Զարիֆ. «Անհրաժեշտ է ողջ ջանքերը կենտրոնացնել ահաբեկչության դեմ պայքարում Իրաքի կառավարությանն ու ժողովրդին աջակցելու համար»

ԶարիֆԻրանի արտաքին գործերի նախարար Մուհամադ  Ջավադ  Զարիֆը, Իրաքի  Նաջաֆ  քաղաքում կրոնական  առաջնորդների  հետ  հանդիպումից  հետո կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասել  է, որ անհրաժեշտ է ողջ ջանքերը կենտրոնացնել   ահաբեկության դեմ  պայքարում  Իրաքի  կառավարությանն  ու  ժողովրդին  աջակցելու համար:

«Իրանը կարևորում է Իրաքի  ազգային  միասնության, տարածքային  ամբողջականության  և  անվտանգության պահպանման հարցերը»,- նշել է Իրանի արտգործնախարարը:

Այս մասին տեղեկացնում է իսլամական «ԻՌՆԱ» լրատվական գործակալությունը:

 

Իրաքի մզկիթում տասնյակ մարդիկ են սպանվել

Ուրբաթ օրը հյուսիսարևելյան Իրաքում շիա զինյալները կրակ են բացել սունի մզկիթի ներսում՝ սպանելով տասնյակ մարդկանց:

iraq-forces-make-gains

65 մարդկանց սպանության լուրը տարածվել է այն բանից հետո, երբ Իրաքի ուժերը հաջողություններ են գրանցել իրենց Իսլամական պետություն կոչող սունի մահմեդական զինյալ խմբավորման դեմ պայքարում:

Հարձակումը կատարվել է Դիյալա նահանգի Բանի Վայս գյուղի Մուսաբ բին Օմար մզկիթում, որի հետևանքով նաև 17 մարդ է վիրավորվել:

Իրաքի իշխանությունները դեռևս չեն պարզել, թե ովքեր են հարձակվողները, սակայն սունի քաղաքական գործիչները մեղադրել են շիա զինյալներին:

Սունի պատգամավորներից մեկը հայտնել է, որ հարձակման ժամանակ մզկիթում մոտ 150 մարդ է գտնվել:

Միացյալ Նահանգները օդային հարվածներ է հասցրել Մոսուլի մոտ գտնվող իսլամիստների դիրքերին

iraq-mosul-damՔրդական լրատվամիջոցների տեղեկություններով՝ շաբաթ առավոտյան Միացյալ Նահանգներն օդային հարվածներ է իրականացրել իսլամիստների հսկողության տակ գտնվող հյուսիսային Իրաքի Մոսուլ քաղաքի մոտակայքում:

Ուրբաթ օրը CNN-ը հայտնել էր, որ Միացյալ Նահանգները և Իրաքի ռազմական ուժերը երկրի ամենամեծ հիդրոէլեկտրակայանը Իսլամական պետությունից վերցնելու նպատակով ռազմական գործողություն են սկսելու շաբաթ օրը:

Միացյալ Նահանգների և Իրաքի ռազմական ուժերը Իսլամական պետության դիրքերին հարվածել են օդից, իսկ քրդական Փեշմերգայի ուժերը ցամաքային գործողություն են ծավալել:

Ուրբաթ օրը Կոջո գյուղի վրա իսլամիստների հարձակումների վերաբերյալ լուրերի հրապարակումից հետո Միացյալ Նահանգների ռազմական ուժերը հայտարարություն էր տարածել, որ իրենք Սինջարի հարավում երկու օդային հարձակումներ են իրականացրել:

 

Անկախ

 

Իրաքի վարչապետ Նուրի ալ Մալիքը հրաժարական է տվել

Իրաքի վարչապետ Նուրի ալ Մալիքը հայտարարել է իր հրաժարականի մասին`հայտնելով իր աջակցությունը կառավարության նոր ղեկավար Հայդար ալ Աբադիին:

Նուրի ալ Մալիք

«Ինձ ոչ մի պաշտոն պետք չէ: Իմ պետությանը ձառայելը ինձ համար մեծ պատիվ է: Այդ իսկ պատճառով իշխանության փոխանցման ու նոր կառավարության ձևավորման գործընթացը հեշտացնելու, Իրաքի ժողովուրդի փրկության և շահերի համար ես հրաժարվում է առաջադրել իմ թեկնածություն վարչապետի պաշտոնին: Ելնելով Իրաքի շահերից` ես այդ պաշտոնը փոխանցում եմ իմ թանկագին եղբայր Հայդար ալ Աբադին և շարունակելու եմ իմ ծառայությունը որպես շարքային աշխատող նրա աշխատակազմում»,-հայտարարել է Մալիքը` նշելով, որ այսուհետ նա կատարելու է բոլոր այն պարտականությունները, որոնք նրան կհանձնարարվեն նոր կառավարության կողմից:

Ֆրանսիան զենքեր է ուղարկել Իրաք

Mideast Syria Rebel AttritionՉորեքշաբթի օրը Ֆրանսիան Իրաքի քրդական ուժերին զենքեր է ուղարկել արմատական իսլամիստների դեմ պայքարելու նպատակով:

Նախագահական պալատի տարածած հայտարարության մեջ նշվում է, որ զենքերի տեղափոխումը կիրականացվի առաջիկա ժամերի ընթացքում, և այս հարցը համաձայնեցվել է Բաղդադի իշխանությունների հետ:

Հայտարարության մեջ ընդգծվում է Իրաքի Քուրդիստանի ողբերգական վիճակը և նշվում է, որ Քուրդիստանին ու ամբողջ Իրաքին աջակցելու մոբիլիզացիան պետք է շարունակվի: Հայտարարության մեջ նշված չէ, թե ինչ տեսակի զենքեր են ուղարկվում:

Այս հայտարարությունը կատարվել է այն բանից հետո, երբ Միացյալ Նահանգները նույնպես մեծացրել է իր դերակատարությունն Իրաքի քրդական շրջանին սպառնացող Իսլամական պետություն խմբավորման սունի ծայրահեղականների դեմ պայքարում:

Ֆրանսիան չորեքշաբթի օրը հայտնել է, որ պատրաստվում է մարդասիրական օգնության երկրորդ խմբաքանակն ուղարկել հյուսիսային Իրաք արմատականների կողմից հետապնվող կրոնական փոքրամասնություններին օգնելու համար:

Արտաքին գործերի նախարարությունից հայտնել են, որ 20 տոննա դեղամիջոցները, վրանները և ջրի մաքրման նյութերը Իրաքի քրդերի մայրաքաղաք Իրբիլ կհասնեն չորեքշաբթի օրը:

Այդ մարդասիրական օգնությունը կբավարարի 50,000 մարդու: Ֆրանսիան խոստացել է առաջիկա օրերին ևս միջոցառումներ ձեռնարկել լուրջ վտանգի տակ գտնվող բնակչությանն օգնելու նպատակով:

 

Անկախ

 

Թուրքիան ռազմական գործողություններ չի իրականցնի Իրաքի և Սիրիայի իսլամական պետության դեմ

turkey-militaryԹուրքիայի պաշտպանության նախարարը հայտնել է, որ Իրաքի իսլամական պետություն խմբավորման զինյալների դեմ ռազմական գործողություն սկսելու վերաբերյալ խոսք անգամ չի կարող լինել՝ ավելացնելով, որ իր երկիրը չի մասնակցել քրդական շրջանային կենտրոն Իրբիլ քաղաքի մոտակայքում ծայրահեղականների դեմ ԱՄՆ-ի իրականացրած օդային հարձակումներին:

Շաբաթ օրը պաշտպանության նախարարության տարածած հայտարարության մեջ պաշտպանության նախարար Իսմեթ Յիլմազը նշել է, որ իր երկիրը մինչ այժմ ոչ մի օգնություն չի տրամադրել ԱՄՆ-ին: Նա վկայակոչել է Թուրքիայի պատասխանատվությունը Թուրքիայի 49 քաղաքացիների նկատամամբ, որոնց Իսլամական պետությունը Մոսուլում գտնվող Թուրքիայի հյուպատոսարանից գերի է վերցրել հունիսին: Գերիների մեջ են դիվանագիտական աշխատակազմի անդամները, հատուկ ուժերի ոստիկանությունը և երեխաներ:

Յիլմազը հայտնել է, որ այս ամենի պատճառով իրենք որևէ այլ բան չեն կարող անել:

 

Անկախ

ԱՄՆ-ը հրթիռային հարված է հասցրել Իրաքին

ԱՄՆԱմերիկյան ՌՕՈՒ-ն օդային հարված է հասցրել «Իսլամական խալիֆայություն» ահաբեկչական  խմբավորման  դիրքերին` Իրաքի տարածքում: Դրա մասին հաղորդել է  Պենտագոնի մամլո քարտուղար Ջոն Կիրբին` թվիթերի իր միկրոբլոգում:

Ավելի վաղ, ուրբաթ օրը ԱՄՆ նախագահ Օբաման արդեն հայտարարել էր Իրաքում ամերիկյան զինծառայողներին պաշտպանելու նպատակով զինյալների դիրքերի ուղղությամբ կետային օդային հարվածներ հասցնելու հավանականության մասին: Օբաման ընդգծել էր նաև, որ այդ  քայլն ուղղված է «գենոցիդի պոտենցիալ ակտը» կանխելուն:

ԱՄՆ նախագահը հայտարարել էր նաև  Իրաքում կրոնական փոքրամասնություններին օդից մարդասիրական օգնության սկզբի մասին:

Օբաման մարդասիրական օգնություն է ձեռնարկել Իրաքում

Հինգշաբթի օրը նախագահ Օբաման հայտնել է, որ Իրաքում ապստամբ ուժերից Ամերիկայի շահերը պաշտպանելու անհրաժեշտության դեպքում իրենք օդային հարձակումներ կիրականացնեն:

Օբամա

Օբաման նշել է, որ եթե Իրաքի և Սիրիայի իսլամական պետություն խմբավորման ահաբեկիչները հասնեն Էրբիլ քաղաք, ապա Միացյալ Նահանգները օդային հարձակումներ կիրականացնի: Միացյալ Նահանգները վերոնշյալ քաղաքում դեսպանատուն և աշխատակազմ ունի: Օդային հարձակումները նաև նախատեսված են ԻՍԻՍ-ից փախած և Սինջարի լեռներում թաքնված ընտանիքներին պաշտպանելու համար:

Նախագահը նաև տեղեկացրել է, որ Իրաքի կառավարության խնդրանքով լեռներում ապաստանած ընտանիքներին սննդի, ջրի և դեղամիջոցների օդից մատակարարման գործողությունը հաջողությամբ իրականացվել է:

Միացյալ Նահանգներին պատկանող ինքնաթիռը 20,000 լիտր խմելու ջուր և ուտելու համար պատրաստ 8,000 կերակուր է իջեցրել:

Այս արտակարգ գործողությունները ձեռնարկվել են հյուսիսային Իրաքի գյուղերից փախած 40,000 եզդիներին օգնելու համար:

Եզդիները առանց սննդի և խմելու ջրի բարձրացել են Սիրիայի սահմանի մոտակայքում գտնվող Սինջարի լեռները, իսկ ԻՍԻՍ-ի զինյալները հավաքվել են լեռան ստորոտում:

 

Իրաքում հարյուրավոր եզդիներ են սպանվել

iraqi-yazidiԱրմատական գրոհայինների հարձակումից հետո Իրաքի Սինջար քաղաքի եզդի բնակչությունը պատսպարվել է մոտակա լեռներում:

Այժմ հազարավոր ընտանիքներ ամառվա տապին, առանց սննդի, ջրի կամ դեղամիջոցների մնալով լեռներում, անհապաղ օգնության կարիք են զգում:

Մինչ հիմա ծարավից տասնյակ երեխաներ են մահացել:

Եզդիները դարձել են Իսլամական պետության վերջին զոհերը, որի սունի գրոհայինները թիրախ են դարձնում Իրաքի քրիստոնյաներին և այլ ազգային փոքրամասնություններին, ինչպես նաև շիա մահմեդականներին:

Իրաքի խորհրդարանում եզդիների միակ ներկայացուցիչը հայտնել է, որ մինչ հիմա 70 եզդի երեխա է մահացել, սպանվել 500 տղամարդ, իսկ կանանց սպանում կամ ստրկացնում են:

Մարդու իրավունքների պաշտպան Amnesty International խումբը երեքշաբթի օրը տեղեկացրել է, որ Իսլամական պետությունը շարունակում է շրջափակման մեջ պահել լեռնային շրջանը, որտեղ պատսպարվում են Սինջարից հեռացած եզդիներ և այլ իրաքցիներ:

 

Անկախ

Իսլամական պետությունը նորապսակներին զբոսաշրջային ավտոբուսներ է առաջարկում Սիրիայում և Իրաքում շրջելու համար

Islamic State's busesԻսլամիստ ծայրահեղականները, միաժամանակ հաստատելով իրենց նվիրվածությունը բռնի ջիհադի իրականացմանը, իրենց հարսաիքը տոնելու հնարավոր եղանակ են գտել:

 

Islamic State fighterԱյժմ Իրաքից Սիրիա ձգվող ինքնահռչակ Իսլամական պետությունը մեղրամսի մեջ գտնվողներին զբոսաշրջային ավտոբուսներ է առաջարկում խալիֆայության տարածքում շրջելու համար:

Զբոսաշրջային ոլորտի այս քայլը արվել է այն բանից հետո, երբ Իրաքի և Սիրիայի իսլամական պետությունը ամուսնական գործակալություն բացեց այն կանանց համար, ովքեր ցանկանում են հանդիպել իրենց երազանքի ջիհադականին:

Islamic State fighterՍիրիայում մարդու իրավունքների վերահսկման խմբի տվյալներով՝ ամուսնական գործակալությունը գործում է Սիրիայի Հալեպի նահանգում գտնվող Ալ Բաբում:

Նորապսակները այնուհետև կարող են Իսլամական պետության զբոսաշրջային ավտոբուսներով շրջել նորահռչակ մահմեդական թեոկրատիայի տարածքում:

Շաբաթական երկու անգամ Սիրիայի Ռաքայից Իրաքի Անբար ուղևորվող ավտոբուսների վրա ծածանվում է խմբավորման սև դրոշը, իսկ ավտոբուսի ներսում հնչում են ջիհադական երգեր:

Դեռևս հայտնի չէ՝ արդյո՞ք զբոսաշրջիկներին հրավիրում են երգեցողությանը միանալու, թե ոչ:

Իսլամական պետությունը այժմ կառավարում է հյուսիսային և արևելյան Սիրիայի, Իրաքի և Սիրիայի սահմանի, ինչպես նաև հյուսիսային և արևմտյան Իրաքի հսկայական հատվածներում:

 

 

ԱՄՆ-ն պատերազմում է Իրաքում, սակայն հաղթող է դուրս գալիս Իրանը

իրան-վեցնյակՀուլիսի 20-ին ավարտվեց 2013-ի նոյեմբերի 24-ին Ժնևում Իրանի և «Վեցնյակի» (ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Ռուսաստան, Չինաստան և Գերմանիա ) միջև ստորագրված միջանկյալ համաձայնագրով նախատեսված «Համատեղ քայլերի ծրագրի» կատարման համար նախատեսված 6-ամսյա ժամկետը:

Ըստ այդ միջանկյալ համաձայնագրի` նախատեսվել էր սահմանափակումներ մտցնել իրանական միջուկային ծրագրում, և աստիճանաբար մեղմացվել էին Իրանի դեմ սահմանված պատժամիջոցները:

Եվ Իրանը պարտավորվել էր վեց ամսվա ընթացքում (միջանկյալ համաձայնագիրն ուժի մեջ էր մտել հունվարի 20-ին) հրաժարվել ուրանը 5 տոկոսից ավելի հարստացնելու աշխատանքից:

Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ԱԷՄԳ) տեսուչները վերահսկողություն սահմանեցին Իրանի Ֆորդուի և Նաթանզի միջուկային կենտրոնների վրա, նաև դադարեցվեց Արակում կառուցվող ռեակտորի շինարարությունը:

Վերջին 6 ամսվա ընթացքում «Վեցնյակը» զգալի փոխզիջումների է գնացել,
նախ` հրաժարվել է նախկին սկզբունքային պահանջներից մեկից, այն է՝ ապամոնտաժել ուրանի հարստացման գործող ցենտրիֆուգները: Դրա դիմաց իրանական կողմը պարտավորվեց նոր ցենտրիֆուգներ չտեղադրել, իսկ արդեն իսկ տեղադրվածները չշահագործել:

Միջուկային ծրագրի հարցում Թեհրանի կողմից արված զիջումներին ի պատասխան` ԱՄՆ-ն ու Եվրամիությունը աստիճանաբար մեղմացրին Իրանի դեմ սահմանված պատժամիջոցները:

ԱԷՄԳ-ի տեսուչներն այս վեց ամսվա ընթացքում լայնածավալ ստուգումներ կատարեցին իրանական միջուկային օբյեկտներում: Ստուգումները ցույց տվեցին, որ Իրանը վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում կտրուկ սահմանափակել է ուրանի հարստացման աշխատանքները:

Կարևոր իրողություն է Իրանի համար այն, որ հունվարի 20-ից հանվեց իրանական նավթաքիմիական արդյունաբերության արտադրանքի արտահանման, Իրանին ավտոմեքենաների պահեստամասեր վաճառելու, ոսկով ու այլ թանկարժեք մետաղներով գործարքներ կատարելու վրա դրված արգելքը:
Կանխատեսվում է, որ այս տարի արգելքների վերացման շնորհիվ Իրանը 7 մլրդ դոլարի հավելյալ եկամուտ կունենա:

Այնուամենայնիվ, իրանական նավթի վրա դրված միջազգային էմբարգոն դեռ չի վերացվել: Դրա պատճառով ավելի քան 60 տոկոսով նվազել է նավթի արտահանումը, և Իրանը դեռևս ֆինանսատնտեսական խնդիրներ ունի:
Իրանի միջուկային հարցի լուծումը մեծապես կախված է եղել աշխարհաքաղաքական այս կամ այն լարված իրադրության հետ, հետևաբար, ինչպես վերջերս Իրանի հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամենեին է հայտարարել, միջուկային խնդիրը միայն պատրվակ է, եթե դա չլիներ, ապա ուրիշ կեղծ պատրվակներ ի հայտ կգային:

Անդրադառնալով տարածաշրջանում ընթացող ներկայիս զարգացումներին՝ նշենք, որ միջուկային խնդրի լուծմանը խանգարում են սիրիական և իրաքյան ճգնաժամերը: Իրանական միջուկային հարցի լուծումը բնավ չի բխում Պարսից ծոցի արաբական երկրների, հատկապես Սաուդյան Արաբիայի և Քաթարի շահերից, քանի որ այդ երկրները, միջուկային ծրագիրը ներկայացնելով որպես տարածաշրջանին սպառնացող վտանգ, փորձում են իրենց դերակատարությունը բարձրացնել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի առջև, իսկ վերջինս էլ Իրաքի քրդերի միջոցով փորձում է նոր խաղ սկսել տարածաշրջանում:

Վերջերս նկատվում է, որ Իրանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում ձգտում է հասնել նոր որակի: Դա արվում է, որպեսզի Արևմուտքին ցույց տրվի, որ Իրանը կարող է դաշնակցել նմանօրինակ հզոր երկրի հետ:

Ինչ վերաբերում է Իրանի տարածաշրջանային դերին, ապա այս երկիրը մնում է կայունության գլխավոր կենտրոնը: Իրանի դերի բարձրացմամբ և Սաուդյան Արաբիայի գործոնի թուլացմամբ Մերձավոր Արևելքում նոր զարգացումների պետք է սպասել: Իրանի ազդեցությունը հսկայական է Լիբանանում և Սիրիայում, հավակնում է ավելի հզորանալ Աֆղանստանում, թերևս Պարսից ծոցում:
Տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի պատերազմներից, հեղափոխություններից ու գարուններից հաղթող դուրս եկավ Իրանը:
Լիովին տեղին է ասված, որ ԱՄՆ-ն պատերազմում է Իրաքում, սակայն հաղթող է դուրս գալիս Իրանը: Անկախ ամեն հանգամանքից, որ Իրանը կայսերական մտածողության ժողովուրդ և իշխանություն ունի, ցանկացած պարագայում չի կարող խաղալիք լինել որևէ երկրի ձեռքին:

Արմինե ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Իրաքը նոր նախագահ ունի

mahsum     Ինչպես արդեն հաղորդել էինք` այսօր Իրաքում նախագահական ընտրություններ են: Իրաքյան խորհրդարանը նոր նախագահ է ընտրել «Քուրդիստանի հայրենակցական միություն» կուսակցության թեկնածու Ֆուադ Մահսումին: Վերջինիս օգտին քվեարկել է խորհրդարանի 211 պատգամավոր: Հիմնական մրցակցությունը ընթանում էր երկու թեկնածուի` Բարհամ Սալիհի և Ֆուադ Մահսումի միջև: Փորձագետների կարծիքով` ավելի մեծ շանսեր ուներ Բարհամ Սալիհը, որը վարչապետության փորձ ունի, սակայն Իրաքի նոր նախագահ դարձավ Ֆուադ Մասումը:

 Անկախ

Իրաքում 9 ոստիկան ու 60 բանտարկյալ է զոհվել

1339-390x290Իրաքում բանտային ավտոշարասյան վրա հարձակման հետևանքով 60 մարդ է զոհվել,: Ոստիկանների տվյալներով, զինյալները գնդակոծել են բանտարկյալների տեղափոխող ավտոբուսն այն ժամանակ, երբ այն բանտից Բաղդադի հյուսիս էր ուղևորվում:

Երկրում իրավիճակը վատթարացել է  հունիսի սկզբին «Իսլամական պետություն» սունիթական խմբավորման ակտիվացման հետ:

Ավելի վաղ հիշյալ խմբավորման զինյալները կռվում էին Սիրիայում, իսկ հունիսից սկսեցին տեղաշարժվել դեպի Իրաքի հյուսիսային ու արևմտյան շրջաններ: Նրանց են միացել տեղի սուննիթները, Սադամ Հուսեյնի բանակի զինվորներն ու ահաբեկչական մանր խմբավորումներ

Անկախ:

Իրաքում նոր նախագահ են ընտրել

флаг-390x290Իրաքի խորհրդարանը որպես երկրի նոր նախագահ է ընտրել քրդական բլոկից քաղաքական գործիչ Ֆուադ Մասումին, հաղորդում է Lenta.ru-ն:

Խորհրդարանի խոսնակ Սալիմ ալ-Ջիբուրիի խոսքով, 76-ամյա քաղաքական գործիչն է ամենաշատ թվով ձայներ հավաքել: Ավելի վաղ տեղեկություն կար, որ նախագահության համար իր թեկնածությունն է առաջարկել 93 մարդ:

Տեղի քաղաքական տեսաբանները նրան բնութագրում են, որպես չափավոր քաղաքական գործիչ, որը լավ հարաբերությունների մեջ է  և սունիթների և շիաների հետ:

Իրաքի հիմնական օրենքի համաձայն, պետության ղեկավար են ընտրում  ներկայացուցիչների խորհրդի անդամները` 4 տարով: Նրա դերը երկրի ղեկավարության մեջ հիմնականում ներկայացուցչական բնույթ է կրում, իսկ որոշումները,փաստացի, ընդունում է վարչապետը: Կառավարության ղեկավարի թեկնածությունն առաջ է քաշում Իրաքի նախագահը` խորհրդարանական մեծամասնությունից:

Իրաքում հետաձգվել են նախագահական ընտրությունները

Իրաք   Իրաքի խորհրդարանը քրդերի դիմումի համաձայն հետաձգել են այսօր նշանակված նախագահական ընտրությունները, քանի որ նրանք դեռ չեն կողմնորոշվել իրենց թեկնածուի ընտրության հարցում: Քուրդ պատգամավորները ցանկանում են վերջնականապես համաձայնեցնել իրենց թեկնածուի հարցը, այդ պատճառով էլ ընտրությունները տեղի կունենան հինգշաբթի օրը:

Միևնույն ժամանակ «Քուրդիստանի հայրենակցական միություն» կուսակցությունը արտահերթ խորհրդակցություն է անցկացնում երկու թեկնածուների` Բարհամ Սալիհի և Ֆուադ Մահսումի միջև վերջնական ընտրություն կատարելու նպատակով: Փորձագետների կարծիքով` ավելի մեծ շանսեր ունի Բարհամ Սալիհը, որը վարչապետության փորձ ունի և հայտնի է Իրանի հետ իր սերտ հարաբերություններով: Նշենք, որ Իրաքի նախագահի պաշտոնին նախապես առաջադրվել էր շուրջ 103 հոգու թեկնածությունը, որտ, սակայն կրճատվեց 25–ի:

Անկախ

Աշխարհի ամենամեծ գերեզմանոցը 1,400- ամյա պատմություն ունի

 

Գերեզմանոց Իրաքում

Հինգ միլիոն մարդու վերջին հանգստավայր հանդիսացող աշխարհի ամենամեծ գերեզմանոցը անընդհատ մեծանում է:

Թարգմանաբար Խաղաղության հովիտ անվանմբ Վադի ալ Սալամը հնագույն իսլամական գերեզմանոց է, որը գտնվում է շիաների սուրբ քաղաք Նաջաֆի մոտակայքում:

Այս վայրը գտնվում է առաջին շիա իմամ և չորրորդ կրոնապետ Ալի իբն Աբի Թալիբի դամբարանի մոտակայքում, ինչի պատճառով Իրաքի մահմեդականները խնդրում են իրենց այդտեղ թաղել:

Յուրաքանչյուր տարի շուրջ 500,000 մարմին է թաղվում Վադի ալ Սալամում՝ չնայած վերջին շաբաթների ընթացքում զոհերի թիվը աճել է երկրում տեղի ունեցող քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով:

Wadi-us-Salaam1

 

Թուրքական ավիաուղիները Կենտրոնական Ասիայից մարդկանց տեղափոխում են Իրաք անդամագրվելու ծայրահեղ արմատական զինյալներին

Լևոն ՀովսեփյանԹուրքագետ Լևոն Հովսեփյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

“Թուրքական որոշ ԶԼՄ-ներ, հղում կատարելով իրանական «Ֆարս» լրատվական գործակալությանը, գրել են, որ Թուրքական ավիաուղիները Կենտրոնական Ասիայից մարդկանց են տեղափոխում Թուրքիա, այնտեղից էլ փոխադրում Իրաք՝ «Իրաքում և Շամում իսլամական պետություն» կազմակերպության շարքերում կռվելու նպատակով: Մասնավորապես, փաստեր են հրապարակվել, որ Տաջիկստանից հուլիսի 2-ին 90 հոգի տեղափոխվել է Ստամբուլ, որտեղից էլ անցնելու են Իրաք և անդամագրվելու ծայրահեղ արմատական զինյալներին: Նույն աղբյուրը նշել է շուրջ 1000 տաջիկ զինյալների փոխադրման մասին, որոնց մեծ մասը կռվում են Իրաքում”:

 

Անկախ

Իրաքի Քրդական ինքնավարությունը չի շտապում անկախանալ

erdogan-barzaniԻրաքի Քրդական ինքնավարության ղեկավար Մասուդ Բարզանին Թուրքիայում վարչապետ Էրդողանի հետ հանդիպումից հետո հանդես են եկել համատես հայտարարությամբ, որ Հյուսիսային Իրաքը չի շտապում անկախության հանրաքվե իրականացնել:

«Իրաքի և Շամի իսլամական պետության» զինյալների կողմից իրաքյան տարածքների գրավումից հետո Բաղդադի և Էրբիլի միջև հարաբերությունները զգալիորեն  վատացան: Դրանից հետո Բարզանին երկրում տեղի ունեցող իրադարձությունների համար մեղադրեց Իրաքի վարչապետ Նուրի ալ Մալիքին` նշելով, որ նա չի կարողանում վերահսկել իրավիճակը: Բարզանիի խոսքերով`Քրդական ինքնավարությունը վաղ, թե ուշ կհայտարարի իր անկախության մասին, քանի որ դա Իրաքի քրդերի իրավունքն է: Նշվել էր նաև, որ Քրդական ինքնավարությունը պատրաստ է հանրաքվե անցկացնել Քիրքուք քաղաքի կարգավիճակը հստակեցնելու համար:

Անկախ

Իրաքի քրդերը նավթի երկու հանքավայրն են գրավել

iraq-kurdsՈւրբաթ օրը քրդական պաշտպանության ուժերն իրենց ձեռքն են վերցրել Իրաքի Կիրկուկ քաղաքի մոտակայքում գտնվող երկու գլխավոր նավթի հանքավայրերը:

Նավթի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչը հայտնել է, որ քրդական զորքերն աշխատանքից ազատել են նավթի հանքավայրերի տեղաբնակ աշխատակիցներին՝ ավելացնելով, որ դա սահմանադրական խախտում է և սպառնում է ազգային միասնությանը:

Իրաքի քրդական ինքնավար շրջանի կառավարությունն այս կապակցությամբ մեկնաբանություններ չի տվել:

Քրդերի և Իրաքի կենտրոնական կառավարության առանց այն էլ բարդ հարաբերությունները վերջին օրերին կտրուկ վատացել են: Չորեքշաբթի օրը վարչապետ Նուրի ալ Մալիքին քրդերին մեղադրել է սունի զինյալներին թաքցնելու մեջ: Դրանից մեկ օր անց իշխանությունները կասեցրել են քրդական երկու գլխավոր օդանավակայաններ ուղևորվող բոլոր բեռնատար չվերթները:

 

Անկախ

Նոր խալիֆաթի սպասելիս կամ Մերձավոր Արևելքում «կենացները քաղցրանում են»

ահաբեկիչներՄերձավորարևելյան նոր զարգացումները կարելի է բնութագրել որպես քաոսային. նոր պետությունների ու պետական միավորումների առաջացումով ուրվագծվում է

մերձավորարևելյան աշխարհաքաղաքական նոր պատկեր:
Իրավիճակը, հատկապես Իրաքում, կտրուկ սրվեց հունիսի սկզբին, երբ «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» (ԻԼԻՊ) ծայրահեղական խմբավորման զինյալները վերահսկողություն հաստատեցին Իրաքի հյուսիսային մի շարք բնակավայրերի վրա: ԻԼԻՊ խմբավորումը, որի նպատակն է Սիրիայի, Լիբանանի և Իրաքի տարածքում հիմնել սուննի իսլամական պետություն, ակտիվ գրոհներ է սկսել այս տարվա հունիսին:

Այնուամենայնիվ` ծայրահեղականները խալիֆաթ հռչակեցին

Արդեն հունիսի 29-ին «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» խմբավորումը հայտարարություն տարածեց Սիրիայի և Իրաքի` իրենց կողմից գրավված տարածքներում իսլամական խալիֆաթ կամ իսլամական պետություն ստեղծելու մասին: Խմբավորման մամուլի քարտուղար Աբու Մուհամմադ ալ Ադնանին Ռամադանի օրը նշեց, որ խմբավորման խորհրդատվական խորհուրդը, ղեկավարությունը և անդամները որոշել են հայտարարել Իսլամական խալիֆաթ կազմավորելու և Աբու Բաքր ալ Բաղդադիի խալիֆաթի ղեկավար դառնալու մասին:

Հուլիսի 1-ին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ արաբագետ Սարգիս Գրիգորյանն ասաց, որ ԻԼԻՊ-ը բավականին հզոր է և ի վիճակի է թելադրելու խաղի նոր կանոններ: Նրա կարծիքով` այս նոր կառույցը բավական ներուժ ունի մարտահրավեր նետելու գոյություն ունեցող կարգերին:

Խմբավորումը նույնիսկ քարտեզներ է հրապարակել, որտեղ ներկայացված են իսլամիստների նկրտումները. վերականգնել երբեմնի Արաբական խալիֆաթն իր սահմաններով: Իսլամական խալիֆաթն իր այսօրվա սահմաններով հյուսիսից սահմանակից է Թուրքիային, Իրաքյան Քրդստանին, Սիրիայի հյուսիսային շրջաններին: Բավական հսկա տարածքներ արդեն իսկ խմբավորման իշխանության տակ են, ու կարծես ոչինչ չի խանգարում, որ նրանց հռչակած խալիֆայությունը իրականություն դառնա: Առավել ևս, որ Սիրիայի ու Իրաքի տարածքներում նավթով հարուստ շրջաններում նավթի արդյունահանումն ու վաճառքն իրականացնում է հենց ԻԼԻՊ-ը, ու ըստ մամուլի հրապարակումների` կազմակերպությունն արդեն իսկ իր հաշիվներում մոտ 2.5 մլրդ դոլար միջոցներ է կուտակել:

Հուլիսի 2-ին ԻԼԻՊ խմբավորման ղեկավար Աբու Բաքր ալ Բաղդադին կոչ արեց մուսուլմաններին գալ և բնակություն հաստատել Իսլամական խալիֆաթում` խոստանալով պաշտպանել նրանց: Իսկ արդեն հուլիսի 6-ին տարածված տեղեկատվության համաձայն` խմբավորումը պլանավորում է տրամադրել իր իսկ կողմից հռչակված Իսլամական խալիֆաթի անձնագրեր: Խմբավորման անդամները Twitter-ում տեղադրել են խալիֆայության անձնագրերի լուսանկարներ: Դրանց վրա գրված է «Իսլամական խալիֆաթ» և նշված. «Եթե այս անձնագրի սեփականտիրոջը վնաս պատճառվի, ապա մենք հանուն նրա կգործարկենք մեր զորքերը»:

Մերձավորարևելյան զարգացումների «ճարտարապետը» սկզբում Արևմուտքն էր, մասնավորապես` ԱՄՆ-ն: Բայց այսօր նրանք էլ, ինչպես հավաստում է քաղաքագետ Լևոն Մելիք-Շահնազարյանը, խուճապի մեջ են, քանի որ շատ լավ հասկանում են, որ ծայրահեղական խմբավորումների գլխացավանքը նաև իրենց տուն է հասնելու, այլապես այս տարվա փետրվարին խմբավորումը ԱՄՆ-ի կողմից չէր հայտարարվի ահաբեկչական:

Որ նախկին ԻԼԻՊ-ն ակնհայտորեն խառնեց անգամ իր երբեմնի հովանավոր ԱՄՆ-ի խաղաքարտերը, ակնհայտ էր դեռևս անցյալ ամսվա վերջին: Հենց այդ ժամանակ` հունիսի 24-ին, ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերին ժամանեց Բաղդադ, ուր բանակցություններ էր վարում Իրաքի վարաչպետ Նուրի ալ-Մալիքիի հետ: Այցի նպատակն Իրաքի իշխանություններին օգնելն էր` կապված ազգային միասնության նոր կառավարության ձևավորման հետ, որում մեծ թվով ներկայացուցիչներ պետք է ունենար սուննի փոքրամասնությունը: Բաղդադից Քերին անմիջապես ուղևորվեց Իրաքի Քրդստան, ուր հանդիպեց քրդերի քաղաքական առաջնորդ Մասուդ Բարզանիի հետ: «Իրաքի տարածքում գործող զինյալները վտանգ են ներկայացնում ոչ միայն Իրաքի, այլև ողջ տարածաշրջանի համար»,- դեռևս Կահիրեում կայացած մամուլի ասուլիսում հայատարարել էր ԱՄՆ պետքարտուղարը:

Որպես խալիֆաթի հակակշիռ քրդերը Իրաքի Քրդստան կունենան

Ակնհայտ էր` իր համար անկանխատեսելի «հրեշի» դեմն առնելու համար ԱՄՆ-ն ստիպված պետք է որոշակի քայլեր ձեռնարկեր: Եվ ԱՄՆ պետքարտուղարի` Իրաք ու Իրաքի Քրդստան այցերի արդյունքները երկար չսպասեցրին: Իրաքի Քրդական ինքնավարությունում, ինչպես օրերս հայտարարեց ինքնավարության ղեկավար Մասուդ Բարզանին, մի քանի ամիս անց անկախության հանրաքվե է անցկացվելու:
«Այս պահից սկսած` մենք չենք թաքցնում, որ դա մեր նպատակն է»,- հայտարարեց Բարզանին` հավելելով, որ քուրդ ժողովրդի անկախ լինելու իրավունքը բնական է ու անբաժանելի:
Ուշագրավ է այն հանգամանքը, որ Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի ռազմավարական դաշնակից Իսրայելի իշխանությունները հայտարարեցին, որ սատարում են քրդական պետության ստեղծման գաղափարին:
Այսպես թե այնպես, Իրաքի Քրդական ինքնավարությունն արդեն մոտ 10 տարի է` կիսանկախ վիճակում էր, և նրա ենթակայությունը պաշտոնական Բաղդադին սոսկ ձևական բնույթ ուներ: Եվ երբ «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» խմբավորումը սկսեց մեկը մյուսի հետևից գրավել իրաքյան քաղաքները և պատրաստվում էր գրոհել Բաղդադ, քրդերը որևէ կերպ չէին ենթարկվում Իրաքի կառավարությանը: Քիրքուկի նավթով հարուստ հանքավայրերն իրենց ձեռքը վերցնելով` քրդերը փորձում են ամուր հենարան ստեղծել ապագա Քրդստանի համար, որի ստեղծումը զուտ ժամանակի հարց է:

Քրդերն արդեն բավական լուրջ զորամիավորումներ ունեն, որոնք պահպանում են թիկունքը, բավական երկար սահմանագիծ ունեն իսլամական խալիֆայության հետ և մարտական են տրամադրված: Հայտարարում են, որ իրենց ներկայությունն այս տարածքներում վերջնական է և քննարկման ենթակա չէ:

«Թեև քրդերի մեջ կան լուրջ տարաձայնություններ, բայց երբ գործը վերաբերում է ազդեցության տարածմանը, ապա նրանք մի կողմ են դնում այդ տարաձայնությունները և միասնաբար պայքարում են, որ այդ տարածքներն իրենց վերահսկողության տակ անցնեն: Այսպիսով, այն, որ քրդերը դարձել են տարածաշրջանի ազդեցիկ գործոններից, միանշանակ է»,- ասում է արաբագետ Սարգիս Գրիգորյանը:

Նոր պետականության` Քրդստանի ստեղծումն այս պահին կարծես «Իսլամական պետության» դեմն առնելու միակ արդյունավետ գործիքն է դառնում: Իսկ թե նման պայմաններում ինչ հետագա զարգացումներ կունենան մերձավորարևելյան գործընթացները, դժվար է պատկերացնել:

Սակայն կարևոր է հասկանալ, որ Իրաքի ու առհասարակ Մերձավոր Արևելքի իրադարձությունները խիստ կարևոր են Հայաստանի համար, քանի որ Իրաքը Հայաստանից բաժանվում է ընդամենը մեկ երկրով, որի որոշ տարածքներ` Քրդստանին հարող, մեր պատմական հայրենիքի տարածքներն են: Հայաստանի ու Իրաքի Քրդստանի միջև հեռավորությունը` ուղիղ գծով, ընդամենը 300 կմ է` համարյա նույնքան, որքան Երևանից Գորիս: Հետևաբար, մեր հարևանությամբ իսլամիստական խալիֆաթի առկայությունը մտորելու տեղիք է տալիս, եթե մանավանդ հաշվի առնենք, որ նորաստեղծ խալիֆաթն ընդլայնում է իր սահմաններն ու նավթային բիզնես ծավալում, ինչի հաշվին ավելանում է ոչ միայն նրա անդամների թիվը, այլև ազդեցությունը տարածաշրջանում:

Դա տարածաշրջանում, ըստ ՀՅԴ Հայ դատի և քաղաքական հարցերի գրասենյակի պատասխանատու Կիրո Մանոյանի, կստեղծի բոլորովին նոր իրավիճակ, և Հայաստանն անտարբեր չի կարող մնալ, պետք է ուշի ուշով հետևի այդ իրադարձություններին: Իրաքում, Սիրիայում ու առհասարակ Մերձավոր Արևելքում «Իսլամական խալիֆաթի» ակտիվացումը, ըստ Մանոյանի, բավական մտահոգիչ է, եթե ոչ ընդհանուր Մերձավոր Արևելքում, ապա գոնե Իրաքում ու Սիրիայում հայ համայնքների իրավիճակի ու կարգավիճակի առնչությամբ. «Որովհետև այն, թե նման ուժերը, որոնք արդեն հռչակել են խալիֆայություն, ինչպես են վերաբերվելու կրոնական փոքրամասնություններին, այդ թվում նաև հայերին, պարզ չէ ու մտահոգությունների տեղիք է տալիս»: