Քիչ առաջ ԱԺ-ում Պետական պաշտոններ զբաղեցնող անձանց աշխատավարձի մասին օրինագծի շուրջ ամփոփիչ ելույթներ ունեցան խմբակցությունների  ներկայացուցիչները: ՕԵԿ-ը կողմ է նախագծին: ԲՀԿ-ն դեռ կքննարկի: ՀԱԿ-ի դիրքորոշումը դեռ պարզ չէ, Դաշնակցությունն  առհասարակ ելույթ  չունեցավ, իսկ «Ժառանգություն»  խմբակցության նախագահ Զարուհի Փոստանջյանը իր խոսքում շեշտեց, որ «Ժառանգությունը» կողմ կքվեարկի միայն այն դեպքում, եթե քաղաքական էլիտայի աշխատավարձերի հարցը դուրս հանվի այս նախագծից. «Ի՞նչ ենք մենք անում: Պատգամավորը պետք է կարգ ու կանոն հաստատի, բայց մեր գործունեության ընթացքում մարդիկ ավելի են  հիասթափվում, սա նշանակում է, որ լավ չենք աշխատում: Ես, մյուս պատգամավորները, նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող անձը, մենք բոլորս  ձախողել ենք մեր գործը: Ամեն օր քաղաքացին չի զգացել, որ մենք բարոյական կերպար ենք, որ մենք իր իրավունքներն ենք պաշտանում:  Ամեն օր մեզանից միայն դժգոհում է, իսկ հիմա լսում է և գիտակցում, որ իր կյանքը չի բարելավվելու, իսկ մենք անբարոյական ենք: Այո, ես չեմ կարծում, թե նպաստել եմ, որ մեր քաղաքացին իրեն գոնե արժանապատիվ զգա», – ասաց Զարուհի Փոստանջյանը:

Այսօր ԱԺ-ում պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը ուղղակիորեն բառերով տեղում մեխեց ողջ խորհրդարանը՝ ցույց տալով ընդունվող օրինագծերի ողջ

խեղկատակությունը.՛՛Սինվոլիկ է, որ Զբաղվածության և Պետական պաշտոններ զբաղեցնող անձանց աշխատավարձերի մասին երկու օրենքները
քննարկում ենք իրար հետևից: Գործազրկության նպաստը Հայաստանում 18000 դրամ է: Հակոբ Հակոբյանը, որ զեկուցող էր երկու օրենքների
դեպքում էլ, մի ճիշտ արտահայտություն արեց՝ անբարոյականություն է այդքան նպաստ առաջարկել գործազրուկներին: Եվ ինչպե՞ս լուծեցինք այդ
բարոյական թնջուկը, բռնեցինք և վերացրեցինք այդ նպաստը: Բառացիորեն ժամեր անց քննարկվում է պետական պաշտոններ զբաղեցնող անձանց
աշխատավարձերի բարձրացման հարցը: նրանք այն մարդիկ են, ովքեր խեղճ են եղել փողից, ցածր աշխատավարձ են ստացել, և միայն այդ
պատճառով է, որ Հայաստանի համար աղետալի է եղել իրենց պաշտոնավարման ժամանակը:
Այս օրենքով նախատեսվում է ուսուցիչների միջին աշխատավարձը բարձրացնել ընդամնենը 4,7 տոկոսով, այսինքն, մանկավարժների աշխատավարձի ու
գիտության և կրթության նախարարի աշխատավարձերի տարբերությունը կավելանա, և կստացվի, որ ուսուցիչը նախարարից պակաս է ստանում 5,3
անգամ: Եթե նկատի ունենանք կուտակային համակարգի մուտքը, ապա ստացվում է, որ ուսուցչի աշխատավարձի ոչ մի բարձրացում էլ չկա:
Այս օրենքով հաշմանդամների թոշակն էլ է ավելանալու: Նրանք ստանալու են մի ամբողջ 1400 դրամով ավել թոշակ՝ 19000 դրամ:
Երեսուն տարի այս երկրի համար աշխատած մարդու թոշակը չի հերիքելու անգամ պարենի գնելու համար: Այս մարդիկ նրանք են, ովքեր
տարիներով սպասում են, թե երբ է քաղաքական էլիտան լուծում տալու իրենց խնդիրներին, իսկ վերջինը վերցնում ու որոշում է
բարձրացնել իր աշխատավարձը: Սա ցինիզմ է արտագաղթի, հուսահատության ու աղքատության ֆոնին: Ես շեշտում եմ, որ սա ցինիզմ է, և
նրանք, ովքեր խոսքերս կդիտարկեն պոպուլիստական, կրկնում եմ՝ սա ոչ այլ ինչ է, քան ցինիզմ: Ինչի՞ համար պետք է բարձրանա նախագահի
աշխատավարձը. Եվրոպաներում ու Ռուսաստանում Հայաստանի վարկը ծաղրելո՞ւ համար: Ինչու՞ պիտի բարձրանա պետական այն պաշտոնյաների
աշխատավարձը, ովքեր համրի նման հետևել են, թե ինչպես են ոչնչացվում մեր մշակութային արժեքները: Ինչքա՞ն պետք է դեռ բարձրանա այդ թիվը,
որ նրանք բռնեն ծածկած շուկան քանդողի ձեռքից: Ցածր աշխատավա՞րձն էր հետ պահում անել դա:
Ինչու՞ պետք է բարձրանա պատգամավորի աշխատավարձը: Հիշատակեք մի դեպք երբ ռեալ դարմանել ենք երկրից փախչողի ցավը:
Չնեղանաք՝ պիտի ասեմ: Լավ է, որ մեր աշխատավարձերն այս օրենքով կառավարության թղթերը դակողի աշխատավարձի տոկոսով չի նախատեսվում
ավելացնել, ինչը շատ էլ լավ կլիներ, քանի որ մենք միայն դա ենք անում՝ ինչ բերում են, դակում ենք ու դարձնում օրենք՛՛, – ասաց Նիկոլ
Փաշինյանն ու հիշեց հայտնի խոսքը՝ Շուրա, իսկ որքա՞ն է Ձեզ հարկավոր երջանիկ լինելու համար, ապա ասաց, որ, փաստորեն, պատգամավորի
դեպքում երջանիկ լինելու համար 320000 դրամ էր պակասում: Այնուհետև անդրադարձավ արդեն մեկ անգամ եղած նման փորձին.
՛՛Հինգ տարի առաջ անկախ դատական համակարգ ունենալու համար բարձրացրեցինք դատական համակարգի աշխատողների աշխատավարձերը:
Եվ ի՞նչ՝ հիմա ունե՞նք անկախ դատարան՛՛:
Վերջում Նիկոլ Փաշինյանը ևս մեկ անգամ շեշտեց, որ իր խոսքերը պոպուլիստական չեն և դիմեց այդ որակումը տվող ընդդիմադիր պատգամավորներին.
՛՛Իմ համեստ պատկերացմամբ, ընդդիմություն լինելով, չեն գնում ու կողմ քվեարկում զինդատախազի, ով պարտակեց Տիգրան Խաչատրյանի գործը:
Ես չեմ կարող կողմ քվերակել այս օրինագծին և դրա համար ունեմ երեք հիմնավոր պատճառ: Առաջին. վաղը, եթե փողոցում հանդիպեմ երեսուն
տարվա իմ ուսուցչին, և նա ինձ հարցնի, թե ինչու՞ չի ստանում բավարար թոշակ, երբ իմ աշխատավարձը կրկնակի բարձրանում է, ես չեմ
կարողանա պատասխանել նրա հարցին: Պետական պաշտոնյանի աշխատավարձը չի կարող տոկոսային առումով ավել բարձրանալ, քան հաշմանդամի
ու ուսուցչի աշխատավարձը: Երկրորդ՝ չեմ կարող կողմ լինել, որ բարձրանա այն խմբի աշխատավարձը, ում 70 տոկոսը ներգրավված է
քաղաքական հետապնդումների ու ընտրությունները կեղծելու գործում: Եվ վերջապես՝ չեմ կարող կողմ քվերակել Սերժ Սարգսյանի, Տիգրան
Սարգսյանի ու Հովիկ Աբրահամյանի աշխատավարձերը բարձրացնել նախատեսող օրինագծին, քանի որ դա կնշանակի, որ նրանք արժանի են դրան,
մինչդեռ իրականում նրանք արժանի են անհապաղ պաշտոնանկության լավագույն դեպքում՛՛:

Զգուշացում զորիբալայաններին

Մենք` որպես Արցախյան ազատագրական պատերազմի հրամանատարներ, զինված պայքարով ու արյամբ վաստակած իրավունքով մեր մարտական ընկերների, Հայրենիքի համար զոհված հայորդիների և նրանց սերունդների անունից հայտարարում ենք.

Հայաստանի ինքնիշխանությունը, նրա տարածքային ամբողջականությունը, այդ թվում` Արցախի ազատագրված հողերը կամ դրանց որեւէ մասը մեկ այլ պետությանը կամ վերպետական կառույցին զիջելու, ինչպես նաև այդ արժեքները սակարկության առարկա դարձնելու վերաբերյալ հրապարակային հայտարարությունները կամ գաղտնի համաձայնությունները դիտվելու են որպես պետական և ազգային դավաճանություն:

Ուստի նման դավաճանական գաղափարների հեղինակներն ու տարածողները պատասխանատվություն են կրելու օրենքի եւ համազգային դատաստանի առջեւ:

Արցախյան ազատամարտի դաշտային հրամանատարներ

Վլադիմիր Աղասարյան` Ասկերանի պաշտպանական շրջանի գումարտակի հրամանատար, «Մարտական խաչ» շքանշանի ասպետ

Վահան Բադասյան` Հադրութի պաշտպանական շրջանի 1-ին գումարտակի հրամանատար, «Մարտական խաչ» շքանշանի ասպետ, ներկայումս` Արցախի ԱԺ պատգամավոր

Հենրիխ Հակոբյան` Ստեփանակերտի պաշտպանական շրջանի 1-ին գումարտակի (լեգենդար Բեկոր Աշոտի գումարտակ) հրամանատար

Արթուր Սարգսյան` Հադրութի պաշտպանական շրջանի 4-րդ գումարտակի հրամանատար, «Մարտական խաչ» շքանշանի ասպետ

Ժիրայր Սէֆիլյան` Շուշիի առանձնակի գումարտակի հրամանատար, «Մարտական խաչ» շքանշանի ասպետ

Ռոմելս Ֆաթյան` Հադրութի պաշտպանական շրջանի 2-րդ գումարտակի հրամանատար, «Մարտական խաչ» շքանշանի ասպետ

Պատգամավորները շարունակում են ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Վաչե Գաբրիելյանի ներկայացրած՝ «Պետական պաշտոններ զբաղեցնող անձանց վարձատրության մասին» և դրան կից օրինագծերի փաթեթի քննարկումը:

Քննարկման ժամանակ հետաքրքիր ելույթով հանդես եկավ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Սամվել Ֆարմանյանը:

Նա նշեց, որ օրինագիծը պարունակում է մի շարք հակասություններ:

Նրա կարծիքով՝ պետք է հասկանալ, թե ինչ տրամաբանություն է ընկած նախագծի հիմքում: Եթե ընկած է քաղաքական տրամաբանություն, պետք է հասկանալ, թե ի վերջո ինչ խնդիր է լուծում այս օրինագծով: «Ցավոք, այդ հարցին պատասխան չհնչեց»,-ասաց Ֆարմանյանը:

Ըստ պատգամավորի՝ կա երեք տարբերակ. կա՛մ կառավարությունը դրանով փորձում է լուծել սոցիալական խնդիր, որովհետև պետական պաշտոնյաները աղքատ են, չեն կարողանում լուծել իրենց ընտանիքի խնդիրները, կա՛մ սրանով լուծվում է պետական կառավարման արդյունավետության խնդիր, ըստ որի անարդյունավետ աշխատանքը ցածր աշխատավարձի խնդիր է, և պետք է բարձր վճարվեն, որ անարդյունավետ աշխատեն: Երրորդ տարբերակն էլ այն է, որ պետական ոլորտը մասնավորի համեմատ լինի գրավիչ, որպեսզի մասնավոր հատվածում աշխատտող որակյալ մասնագետները գան պետական համակարգ:

Սակայն Ֆարմանյանը պետական աշխատողների անարդյունավետ աշխատանքի պատճառը բնավ էլ ցածր աշխատավարձը չի համարում, նա գտնում է, որ դրանք խորն են ու բազմաշերտ,  և լուծման ճանապարհին անհրաժեշտ են համալիր քայլեր: «Այս առումով վարձատրության բարձրացումը կլինի պետական միջոցների անարդյունավետ միջոց»,-կարծում է Ֆարմանյանը,-նաև միամտություն ու ինքնախաբեություն կլինի կարծել, որ կոռուպցիան անխախտ գործելաոճ դարձրած պաշտոնյային մեկ միլիոին աշխատավարձ վճարելով՝ դարձի կբերեն»:

Ֆարմանյանը հորդորում է երկնքից իջնել երկիր և ընդունել, որ աշխատավարձերի բարձրացումը կարող է և պետք  է լուծի բացառապես սոցիալական խնդիրներ:

«Անգամ, եթե կառավարության կարծիքով՝ օրենսդրական տեխնոլոգիան անխուսափելիորեն սահմանում է միասնական սանդղակի ամրագրում, երկրում առկա սոցիալական ֆոնին պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաների աշխատավարձերի բարձրացումն անընդունելի է և ոչ արդար»,-կարծում է նա:

Ֆարմանյանն առաջարկում է գոնե պատգամավորերի, մարզպետների, նախարարների վարձատրության նոր կարգը առկախել, ուժի մեջ չդնել, մինչև կգան ավելի լավ ժամանակներ:

«Ես համոզված եմ, որ բոլորդ էլ հոգու խորքում կիսում եք այս տեսակետը»,-ասաց Սամվել Ֆարմանյանը:

Այս վերջին մտքին ընդդիմացավ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը. «Դուրս է գալիս՝ մեզ վրա ճնշում եք գործադրում, պարոն Ֆարմանյան,-ասաց Հովիկ Աբրահամյանը,-եթե հոգու խորքում էդպես են մտածում՝ թող արտահայտվեն: Ես օրինակ, էդպես չեմ մտածում»:

«Անկախ»-ը նամակ է ստացել պատմաբան Վահե Սարգսյանից, որտեղ վերջինս ներկայացնում  է, թե ինչպիսին կորղ էր լինել ՌԴ նախագահ Պուտինի պատասխանը Զորի Բալայանի նամակին, եթե վերջինս որոշեր պատասխանել դրան:

Ենթադրյալ պատասխանը ներկայացնում ենք ամբողջությամբ.

«Հարգելի Զորի Հայկի,

Ձեր նամակը թերթելով` ես յուրաքանչյուր էջում տեսնում եմ այն վախի, այն սարսափի զգացումները, որ արտահայտել եք դուք` կապված թուրք-ադրբեջանական վտանգի հետ: Ձեր պատմությունն է երևի ստիպել նամակում արտահայտել այդ բոլորը: Ձեր հայրենազրկման ու ցեղասպանության պատմությունը: Գիտեք, Զորի Հայկի, ինձ այս ամենով հանդերձ` ապշեցնում է այն հանգամանքը, որ այդ նույն Ձեր պատմությունը չի ստիպել Ձեզ` գոնե մասամբ փոխվելու: Էլի նույնն եք, ինչ կայիք, օրինակ, Իսրայել Օրու, Հովսեփ Էմինի կամ այլոց ժամանակներում: Մի՞թե Ձեր համար դաս չեղան այդ ժամանակները, մի՞թե Ձեր պատմությունը չապացուցեց, որ հայերիդ պետականությունը վերականգնվեց ոչ թե Օրու, Էմինի նամակների ու խնդրագրերի, այլ 1918 թ. հերոսամարտում ընկած հայ զինվորների արյան հենքի վրա: Կամ, 1991 թ. Արցախն անկախացավ ոչ թե նույն Ձեր կամ Սիլվա Կապուտիկյանի` Մ. Գորբաչովին ուղղված նամակների, այլ` շուրջ 7.000 ընկած հայ ազատամարտիկների շնորհիվ: Հասկացեք, Զորի Հայկի, նամակը կամ բողոքը զենքերի մեջ ամենաթույլն է, և մի մոռացեք, որ Դուք այլևս ունեք պետություն, իսկ մենք` ռուսներս, կայսերական շահեր: Չկասկածեք, որ մեր զինվորները մի օր անգամ չեն մնա Արաքսի ափին, եթե դա չբխի մեր կայսերական շահերից, և հակառակը` մնալու ենք այնտեղ, եթե անգամ Ձեր հայոց հողում բնակվեն 3 մլն սահակաշվիլիներ կամ բայդեններ: Որքան հասկացա` Դուք ռուսական պատմության դասերը լավ գիտեք, հիշու՞մ եք, թե 1722 թ. Պետրոս Մեծն ինչու կես ճամփից հետ վերադարձավ և չեկավ հայերիդ օգնելու, որովհետև կար դարձյալ կայսերական շահը, որից այն կողմ ոչինչ չկա մեր համար: Նույնկերպ մի օր հետ կգնանք Ախուրյանից ու Արաքսից, եթե մեր շահերն այլ տեղ որոնելու լինենք: Նույնկերպ հեռացանք Վանից, Էրզրումից, իսկ Կարս անառիկ ամրոցը պատմության մեջ վերցրել ու հանձնել ենք շուրջ 5-6 անգամ: Ասելս այն է` որ մենք մի օր կանք, մի օր` ոչ: Հայաստանում հավերժականը հայ ազգն է, որի շահերն այսօր համընկնում են ռուսների, վաղը կարող են համընկնել Չինաստանի, Մոնղոլիայի կամ Կամբոջայի շահերի հետ:

Զորի Հայկի, չեմ ուզում անդրադառնալ նամակի այն, ինձ համար ծիծաղաշարժ դրվագներին, որոնցում առաջարկում եք կարդալ մեր պատմությունը և տեսնել մեր հավերժական շահերն Անդրկովկասում: Դուք հիշատակում եք Գյուլիստանի պայմանագիրը: Գիտեք, Զորի Հայկի, իմ մոտ տպավորությունն այն է, որ Դուք չեք գիտակցում Արցախի առավելությունը, օրինակ, ռուսներիս կողմից ճանաչված Աբխազիայի կամ Հարավային Օսիայի նկատմամբ: Եթե տարբերությունը չեք գիտակցել` ասեմ. Արցախը ներկայումս պաշտպանում է Արցախի Պաշտպանության Բանակը, ի տարբերություն Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի, ուր տեղակայված են ռուսական զորքերը: Ես հիշեցնեմ, որ և’ պետականության կայացման, և’ միջազգային բանակցությունների թոհուբոհում Արցախի առավելությունն այս համատեքստում անքննելի է:

Դուք, Զորի Հակի, կանխագուշակում և զգուշացնում ենք ինձ, որ մի օր թուրք-ադրբեջանցիները կհզորանան, կկլանեն նաև մեր երկրի շատ մասեր, որից սարսափած` ես պիտի պաշտպանեմ ՀՀ-ն ու Արցախը: Հիանալի անգլիական մեթոդ` ուրիշի ձեռքով հանել կրակից շագանակներ: Մի պահ ենթադրենք` ես չգիտեի այդ ամենը և այժմ անցնում եմ գործի, սակայն այստեղ ինձ ապշեցնում եք դարձյալ դուք` հայերդ: Զորի Հայկի, Ձեզ չի հետաքրքրել, թե Դուք ինչու՞ եք հավատում միայն թրքա-ադրբեջանական կողմի հզորացմանը և լուսադեմից մինչ իրիկուն հաշվարկում, թե նրանք հզորանալով ինչեր կանեն: Զորի Հայկի, ինձ շատ հետաքրքիր է, ինչու՞ չեք հավատում Դուք Ձեր ազգի, Ձեր երկրի հզորացմանը: Մի՞թե 90-ականներին ամբողջ Ադրբեջանը ծնկի բերած և արդեն 20 տարի Արցախի անկախությունը կերտող արցախահայությունն ի վիճակի չէ ապագայում ևս տեր կանգնել նրան: Տպավորությունս այն է, որ հայերդ ավելի հրաշալի եք ապրել Ցարական Ռուսաստանի կազմում եղած ժամանակ, քան անկախության տարիներին և այժմ կարոտախտով եք հիշում ցարական երջանիկ տարիները:

Զորի Հայկի, ես լավ գիտեմ իմ գործը, իսկ Ռուսաստանին առաջնորդում են իր շահերը: Այ դուք` հայերդ, լավ չգիտեք ձեր գործը և փոխանակ հզորացնեք ձեր երկիրը, ազատագրված Արցախը, զբաղված եք օտար տերեր ման գալով: Ես ապշեցի. ուղիղ 10 տարի առաջ, երբ կազմալուծված 10 հազարանոց իրաքահայ համայնքից Ձեր հայրենակիցները եկան ոչ թե Արցախի ազատագրված ու բերրի տարածքներ, այլ՝ վերահաստատվեցին այլ երկրներում: Զարմանքս կրկնվեց 10 տարի անց, երբ 70 հազարանոց կազմալուծված սիրիահայ համայքից նույնպես մատների վրա հաշվվող հայեր եկան Արցախ: Զորի Հայկի, ես համաձայն եմ, որ Արցախը բոլոր առումներով պատկանում է հայերիդ, սակայն մի խոսք կա՝ հողը նրանն է, ով ապրում է այնտեղ, դուք՝ հայերդ, ավելի գերադասում եք ապրել Եվրոպայում, անգամ Ռուսաստանի տայգաներում, քան ձեր հրաշակերտ Արցախում: Այդ է նաև պատճառը, որ անգամ իմ “Հայրենակիցներ” ծրագրի իրագործումից հետո, որը շարունակում է Ձեր երկրից տանել տասնյակ հազարավոր մարդկանց, կրկին հայ գրողների շուրթերից չեն իջնում “Կեցցե Պուտինը” քծնախառն բառերը: Հիշեցնեմ նաև, որ Ձեր կողմից այդքան քննադատված նույն Ստալինը քառասունականներին իրականացրեց ներգաղթի լայնածավալ ծրագիր, որով Սովետական Հայստան եկան հազարավոր սփյուռքահայեր, մարդիկ, որոնց սերունդներն այսօր զանգվածորեն լքում են այդ նույն “երազի երկիր” Հայաստանը: Այսքանից հետո Դուք խոսում եք Նախիջևանի կամ Արևմտահայաստանի մասի՞ն, ծիծաղելի է:

Վերադառնալով մտքիս` նշեմ, որ ձեր ազգի մոտալուտ աղետը ոչ թե Թուրքիայի կամ Ադրբեջանի հզորացումն է, այլ` ձեր երկրի հզորացման ցածր տեմպերը, Ձեր ժողովրդի` սեփական երկրի ապագայի հանդեպ հավատի բացակայությունն ու դրա բերումով երկրից հեռանալու փաստը: Ելնելով այս, ինչպես նաև` այն հանգամանքից, որ դուք ինձ մի քանի տասնյակ խորհուրդներ էիք տվել, ես ինձ իրավունք եմ վերապահում` խորհուրդ տալ ձեզ. մի նամակ էլ գրեք Ձեր ղեկավարությանը` հիշեցնելով վերջիններիս, որ իրենց ոչ մեկ չի խանգարում, և ոչ մի եվրոպա կամ ասոցացման համաձայնագիր պետք չէ, որպեսզի վերջիններս ստեղծեն իրավահավասար ու արդար երկիր, որտեղ ապրանքների եզակի ներկրողները չեն սահմանի իրենց ուզած գները, վերացնեն կոռուպցիան, մենաշնորհները, ստեղծեն արդար ու անկախ դատական համակարգ: Ահա այս պայմաններում, երբ կունենաք բարեկեցիկ երկիր, կունենաք արտագաղթի մասին մոռացած ժողովուրդ, կունենաք հզոր և պաշտպանված Արցախ, ձեզ` հայերիդ, էլ ոչ մի «Գյուլիստան» կամ «Թուրքմենչայ» պետք չէ:

Գիտեք, Զորի Հայկի, ես գնահատում եմ Ձեր մտավախությունները, գիտակցում նաև այն վտանգը, որը կախված է Ռուսաստանի գլխին, եթե թուրք-ադրբեջանցիները կլանեն Արցախը, ոչնչացնեն Հայաստանը և ձգվեն դեպի Ալթայ: Այդուհանդերձ` ես առայժմ չեմ ցանկանում զորքեր տեղակայել Արցախում: Սակայն եթե հայերդ շարունակեք դատարկել ՀՀ-ն ու Արցախը, և մի օր զգացվի Արցախի պաշտպանության պակաս, ես կմտածեմ այդ մասին: Այդ ժամանակ ֆիզիկապես կլինի Արցախը, սակայն Արցախում ռուսական դրոշի առկայությունը շատ բան կփոխի Ձեր երկրում, Ձեր հոգիներում: Մտածե’ք այս մասին:

Զորի Հայկի, զբաղվեք ոչ թե մեռած ու Ձեր ազգի արժանապատվությունը ոտնահարող պայմանագրերի վերակենդանացմամբ, այլ` կենսատու հարցերով: Ձեր երկրի հզորացման հետ համատեղ, զբաղվեք, օրինակ, Վիլսոնի իրավարար վճռի կենսագործմամբ, Ջավախքի հիմնահարցի արծարծմամբ, որը ձեր ապահով ելքն է դեպի արտաքին աշխարհ և Վրաստանի միջոցով մեզ` ռուսներիս հետ կապի երաշխավորը:

Ի դեպ` նույն Ջավախքում ևս առկա է ձեր կողմից բարձրաձայնվող թուրք-ադրբեջանական վտանգը: Դուք դա նշել եք նաև Ձեր` “Հայոս-Քարթլոս. ավելին, քան լեգենդ է” գրքում: Ես կասեի ավելին. ձեր` հայերիդ, ՀՀ-ի ու Արցախի ապագայի իրական վտանգը Ջավախքի թրքացումն է: Ես որքան հասկացա Ձեր գրքից` Ջավախքում եղել եք 2007 թ.: Խորհուրդ կտամ` գնաք այժմ և տեսնեք, թե ինչեր են անում այնտեղ թուրքերն ու ադրբեջանցիները, որոնց մասին պարբերաբար զեկուցվում է ինձ: Հավատացած եմ` հավետ կմոռանայիք Գյուլիստանի պայմանագիրը և միանգամից իմ առաջ կհայտնվեր թարմ նամակ-խնդրանք, որպեսզի ես շուտափույթ կյանքի կոչեմ Ադրիանապոլսի պայմանագիրը, որով 1829 թ. ողջ Ջավախքը Թուրքիայից անցավ Ռուսաստանին: Կասկած չունեմ, որ այնտեղ կլինեին այսպիսի տողեր. «Հարգարժան Վ.Վլադիմիրովիչ. 1829 թ. Ադրիանապոլսում կնքվեց հավերժական ժամանակների համար մի պայմանագիր, որով Ջավախքում թուրքական դրոշը փոխարինվեց ռուսականով, այժմ այնտեղ, Թափարվան գետի ափին, կրկին ծածանվում է կիսալուսինը: Արդ, աղաչում եմ ձեզ, իրականացրեք կայսրերի կողմից Ձեզ լիազորված պարտավորությունները, կրկին փոխարինեք այն ռուսականով, առավել ևս, որ Ջավախքը Խորհրդային Վրաստանին է միացվել 1921 թ. Կովբյուրոյի որոշմամբ, Ստալինի անմիջական նախաձեռնությամբ: Դուք, որպես Խորհրդային Միության իրավահաջորդ, պարտավոր եք միջամտել Ջավախքի հարցերին, քանի որ յուրաքանչյուր դժբախտ դեպք, որ կատարվում է այսօր Ջավախքի շուրջ, Ձեր իրավանախորդի գործողությունների արդյունք է»: Ուզում եմ զարմացնել Ձեզ, Զորի Հայկի, այդ պարագայում ես չէի քննադատի Ձեզ, քանի որ ջավախահայությունը չունի պետականություն և կարիք ունի օգնության, ինչպես ամեն մի ոչ տիտղոսային ազգ, իսկ այն պետության քաղաքականությունը, որի հավատարիմ քաղաքացին է նա, վարել է պրոթուրքական քաղաքականություն: Ավելին, երբ ես զորքերը դուրս բերեցի Ախալքալաքից, նրանց նախագահը խոստացավ` լիովին ապահովել ջավախահայության անվտանգությունը և զարգացումը, իսկ Վրաստանի բանակի ողջ կարտոֆիլը գնել Ջավախքից: Խաբեց: Ես մեղավոր եմ այդ ժողովրդի առաջ: Այ, եթե ապագայում հնարավոր լինի այցելել Ջավախք, ես կօգտագործեմ այն: Ես երազում եմ լինել Փարվանայի ափին, տեսնել նրա ափին գտնվող Փոկա գյուղը, որը, ինչպես ինձ պատմել են, շատ է նման իմ հայրենի Ս. Պետերբուրգին. գյուղի մեջտեղով, ինչպես Նևան, հոսում է Թափարվանը: Իմ սեղանին են Ղունկիանոս Երգիչ Կարնեցու, Ջիվանու, Դ. Դեմիրճյանի, Վ. Տերյանի գործերը` իմ շատ սիրելի Վ. Բրյուսովի թարգմանությամբ, հրատարակված 1916 թ.: Հետևաբար` ես շատ կուզենայի լինել այդ մեծերի ապրած վայրերում` Վարևանում, Կարծախում, Ախալքալաքում և Գանձայում: Երազում եմ տեսնել նաև հրաշագեղ Թմկաբերդը, որը ռուսներիս հարսը` Թամար թագուհին, որպես հայկական բերդ 1191 թ. ժառանգեց Զաքարյանների կրտսեր ճյուղի` Վահրամյանների տոհմի ներկայացուցիչ Սարգսին:

Զորի Հայկի, հայերիդ այժմ ոչ թե «Գյուլիստան» է պետք, այլ` կամք` հզորացնելու սեփական երկիրը: Իսկ իմ մտահոգության առարկան այժմ ոչ թե «Գյուլիստանն» է կամ Արցախը, այլ` «Ադրիանապոլիսն» ու Ջավախքը»:

Կանխավ ներողություն հայցող` Վ.Վ.Պուտին

ՌԴ Նախագահ

24 հոկտեմբերի, 2013 թ.

Մոսկվա, Կրեմլ

Վ.Վ.Պուտինի հնարավոր նամակը Զ.Հ.Բալայանին հայերենի վերածեց` Վահե Սարգսյանը

ՀՀ ԱԺ նախագահը խորհրդարանական խմբակցությունների ղեկավարների հետ երկօրյա խորհրդակցությունների արդյունքում հոկտեմբերի 23-ին սահմանել է «Միջազգային խորհրդարանական կազմակերպություններում ՀՀ ԱԺ պատվիրակությունների կազմավորման եւ դրանց գործունեության կարգը» եւ դրա վրա հենվող ՀՀ ԱԺ նախագահի կարգադրությունը՝ «Միջազգային խորհրդարանական կազմակերպություններում ՀՀ ԱԺ պատվիրակությունների տեղերի բաշխման սահմանաքանակի մասին»:

Նշյալ փաստաթղթերով միջազգային կառույցներում ՀՀ ԱԺ պատվիրակությունների կազմավորման համար ընտրվել է մի կարգ, որը ԱԺ նախագահին է թողնում պատվիրակների ընտրությունը եւ չափանիշ է դարձնում ԱԺ խմբակցություններում եւ պատգամավորական խմբերում պատգամավորների թվաքանակը: Նման կարգավորումը ստվերում է անգամ Դ’Հոնթի բանաձեւի թերությունները, քանի որ այդ բանաձեւը գոնե պահպանում էր օրգանական կապը ընտրողների կամարտահայտության հետ եւ քաղաքական ուժերին տրված (Հայաստանի պարագայում` ԿԸՀ-ի կողմից գրանցված) քվեները հաշվի էր առնում պաշտոններ բաշխելիս:

Հոկտեմբերի 23-ին հաստատված Կարգով եւ դրան հետեւած Կարգադրությամբ ԱԺ «Ժառանգություն» խմբակցությունը զրկվել է ԵԽԽՎ-ի պատվիրակության կազմում ներկայացվածությունից, ինչը հակասում է ԵԽԽՎ կանոնակարգին: Համաձայն ԵԽԽՎ կանոնակարգի, ինչպես նաեւ 1798 (2011) բանաձեւի, այդ կառույցի ազգային պատվիրակություններում պետք է ապահովված լինի արդար ներկայացվածություն և հարգվի բազմակարծության սկզբունքը: Մինչդեռ հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ ԱԺ-ում ուժի մեջ մտած փաստաթղթերը ոչ միայն «Ժառանգություն» խմբակցության արդարացի ներկայացվածությունն են ոտնահարում, այլեւ բազմակարծության խաթարման և ԱԺ պատգամավորի՝ քաղաքական հայացքների համար հետապնդման պրակտիկա են հաստատում:

ԱԺ նախագահի կողմից քննության դրված Կարգը եւ ընդունած Կարգադրությունը ակնհայտորեն հետապնդել են «Ժառանգության» գործունեությունը ԵԽԽՎ-ում ընդհանրապես կասեցնելու քաղաքական նպատակ, եւ տարակուսելի է ու ցավալի, որ այդ պատասխանատվությունը կիսել են նաեւ ոչ իշխանական կուսակցությունները:

«Ժառանգությունը» հոկտեմբերի 23-ի ԱԺ նախագահի կողմից հաստատված Կարգը եւ ընդունված Կարգադրությունը գնահատում է որպես «Ժառանգության» դեմ իրականացված ոտնձգություններ, խստիվ դատապարտում է դրանց գործադրումը եւ հետամուտ կլինի հասանելի բոլոր միջոցներով դրանց բողոքարկմանն ու փոփոխմանը:

«Ժառանգություն» կուսակցություն

Ազատ դեմոկրատներ կուսակցության նախագահ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Խաչատուր Քոքոբելյանն այսօր կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանից հետաքրքրվեց, թե ինչով է պայմանավորված այս տարվա սեպտեմբերի 5-ին Կառավարության N 968-Ն որոշումը, համաձայն որի, եթե  ներմուծված ապրանքների մաքսային արժեքը հանրագումարով կազմել է 10 մլն. դրամ և ավելի, ապա պետք է պարտադիր տեղադրեն նոր սերնդի ՀԴՄ սարքեր, որոնց արժեքը 369 հազար դրամ է ներկայիս 88 հազար դրամ արժողությամբ ՀԴՄ սարքերի փոխարեն:

Քոքոբելյանը նաև հետաքրքրվեց, թե  ինչու է այդ նոր սերնդի ՀԴՄ-ի ձեռք բերումը վստահվել «Հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների ներդրման գրասենյակ» ՊՈԱԿ-ին և այլ քաղաքացիներ հնարավորություն չունեն ներմուծել այդ սարքերը:

Ի պատասխան Տիգրան Սարգսյանը պարզաբանեց, թե ՀՀ-ում առաջին անգամ ներդրվում է մեկ միասնական համակարգ, որը ՀԴՄ-ի միջոցով կապվելու է մեկ միասնական բազայի հետ: «Եւ առաջին փուլում ՀԴՄ-ի գինը բարձր է սահմանված, քան նախկիններինը, որովհետև սրանք բազմաֆունկցիոնալ են, ինչի հնարավորությունը նախկինները չունեին: Առաջին փուլում այսքան թանկ է, որովհետև այս փուլում հիմնական սպառողները խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչներն են և դրանից կառաջանան խնայողություններ, որոնք էլ հետագայում կուղղվեն փոքր և միջին բիզնեսի գնումների սուբսիդավորմանը»:

Տիգրան Սարգսյանը վստահեցրեց, որ այլ ընկերություններ ևս կարող են ներմուծել նոր սերնդի ՀԴՄ սարքեր, եթե, իհարկե,  համապատասխանեն Կառավարության  կողմից սահմանված չափանիշներին:

Խաչատուր Քոքոբելյանը ևս մեկ հարց ուղղեց վարչապետին` կապված Մաքսային միության և Ասոցացման համաձայնագրի հետ: Մասնավորապես նա հիշեցրեց վարչապետին, որ դեռևս գարնանային նստաշրջանին ինքն հետաքրքրվել էր, թե ինչպե՞ս  է պատկերացնում  Մաքսային միության և Ասոցացման համաձայնագրերի համադրումը և ՀՀ իշխանությունների հռչակածաաաաաաաաաաաաաա’և-և”-ի քաղաքականությունը, ինչին ի պատասխան վարչապետը  նշել էր, թե այս երկու համաձայնագրերը իրար փոխլրացնող են և չեն խանգարում մեկը մյուսին:

«Վերջին զարգացումները հաշվի առնելով, ինչպես նաև եվրոպական մեր գործընկերների արձագանքները, որ հնարավոր չէ ստորագրել Ասոցացման համաձայնագիրն այն դեպքում, երբ Հայաստանը մուտք է գործում Մաքսային միություն, արդյո՞ք այժմ էլ Դուք մնում եք Ձեր կարծիքին և այսօր էլ կարո՞ղ եք պնդել, որ դրանք միմյանց փոխլրացնում են: Եւ եթե դա այդպես է, ապա ինչպե՞ս եք դա պատկերացնում»,- հարցրեց Քոքոբելյանը:

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը ի պատասխան նշեց, թե իրենց քաղաքական դիրքորոշումը չի փոխվել և իրենք միշտ էլ ԵՄ-ի և Մաքսային միության հետ հարաբերությունները դիտարկել են որպես փոխլրացնող. «Ինչ մնում է փաստաթղթերին, մենք երբեք չենք ասել, որ փաստաթղթերը փոխլրացնող են: Իհարկե, փաստաթղթերում կարող են լինել կետեր, որոնք միմյանց մեջ կարող են մտնել հակասության մեջ և բանակցային գործընթացով մենք պետք է կարողանանք հարթել դրանք: Այս պահի դրությամբ մենք կայացրել ենք քաղաքական որոշում, որ գնում ենք Մաքսային միություն  և չենք կարող ընդունել այնպիսի միջազգային փաստաթուղթ, որը կհակասի ՄՄ-ի հետ ինտեգրացման գործընթացին»:

Խաչատուր Քոքոբելյանն արձագանքելով Տ. Սարգսյանի այս դիտարկմանը, նկատեց, թե եթե գործընթացները փոխլրացնող են, ապա փաստաթղթերն էլ պետք է միմյանց փոխլրացնեն. «Բայց Դուք այդպես էլ չպատասխանեցիք, թե որտեղ եք տեսել այդ փոխլրացումը»:

Տիգրան Սարգսյանը պարզաբանեց, թե եթե իրենք առաջնորդվեն այդ տրամաբանությամբ, ապա Հայաստանը պետք է ունենար միայն մեկ ռազմավարական գործընկեր և վերջ. «Մենք նպատակ ունենք դիվերսիկացնել մեր արտաքին հարաբերությունները և դա բխում է մեր պետության, մեր ժողովրդի շահերից: մենք ինքներս ենք որոշել արտաքին քաղաքականության գերակայությունները և դա արել ենք բաց, մեր գործընկերները շատ լավ հասկանում են մեր գործողությունների տրամաբանությունը»:

Խաչատուր Քոքոբելյանն էլ արձագանքեց, որ այդ ՀՀ իշխանությունների տրամաբանության և վարած քաղաքականության արդյունքում է, որ Հայաստանն այսօր մնացել է մեկ ռազմավարական գործընկերոջ հույսին ու հայտնվել նման փակուղու առջև:

Ձեզ ենք ներկայացնում նաև հարցուպատասխանի տեսանյութը

Ազատ դեմոկրատներ կուսակցության լրատվական ծառայություն

Խորհրդարանում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին հիշեցրեց օֆշորային սկանդալը`չնայած որ «հարգարժան վարչապետը շատ է հոգնում կրկնվող մեղադրանքներից»:

Զուրաբյանը հետաքրքրվեց, թե օֆշորային սկանդալի հետ կապված պատմությունից մաքրվելու վարչապետի ջանքերը ուր են հասել, և այդ գործընթացի վերաբերյալ նա ինչ նոր բան ունի ասելու խորհրդարանին:

Վարչապետը պատասխանեց, որ ամենաշահագրգիռ անձը, որպեսզի այս խնդիրը բացահայտնվի, ինքն է: «Ես հայտարարել եմ, որ որևիցե մեկին չեմ լիազորել օֆշորային գոտում ձեռնարկություն գրանցել իմ անունից, երբևէ այդ ժամանակահատվածում Կիպրոսում չեմ եղել և չէի կարող ինքս գրանցել: Իսկ այն, որ Կիպրոսում կարելի է գրանցել ցանկացած ձեռնարկություն, դա հստակ է»:

Նա համոզված է, որ այդ ամենի նպատակը մեկն է` վարկաբեկել գործող վարչապետին, իսկ քաղաքական գործիչներին վարկաբեկելու ձևերն ու գործիքները բազմազան են:

Լևոն Զուրաբյանն էլ նկատեց, որ արդեն 6 ամիս է անցել, և վարչապետի պնդմամբ` այդ ապացուցվող խնդիրը դեռ ապացուցված չէ: «Մեր նպատակը մեր պետության վրայից այդ կեղտը մաքրելն է»,-ասաց Զուրաբյանը:

«Շնորհակալ եմ, որ դուք մտածում եք մեր երկրի հեղինակության մասին, և օֆշորային սկանդալը այդ տեսանկյունից եք դիտարկում»,-արձագանքեց վարչապետը:

Պատգամավոր Թևան Պողոսյանն  այսօր ԱԺ-ում հարց ու պատասխանի ժամին ՀՀ վարչապետին հարց ուղղեց Ադրբեջանի կողմից  զինադադարի խախտման հերթական դեպքի առնչությամբ տարվող աշխատանքների մասին՝ հավելելով, թե ինչու՞ հնարավոր չէ ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում  բարձրացնել սահմանին պարբերաբար տեղի ունեցող ոտնձգությունների հարցը՝ պահանջելով նաև, որ ՀԱՊԿ-ի անդամ այլ երկրները զենք  չվաճառեն մեր թշնամի պետություններին:

Տիգրան Սարգսյանը պատասխանեց. «Վերջին դեպքը Ադրբեջանի հերթական նենգ սադրանքն էր, որ ստանալու է իր պատասխանը: Կարծում եմ՝ դրա նպատակն էր հետընտրական փուլում ադրբեջանցիներին շեղել բուռն հետընտրական քննարկումներից:  Նման գործողությունները չեն մնացել և չեն մնալու անպատասխան: Ինչ վերաբերում է ՀԱՊԿ-ին, Նման կոնսուլտացիաներ կլինեն, դրանցից շատերը, իհարկե, հրապարակային բնույթ չեն կրում, բայց երբ խոսքը կոլեկտիվ անվտանգության մասին է, մենք մեր գործընկերներին առաջարկում ենք քայլեր, որոնք մեզ կձերբազատեն վտանգներից»:

Նիկոլ Փաշինյանը քիչ առաջ ԱԺ նիստերի դահլիճում ընդդիմացավ աշխատավարձերի փոփոխության մասին օրինագծերի ընդունմանը: Նա
մասնավորապես նշեց. ՛՛Առավոտյան ընդունեցինք 18000 դրամ նպաստը հանելու մասին խայտառակ օրինագիծը և հիմա լուրջ դեմքով
քննարկում ենք նախագահի, ԱԺ նախագահի ու վարչապետի աշխատավարձները բարձրացնելու հարցը՛՛:

Հիշեցնենք, որ այսօր ԱԺ հանրապետական մեծամասնության թեթև ձեռքով վերացվեց գործազրկության 18000 դրամ նպաստը, իսկ
այս պահին քննարկվող օրինագծով նախատեսվում է, որ ՀՀ նախագահի աշխատավարձև կբարձրանա 203, իսկ ԱԺ նախագահի ու
վարչապետի աշխատավարձերը՝ 218 տոկոսով:


—
Լարա Առաքելյան

Քիչ առաջ Ժառանգություն խմբակցության նորանշանակ ղեկավար Զարուհի Փոստանջյանը խորհրդարանի նիստերի դահլիճում, մինչ օրակարգային հարցերին անցնելը, հանդես եկավ հայտարարությամբ` ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանին և նրա կուսակից ընկերներին նախազգուշական նոտա հղելով:

Նա տեղեկացրեց, որ կես ժամ առաջ Հովիկ Աբրահամյանի մոտ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որն ուղղված է Եվրոպայի խորհրդարանական վեհաժողովում այլ կարծիք հնչեցնելուն դեմ. «Պարոն Աբրահամյանը ավտորիտար որոշում է կայացրել, և Ժառանգություն խմբակցությանը հանել ԵԽԽՎ ազգային պատվիրակության կազմից»,-հայտարարեց Փոստանջյանը, իսկ հանրապետականներն այս նախադասության վրա սկսեցին ծափահարել:

Փոստանջյանը շարունակեց. «Այդ ավտորիտար որոշման վերաբերյալ իհարկե կլինեն համապատասխան բողոքարկման գործընթացներ: Պարոն Աբրահամյան, Ձեզ սպասվում են շատ դժվարին օրեր, այդ թվում նաև ձեր կուսակիցներին: Բացի այն, որ դժվարին օրեր են սպասովւմ, այդ գործողությունները Ձեզ չեն ներվելու»,-ամփոփեց Փոստանջյանը:

Քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության նախարար Յուրի Վարդանյանի որդու` նարկոբիզնեսում ընդգրկված լինելու կասկածանքով ձերբակալվելու փաստին:
Նա մասնավորապես գրել է . «Յուրի Վարդանյանի բախտը չբերեց: Լեգենդար մարզիկ, սպորտի նախարար Յուրի Վարդանյանի որդին ձերբակալված է եւ կասկածվում է բառիկության մեջ: Ինչքան էլ Յուրիկը լռի, այս պատմությունը չի կարող բացասաբար չազդել նրա հեղինակության վրա: Ես նույնիսկ կանխատեսում եմ, որ հասաունանում է նոր հրաժարական»:

Հայ-Ադրբեջանական սահմանին մեր թշնամի պետության կողմից հրադադարի խախտման հերթական դեպքին ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է Ժառանգություն կուսակցության անդամ Արմեն Մարտիրոսյանը: Նա ցավակցել է զոհված հայ զինվորի հարազատներին. «Ցավակցում եմ շարքային Գարիկ Պողոսյանի հարազատներին: Մեր գործողությունները պետք է այնպիսին լինեն, որ հակառակորդը այլևս չմտածի Հայաստանի Հանրապետության սահմանի վրա սադրանքների մասին:  Ընդհանրապես մի ժամանակ իրենք էին բողոքում մեր դեմ՝ ու մեր սահմանները հանգիստ էին: Հիմա ժամանակն է նորից հիշեցնել այդ մասին և ոչ թե հույսը կապել, թե ինչ-որ մեկը մեր տունը, գյուղը, քաղաքացուն պաշտպանելու է»:

ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը ԱԺ հայտարարությունների ժամին անդրադարձավ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի խորհրդական Սերգեյ Գլազևի` Առավոտ օրաթերթին տված հարցազրույցին, որտեղ վերջինս մի քանի ուշագրավ հայտարարություն է արել. «Ուշագրավ հայտարարություն 1` Հայաստանին առաջարկվում էր գործնականում դառնալ ԵՄ-ի վագոնը` դիսկրիմինացիոն պայմաններով, եթե Հայաստանը ստորագրեր Հայաստան-Եվրամիություն ասոցացման պայմանագիրը: Դիտարկում 2` այն, ինչ առաջարկվում էր Հայաստանին ԵՄ-ի կողմից Ասոցացման համաձայնագրի շրջանակներում, Եվրոպական միության հրահանգները կուրորեն կատարելն էր, ուստի եթե ինտեգրացիոն այս կամ  այն տարբերակները համեմատենք սուվերենության աստիճանի պահպանումը, ապա Հայաստան-Եվրամիություն Ասոցացման համաձայնագրի դեպքում լինելու էր բացարձակ Բրյուսելի դիկտատուրան: Եվ վերջին ուշագրավ դիտարկումը` եթե Հայաստանի վարչապետն ուշադիր կարդար, թե ինչ է ինքը պատրաստվում շնորհել Բրյուսելին, որ պատրաստվում էր հրաժարվել Հայաստանի սուվերենությունից՝ այն ստորադասելով առևտրատնտեսական հարաբերություններին, նա կվերանայեր իր դիրքորոշումը»:

Նաիրա Զոհրաբյանը երկար է սպասել, որ արտգործնախարարության պաշտոնյաները պատասխանեին այս մեղադրանքներին,  սակայն մինչ օրս որևէ պատասխան չի տրվել: «Սեպտեմբերի 3-ից հետո , երբ մեր որոշ գործընկերներ վերագտան իրենց ռուսամետությունը, սկսեցին հնչել նույնաբովանդակ հայտարարություններ առ այն, որ Ասոցացման պայմանագրում մեր  սուվերենության կորստի վերաբերյալ դրույթներ կային, վտանգավոր  դրույթներ կային ԼՂՀ-ի հետ կապված և այլն: Ես չեմ կարող  ասել՝ նրանք և պարոն Գլազևը ճիշտ են, թե սխալ, որովհետև տեղյակ չեմ Ասոցացման պայմանագրին, բայց  մեկ հարց ունեմ` որպես ՀՀ քաղաքացի. եթե այդպես է, ապա չորս տարի շարունակ ինչու էին ՀՀ իշխանությունները Խորը և համապարփակ բանակցություններ վարում մի կառույցի հետ, որին ինտեգրվելով`  մենք կորցնելու էինք մեր սուվերենությունը»:

Պատգամավորի մոտ մեկ այլ հարց էլ է ծագել.եթե Ռուսաստանը մեզ չհրավիրեր Մաքսային միություն, և Բրյուսելում ստորագրվեր  Ասոցացման համաձայնագիրը, դա նշանակում է, որ մենք ստորագրելու էինք  մեր պետական արտաքին շահերին դեմ փատաթո՞ւղթ:

Նաիրա Զոհրաբյանը համոզված է, որ այդուհանդերձ Վիլնյուսում ինչ-որ թուղթ, բայց ոչ փաստաթուղթ, կստարագրվի` արդարացնելու և-և-ի քաղաքականությունը, թեկուզև այդ թղթում գրված լինի` շնորհավոր Ամանոր և Սուրբ ծնունդ:

ԲՀԿ-ական պատգամավորին տեղից հանգստացրեց ԱԺ փոխնախագահ Հերմինե Նաղդալյանը` ասելով, որ իշխանությունները երբևէ չեն ստորագրի մի փաստաթուղթ, որը դեմ է Հայաստանի շահերին:

«Հայաստանի անկախության առաջին իսկ օրերից սկսած՝ մինչ այսօր բոլոր իշխանավորներն ու ընդդիմադիրները միշտ, առնվազն հրապարակավ, համակարծիք են եղել մեկ հարցում. մեր երկրին հարկավոր է իսկապես արդար ու գործուն դատական համակարգ: Այս մասին տարիներ շարունակ խոսել են բոլորը, տարիներ շարունակ բոլոր քաղաքական ու տնտեսական ծրագրերը կազմվել են հենց այս առաջնահերթության վրա: Տնտեսական առաջընթացը, հասարակական բնականոն զարգացումը, պետության ամրությունը, վստահությունը պետական ինստիտուտների հանդեպ ու շատ-շատ այլ երևույթներ հենց դատարանների հանդեպ վստահությամբ են պայմանավորվել»,-այսօր խորհրդարանում պատգամավորների հայտարարությունների ժամին ասաց Ժառանգություն խմբակցության նորանշանակ քարտուղար Թևան Պողոսյանը:
Այնուհետև նա հարց բարձրացրեց՝ հետո՞ ինչ, որ համաձայն ենք, հետո՞ ինչ, որ կարևորում ենք առաջնահերթությունը: «Ազգային ժողովի 131 պատգամավորից քա՞նիսն են համարում, որ մենք ունենք նորմալ դատական համակարգ: Միգուցե ոմանք ասեն, որ մեզնից շատ ավելի երկար անկախության պատմություն ունեցող երկրներում էլ իրերի դրությունը բարվոք չէ: Չեմ վիճում: Այդ դեպքում հարցս վերաշարադրեմ, տեսանելի՞ է արդյոք որևէ առաջընթաց այս ոլորտում, եթե այո, ապա քանի՞ հոգու է բավարարում այդ առաջընթացի տեմպը»:

Նրա կարծիքով` եթե այս հարցերը տրվեն հանրությանը, ապա շատ տխուր պատկեր կլինի:

Նա վստահ է, որ եթե անգամ արվել են ինչ-ինչ քայլեր, ապա ծախսված գումարը գրոշի արժեք անգամ չունի, եթե չի հանգեցրել արդարադատության իրականացման հարցում հանրային վստահության ավելացմանը: «Դատարանների հանդեպ հանրային վստահության մակարդակը շրիշակից կամ օտարալեզու տերմինով ասած՝պլինտուսից ցածր է, հետևաբար յուրաքանչյուր ոք առանց դժվարության ինքնուրույն կարող է գնահատել դատական համակարգի կայացման հարցում արվող քայլերի արդյունավետությունը: Կարծում եմ՝ դժվար չի լինի»,-ամփոփեց նա:

«Մի քանի օր առաջ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում
քննարկվեց ԼՂՀ ճանաչման օրինագիծը: ՀԽՍՀՄ գերագույն խորհուրդը ժամանակին ճանաչել էր Արցախի հանրապետության իշխանություններին:  Շատ իրադարձություններ են եղել դրանից հետո, և հիմա ունենք երկու հայկական պետություն՝ մեկը ճանաչված, մյուսը՝ չճանաչված:  Մինչ որոշում կկայացնենք ինչ-որ միության մեջ մտնելու կամ չմտնելու, առաջին հերթին պետք է ունենանք փաստաթղթեր, որ կամրագրեն երկու հայկական պետությունների միությունը: Հաջորդ քառօրյայի ժամանակ արտահերթ քննարկամ ձևաչափով քննարկվելու է Արցախի  ճանաչման օրինագիծը: Այսօր ժամանակն է, որպեսզի բոլորդ, անկախ կուսակցությունից, սթափվեք և հիշեք, թե ինչպես խորհրդային տարիներին
խորհրդարանում կարողացան առաջնորդվել հայ մարդու շահերով ու խղճով: Այսօր այդ պահը եկել է: Հորդորում եմ ձեզ մտածել այս խնդրի  վերաբերյալ, որպեսզի հինգերորդ գումարման ԱԺ-ը ճանաչի Արցախի Հանրապետությունը, ունենանք փաստաթղթեր, որ անխոցելի կդարձնենք մեզ  արտաքին մարտահրավերների առջև», – այսօր ԱԺ հայտարարությունների ժամին ասաց ԱԺ «Ժառանգություն» խմբակցության նորընտիր նախագահ
Զարուհի Փոստանջյանը:

ԱԺ անկախ պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանն այսօր խորհրդարանում պատգամավորների հայտարարությունների ժամին անդրադարձավ կառավարության ներկայացրած «Փաստաբանների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և «Պետական տուրքի մասին ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերին` դրանք համարելով տրամաբանությունից զուրկ նախագծեր:

Օրենքի նախագծով նախատեսվում է սահմանել փաստաբանների պետական գրանցամատյանը վարելու կարգ, որի վարման և համակարգման աշխատանքներն իրականացնելու է ՀՀ արդարադատության նախարարությունը: Գրանցամատյանում գրանցվելու համար փաստաբանները պարտավոր են վճարել տարեկան 60 000 դրամ տուրք:

«Նախագիծն անգամ ամենաթույլ քննադատությանը չի դիմանում: Ինչ վերաբերում է տուրք գանձելուն, ապա դա ոչ միայն անընդունելի է, այլև արվում է այն դեպքում, երբ փաստաբանը մեր երկրում չունի հարկային որևէ արտոնություն և վճարում է բոլոր այն հարկատեսակները, որը վճարում է  ցանկացած ձեռնարկատեր»,-ասաց պատգամավորը:

Էդմոն Մարուքյանին հայտնի չէ մի որևէ զարգացած երկրի փորձ, որը նման արհեստական և անտրամաբանական ձևով փաստաբաններից գումարներ գանձվի: «Բյուջեն լցնելու համար տեղեր շատ կան, բայց դրանք փաստաբանական գործունեությունից շատ հեռու են»,-կարծում է նա:

Մարուքյանը հիշեցրեց, որ այսօր փաստաբանների հաշվառումն անվճար և պատշաճ կարգով իրականացնում է փաստաբանների պալատը, և բոլոր անհրաժեշտ տեղեկությունները տեղադրված են պալատի պաշտոնական կայքում. «Անհասկանալի է, թե ինչու է նախարարությունը փորձում այդ գործառույթն իրեն վերապահել և դրա համար գանձել գումար կամ ինչու հենց 60 000 դրամ»:

Հիմնավորումը, թե այդ գումարն ուղղվելու է հանրային պաշտպանի գրասենյակի պահպանմանը, պատգամավորը նույնպես տրամաբանությունից զուրկ փաստարկ է համարում, քանի որ փաստաբանը պարտավոր չէ վճարել պետության ուղղակի պարտականությունը հանդիսացող գործառույթի համար, որն ամրագրված է սահմանադրությամբ:

Էդմոն Մարուքյանը կոչ արեց կառավարությանը օրենքների նախագծերի փաթեթը հանել շրջանառությունից և չուղարկել Ազգային ժողով:

Սոցապնախարար Արտեմ Ասատրյանը այսօր ԱԺ-ում ներկայացրեց ՀՀ կառավարության՝ զբաղվածության մասին օրենքում

փոփոխություններ կատարելու մասին նախագիծը: Նախագիծն, ըստ էության, նախատեսում է վերացնել գործազրկության նպաստը: Կառավարության
հիմնավորումն այն է, որ մարդուն պետք է ոչ թե ձուկ տալ, այլ ձուկ բռնել սովորեցնել: Պատգամավոր Մարգարիտ Եսայանը, օրինակ, մտքերի
փոխանակման ժամանակ ասաց. ՛՛ՀՀ քաղաքացին սովորել է, որ պետք է սպասի նպաստին, սպասի պետական հովանավորությանը, բայց
պետության հիմնական գործառույթն է քաղաքացուն տալ հնարավորություն սեփական աշխատանքով սեփական
կարիքները հոգալու՛՛:
Մարգարիտ Եսայանի տեքստը դժգոհություն առաջացրեց ընդդիմադիր պատգամավորների շրջանում: Առաջինը բողոք հայտնեց
Արծվիկ Մինասյանը. ՛՛Այսօր նպաստների ամբողջությամբ վերացնելու հեռանկարը պարզ չէ. արդյոք ունե՞նք այդքան
աշխատատեղեր, կարո՞ղ ենք կազմակերպել այդքան վերապատրաստման կուրսեր… Գյումրիում ու Վանաձորում ի՞նչ ենք անելու: Աշխատատեղեր
չկան: Հնարավոր է, որ այս նախագծով աջակցենք արտագաղթի ճամփան բռնածներին՛՛:
Բողոքն ու դժգոհությունը առավել հստակ ձևակերպեց Նաիրա Զորաբյանը: Իր խոսքում նա շեշտեց, որ տպավորություն ունի, թե այսօր ԱԺ է
բերվել քաղաքացու հոգեբանությունը փոխելու մասին նախագիծ. ՛՛Թող չնստեն տանն ու սպասեն նպաստին, այլ գնան աշխատելու այն բազմաթիվ
աշխատատեղերում, որ մեզ համար ստեղծել է մեր պետությունը: Ես բազմիցս ասել եմ ու կրկնում եմ՝ որևէ միտք ասելուց առաջ մտածելը դեռ
վնաս չի բերել: Ձեր խոսքերը ուղղակի գեղեցիկ բառերի շարան են, դատարկ օդ՝ պոպուլիստական դիվիդենտներ շահելու համար: Պետք է չէ
վիրավորել ՀՀ քաղաքացուն: ՀՀ քաղաքացին ծույլ չէ, մուրացկան չէ: Ազնիվ եղեք ու ասեք, որ 18000 մարդու 20000
դրամ էիք տալիս, հիմա դա էլ չունեք: Գլոբալ, գեղեցիկ, Ձեր սիրած բարդ ու գեղեցիկ բառերով ասում եք, որ նախատեսում եք
սովորեցնել ՀՀ քաղաքացուն որակյալ մասնագետ դառնալու ձևերը: ՀՀ քաղաքացին գործազրուկ է, ոչ թե որովհետև որակավորում չունի, այլ
որովհետև ուղղակիորեն գոյություն չունեն աշխատատեղեր: Մենք հրաշալի մասնագետներ ունենք, որոնք լքում են երկիրը: Մարդիկ կարթից
օգտվելու ձևերը շատ լավ գիտեն, բայց արդեն բռնելու ձուկ չկա՛՛:

—
Լարա Առաքելյան

Երեւութապես իրարից անջատ երկու հայտարարություններն ընդգծում են համատեղ դիտարկման անհրաժեշտությունը։ Նրանք վերաբերում են ՀՀ-ՄՄ եւ ՀՀ-ԵՄ համագործակցության ձեւաչափերի ճշտմանը։

«Հայաստանը չի կարող անդամակցել Մաքսային միությանը՝ ո՛չ վաղը, ո՛չ վաղը չէ մյուս օրը, ո՛չ այս տարի, ո՛չ էլ միգուցե հաջորդ տարի»,- ըստ ռուսաստանյան «ՌԻԱ Նովոստի» գործակալության՝ հայտարարել է Բելառուսի նախագահը։

Նախագահ Լուկաշենկոն ՀՀ անդամակցությունը ՄՄ-ին պայմանաւորել է ընթացակարգային ճանապարհի անցումով, որտեղ ՀՀ կճշտի թե ԵՄ-ի ուղղությա՞մբ կգնա, թե՞ ՄՄ-ի։

«Եվ չի բացառվում, որ մենք կստորագրենք փաստաթուղթ՝ Մաքսային միությանը Հայաստանի միանալու մտադրության մասին»,- ասել է Լուկաշենկոն ակնարկելով Մինսկում այս շաբաթ կայանալիք ԱՊՀ երկրների և Եվրազեսի անդամ պետությունների ղեկավարների գագաթնաժողովին։

Այս հայտարարության հիմնական ուղերձը այն է, որ կա հաւանականություն, որ շուտով ՀՀ-ն ստորագրի ինչ-որ փաստաթուղթ դեպի ՄՄ անդամակցության ճանապարհին։ Իհարկե, դա չի լինելու ուղղակի անդամակցություն, բայց` համագործակցության ձեւաչափի նոր հարթություն։

Հիմա տեսնենք, թե ի՞նչ է ասել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարն այս անգամ ՀՀ-ի դեպի ԵՄ ասոցացման ուղղությամբ տեսանելի հաւանականությունը ընդգծելու առումով. «Այո՛, մենք հուսով ենք, որ նման փաստաթուղթ լինելու է, որով արձանագրվելու է ՀՀ-ԵՄ համագործակցության շրջանակը, փաստաթղթի անունը դեռ չեմ կարող ասել, որովհետև մենք քննարկումների փուլում ենք»։

Այս մասին որեւէ դիտարկում կատարելուց առաջ մեջբերենք նաեւ
Եվրոպական արտաքին գործողությունների ծառայության՝ Ռուսաստանի, Արևելյան գործընկերության, Կենտրոնական Ասիայի, տարածաշրջանային համագործակցության և ԵԱՀԿ հարցերով տնօրեն Գունար Վիգանդի հայտարարությունը, որտեղ նա ասել էր, որ շատ կոնկրետ ժամանակահատված է հիմա, Վիլնյուսի գագաթնաժողովից առաջ. իրենք այստեղ են քննարկելու բոլոր հարցերը, և շատ կարևոր է, որ քննարկվի նաև ՄՄ-ին անդամակցելու հարցը:

Զուգահեռ-հակակշիռ հայտարարությունների տպաւորությունն են թողնում այս երեք ընդգծումները։ Եթե նախագահ Լուկաշենկոն ՀՀ-ի ՄՄ-ի անդամակցությունը պայմանաւորում է դեպի ՄՄ կամ դեպի ԵՄ ուղղության ճշտումով, ապա աւելի նուրբ դիւանագիտությամբ նույնն է ասում եվրոպացի պաշտոնատար Վիգանդը, շեշտելով որ Վիլնյուսից առաջ, այսինքն որեւէ փաստաթուղթ ստորագելուց առաջ պետք է քննարկել ՀՀ-ի ՄՄ անդամակցության հարցը։

Եւ եթե Լուկաշենկոն չի բացառում, որ դեպի ՄՄ ինչ-որ փաստաթուղթ կարող է ստորագրվել, ապա ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարը չի բացառում դեպի ԵՄ ինչ-որ փաստաթղթի ստորագրումը։

Պարզ երեւում է, որ թե՜ ՄՄ-ի համագործակցության ճարտարապետները եւ թե՜ ԵՄ-ի ասոցացման շրջանակը գծագրողները փորձում են համագործակցության ձեաւաչափեր ճշտել եւ պահպանել հարաբերությունները, տարածաշրջանում գործընկերներ չկորցնելու եւ խաղի կանոնների վրա ազդեցության գործոնները պահպանելու միտումով։ Երկկողմանիորեն, սակայն հիշեցնելով ընտրանք կատարելու պայմանականությունը։ Այս համատեքստում պետք է դիտարկել ՀՀ-ի կողմից տեսանելիությունը ինչ-որ փաստաթղթեր ստորագրելու։

Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ» թերթի գլխավոր խմբագիր