականություն կա, աշխատանքի խտրականություն կա, դրա տրամաբանությունը ո՞րն է»,- նշում էր «Դեմ եմ» նախաձեռնության ներկայացուցիչ Գևորգ Գորգիսյանը` նոր օրինագիծն ԱԺ ներկայացվելու օրը:

Այս պնդմանը, իհարկե, այլ պատասխան ունի ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանը, որ համոզված նշում է, թե միայն ձևակերպումները չէ, որ փոխվել են, այլ նոր օրենքում կան բազմաթիվ էական փոփոխություններ, և «Դեմ եմ»-ի ու ընդդիմադիր պատգամավորների դժգոհությունների ու բերած փաստարկների կապակցությամբ էլ ընդգծում. «Ես ինչքան հասկանում եմ, ինչ էլ ներկայացվի` իրենք դեմ են լինելու,- իսկ լրագրողի դիտարկմանը, թե նրանք փաստարկում են իրենց դժգոհությունները` հավելեց,- մենք էլ ենք փաստարկում»:

ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը հունիսի 20-ին ԱԺ-ում, երբ քննարկվում էր կառավարության ներկայացրած կուտակային օրենքի նոր փաթեթը, ի պատասխան այն պնդման, թե միայն պարտադիր կուտակային բաղադրիչի անունը չի փոխվել «նպատակային սոցիալական վճար» բառով, հայտարարեց. «Աղբի անունը մեղր դնելով` այն չի քաղցրանում, այլ նույն աղբն է մնում»:

Ըստ պատգամավոր Արմեն Ռուստամյանի էլ` կառավարությունը փորձ է անում ստեղծել ինչ-որ ծխածածկույթ ու դրա տակ ընդունել ժողովրդի համար անընդունելի ծրագրերն ու օրենքները:

«Ինչի՞ ենք մենք մեզ խաբում, թե դա նպատակային սոցիալական վճար է, էս ամեն ինչի մեջ ճիշտը միայն վճար բառն է, որ վճարելու է ժողովուրդը: Դա նպատակային վճար չէ, սուտ եք ասում, որովհետև դա ֆինանսական ծրագիր է հետապնդում, բացեք ու կարդացեք, դա ֆինանսական խնդիր է լուծելու, ինչի՞ եք խաբում ժողովրդին, թե նրա սոցիալական հարցն եք լուծում»,- նշում էր Ռուստամյանը:

Մի ուշագրավ դիտարկում. ինչ վերաբերում էր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին, ապա թե՛ օրենքների առաջին փաթեթի դեպքում, որի դրույթները ՍԴ-ի կողմից Սահմանադրությանը հակասող ճանաչվեցին, թե՛ այս դեպքում կառավարությունը փաթեթները ԱԺ-ում քննարկելու համար արտահերթ նստաշրջաններ հրավիրեց, ինչը, ըստ ԱԺ ընդդիմադիր պատգամավորների, հնարավորինս հեշտ ու արագ այս համակարգը կյանքի կոչելն է: Ինչ վերաբերում է հարցին, թե ում վրա է պարտադիր տարածվելու համակարգը, ապա կառավարությունը նշում է, թե մինչև 2017 թ. պարտադիր բաղադրիչը կկիրառվի մոտ 50-60 հազար պետական աշխատողների վրա, որոնց համար այդ միջոցները փոխանցելու է պետությունը: Այս պնդմանն էլ ընդդիմադիրները հակադրում են իրենց պնդումը` եթե համակարգը մնա 50 հազար հոգու վրա, չի գործի, կրիտիկական զանգված չի հավաքվի, և կառավարությանը պետք է նվազագույնը 160-200 հազար մարդ, որպեսզի ֆինանսական հարցեր լուծի բարեփոխման անվան տակ:

Հիշենք` վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը կուտակային կենսաթոշակային համակարգի մասին նշել էր` այն պետք է լինի պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված, ինչի կապակցությամբ ընդդիմադիր պատգամավորներից մեկը նշեց, թե նոր օրինագծով վարչապետի այդ հայտարարության իմաստը բացվեց. համակարգը պարտադիր է պետական համակարգի աշխատողների համար և պարտադրված մասնավոր սեկտորի 90 տոկոսի համար: Ոչ թե «պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված», այլ պարտադիր և պարտադրված:
Այս ամենին հավելենք, որ չնայած թե՛ խորհրդարանական ընդդիմությունը, թե՛ «Դեմ եմ» նախաձեռնությունը հայտարարել էին, որ վտանգների դեպքում համապատասխան քայլերի կդիմեն, ընդհուպ մինչև բողոքի ակտիվ ակցիաների վերսկսում` ակտիվ պայքար, փողոցներում դեռ այդ բողոքի ակցիաները չեն երևում:

Չնայած որ խորհրդարանական արտահերթ նիստը սկսվել է՝ Ազգային ժողովի պատգամավորները դեռևս ձեռքի տակ չունեն նիստի օրակարգի ամենակարևոր նախագծերից մեկը՝ «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» և ևս մի շարք օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերի փաթեթը: Ուստի, ոչ իշխանական շատ պատգամավորներ հրաժարվեցին նաև կարծիք հայտնել փաթեթի բովանդակության վերաբերյալ:

ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուսատմայնը մեզ հետ զրույցում իր վրդովմունքը հայտնեց՝ նշելով, որ մինչև հիմա փաթեթը չեն ստացել: ԲՀԿ խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանն էլ նշեց, որ քանի դեռ այս պահին իրենց ձեռք տակ չկա այդ նախագիծը, դիրքորոշում էլ հայտնել չեն կարող. «Իսկ ունեցած տեղեկություններով ես լուրջ չեմ համարում եզրակացության գալ: Չկա նախագիծ՝ չկա դիրքորոշում, կլինի նախագիծ, կունենանք դիրքորոշում»,-ասաց Զոհրաբյանը:

Հարցին, թե ինչու մինչ այժմ պատգամավորները հնարավորություն չունեն տեսնելու նախագիծը, ԱԺ սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, հանրապետական Հակոբ Հակոբյանը ասաց. «Առավոտվա վիճակով չկար, արդեն կա»:

Իսկ արդյոք եղած փոփոխությունները կբավարարե՞ն ոչ իշխանական գործընկերներին, Հակոբյանն ասաց, որ դա նրանց համար չէ արված, որպեսզի բավարարեն կամ ոչ: «Օրենքի փոփոխությունը պայմանավորված է զուտ Սահմանադրական դատարանի վճռով»,-նշեց նա:

Ինչ վերաբերում է պետական  ոլորտի աշխատողների համար սահմանված պարտադիր բաղադրիչին, որը շատերի կարծիքով հակասահմանադրական է, Հակոբյանն ասաց. «Դա բացարձակապես չի հակասում Սահմանադրությանը: Ցանկացած պետություն՝ որպես գործատու, իրավունք ունի իր աշխատողների հետ ունենալու որոշակի հարաբերություններ: Աշխարհի համարյա բոլոր պետություններն ունեն այդ սկզբունքը: Այս կամ այն ճանապարհով յուրաքանչյուր պետություն կարողանում է օգտագործել սոցիալական ապահովության համակարգը, որպեսզի իր մոտ կարողանա երկար պահել աշխատողներին կամ կարողանա ընտրել որակյալ աշխատողներ»:

Մեր դիտարկմանը, որ տեսակետներ կան, թե պետական ոլորտի շատ աշխատողներ այս փոփոխությունից հետո դուրս կգան պետական համակարգից, Հակոբյանն ասաց. «Իհարկե կլինեն մարդիկ, որոնք կուզենան դուրս գալ: Բայց կլինեն նաև մարդիկ, որոնք որ կմտնեն: Բնական է»:

Հիշեցնենք, որ ԱԺ արտահերթ նիստում նախատեսվում է քննարկել և քվեարկության դնել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» և ևս մի շարք օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերի փաթեթը:

Միևնույն ժամանակ ԱԺ շենքի մոտ բողոքի ակցիա են իրականացնում «Դեմ եմ» նախաձեռնության անդամները՝  կուտակայիվճարները «նպատակային սոցիալական վճար» դարձնելու ՀՀ կառավարության նախագծի դեմ:

Անկախ

«Դ!ԵՄ ԵՄ» թիմն, ընկալելով կենսաթոշակային բարեփոխումների կարևորությունն ու անհրաժեշտությունը, լինելով արժանապատիվ ծերություն ապահովելու ճանապարհին և, միևնույն ժամանակ, գերակա ճանաչելով մարդու հիմնարար իրավունքներն ու ազատությունները, գտնում է, որ կուտակային կենսաթոշակային նոր համակարգը կարող է կյանքի կոչվել միմիայն կամավոր սկզբունքով:

Որպես Հայաստանի Հանրապետության ներկայով և ապագայով մտահոգ քաղաքացիներ, մենք մնում ենք այն դիրքորոշման մեջ, որ ներդրվող կուտակային նոր համակարգը պետք է բխի միայն և միայն մարդու շահերից և սահմանադրական սկզբունքներից:

Ուստի մենք գտնում ենք, որ Կուտակային Կենսաթոշակային նոր համակարգը պետք է բավարարի հետևյալ պահանջներին՝

1. Համակարգին մասնակցությունը պետք է լինի միայն կամավոր։
2. Համակարգի յուրաքանչյուր մասնակից կարող է ցանկացած պահի դուրս գալ համակարգից։
3. Համակարգի ներդրումը չպետք է պարտադիր կերպով ավելացնի գործատուի և/կամ աշխատողի ֆինանսական բեռը։

Նոր օրենքի նախագիծը մինչեւ Ազգային ժողովի օրակարգ մտնելը, պետք է ներկայացվի հանրության դատին, ունենա լայն հանրային քննարկում, որի ժամանակ հանրության մտավախություները և առաջարկները պետք է անպայմանորեն հաշվի առնվեն:

«Դ!ԵՄ ԵՄ» թիմ

«Դ!ԵՄ ԵՄ» թիմը նախատեսում է սատարման երթ իրականացնել հունիսի 11-ին: Այս առիթով նախաձեռնությունը հայտարարություն է տարածել: Այն ներկայացնում ենք ստորև.

«Հարգելի պայքարակիցներ,

Հունիսի 11-ին՝ ժամը 19:00-ին, հավաքվում ենք Մատենադարանի մոտ, որտեղից մեկնարկելու է Սատարման երթը: Եկեք բոլորս մեկ բռունցք դառնանք ու սատարենք մեր բազմաթիվ քաղաքացիներին, ովքեր ենթարկվում են ճնշումների գործատուների կողմից, որոնք էլ իրենց հերթին իշխանությունների ճնշման ներքո են:

«Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին օրենքի ընդունումից հետո մեր քաղաքացիների մի ստվար մաս փաստացի զրկված է հակասահմանադրական ճանաչված պարտադիր կուտակային համակարգին չմասնակցելու վերաբերյալ դիմում գրելու հնարավորությունից: Հատկապես պետական համակարգի ու կրթական ոլորտի աշխատողները ենթարկվում են տարաբնույթ ճնշումների, իսկ հաճախ էլ նշված դիմումները ներկայացնելու համար ստիպված են ներկայացնել նաև աշխատանքից ազատման դիմումներ:

Կոչ ենք անում բոլոր նրանց, ովքեր ունեն դիմում գրելու հնարավորություն, անտարբեր չմնալ ճնշված քաղաքացիների հանդեպ և իրենց ներկայությամբ Սատարման երթը դարձնել հզոր: Իսկ ճնշումների ենթարկվող քաղաքացիներին կոչ ենք անում անպայման միանալ երթին՝ զգալու մեր բոլորիս աջակցությունը:

Եկեք յուրաքաչյուրս երթին մասնակցենք մեր անձնագիրը ձեռքներիս, որ խորհրդանշում է մեր քաղաքացիությունը, այսինքն՝ երկրի տանուտեր լինելը:

Այսպիսով՝ հունիսի 11՝ ժամը 19:00, Մատենադարանի մոտ»:

«Դեմ եմ» նախաձեռնությունը հանրությանն է ներկայացրելկուտակային վճարներից հրաժարվելու դիմումի ձևանմուշներ, ինչպես նաև ներկայացրել է գործընթացի ողջ ընթացակարգը:

Նախաձեռնության պարզաբանումը ներկայացնում ենք ստորև.

«Հարգելի հայրենակիցներ,

ինչպես տեղյակ եք ս. թ. մայիսի 15-ին ՀՀ ազգային ժողովն ընդունել է օրենք «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին և այդ օրենքի 3-րդ հոդվածով կուտակային կենսաթոշակի մասնակիցներիս իրավունք է տրվել գրավոր դիմում ներկայացնել մեր գործատուներին՝ մեր աշխատավարձից կուտակային վճարներ չհաշվարկելու և չփոխանցելու մասին: Բացի այդ, օրենքի 5-րդ հոդվածում ասվում է, որ սույն օրենքը տարածվում է ս. թ. հունվարի 1-ից հետո ծագած իրավահարաբերությունների վրա, բացառությամբ այն դեպքի, երբ պարտադիր կուտակային վճարի պարտավորությունը Օրենքի 8-րդ հոդվածի և 8.1-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով մարված է:

Օրենքը 26.05.2014թ. ստորագրվել է ՀՀ նախագահի կողմից, այն մոտակա օրերին կհրապարակվի, ամեն դեպքում շտապում ենք ձեզ ներկայացնել այդ Օրենքի հիման վրա կազմված դիմումների ձևանմուշները, որոնք կարող եք ներբեռնել և լրացնել, այնուհետև Օրենքի պաշտոնական հրապարակումից անմիջապես հետո ներկայացնել ձեր գործատուներին: Դիմումը կարող եք ներկայացնել ինչպես անհատապես (ձևանմուշ PDF, ձևանմուշ DOC), այնպես էլ կոլեկտիվ (ձևանմուշ PDF, ձևանմուշ DOC):

Ի գիտություն.
1. Դիմումատուի կողմից գրավոր դիմումն առձեռն ներկայացնելու դեպքում՝ գործատուն կամ դիմումն ընդունող իրավասու անձը դիմումատուին է տրամադրում դիմումը գործատուին ներկայացրած լինելու մասին գրավոր հավաստում (ձևանմուշ PDF,ձևանմուշ DOC): Իսկ փոստի առաքման դեպքում՝ փոստային բաժնում չպետք է մոռանալ վերցնել փոստային անդորրագիրը:

2. Գործատուների դեպքում, ովքեր հանդիսանում են տվյալ կազմակերպության կամ ընկերության գործադիր տնօրենը/ղեկավարը, կարող են գրել դիմում նշելով միայն կազմակերպության անվանումը:

3. Նրանք ովքեր չունեն հանրային ծառայության համարանիշ (սոցիալական քարտ) կարող են դիմել բնակության վայրի անձնագրային բաժին և ստանալ այդ համարանիշը կամ տեղեկանք այն չունենալու մասին»:

ՀՀ կառավարության նախաձեռնությամբ այսօր՝ մայիս 12-ին, գումարվեց Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ:

Պատգամավորներին ներկայացվեց կառավարության կողմից ներկայացված «Կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքի լրամշակված տարբերակը, որը ներկայացրեց հանրապետական Արփինե Հովհաննիսյանը. «Այն նախագիծը, որի շուրջ թեժ բանավեճեր էին ընթանում այս դահլիճոևմ նախորդ քառօրյայի ընթացքում, էականորեն փոփոխվել է և՛ քաղաքական ուժերի առաջարկների, և՛ կառավարության նախաձեռնության հիման վրա»,-ասաց նա:

Պատգամավորի  խոսքով՝ այս նախագծով ամրագրվում է, որ վարձու աշխատողների ու պայմանագրային եկամուտ ստացողների կենսաթոշակային վճարները չհաշվարկվեն, եթե մասնակիցներն առձեռն կամ փոստային առաքմամբ իրենց վերադասին ներկայացնում են համապատասխան դիմում:

Ըստ Արփինե Հովհաննիսյանի՝ նախկին իրավիճակը, երբ պարտադիր բաղադրիչը հաշվարկվել ու փոխանցել էր, հաշվարկվել ու չէր փոխանցվել կամ էլ ո՛չ հաշվարկվել էր, ՛ոչ փոխանցվել, երկուսի դեպքում հստակ պարզաբանում է տրվում. գործատուն դիմումի առկայության դեպքում պարտավոր է չհաշվարկել և չփոխանցել աշխատողի գումարները: Իսկ եթե հաշվարկված է և փոխանցված չէ, ապա պետք է հնարավորություն ստեղծվի գումարները վերադարձնելու:

Ինչ վերաբերում է հաշվարկված և փոխանցված գումարներին, ապա համակարգի իրավական անվտանգությունից ելնելով՝ գործում է ՍԴ որոշման՝ մինչև սեպտեմբերի 30-ի դրույթը: Հիշեցրեց Արփինե Հովհաննիսյանը:

ՕԵԿ խմբակցության անդամ Հովհաննես Մարգարյանը նախագծի լրամշակված տարբերակի մասին ասաց, որ պետք է փորձել ազնիվ ձևով տարանջատել գլխավոր հարցը երկրորդականից: «Գլխավոր հարցը, այնուամենայնիվ, մնում է՝ արդյոք մենք պե՞տք է օրենքով սահմանենք պարտադիր կուտակային բաղադրիչը, թե ոչ: Կամ ո՞նց է լուծվելու այն հարցը, որ 127 000 քաղաքացիների համար արդեն հաշվարկվել ու վճարվել են»:

Նա հիշեցրեց, որ ՕԵԿ-ը շրջանառության մեջ է դրել մի նախագիծ, որով առաջարկվում է պարտադիր բաղադրիչը հանել օրենքից:

ՀՅԴ խմբակցության անդամ Արծվիկ Մինասյանը հայտարարեց, որ իրենք չեն կարող դեմ լինել նախագծին, քանի որ այնտեղ կան առաջընթաց քայլեր: «Նախագծում ավելացվել է նախաբան, թե այս փուլում, մինչև ՍԴ որոշման պահանջները վերջնականապես կատարելը, ինչ նպատակ է հետապնդում այս նախագիխծը: Պատասխանատվություն չկա նաև հունվարի մեկից հետո այն գործատուների համար, որոնք չեն փոխանցել որևէ գումար: Երկրորդ առանձնահատկությունն այն է, որ այս նախագծով կառավարությունն առաջարկում է քաղաքացիներին կամահայտնությամբ որոշել՝ մասնակցում են այս համակարգին, թե ոչ՝ իրենց դիմումի հիման վրա: Հաջորդ կարևոր հանգամանքն այն է, որ այս նախագծով որևէ ենթաօրեսդրական ակտ կառավարության կամ որևէ մարմնի կողմից չի պահանջվելու ընդունել քաղաքացու դիմումի հետ կապված: Անցումային դրույթներում հստակեցվել է մի կարևոր հանգամանք առ այն, որ քաղաքացու կամահայտնության դրույթն ուժի մեջ է մտել 2014-ի հունվարի 1-ից: Այսինքն, այս օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, և այն գործատուները, որ չեն փոխանցել գումարները, կարող են վերադրաձնել իրենց աշխատակիցներին գումարները: Կարևորում եմ նաև այն, որ առաջիկայում քննարկվող ցանկացած նոր համակարգ և նոր օրենսդրություն չի կարող հակասել ՍԴ որոշմանը հակասող իրավանորմերի գործունեությանը»,-թվարկեց Արծվիկ Մինասյանը:

Միաժամանակ նա օրենքի հիմնական զեկուցող Արտեմ Ասատրյանին խնդրեց պարզաբանել, թե սա արդյոք չի՞ նշանակում, որ կառավարությունը մտադիր է շարունակել պարտադիր բաղադրիչի կիրառումը:

Նա նաև անդրադարձավ Համաշխարհային բանկի և Արժույթի միջազգային հիմադրամի կեցվածքին՝ նշելով, որ եղել է ժամանակ, երբ մեր կառավարությունը ստիպված է եղել առաջնորդվել այս կառույցների ցուցումներում, սակայն այժմ որևէ պարտադրանք և ցուցում, որը կպարտադիի ՀՀ իշխանություններին պահպանել պարտադիր բաղադիրը, պետք է ստանա համարժեք հակահարված:

Ի տարբերություն դաշնակցական պատգամավորի, ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը միանգամայն դեմ արտահայտվեց օրենքի լրամշակված տարբերակին՝ համարելով այն խաբեություն. «Չորս քաղաքական ուժ, ինչպես նաև «Դեմ եմ»-ը, միավորվել են մի նպատակի շուրջ, որ այս կենսաթոշակային բարեփոխումներից հեռացվի պարտադիր բաղադիրչը: ՍԴ-ն ընդունեց հակասական որոշում, սակայն հակասահմանադրական ճանաչեց այն դրույթները, որոնց մասին մենք խոսում ենք՝ մասնավորապես պարտադիր բաղադիչը»:

Սակայն, ըստ ՀԱԿ անդամի, ՍԴ որոշումից հետո կառավարությունն ընտրեց քաղաքական լարվածությունը թուլացնելու, ժամանակ շահելու և քաղաքացիական ակտիվությունը մինիմալ զիջումներով թուլացնելու քաղաքականություն:

Նրա խոսքով՝ ներկայացված օրենքի նախագծով պարտադիր բաղադրիչն ուժի մեջ է մնում, միայն հանվում են պատժամիջոցները, քաղաքացիներին առաջարկվում է պասիվ իրավունք իրենցից բռնագանձված գումարների վերադարձի համար՝ դիմումի մասով, քանի որ կառավարությունը լավ գիտի, որ դրանից կօգտվեն միայն ամենաակտիվ քաղաքացիները, բացի այդ, կառավարությունն առաջարկում է հետ ստանալ այն փողերը, որոնք դեռ չեն հասել հիմնադրամներ, իսկ այն գումարները, որ արդեն հասել են, դրանց վերաբերյալ որևէ առաջարկ չկա:

«Իշխանություններն ամեն գնով ցանկանում են պահել այս համակարգը,-հայտարարեց Զուրաբյանը,-ակհայտ է, որ գնալու են հարկային բեռի ավելացման ճանապարհով, կապրենք կտեսնենք»:

Զուրաբյանը նաև կարծում է, որ այս քայլով կառավարությունը փորձում է ստանալ քաղաքական ուժերի համաձայնությունը, որպեսզի ժողովրդին ներկայացնի, թե իբր սա քաղաքական բոլոր կողմերի համաձայնությունն է, այլ կերպ ասած՝ փորձում է քաղաքական ուժերի հետ կնքել սեպարատ գործարք և ստանալ մի գործիք, որն իրենց թույլ կտա ժամանակ շահել և թուլացնել «Դեմ եմ»-ի և քաղաքական ուժերի ակտիվությունը:

«ՀԱԿ-ը չի կիսի պատասխանատվություն այս գործարքի համար: ՀԱԿ-ը դեմ է քվեարկելու այս կիսամիջոցներին, որոնք ոչինչ են, քան պարզ խաբեություն»,-հայտարարեց նա:

Աժ նախագահ Գալուստ Սահակյանը չդիմացավ ու արձագանքեց. «Լավ չեք անում, որ չեք հավատում…»:

ԲՀԿ խմբակցության տեսակետը ներկայացրեց խմբակցության անդամ Միքայել Մելքումյանը:

Նրա խոսքով՝ ամենակարևոր հարցն այն է, թե ի վերջո, կառավարությունն այսօր ի՞նչ վիճակում է բարեփոխումը կատարելու առումով՝ առաջընթա՞ց է քայլ է կատարում, թե՞ հետընթաց:

Պատգամավորին նաև հետաքրքրում է, թե 127 000 աշխատողների համար փոխանցված գումարների ճակատագիրն ի՞նչ է լինելու: Անորոշ վիճակ է նաև ՍԴ որոշումների հետ կապված. «Մարդուն, որ ստիպում ենք գա, դիմում գրի իր գումարը հետ ստանալու համար, սա սահմանադրակա՞ն է արդյոք»,-հարցրեց պատգամավորը՝ կարծիք հայտնելով, որ  այս օրինագծով օրինականացվում են ՍԴ կողմից հակասահմանադրական համարված մի շարք դրույթներ:

ԲՀԿ պատգամավորի խոսքով՝ այս նախագծով չպետք է տեխնիկական և ընթացիկ խնդիրներ լուծվեն, այլ պետք է լինի քաղաքական կուրսի փոփոխություն: Իսկ ԲՀԿ քվեարկությունը պայմանավորված կլինի այս հարցադրումների նկատմամբ հայտնած կառավարության մոտեցումներից:

ԱԺ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հակոբ Հակոբյանը հայտարարեց, որ դեմ է այն պատգամավորների ելույթներին, որոնք ասում են, թե պարտադիր բաղադրիչը չկա կամ կա: «Օրենքում մինչև սեպտեմբերի 30-ը կա պարտադիր բաղադրիչը: Եթե քաղաքացին, որին տվել ենք իրավունք, որ ինքը որոշի, ապա եղավ, որ պարտադիրը մնում է»:

Նա նաև հայտարարեց, որ իրենց քաղաքական գնահատականը հետևյալն է՝ ռեֆորմը շարունակվում է կուտակային կենսաթոշակների մասին օրենքով՝ հաշվի առնելով ՍԴ որոշումը, որը վերաբերում է պարտադիրի հոդվածների որոշ դրույթներին:

Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանը հայտարարեց, որ լրամշակված նախագծի հիմնական նպատակն է ՍԴ որոշման պահանջների լիարժեք կատարման համար ստեղծել անհրաժեշտ միջավայր, մինչև կենսաթոշակային համակարգի ամբողջական իրականացումը՝ ապահովելով աշխատողների և գործատուների պաշտպանությունն ու կենսաթոշակային համակարգի իրավական անվտանգությունը:

Նրա խոսքով՝ ՍԴ որոշումից հետո համակարգում կան տարբեր կարգավիճակներով մասնակիցներ՝ անձիք, որոնց համար գումարները պահվել ու փոխանցվել են, անձիք, որոնց համար գումարները պահվել, բայց չեն փոխանցվել և անձիք, որոնց համար գումարներ չեն պահվել և չեն փոխանցվել: «Անհրաժեշտ է տեղեկատվական շտեմարանում քաղաքացիների կամարտահայտությամբ հստակեցնել բոլորի կարգավիճակները, և մինչ ամբողջական փաթեթի ներկայացումը, տեղեկատվական շտեմարանում առկա տվյալների հիման վրա ամբողջությամբ լուծում տալ հարցին»:

Ինչ վերաբերում է ռեֆորմի կարգավիճակին, ապա նա հիշեցրեց, որ այսօրվա գործող համակարգը պարտադիր կենսաթոշակային համակարգ է, և որ այն խնդիրները, որոնք դրված են բարեփոխումը կատարելու անհրաժեշտության առումով, լուծված չեն:

Անկախ

«Դեմ եմ» շարժումը և  պարդադիր կուտակայինին դեմ քաղաքացիները մայիսի 8-ին երթ կանցկացնեն երթ կանցկացնեն:

«Դեմ եմ» շարժման տարածած հաղորդագրությունում ասվում է. « ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ Խրոխտ և Պայքարող ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐ,

Մայիսի 8-ին՝ ժամը 19:00-ին, Մոսկվա կինոթատրոնի մոտ հավաքվելու ենք և ԵՐԹ անենք: Քանի դեռ ՀՀ քաղաքացիներին թալանում են իշխանությունները, մենք չենք դադարեցնելու պայքարը: Եկեք ամբողջ ուժով, որքան որ կարողենք, ՇԱՏ-ՇԱՏ ու ՇԱՏ մարդկանց ներգրավենք և հրավիրենք բողոքի ակցիային, քանի որ սա ԲՈԼՈՐԻ շահերի համար է: Մեզ համար կարևորագույն խնդիրը այսօր մեր հայրենակիցներին ոտքի հանելն է, պայքարի ոգեկոչելը: Կասկած չունեմ, որ մեզնից ամեն մեկի մեջ մի քաջարի հայորդի է, որին պետք է ուղղակի զարթնեցնել և ներգրավել ՄԵԾ ԳՈՐԾԻ մեջ: Մենք կարող ենք, ուղղակի ամեն մեկիցս պահանջվում է ՄԵԾ ՋԱՆՔ ու ԵՌԱՆԴ: Հոգով և սրտով նվիրված գնանք ԱՌԱՋ, քանի դեռ չկա ցանկալի արդյունք»:

«Դեմ եմ» շարժումը պատասխանել է դատախազության տարածած հայտարարությանը:

«Դեմ եմ»-ի տարածած հայտարարությունում ասվում է. «Մեջբերում «ՀՀ Սահմանադրության մեկնաբանություններ» գիտագործնական ժողովածուից /ընդհանուր խմբագրությամբ՝ Գ. Հարությունյանի, Ա. Վաղարշյանի-Երևան «Իրավունք», 2010/.

«Ճնշմանը և բռնապետությանը դիմադրելը ժողովրդին պատկանող իրավունքն է, որ կարող է արտահայտվել իշխանությունների ապօրինի ակտերին և գործողություններին դիմադրելով: Դիմադրության արդի և նպատակահարմար ձևը քաղաքացիական անհնազանդությունն է:

Քաղաքացիական անհնազանդությունը դիմադրության ոչ բռնի, խաղաղ եղանակն է, երբ ժողովուրդը դեմ է արտահայտվում իշխանությունների քաղաքականությանը հանրային հավաքների, ճանապարհների շրջափակման, քարոզչական թերթիկների տարածման, գործադուլների անցկացման, իշխանությունների հետ համագործակցելուց հրաժարվելու միջոցով…» (Գլուխ 1, էջ 60):

Սպառնալիքներով և բռնի ուժով չփորձեք սահմանափակել ազատ արտահայտման, ինչպես նաև խաղաղ հավաք անցկացնելու մեր իրավունքները, որոնք երաշխավորված են ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, այլ նաև միջազգային հանրաճանաչ փաստաթղթերով, որոնք վավերացվել են Հայաստանի Հանրապետության կողմից:

Բացի այդ հիշեցնում ենք, որ օրինական հավաքների անցկացնելուն խոչընդոտելը քրեորեն պատժելի արարք է համարվում:

Հ.Գ. Վստահ ենք, որ ակնառու գործերի պակաս չկա Հանրապետությունում, որոնցով ՀՀ Գլխավոր դատախազությունն իսկապես պիտի զբաղվի՝ չինովնիկների գույքի հայտարարագրերի բովանդակությունները, նախարարների կանանց միլիոնատեր լինելու հանգամանքները, ՀՀ-ի կուտակած 300 մլն. ԱՄՆ դոլլար արժողությամբ գազի պարտքը, Որոտանի, Նաիրիտի թալանը և այլն (ցանկը կարելի է անվերջ թվարկել):

ՀՀ Գլխավոր դատախազությանը կոչ ենք անում մասնավորապես ուսումնասիրել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի հակասահմանադրական հոդվածների ուժով ապօրինի դրամահավաքի բուն նպատակները, փողերի շարժը ու բացահայտել իրական «շահառուներին», ինչպես նաև 10 տարվա ընթացքում մատնանշված օրենքի վրա պետական միջոցների անհարկի ու անադյունավետ վատման վտանգի հարցը»:

Այսօր «Դեմ եմ» նախաձեռնությունը հանրահավաք-երթ  էր նախաձեռնել: Հավաք-երթի մասնակիցները նախ փակել են Նալբանդյան փողոցը, ապա   եղել են Ֆինանսների նախարարության շենքի մոտ, որտեղ հանդիպում են պահանջել նախարարի պաշտոնակատարի հետ:

Հավաքը չի անցել առանց միջադեպերի: Ոստիկանները բերման են ենթարկել երթի մասնակիցներից մեկին:

Սահմանադրական դատարանը հասարակության մեծամասնության օգտին որոշում է կայացրել, սակայն  պաշտոնյաներն ամենաբարձր մակարդակով փորձում են մոլորեցնել մարդկանց իրենց տարաբնույթ հայտարարություններով: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասացին «ԴԵՄ եմ» նախաձեռնության անդամները` հավելելով, որ շարժումը ՍԴ որոշմանն  իր իրավաբանական գնահատականը կտա մի քանի օրվա ընթացքում, երբ իրավաբանների կողմից մանրամասն կքքնվի այն, իսկ մինչ այդ շարժման անդամները հորդորում են քաղաքացիներին որպես հիմք չընդունել որոշ պաշտոնյաների մեկնաբանությունները:

«Մեր շարժումը պայքարում է «պարտադիրի» դեմ առաջին հերթին այն պատճառով, որ այն հակասոցիալական է և հակասահմանադրական: Երբ այն դեռ ՍԴ-ի կողմից հակասահամանադրական չէր ճանաչվել, իշխանություններն ամբողջ ուժով պնդում էին, որ այն շատ լավ օրենք է և հակասահմանադրականության վերաբերյալ մեր փաստարկները ծիծաղելի էին համարում»,- նշեց նախաձեռնության անդամ Հայկ Ավետիսյանը` հիշեցնելով, որ ՍԴ-ի հունվարի 24-ի որոշումից հետո էլ պաշտոնյաները գործում էին նույն մարտավարությամբ:

Նախաձեռնության անդամները նշեցին, որ այս պահին պայքարն ինֆորմացիոն դաշտում է, քանի որ Հայաստանում ամենաբարձր մակարդակով իշխանության մարմինները իրենց թույլ են տալիս մեկնաբանել ՍԴ որոշումն այնպես, ինչպես իրենց է ձեռնտու:

«ՍԴ-ն իր որոշմամբ անորոշ իրավաքաղաքական քայլ է կատարել` խնդիրը ուղղորդելով Կառավարություն և ԱԺ, և այժմ խնդիրը քաղաքացի-կառավարություն հարթության մեջ է, ոչ թե իրավական դաշտում»,- ասաց Հարություն Աղլամազյանը:

Շարժման անդամները նշեցին, որ վերջնական հաղթանակ չի արձանագրվել, և պայքարը շարունակվելու է:

«Մենք շարունակելու ենք պայքարել օրինականության սահմաններում, բայց, մի´ կասկածեք, մեր ֆանտազիան մեծ է, իսկ մեթոդները` շատ: Մեր պայքարը կզգան իրենց վրա նաև այն լրատվամիջոցները, որոնք վեց ամիս շարունակ չէին լուսաբանում ժողովրդի արդարացի բողոքը, իսկ այժմ երկու րոպեանոց ռեպորտաժով ապատեղեկացնում են հանրությանը»,- նշեց շարժման անդամ Վահագն Ավագյանը:

Անդրադառնալով վարչապետի` օրենքը վերամշակելու հարցում իրենց աջակցելու առաջարկին, նախաձեռնության անդաները նշեցին, որ օրենքներ գրելու և մշակելու համար հատուկ մասնագետներ կան, որոնք համալսարաններ են ավարտում:

«Մենք ոչ օրենսդիր ենք, ոչ գործադիր, մենք պարզապես հանրության ձայնն ու պահանջն ենք լսելի դարձնում, մենք օրենք մշակող չենք և անհասկանալի է նման առաջարկի իմաստը»,- ասացին նրանք` հավելելով, որ երկխոսություն կարող է կայանալ միայն այն ժամանակ, երբ որ պահանջը բավարարվի` «պարտադիրը» վերանա:

ԱԺ պատգամավորների դիմումի հիման վրա «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 5, 7, 8, 37, 38, 45, 49 և 86-րդ հոդվածների սահմանադրականության վերաբերյալ» գործով Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը 2014 թ. ապրիլի 2-ին որոշում ընդունեց, որով «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի մի շարք հոդվածներ ու դրույթներ հակասահմանադրական ճանաչվեցին:

Անվավեր ճանաչվեց վիճարկվող հոդվածների ու դրույթների մեծ մասը

Մասնավորապես ՍԴ-ն որոշեց, որ «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 7-րդ հոդվածի 1-ին և 11-րդ մասերի, դրանց հետ համակարգային առումով փոխկապակցված 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները` այն մասով, որով չեն ապահովում յուրաքանչյուր անձի հայեցողությամբ իր սեփականություն հանդիսացող աշխատավարձի տիրապետման, օգտագործման և տնօրինման իրավունքը և հանգեցնում են մարդու կամքից անկախ նրա սեփականության իրավունքի սահմանափակման, ճանաչել ՀՀ Սահմանադրության համապատասխան հոդվածների պահանջներին հակասող և անվավեր:

Իրավունքի գերակայության և իրավական որոշակիության սկզբունքների պահանջներին համարժեք իրավունքների պաշտպանության կոնկրետ երաշխիքներ չամրագրելու և տվյալ իրավահարաբերություններում գործադիր իշխանության հայեցողության սահմանները չհստակեցնելու հանգամանքից ելնելով` անվավեր ճանաչվեց նաև «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի 49-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
«Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի՝ վեճի առարկա հոդվածների հետ համակարգային առումով փոխկապակցված 2-րդ հոդվածի 6-րդ կետի «…որի տնօրինման … կարգն ու պայմանները սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը» դրույթը և 44-րդ հոդվածի 1-ին մասը ևս ճանաչվեցին Սահմանադրության համապատասխան պահանջներին հակասող և անվավեր:

Սահմանադրությանը հակասող ու անվավեր ճանավեցին վեճի առարկա հոդվածների հետ համակարգային առումով փոխկապակցված 41-րդ հոդվածի 4-րդ մասի «Ռիսկերի կառավարման համակարգին ներկայացվող պահանջները սահմանվում են Կենտրոնական բանկի նորմատիվ իրավական ակտերով» և 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ գույքի արգելանքի միջոցով վարչական ակտի հիման վրա գույքի տնօրինման, տիրապետման կամ օգտագործման սահմանափակման միջոցով սեփականության իրավունքը սահմանափակող դրույթները ևս` երկրորդի մասով հաշվի առնելով նաև, որ տվյալ դրույթին առնչվող իրավահարաբերությունները չեն վերաբերում սույն օրենքի իմաստով պարտադիր կուտակային վճար կատարողի (հարկային գործակալի) անմիջական հարկային պարտավորությունների կատարմանը:

Սահմանադրական դատարանը վճռեց, որ «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 2-10-րդ մասերի, 8, 37, 38, 45-րդ հոդվածների, 49-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 86-րդ հոդվածի վեճի առարկա դրույթները համապատասխանում են Սահմանադրությանը:

Հաշվի առնելով, որ «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքը, մասնավորապես` տվյալ որոշման եզրափակիչ մասի 1-5-րդ կետերով ՀՀ Սահմանադրությանը հակասող ճանաչված իրավադրույթները համակարգային առումով փոխկապակցված են Հայաստանի Հանրապետության շուրջ 50 օրենքներով և 80-ից ավելի այլ նորմատիվ իրավական ակտերով նախատեսված իրավակարգավորումների հետ, որոնց շատ դրույթներ տվյալ որոշման հիման վրա օրենքով սահմանված կարգով ենթակա են վերանայման, ինչպես նաև նկատի ունենալով օրենքի պահանջը համակարգային առումով իրավական անվտանգությունը չխաթարելու վերաբերյալ, բարձր դատարանը ՀՀ Սահմանադրությանը հակասող ճանաչված իրավանորմերի ուժը կորցնելու վերջնաժամկետ սահմանեց 2014 թ. սեպտեմբերի 30-ը` հնարավորություն տալով ԱԺ-ին և կառավարությանն իրենց իրավասության շրջանակներում «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի և դրա հետ համակարգային առումով փոխկապակցված այլ օրենքների ու նորմատիվ իրավական ակտերի իրավակարգավորումները համապատասխանեցնելու տվյալ որոշման պահանջներին:

Թերևս ՍԴ-ի որոշման ամենակարևոր կիզակետերից մեկն էլ վերաբերում է արդեն իսկ հաշվարկված պարտադիր վճարներին: Այս առումով որոշման մեջ նշվում է, որ տվյալ որոշման պահանջներից բխող նոր իրավակարգավորումներից ելնելով և հաշվի առնելով ՀՀ Սահմանադրության 42-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները` վերահաշվարկման են ենթակա մինչ այդ կատարված կուտակային վճարները:
ՍԴ-ի որոշումը վերջնական է և ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից` 2014 թվականի ապրիլի 2-ից:

ՍԴ որոշումը դեռ պետք է ուսումնասիրել, բայց քաղաքական գործիչները ոգևորված են

Օրենքի դրույթների ուժը կորցրած ճանաչելու ժամկետ սահմանելու կապակցությամբ ՍԴ-ում օրենքի դրույթների սահմանադրականությունը վիճարկող խմբի անդամ, ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը նշեց, որ Սահմանադրությանը հակասող և անվավեր ճանաչելուն զուգահեռ` ՍԴ-ն գործադրեց դրանք որոշակի ժամանակ հետո ուժը կորցրած ճանաչելու ինստիտուտը, ինչը խնդիրներ կարող է առաջացնել, ուստի դեռ չպետք է շտապել: Ըստ պատգամավորի` ՍԴ-ի որոշումը կարող են մեկնաբանել միայն այն ամբողջությամբ ուսումնասիրելուց հետո:
«Կարևորն այն է, որ հստակ է` Սահմանադրությանը հակասող նորմերի վերաբերյալ մեր ներկայացրած փաստարկները ճիշտ էին, շնորհակալություն բարձր դատարանին, որ ընդունեցին դա»,- ասաց պատգամավորը:
Ինչ վերաբերում է իրավական հետևանքներին, Արծվիկ Մինասյանը չբացառեց, որ կսկսվի դատական հայցերի նոր փուլ քաղաքացիների, աշխատակիցների և գործատուների կողմից, որոնք պահանջելու են իրենց վճարները հետ վերադարձնել: Ընդհանուր առմամաբ Արծվիկ Մինասյանը ՍԴ-ի որոշումը գոհացուցիչ համարեց:

Որոշումը դրական գնահատեց նաև ԱԺ «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանը` նշելով, սակայն, որ որոշման վերաբերյալ վերջնական կարծիք կարող է հայտնել միայն վճռին մանրամասնորեն ծանոթանալուց հետո:
ՍԴ-ի որոշումը, բնականաբար, ունեցավ նաև քաղաքական հետևանքներ: Այն լսելուց անմիջապես հետո ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը հայտարարեց, որ քաղաքական պատասխանատվություն ունենալու դեպքում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն անմիջապես պետք է հրաժարական տա:
Նման միտք էլ հայտնեց ԱԺ ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանը` ֆեյսբուքյան իր էջում գրելով անուններ, որոնք, իր կարծիքով, ՍԴ որոշումից անմիջապես հետո պետք է հրաժարական տան: Շնորհակալություն հայտնելով քառյակին` ՀԱԿ-ին, ԲՀԿ-ին, «Ժառանգությանն» ու ՀՅԴ-ին, «Դեմ եմ» շարժմանը, Արծվիկ Մինասյանին, Արտակ Զեյնալյանին և Մարինե Խաչատրյանին, ինչպես նաև Սահմանադրական դատարանին այս որոշման համար` Բագրատյանը նշում է. «Լուրջ հետևություններ պիտի անեն USAID-ը և Համաշխարհային բանկը` Հայաստանի Հանրապետության տարածքում հակասահմանադրական «բարեփոխումները» խրախուսելու համար: Սահմանադրական դատարանի այսօրվա որոշումից հետո հրաժարական պիտի տան վարչապետ Տ. Սարգսյանը, նախարարներ Ա. Ասատրյանը, Վ. Գաբրիելյանը, Դ. Սարգսյանը, Հ. Թովմասյանը, ԿԲ-ից` Ա. Ջավադյանը և Ն. Երիցյանը»:
Ինչ վերաբերում Հրայր Թովմասյանին, ապա նա էլ իր ֆեյսբուքյան էջում իր վերաբերմունքն արտահայտեց ՍԴ-ի որոշման վերաբերյալ. «Այս պահին արձագանքները տարբեր են և հակասական: Սահմանադրական դատարանի որոշման մեջ յուրաքանչյուրը տեսնում է այն, ինչ ցանկանում է տեսնել: Բոլորին, հատկապես` իրավաբաններին հորդորում եմ ձեռնպահ մնալ սահմանադրական դատարանի որոշումից չբխող եզրահանգումներ ու հետևություններ անելուց: Ակնհայտ է, որ սահմանադրական դատարանի որոշումը ևս մեկ քայլ է մեր իրավական համակարգի զարգացման ուղղությամբ: Վստահ եմ` այն կնպաստի Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային առավել արդյունավետ համակարգ ունենալու հարցում: Հուսով եմ` առաջիկայում հնարավորություն կունենամ տեսակետ արտահայտելու և ներկայացնելու սույն որոշումը»:

ԱԺ-ի համապատասխան հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Հակոբ Հակոբյանը, որ նաև ՍԴ-ում օրենքը պաշտպանողներից էր, ՍԴ-ի շենքից դուրս գալով` հայտարարեց, որ ինքը, միևնույն է, մնում է պարտադիր կենսաթոշակային համակարգի ներդրման կողմնակից: Լրագրողների հետ զրուցում նա նշեց, որ ՍԴ-ն ոչ թե օրենքն է հակասահմանադրական ճանաչել, այլ օրենքի հոդվածները, «սահմանադրական դատարանն ասաց, որ սա սա, սա չի համապատասխանում սահմանադրականությանը, հետևաբար մենք դա, դա, դան` պետք է փոխենք»,- նշեց պատգամավորը, իսկ արդեն ՍԴ-ի շենքի բակում, պատասխանելով իրեն ուղղված հարցերին, թե ինչու իրենց պաշտպանած օրենքը հակասահմանադրական ճանաչվեց, հայտարարեց, որ իրավական դաշտն է թերի:
«Դրա պատճառը ոչ թե ես եմ կամ մեծամասնությունը կամ փոքրամասնությունը, դրա պատճառները շատ-շատ են»,- ասաց պատգամավորը:
ՍԴ որոշման վերաբերյալ մեկնաբանությունները, պարզաբանումները, իրոք, հնարավոր կլինի լսել, ստանալ կամ նշել այն ամբողջությամբ ուսումնասիրելուց հետո միայն: Ուստի այդ որոշմանը դեռ կանդրադառնանք:

Սահմանադրական դատարանը, որը մարտի 28-ից սկսել էր «Պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի մասին»  օրենքի սահմանադրականության հարցի քննարկումն, այսօր, ժամը 11-ին կհրապարակի իր որոշումը:

Գործընթացին կարող եք հետևել www.civilnet.am -ի ուղիղ հեռարձակմամբ.

Անկախ

Այսօր Սահմանադրական Դատարանում «Կուտակային կենսաթոշակների» մասին օրենքի սահմանադրականության հայցի քննության ժամանակ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը իր ելույթի ժամանակ նշեց, որ օրենքի հակասահմանադրականության վերաբերյալ իրենց բոլոր հիմնավորումներին հակափաստարկ, ըստ էության, չնշվեց, որևէ փաստարկ, որը կառարկեր թե’ սեփականության իրավունքին, թե’ խտրականության նորմերին, թե’ սերունդների համերաշխության սահմանադրական սկզբունքներին և արժեհամակարգին:

Արծվիկ Մինասյանն անդրադարձավ սոցիալական ապահովության, ապահովագրության և աջակցության համակարգերին, որոնք սերտորեն առնչվում են կուտակային համակարգի հետ: Վերջինիս խոսքով` բացարձակ ընդունելի փաստարկ չէ այն, որ քանի որ տեղի է ունեցել սոցիալական ապահովության համակարգի հիմնարար փոփոխություն, սոցիալական ապահովության վճարն այլևս պետք է մուտք լիներ միայն պետական բյուջե, և այն այլևս ապահովագրման համակարգ չէ:

«Սա բացարձակապես ընդունելի փաստարկ չէ պարզ պատճառով. ապահովագրությունը սոցիալական պահովության այլ սխեմաներից տարբերվում է գերազանցապես նրանով, որ ապահովագրության ժամանակ կա մասնակցային ընթացակարգ, ինչ-որ բանով է պայմանավորված ապահովագրության համակարգը: Այս դեպքում անձի աշխատանքով ապահովելն է այդ անհրաժեշտ պայմանը, որի հիման վրա կձևավորվի սոցիալական ապահովության վճարը կամ ապահովագրության վճարը:

Տարբերությունն այն է, որ այս դեպքում, եթե այդ գումարները մուտք են լինում պետբյուջե, պատասխանատուն դառնում է պետությունը»,- ասաց Արծվիկ Մինասյանը:

ՀՅԴ պատգամավորը նշեց, որ սոցիալական վճարի և եկամտային հարկի միավորումը ներկայացնել որպես տեխնիկական միավորում, իրենց համար ևս ընդունելի չէ այն պարզ պատճառով, որ դրանց հարկման կամ գանձման բազաները տարբեր են և 2013-ին գործողության մեջ մտած եկամտային հարկի միասնական դրույքաչափի բազան նայելիս` պարզ է դառնում, որ սա էականորեն տարբերվում է սոցիալական ապահովագրության վճարներց:

«Ներկայացնել, որ այդ երկուսը տեխնիկական հարց են լուծում, այդպես չէ, որվհետև եկամտային հարկը նվազագույնը 24.4 %-ով այժմ գանձվում է բոլոր տիպի եկամուտներից, բացառությամբ օրենքով նախատեսված առանձին եկամուտների, որոնք նվազեցվող հարկադրույքով են գանձվում: Այս տեսանկյունից պետք է փաստել, որ միասնական եկամտային հարկի գաղափարը փաստացի կանգնեցրել է երկիրը սոցիալական պետության փաստի առաջ»,- ասաց Արծվիկ Մինասյանը:

Այսօր Սահմանադրական Դատարանում «Կուտակային կենսաթոշակների» մասին օրենքի սահմանադրականության հայցի քննության ժամանակ ՍԴ նախագահ Գագիկ Հարությունյանը Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանից հետաքրքրվեց` նվազագույն աշխատավարձ ստացողն ինքը պետք է վճարի՞ պարտադիր կուտակայինի վճարները, թե՞ գործատուն, Արտեմ Ասատրյանը պատասխանեց, որ պարտադիր կուտակային վճարը հարկ չէ, այն ուշացած աշխատավարձ է:

Այդ պատասխանից հետո ՍԴ նախագահը նշեց, որ իր համար արդեն պարզ է` կառավարությունն օրենսդրական այդ լուծումն արել է այնպես, որ պարտադիր կուտակայինի դեպքում վճարումներ անի նաև նվազագույն աշխատավարձ ստացողը։
Իր հերթին ՍԴ անդամ Ֆելիքս Թոխյանը Արտեմ Ասատրյանից հետաքրքրվեց` ինչո՞ւ են 40 տարով «պարտադիրը» կիրառում, թող վերջին 10-15 տարվա ընթացքում կիրառեն, կամ, միգուցե, տոկոսների հարցն այլ կերպ լիներ, տարբեր տոկոսներ սահմանվեին: Ֆելիքս Թոխյանը նաև օրենքի կիրառումը հետաձգելու հնարավորություններից հետաքրքրվեց:
Արտեմ Ասատրյանն էլ պատասխանեց, որ այս օրենքով երկրի սոցիալական պաշտպանության համակարգ է ստեղծվում: «Ես կարծում եմ, որ մենք արդեն ուշացրել ենք օրենքի ընդունումը, և նորից հետաձգելը ավելի ծանր հետևանքների կհանգեցնի: Մեր բոլոր հաշվարկները ցույց են տալիս, որ առնվազն 20-25 տարի 10 տոկոս վճարներ պետք է արվեն, որ բարեփոխումը կատարվի, այլ դեպքում համակարգը չի աշխատի և իր ֆունկցիան չի կատարի»,-ասաց Արտեմ Ասատրյանը պատասխանեց Արտեմ Ասատրյանը:
Ֆելքս Թոխյանի այն հարցին, թե ինքը կարո՞ղ է հրաժարվել կենսաթոշակի իր իրավունքից, Արտեմ Ասատրյանը պատասխանեց. «Կարող եք, այո»:
Ֆելիքս Թոխյանի այն դիտարկմանը` թե ինքը ցանկանում է կենսաթոշակ ստանալու իր իրավունքն իրագործել շատ ավելի ուշ, քան որոշել է պետությունը, բայց պետությունը 40 տարի առաջ իրեն ասում է՝ ոչ, պետք է ստանաս, հիմա պետք է վճարես, իսկ 40 տարի հետո նոր կարող ես հրաժարվել, նախարարը պատասխանեց. «Քաղաքացիները ունեն իրավունքներ և պարտականություններ, պետությունն ունի պարտականություններ քաղաքացիների հանդեպ, որոնք իրագործելու համար գործիքներ է ստեղծում: Տվյալ դեպքում մենք գործ ունենք կենսաթոշակային ապահովագրության հետ, որի մեխանիզմներն այն են, ինչ շարադրված են օրենքում»:
 

«Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում սահմանադրական նորմերի հետ կապված խնդիրներ չեմ տեսնում: Միաժամանակ համակարգի ներդրումն ապահովող օրենքներում կան բովանդակային խնդիրներ, որոնք լուծելն ավելի ընդունելի կդարձնի այն հասարակության համար»: Այսօր Սահմանադրական Դատարանում լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանը:

Որքանո՞վ կտուժի համակարգը, եթե բարեփոխումների կիրառումը հետաձգվի 1-2 տարով հարցին Արտեմ Ասատրյանը պատասխանեց. «Ներկայում, յուրաքանչյուր տարի շատ ավելի մեծ թվով անձինք են մուտք գործում կենսաթոշակային տարիք: Այդ ցուցանիշներն առաջիկա 20-30 տարիներին գնալով խորացնելու են աշխատաշուկա մուտք գործողների և կենսաթոշակի անցնողների դիսբալանսը: Օրենքի ընդունումն ուշացնելու դեպքում ներկա սերունդն ավելի մեծ գին է վճարելու այդ անցման համար»:

ՀՀ Սահմանադրական դատարանում այսօր շարունակում է «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 5, 7, 8, 37, 38, 45, 49 եւ 86-րդ հոդվածների սահմանադրականության վերաբերյալ» գործի  դատաքննությունը: Այսօր որպես պատասխանող կողմ հանդես են գալիս ՀՀ կառավարության և Կենտրոնական բանկի ներկայացուցիչները: Դիմող կողմի ներկայացուցիչներն են ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը, փաստաբան Մերի Խաչատրյանը և իրավապաշտպան Արտակ Զեյնալյանը:

Մեկնարկել է ՍԴ նիստը, որտեղ արդեն երկրորդ օրն է, քննարկվում է «Պարտադիր կուտակային կնեսաթոշակային համակարգի մասին» օրենքի սահմանադրականության հարցը:

Հետևեք նիստին Civilnet.am-ի ուղիղ հեռարձակմամբ.

Այսօր սահմանադրական դատարանում սկսվեց «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 5, 7, 8, 37, 38, 45, 49 և 86-րդ հոդվածների սահմանադրականության վերաբերյալ» գործի դատաքննությունը ՀՀ ԱԺ պատգամավորների դիմումի հիման վրա:

Պատասխանող կողմը կուտակային համակարգի ներդրման օգտին նշեց ծնելիության նվազման հանգամանքը: Պատասխանող կողմի ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հակոբ Հակոբյանի խոսքով` մեր երկրում ծնելիությունը պակասել է, արտագաղթն ավելացել է,  տնտեսությունը գտնվում է ոչ բարձր զարգացման մակարդակի վրա:

«Առկա միտումները շարունակելու պարագայում` 2025 թվականին մեզ մոտ գրանցվելու է 20 000 ծնունդ: 2050-ին մեզ մոտ տեսականորեն ստացվում է երկու թոշակառու մեկ աշխատող»,- ասաց Հակոբ Հակոբյանը` հավելելով, որ բաշխողական համակարգը չի կարող համեմատության մեջ մտնել կուտակային համակարգի հետ և ապահովել արժանապատիվ կենսաթոշակի վճարում:

Ըստ Հակոբ Հակոբյանի` արժանապատիվ կենսաթոշակ ապահովելու համար պետք է անցնել պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին:

«Պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին անցնելով` մենք լուծում ենք երկու խնդիր, նախ ուղիղ կապ ենք ստեղծում կենսաթոշակի և աշխատանքային տարիներին վաստակածի միջև, ապա բարձրացնում կենսաթոշակի փոխհատուցման գործակիցը: Մեր հաշվարկներով` վերջում մենք կկարողանանք ապահովել 40-50 տոկոս փոխհատուցման գործակից»,- ասաց Հակոբ Հակոբյանը:

Նախորդ 6 ամիսների ընթացքում, այսինքն` այն օրվանից, երբ կառավարությունը հայտարարեց, թե հունվարի 1-ից Հայաստանում կներդրվի պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգը, ու դրա հետևանքով սկիզբ առավ երիտասարդների բողոքի շարժումը, որը հետո ստացավ «Դեմ եմ պարտադիրին» անունը, իշխանություններն ու կառավարությունը տարբեր ձևերով ու մեթոդներով փորձեցին լուծել այդ խնդիրը, բայց բոլոր դեպքերում անսասան մնաց համակարգը ներդնելու նպատակը: Զուգահեռաբար արեցին քայլեր, որոնք ամենևին չէին առնչվում պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի հետ, բայց ժողովրդի տարբեր հանրույթների մեջ զայրույթ ու բողոք առաջացրին` սկսած գազային պայմանագրերից մինչև պետական խոշոր գույքի վաճառքը, արտաքին քաղաքական դիրքորոշումը և այլն:

Մի կողմից`ակնհայտ էր, որ պայքարը քաղաքական է, քանի որ տարվում է քաղաքական որոշման դեմ, մյուս կողմից` պետք էր գտնել այնպիսի լուծում, որ ոչ մի քաղաքական ուժ չկարողանար շարժման շնորհիվ քաղաքական շահաբաժին ունենալ:

«Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման անդամները հայտարարեցին, որ շարժումը գտնվում է քաղաքական հարթությունում, սակայն քաղաքական չէ այնքանով, որքանով շարժման անդամները չեն ուզում այս պայքարի արդյունքում գալ իշխանության: Սա թերևս ամենաճիշտ դիրքորոշումն ու ձևն էր, որ ընտրեցին շարժման մասնակիցները և զերծ մնացին թե՛ քաղաքական շահարկումներից, թե՛ քաղաքական ուժերի կողմից ուղղորդվելու վտանգից:

«Մեր շարժումը համագործակցում է քաղաքական չորս խմբակցությունների հետ, նրանք խորհրդարանում ներկայացնում են մեր շահերը: Ուստի այս շարժումը չի կարող քաղաքականացվել, այն ի սկզբանե եղել է քաղաքացիական, այդպիսին էլ կմնա»,- նշում են «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման անդամները:
Երբ իշխանությունների տարբեր ներկայացուցիչներ վերջիվերջո հասկացան, որ չի հաջողվի «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժմանը քաղաքական պիտակներ փակցնել, ուշագրավ նախադեպ գրանցվեց:
Մարտի 19-ին` կառավարության նիստի ժամանակ, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը պարտադիր կենսաթոշակային համակարգի ռեֆորմի վերաբերյալ հայտարարություն արեց և արձանագրեց, որ Հայաստանում ձևավորվում է քաղաքացիական հասարակություն, որը թելադրում է իր կանոնները: «Դա նշանակում է, որ մենք` որպես կառավարություն, պետք է շտկենք մեր գործունեությունը»,- նշեց վարչապետը` հավելելով, որ կառավարությունը պետք է այնպես անի, որ իր գործունեությամբ բավարարի քաղաքացիական հասարակության պահանջները:
Անդրադառնալով «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժմանը` Տիգրան Սարգսյանը նշեց, որ դրա անդամները հիմնականում երիտասարդներ են, որոնք կառավարությանը դիմում են բազմաթիվ նամակներով, և դրանցում մտահոգություն կա երկրի ապագայի վերաբերյալ: Երիտասարդները նամակներում գրում են, որ սիրում են Հայաստանը և ամեն ինչ անում են հանուն դրա պայծառ ապագայի: «Մենք հայտարարում ենք, որ պատրաստ ենք երկխոսության «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման հետ: «Կա՛մ ամեն ինչ, կա՛մ ոչինչ» տարբերակն անընդունելի է: Մենք ընդունում ենք, որ օրենքները չեն կարող լինել առանց թերությունների, և հենց այդ թերություններն են մատնանշում մեր ընդդիմադիրները: Ճիշտ պատասխանը երկխոսելն է, և մենք հրավիրում ենք երկխոսության»,- ասաց Տ. Սարգսյանը:

Նա հավելեց, որ երկխոսությունը օգտակար կլինի թե՛ կառավարության, թե՛ շարժման համար: Վարչապետը հույս հայտնեց նաև, որ «Դեմ եմ»-ը կվերափոխվի ու կդառնա «Հանուն» շարժում, որը էական նշանակություն կունենա ՀՀ ապագայի զարգացման համար:
Ու երբ նման հայտարարություն արվում է շարժման ձևավորումից ու զարգացումից 6 ամիս հետո միայն, երբ անօգուտ էին այն արժեզրկելու, նրա վրա ուշադրություն չդարձնելու, քաղաքականացնելու ու մարելու տարաբնույթ փորձերը, երբ պարտադիր կուտակայինի սահմանադրականությունը վիճարկող ՍԴ քննությանն ընդամենը 9 օր, իսկ շարժման հրավիրած բազմամարդ հանրահավաքին 3 օր էր մնում, մտածելու տեղիք է տալիս` արդյոք կառավարությունն անկե՞ղծ է, և իրո՞ք ուզում է երկխոսել, թե՞ էլի դեկլարատիվ բնույթի հայտարարություն էր դա կամ ավելի «կառուցողական» երևալու փորձ: Այսինքն` հետքա՞յլ է անում իր անդրդվելի նպատակադրումից, թե՞, այնուամենայնիվ, պատրաստ է զիջումների գնալու:

Երբ լրագրողները աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարից հետաքրքրվեցին` եթե վարչապետն իր հայտարարության մեջ նշեց, որ անընդունելի է «կա՛մ ամեն ինչ, կա՛մ ոչինչ» սկզբունքը, ի՞նչ է զիջելու կառավարությունը, ու եթե երկխոսությունը սկսվելու է ու ոչինչ չի զիջվելու, ի՞նչ իմաստ ունի այդ երկխոսությունը: «Կառավարությունը, նախատեսված և իրականացվող քաղաքականության առումով իրականացնելու է իր քայլերը: Այլ խնդիր է, որ կան մտահոգություններ, դիտարկումներ ու խնդիրներ, որոնք հիմա բազմակողմանի քննարկում են պահանջում, որոնց շրջանակներում կարող են լինել տարբեր միտումներ»,- ասաց նախարարը: Փաստորեն, ոչինչ էլ չի նախատեսվում զիջել:

Ուստի սպասված էր «Դեմ եմ»-ի պատասխանը վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի երկխոսելու առաջարկին, որով շարժման անդամները, ըստ էության, մերժեցին այն. «Երբ կլինի հստակ հաղորդագրություն այն մասին, որ կա պատրաստակամություն պարտադիր բաղադրիչը օրենքից վերացնելու և կա ցանկություն երկխոսության օրենքի նոր տարբերակի շուրջ` առանց պարտադիր բաղադրիչի, մենք պատրաստ կլինենք գնալ երկխոսության` նշելով, որ ողջ հանրությունը պիտի այդ որոշման կայացման մասնակիցը լինի: Իսկ «Դեմ եմ»-ը, լինելով հանրության մի մասը, ևս իր ներդրումը կփորձի ունենալ հանուն ՀՀ քաղաքացու բարօրության մշակվող իրական բարեփոխման գործում: Այս պահին մենք նման հաղորդագրություն վարչապետի կողմից չունենք»:

Սրանից հետո հետո հետաքրքիր էր, թե ինչպիսի զարգացումներ կգրանցվեն մարտի 22-ին` Ազատության հրապարակում «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման կազմակերպած հանրահավաքի ժամանակ: Բացի շարժման հաղթանակի վերաբերյալ վստահություն հայտնող բազմաթիվ ելույթներից, հանրահավաքի ժամանակ մեկ անգամ ևս ակնարկ հնչեց, թե ինչպես կարող են իշխանությունները լեզու գտնել հասարակության հետ: ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը նշեց, որ քաղաքացիները կունենան հաղթանակ, եթե կարողանան միավորվել: Նա ասաց, որ շարժումը չի գործում միմիայն «դեմ» տրամաբանությամբ, որովհետև շարժման բոլոր անդամները կողմ են ռեֆորմների` առանց պարտադիր բաղադրիչի: Այսինքն` կառավարությանը հուշեցին, թե որն է իրավիճակը փրկելու իրական ճանապարհը:
Այսպիսով, մարտի 28-ին ՍԴ-ում պարզ կլինի` իշխանությունները իրոք կկատարե՞ն հասարակության պատվերը, թե ինչպես ԵԿՄ համագումարում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց, հանրության 80 տոկոսը դժգոհ է պարտադիր բաղադրիչից, սակայն, միևնույն է, իրենք ներդնելու են այդ համակարգը:

Ու եթե այդպես լինի, ապա հարց է առաջանում` ի՞նչ պետք է անի շարժումը: Այս հարցի պատասխանը շարժման ներկայացուցիչները տվել են հանրահավաքից մեկ օր առաջ` պատասխանելով լրագրողների հարցին: Եթե ՍԴ-ն սահմանադրական ճանաչի օրենքը, եթե սպառվեն ինստիտուցիոնալ պայքարի բոլոր մեխանիզմներն ու հնարավորությունները, նրանք անցնելու են ոչ ինստիտուցիոնալ պայքարի` քաղաքացիական անհնազանդության, որը կարող է ներառել բազմաթիվ մեխանիզմներ:

«Սկսելու ենք փողոցային պայքար, բայց ոչ այդ արտահայտության վուլգար իմաստով, բնականաբար, օրենքի շրջանակներում դիմելու ենք քաղաքացիական անհնազանդության գործնական քայլերի: Դրանց ձևերը շատ են, մենք կկարողանանք ինքնակազմակերպվել և ընդունել ճիշտ որոշումներ, թե որ գործողությունը երբ պետք է իրականացնենք»,- ասել են «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման անդամները: Նրանց խոսքով` քաղաքացիական անհնազանդության դերը չպետք է թերագնահատել, որովհետև այն հզոր գործիք է, մնում է ճիշտ կիրառել:

Այժմ իշխանությունները դժվարին ընտրության առջև են կանգնած: Մի կողմում` պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգ ներդնելու իրենց ձգտման նահանջն է: Իսկ դա կնշանակի, որ նախագահի` համակարգը ներդնելու հավաստիացումը չեղյալ է համարվում, ինչը դժվար սպասելի է, քանի որ գործող իշխանությունները երբեք չեն ընդունել իրենց սխալները: Մյուս կողմից` արդեն ոչ սահմանադրական պայքարի սպառնալիքն է, որն իրենց համար հղի է ամենաանկանխատեսելի հետևանքներով, քանի որ «Դեմ եմ» շարժումն էլ իր հերթին է ապացուցել, որ վճռական է տրամադրված իր պահանջների հարցում և գնալով ոչ թե մարում, այլ ավելի է ուժգնանում:

Թե որ ուղին կընտրեն իշխանությունները, հստակ կլինի մարտի 28-ին` ՍԴ նիստից հետո:

Մարտի 28-ին Սահմանադրական Դատարանում կքննարկվի պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային պարտադիր համակարգի մասին օրենքի սահմանադրականության հարցը:

Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ԱԺ ՀՀԿ-ական պատգամավոր Գագիկ Մինասյանը նշեց, որ կուտակային համակարգը առանց պարտադիր բաղադրիչի կկորցնի իր ողջ նպատակը, իսկ նպատակն է` լուծել ծերության կենսաթոշակի հարցը մեր երկրում: Գագիկ Մինասյանն օրինաչափ է համարում օրենքի շուրջ առաջացած հանրության դժգոհությունը, քանի որ նման բարդ օրենքները բոլոր երկներում էլ բարդ գործընթացներ են ենթադրում: Ըստ Գագիկ Մինասյանի` համակարգի դեմ դժգոհություններն ավելի շատ պայմանավորված են ոչ թե կառավարության, այլ պետության նկատմամբ անվստահությամբ, երբ հայրերը վստահ չեն, որ իրենց որդիները ապրելու են այն նույն տեղում, որտեղ իրենք են ապրում:
«Պետք է փայփայել «ԴԵՄ եմ» շարժումը, քանի որ այն վերջին տարիներին մեր քաղաքացիական հասարակության ամենակարևոր շարժումներից է»,- ասաց Գագիկ Մինասյանը:

Անդրադառնալով չորս ոչ իշխանական ուժերի համախմբման գործընթացին`պատգամավորը նկատեց, որ ընդդիմադիր և իրենց ոչ իշխանական համարող ուժերը փորձել են համախմբվել ինչպես 2012-ի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ, այնպես էլ 2013-ի նախագահական ընտրությունների նախաշեմին, սակայն բոլորն էլ տեսել են, թե ինչ արդյունք է դա ունեցել:
«Ողջունում եմ ցանկացած քաղաքական համախմբում, հատկապես երբ հաշվի ենք առնում, որ այս վերջին գործընթացը գնում է սիրահոժար ձևով, առանց որևէ մեկի կամքին բռնանալու: Այս գործընթացի արդյունքում կարող է լինել այնպես, որ ընդդիմադիր ուժերը ոչ իշխանական ուժին` ԲՀԿ-ին «տանեն» ընդդիմություն, կամ էլ հակառակը՝ ԲՀԿ-ն մյուս 3 ուժերին տանի «ոչ իշխանական ճամբար», և ստեղծվի մի իրավիճակ, երբ Հայաստանում կունենանք միայն այլընտրանք և իշխանություն»,- ասաց պատգամավորը:
Ինչ վերաբերում է կառավարության հրաժարականի վերաբերյալ 4 ուժերի համաձայնեցրած նախագիծը ԱԺ-ում ապրիլի 28-ին ներկայացնելուն, Գագիկ Մինասյանի խոսքով, ճիշտ կլիներ, եթե նախաձեռնության հեղինակները «ֆալշ ստարտ» չտալու համար այդ գործընթացը կապեին 2013-ի բյուջեի նախագծի կատարողականը ԱԺ-ում քննարկելու հետ, որը տեղի է ունենալու ապրիլի 28-ից մի քանի օր անց:

Քիչ առաջ «ԴԵՄ եմ» նախաձեռնության հավաք-երթին ելույթ ունեցավ «Ժառանգության» առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը: «Ժառանգության» առաջնորդը նշեց, որ համազգային միավորման ոգին շարունակվում է ի դեմս այս հավաք-երթի, մնում է հասկանալ, որ գործի անցնելու ժամանակն է:

«Քաղաքական կուսակցություններ, հասարակական նախաձեռնություններ, երիտասարդներ, ազատամարտիկներ, զորակցելով այս շարժմանը, պետք է վեր մնանք ինքնագովեստից և հասկանանք, որ ժողովուրդը պահանջում է մեկ բան, արդարություն: Մենք դեմ ենք պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին, որովհետև կողմ ենք սահմանդրության երկրորդ հոդվածին, իշխանությունը ժողովրդին վերադարձնելուն: Ամենահեշտ բանն այսօր քննադատությունն է, եթե ձեզ պետք է թիրախ, ես այստեղ եմ: Այսօր պահն է, որ բոլոր ընդդիմադիրները հասկանան` խոսքով հարցը չի լուծվելու, պետք է գործել երիտասարդ սերունդի օգնությամբ և նոր գիտակցմամբ: Ինչ էլ որոշի Սահմանադրական դատարանը, մենք պատրաստ ենք բոլոր պաստառները վայր դնել և պարզել եռագույն դրոշը»,- ասաց Րաֆֆի Հովհաննիսյանը` հավելելով, որ «Դեմ եմ»-ը վաղը կդառնա կողմ ինքնիշխանությանը, սահմանադրական Հայաստանին` առանց Սերժ Սարգսյանի: