Օրացույցի այս օրը

4147_or–         Ամեն տարի հունիսի 20-ին   փախստականներն ու բռնի տեղահանվածները նշում են իրենց` Փախստականների համաշխարհային օրը, որը հաստատվել է 2000-ին, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից:

Ողջ աշխարհում փախստականների 80%-ը կանայք ու երեխաներ են: Միջազգային իրավունքի համաձայն, փախստական են այն մարդիկ, ովքեր չեն կարողանում կամ էլ չեն կամենում վերադառնալ իրենց երկիր, հարազատ հող` հետապնդման զոհ դառնալու հիմնավորված վտանգի պատճառով:

Ներկայում ողջ մոլորակի վրա 20 մլն փախստական կա ու ներքին տեղաշարժ կատարած 25 մլն մարդ:

Ամեն տարի այս օրը մի թեմայի է նվիրված:

2999–         Այսօր նաև Գազանանոցներում փղերի պաշտպանության համաշխարհային օրն է: Այսօր կենդանիների պաշտպանները կոչ են անում ուշադրություն դարձնել մեր ժամանակների ամենախոշոր կենդանիների խնդիրներին: Առաջին անգամ օրը նշվել է 2009-ին. Այն ժամանակ  շարժման ակտիվիստների նպատակը  բոլոր փղերին անազատությունից արձակելն էր:

Ի դեպ, սեպտեմբերի 20-ն էլ բոլոր Փղերի պաշտպանության օրն է` նվիրված ոչ միայն գազանանոցներում պահվող փղերին:

Ջրհեղեղ Բուլղարիայում. 10 մարդ է զոհվել

694Բուլղարիայի Վառնա քաղաքը  հորդառատ անձրևների հետևանքով վերածվել է ջրհեղեղի կենտրոնի: Տարերքի պատճառով 10 մարդ է զոհվել, այդ թվում` 5 տարեկան մի երեխա:

Քաղաքի փողոցները ջրասույզ են, հասարակական տրանսպորտի աշխատանքը դադարեցվել է: Շտապ օգնության մեքենաները չեն կարողանում տուժածներին հասնել, շատ հատվածներում հոսանք չկա, հաղորդում է ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ-ը:

Երկրի վարչապետ Պլամեն Օրոշարսկու կարգադրությամբ, փրկարարական աշխատանքների համակարգման համար Վառնա է մեկնել փոխվարչապետ, ՆԳ նախարար Ցվետլին Յովչևը:

Անկախ

ԱՄՆ պատրաստ է միջամտել Իրաքում ստեղծված դրությանը

օբամա   ԱՄՆ պատրաստ է կետային հարվածներ հասցնել Իրաքում ակտիվացած իսլամիստ ահաբեկիչների վրա: Այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման: Վերջինս նշել է, որ ԱՄՆ պատրաստ է 300 խորհրդատու զինվորական ուղարկել Իրաք, որոնք կհամակարգեն տեղական անվտանգության ուժերի գործողությունները: Բացի այդ, ԱՄՆ մտադիր է նրանց ապահովել լրացուցիչ զենքով և ռազմական տեխնիկայով: «Իրաքում մեր թիրախը հայտնի է, և մենք պատրաստ ենք պայքարի, սակայն ամերիկյան զորքերը Իրաք պատերազմելու համար չեն մեկնի: Մեր շահերի տեսանկյունից շատ կարևոր է, որպեսզի Բաղդադն ու նրա շրջակայքը չանցնեն ծայրահեղական խմբավորումների ձեռքը»,-հայտարարել է Օբաման՝ ելույթ ունենալով Սպիտակ տանը:

 

Անկախ

Սեզար Ավետիքյանի «Avedikyan Dictionary» նախաձեռնությունը նպատակ ունի փրկելու արևմտահայերենը մոռացությունից

bararan  Նորագույն տեխնոլոգիաները ոչ միայն հեշտացնում են մարդկանց առօրյա կյանքն ու լայն հնարավորություններ ստեղծում հաղորդակցության համար, այլև օգնում են սովորել տարբեր լեզուներ: Հաշվի առնելով աշխարհասփյուռ հայության շրջանում մայրենի լեզվի իմացության և պահպանության կարևորությունը՝ մեկ տարի առաջ ստեղծվեց «avedikyan.com» կայքը, որն առցանց բառարան է ապահովում երեք լեզվով՝ արևմտահայերեն, թուրքերեն և անգլերեն: Այս ծրագիրը մեծ նշանակություն ունի թուրքահայության շրջանում հայախոսության մակարդակը բարձրացնելու տեսանկյունից: Այն ավելի ավագ սերնդին կօգնի չմոռանալ մայրենի լեզուն, իսկ ուսանողների՝ սովորել հայերեն: Այժմ ծրագիրը հասանել է «Android» ve “iOS»  համակարգերում, «Aplication Store»-ում և «Google Play»-ում:

Նախաձեռնության հեղինակ Սեզար Ավետիքյանը ամեն օր «Facebook»-ում և «Twitter»-ում գործող «Avedikyan Dictionary» կոչվող էջերում հրապարակում է հայերեն բառեր՝ իրենց իմաստներով: Ավետիքյանն առաջիկայում նախատեսում է իր կայքում ավելացնել նաև ֆրանսերեն լեզուն, բառարանի ձայնային տարբերակը և սկսնակների համար նախադասություններ կազմելու բաժին:

 Անկախ

 

Եվս երկու կուսակցություն իրենց աջակցությունն են հայտնել Թուրքիայի նախագահի թեկնածու Էքմելեդդին Իհսանօղլուին

ihsanoglu Թուրքիայում ևս երկու քաղաքական կուսակցություն իրենց աջակցությունն են հայտնել օրերս նախագահի պաշտոնին առաջադրված Էքմելեդդին Իհսանօղլուի թեկնածությանը: Ընդդիմադիր “Մեծ միասնություն” կուսակցությունը և Դեմոկրատների կուսակցությունը հայտարարել են, որ գալիք նախագահական ընտրություններում պաշտպանելու են Իհսանօղլուին:

Նշենք, որ Իսլամական համագործակցություն կազմակերպության նախկին ղեկավար Իհսանօղլուի թեկնածությունն առաջադրվեց հունիսի 16-ին Ժողովրդա-հանրապետական և “Ազգայնական շարժում” կուսակցությունների կողմից: Այս կապակցությամբ ԺՀԿ-ի նախագահ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն հայտարարեց, որ Իհսանօղլուն այնպիսի թեկնածու է, որին կաջակցեն բնակչության բոլոր խավերը:

Նրբերշիկները քաղցկեղ են առաջացնում

00014e19108d4ddf6db2f3e4b904bbbfՆա, ով սովոր է առավոտյան նրբերշիկով նախաճաշել, պետք է ականջ դնի  Քաղցկեղի հետազոտման համաշխարհային հիմնադրամի մասնագետների խորհրդին: Նրանք նախազգուշացնում են, որ նույնիսկ օրական մեկ նրբերշիկը կարող է հանգեցնել աղիքների քաղցկեղի առաջացման:

Ինչպես փորձագետների զեկույցում է ասվում, երշիկի, բեկոնի, ապխտած մսի ու նրբերշիկի պես մշակված մսի օգտագործումը մեծացնում է աղիքային տրակտի քաղցկեղային հիվանդությունների ռիսկը, իսկ անընդհատ նման մսամթերքի կիրառումը կարող է նաև այլ քաղցկեղների հանգեցնել: Գիտնականները պարզել են, որ երշիկի նկատմամբ սերն ու քաղցկեղային հիվանդությունների զարգացման ռիսկը սերտ կապված են:

Նրանք նաև տագնապած են, քանի որ աղիքային տրակտի քաղցկեղները միտում ունեն ավելանալու ու  թոքերի քաղցկեղից հետո  մահացության տոկոսով երկրորդ տեղում են:

Մասնագետերը պնդում են, որ հարկավոր է նվազեցնել այդ մսամթերքի կիրառումը:

Վառելանյութ` սուրճից

34981acdb4c2289856b4f2fa7095cԲրիտանական Բաթ համալսարանական քաղաքի մասնագետները գտել են սուրճի հատիկների մշակումից մնացած  թափոններից կենսավառելանյութ ստանալու միջոցը: Նրանց կարծիքով, սուճի խոշոր մատակարարները տեսականորեն կարող են վառելանյութ արտադրող հսկաներ դառնալ:

Աղացած սուրճի հատիկներից վառելանյութ ստանալու գործընթացը հիմնված է դրանք օրգանական լուծիչներով տոգորման վրա: Դրանից հետո արտադրանը ենթարկվում է ռանդոմիզացիայի (ճարպերի կառուցվածքային  տարրերի փոխանակման քիմիական ռեակցիան), ինչի արդյունքում սուրճի մնացուկից վառելանյութ է անջատվում:

Փորձերը ցույց տվեցին նաև, որ հումքի աշխարհագրական ծագումը նշանակություն չունի: Մասնագետների տվյալների համաձայն, աշխարհում ամեն տարի արտադրվում է մինչև 8 մլրդ կգ սուրճ, որից կարելի է ստանալ շուրջ 1,6 մլրդ լիտր կենսավառելանյութ:

Անկախ

Բրիտանական խորհրդարանը տարհանվել է կասկածելի իրի պատճառով

53376Լոնդոնում տարհանվել է խորհրդարանը`  անհասկանալի իրի պատճառով, հաղորդում է  Reuters-ը, հղում անելով տեղի ոստիկանությանը:

Նշվում է, որ այդ իրը հաջողվել է հայտնաբերել շենքի մուտքի մոտ` այցելուների զննման ժամանակ:

Ոստիկանական վարչությունից հայտնել են, որ ներկա պահին մասնագետներն ուսումնասիրել են կասկածելի իրն ու  հանգել են այն եքզրակացության, որ այն ոչ մի վտանգ չի ներկայացնում:

Անկախ

Եգիպտոսի պաշտոնանկ նախագահ Մուբարաքը հիվանդանոցում կոտրել է ոտքը

Egypt's President Hosni Mubarak attends a meeting with South Africa's President Jacob Zuma at the presidential palace in CairoԵգիպտոսի պաշտոնատար անձանց տվյալներով՝ պաշտոնանկ նախագահ Հոսնի Մուբարաքը ոտքը կոտրել է Կահիրեյի ռազմական հիվանդանոցում, որտեղ նա երեք տարի բանտարկության ժամկետ է անց կացնում կոռուպցիայի մեջ մեղադրվելուց հետո:

86-ամյա Մուբարաքը հինգշաբթի օրը սայթաքել է լոգասենյակում և կոտրել կոնքոսկրի վերին հատվածը:

Պաշտոնյայի տեղեկություններով՝ Մուբարաքը բուժվելու համար պետք է վիրահատություն անցնի:

2011թ-ին պաշտոնանկ եղած Մուբարաքը կրկին պետք է դատարանի առջև կանգնի իր իշխանության դեմ բողոքող հարյուրավոր ցուցարարների սպանության գործում մասնակցություն ունենալու համար:

Անցած ամիս նրան մեղավոր են ճանաչել նախագահական պալատների վերանորոգման համար նախատեսված միլիոնավոր դոլարների յուրացման մեջ:

Ադրբեջանը բանակցություններ է վարում “Ռոսոբորոնէքսպորտ”-ի հետ

4 (1)Այսօր՝ հունիսի 19-ին, Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովն  ընդունել է ՌԴ ռազմատեխնիկական համագործակցության դաշնային ծառայության տնօրեն Ալեքսանդր Ֆոմինին և “Ռոսոբորոնէքսպորտ” բաց բաժնետիրական ընկերության տնօրեն Անատոլի Իսայկինին:

Հանդիպման ընթացքում Զաքիր Հասանովը նշել է համագործակցության ամրացմանն ու փոխադարձ վստահությանն ուղղված գործունեության արդյունավետությունը՝ հատուկ ընդգծելով երկու պետությունների ավանդը տարածաշրջանային անվտանգությունում:

Անդրադառնալով տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական իրավիճակին՝ նախարարը նշել է, որ Ղարաբաղյան հակամարտությունը տարածաշրջանային կայունության հիմնական սպառնալիքն է: Ռուս հյուրերը, իրենց հերթին, երախտագիտություն են հայտնել ջերմ ընդունելության համար ու նշել տարբեր ոլորտներում Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև համագործակցության լայն հեռանկարների առկայությունը:

Այնուհետև կողմերը կարծիքներ են փոխանակել ռազմատեխնիկական և փոխադարձ հետաքրքրության ոլորտներում ռուս-ադրբեջանական կապերի վերաբերյալ:

Նիգերիայում Աշխարհի գավաթի խաղարկության խաղերը դիտելիս 21 մարդ է զոհվել

nigeria-football viewing centerՆիգերիայում ֆուտբոլի խաղերի ցուցադրման կենտրոնում Բրազիլիա- Մեքսիկա խաղի դիտման ընթացքում տեղի ունեցած պայթյունից մարդիկ են զովել:

Հիվանդանոցի աղբյուրի տեղեկություններով՝  չորեքշաբթի օրը պայթյունի հետևանքով զոհվել է 21 մարդ, իսկ 27-ը վնասվածքներ է ստացել:

Դեպքը տեղի է ունեցել Դամատուրուի մոտակայքում: Պայթուցիկները տեղադրված են եղել կենտրոնի մոտակայքում գտնվող ռիկշայի մեջ:

Հյուսիսարևելյան Նիգերիան համարվում է իսլամիստ Բոկո հարամ խմբավորման կենտրոնը, որն ապրիլին առևանգել էր դպրոցական աղջիկների:

Դամատուրուի ոստիկանությունից հայտնել են, որ ծայրահեղական խմբավորումը թռուցիկներ է բաժանել ցուցադրման կենտրոններին, որոնց վրա տարբեր լեզուներով նախազգուշացրել են, որ Աշխարհի գավաթի խաղարկության խաղերի ժամանակ փակ լինեն:

Հայաստանը Հարավային Կովկասի ամենաաղքատ երկիրն է. ադրբեջանցի հյուպատոս

suleymanov Կարսում Արբեջանի հյուպատոս Այհան Սուլեյմանովը, խոսելով Հայաստանի ներկայիս վիճակի մասին, նշել է, որ այն Հարավային Կովկասի ամենաաղքատ երկիրն է, և քաղաքացիների տնտեսական վիճակը գնալով վատանում է:

Սուլեյմանովը իր գրավոր հայտարարության մեջ ասել է, թե Հայաստանի քաղաքացիները օրվա հացի գումարը վաստակելու համար իրենց երկրում աշխատում են որպես ստրուկ, իսկ հնարավորության դեպքում 5-10 դոլարով ավել գումար վաստակելու հույսով մեկնում են արտագնա աշխատանքի:

«Հայաստանը գրեթե վերածվել է էլիտար ընտանիքների սեփական բիզնեսների տեղի: Հայաստանում քաղաքական իշխանություններին, ուժային կառույցներին, հանցավոր աշխարհին և օլիգարխ գործարարներին միավորող քաղաքական-տնտեսական ղեկավար համակարգ է ձևավորվել»,-նշել է Սուլեյմանովը:

 Պետք է նշել, որ ադրբեջանցի պաշտոնյաները ազգային և միջազգային մակարդակներում հաճախ են նմանօրինակ հայտարարություններով հանդես գալիս:  Նրանք, ուշադիր հետևելով Հայաստանում տեղի ունեցող ներքաղաքական զարգացումներին, յուրաքանչյուր ամբիոն օգտագործում են Հայաստանն ու երկրի իշխանություններին տեղին-անտեղին վարկաբեկելու համար: Այնինչ սեփական երկրում առկա այնպիսի մտահոգիչ հարցերը, ինչպիսիք են խոսքի և մամուլի ազատությունը, մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը, բազմէթնիկ բնակչության հետ կապված մի շարք խնիրների առկայությունը,  կարծես «վրիպում են» նրանց ուշադրությունից:

 

ԵՏՀ-ն հրաժարվել է ՄՄ-ում բարձրակրունկների արգելք մտցնելուց

1239-390x290Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովում հայտարարել են, որ  պատգամավոր Օլեգ Միխեևի` կեդերի ու բարձրակրունքների մասին ձեռնարկն անեկդոտի բնույթ է կրում, հաղորդում է  РБК-ն:

Ավելին, ԵՏՀ-ում չեն հաստատել Միխեևից նամակ ստանալու փաստը.: “Գուցե նա միայն լրագրողներին է ցույց տվել ու չի ուղարկել, գուցե մտադրությունն է փոխել: Ներկայում Միխեևից նամակ մենք չունենք”,-հայտարարել են ԵՏՀ-ի մամլո ծառայությունից:

Անկախ

Մալայզիայի մոտակայքում երկու օրվա ընթացքում երկրորդ նավն է խորտակվել

malaysia-capsized-boat-rescueՀինգշաբթի վաղ առավոտյան Մալայզիայի ափերի մոտակայքում բազմամարդ նավ է շրջվել: Սա երկրորդ նման դեպքն է վերջին երկու օրերի ընթացքում:

Փրկվել են նավի տասնութ ուղևորներ, այժմ որոնողական աշխատանքներ են իրականացվում մյուս ինն  անհետ կորածներին գտնելու համար:

Նավի վրա 27 ինդոնեզացի ներգաղթյալներ են եղել, որոնք ռամադանի տոների կապակցությամբ վերադառնալիս են եղել իրենց հայրենի Սումատրա:

Չորեքշաբթի օրը 97 ինդոնեզացիներով ևս մեկ նավ էր խորտակվել Մալայզիայի ափերի մոտակայքում: Ավելի քան 30 մարդ անհետ կորած է համարվում:

Նավը տեղափոխում էր փաստաթղթեր չունեցող ներգաղթյալների, որոնք ուղևորվում էին Ինդոնեզիա:

Մալայզիայի նավատորմային գործակալությունից հայտնում են, որ փրկվել է 60 մարդ և հայտնաբերվել են հինգ ուղևորների մարմիններ:

 

Ադրբեջանի գովազդը կհայտնվի ևս մեկ ֆուտբոլային ակումբի շապիկին

3 (2)“Ադրբեջան՝ կրակի երկիր” (Azerbaijan Land of Fire) գրությունը կարող է հայտնվել կոլումբիական ֆուտբոլային ակումբներից մեկի մարզաշապիկին։

Կոլումբիայում Ադրբեջանի դեսպանատունն այդ նպատակով հանդիպումներ է անցկացրել “Ինդեփենդենթ Սանտա-Ֆե” և “Ատլետիկո Ջունիոր” ակումբների հետ: Վերջինս կոլումբիական ֆուտբոլի առաջատարներից է, հաղորդում է “Հագին” լրատվական կայքը:

Կոլումբիայում ենթադրում են, որ, հավանաբար, Ադրբեջանի գովազդը կհայտնվի “Ատլետիկո Ջունիոր” ակումբի համազգեստին, քանի որ այն նման է մադրիդյան “Ատլետիկոյի” մարզաշապիկին։

Վրաց պատմագետները սկսել են խոսել վրաց-ադրբեջանական «դարավոր բարեկամության մասին»

Արչիլ Չկեիձե

«Որպես Վրաստանի քաղաքացի` ամոթ եմ համարում, որ Վրաստանը  Սահակաշվիլիի օրոք չերքեզների կասկածելի ցեղասպանությունը ճանաչեց՝ անտեսելով Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը և ցավալին այն է, որ չերքեզների այդ ցեղասպանությունը ոչ մի այլ պետության կողմից չի ճանաչվել, իսկ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին մի փոքրիկ հուշահամալիր էլ չկա Վրաստանում»,-այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանության ճանաչման խնդրին, ինչպես նաև հայ-վրացական և վրաց-ռուսական հարաբերություններին, նշեց «Իրակլի 2-րդ միություն» հասարակական կազմակերպության ղեկավար Արչիլ Չկոիձեն:

Նա տեղեկացրեց, որ Թուրք-ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների ջանքերով վրաց պատմագետները սկսել են խոսել «վրաց-ադրբեջանական դարավոր բարեկամության մասին»։ Ըստ Չկոիձեի՝ Թուրքիան ու Ադրբեջանը հասնում են նրան, որ վրացական իշխանությունների կողմից թույլատրվում է կեղծել հայ-վրացական հարաբերությունների պատմությունը։ Թուրքիայի գործողությունները վտանգավոր են ոչ միայն Հայաստանի ու Վրաստանի, այլ նաև ողջ տարածաշրջանի համար, քանի որ Թուրքիան դիվանագիտական առաջին դեմքի մակարդակով հայտարարում է Օսմանյան կայսրությունը վերականգնելու իր փափագների մասին, իսկ այդ կայսրության մեջ են պլանավորում ներառել նաև Հայաստանի ու Վրաստանի տարածքները։ Իսկ հայտարարություններն, ըստ նրա, պետք է շատ լուրջ ընդունել։ Նրա տեղեկացմամբ` Վրաստանում ադրբեջանական կազմակերպությունները, որոնցից է օրինակ «Սոկարը», աշխատանքից ազատում է Վրաստանի քաղաքացիներին միայն այն բանի համար, որ նա ծագումով հայ է կամ ամենաքիչը ծնողներից մեկն ազգությամբ հայ է։

Իսկ իրենց` Իրակլի 2-րդ միություն» հասարակական կազմակերպությունը ներկայացրեց մի կառույց, որն աջակցում է Վրաստանի բարիդրացիական հարաբերությունների հատատումը հարևան քրիստոնյա ժողովուրդների` հատկապես հայերի, նաև ռուսների հետ։ Այս նկատառումներով բանախոսի տեղեկացմամբ պետք է հայ-վրացական ֆորում ստեղծվի, որը կամրապնդի այն քրիստոնյա ժողովուրդների միջև հարաբերությունները, որ միասին, թե ջոկ-ջոկ պայքարել են պատմության մարտահրավերների դեմ:

«Առաջինը մեր կազմակերպությունն էր, որ Վրաստանում բարձրացրեց Հայոց Ցեղասպանության ճանաչման անհրաժեշտության հարցը։ Պարտադիր է, որ Վրաստանը ճանաչի Ցեղասպանությունը՝ նախ նրա համար, որ պատմության մեջ այլևս նման ոճրագործությունները չկրկնվեն։ Հայոց Ցեղասպանությունը չդատապարտելը առիթ դարձավ արդեն Հիթլերի կողմից հրեաներին ցեղասպանելու համար»,-նշեց Արչիլ Չկոիձեն:

 

Ֆելիպե VI` Իսպանիայի նոր թագավոր

king-felipe-spainՀինգշաբթի օրը Ֆելիպե VI-ը իր հոր՝ Խուան Կառլոսի գահից հրաժարվելուց հետո, իր ընտանիքի և Իսպանիայի խորհրդարանի առջև պաշտոնապես հայտարարվեց Իսպանիայի նոր թագավոր:

Նոր թագավորը իր կնոջ և երկու դուստրերի ներկայությամբ խորհրդարանի մարդաշատ դահլիճում նաև երդում տվեց:

Նոր թագավորն  իր ելույթում խոսել է խորհրդարանի և ազգի նկատմամբ իր հարգանքի, ինչպես նաև միապետ դառնալու իր զգացմունքների մասին:

Ֆելիպեն իր հարգանքն է արտահայտել իր հոր՝ շուրջ չորս տասնամյակ պահպանած ժառագության հանդեպ՝ ներառյալ 1975թ-ին բռնապետ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի մահից հետո երկրի վերադարձը ժողովրդավարությանը:

Նա նաև շնորհակալություն է հայտնել իր մորը`  թագուհի Սոֆիային,  իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Իսպանիայի ժողովրդին նվիրվելու և դժվարին աշխատանքի համար:

Հայտարարման արարողությունը ավելի զուսպ իրադարձություն է, քան թագադրումը՝ առանց օտարերկրյա պաշտոնյաների ներկայության և բարդ արարողությունների:

Թեհրան-Բաքու հարաբերություններում դժվար թե փոխվստահության մթնոլորտ ձևավորվի

բաքու-թեհրանՎերջին երկու տասնամյակում Իրանի և Ադրբեջանի հարաբերություններում բազմաթիվ վերելքներ ու անկումներ են եղել: Չնայած մի շարք պատմական, մշակութային և կրոնական ընդհանրություններին` այս հարաբերությունները հնարավոր չէ բարեկամական համարել: Բաքուն և Թեհրանը հաճախ են հակամարտել, միմյանց դեմ բողոքներ ներկայացրել, դիմել քաղաքական պարսավանքի ցույցերի: Փոխադարձ անվստահության պայմաններում մշտապես զգացվել է բացահայտ աշխարհաքաղաքական համատեքստ: Ի տարբերություն Իրանի` Ադրբեջանը մշտապես ցանկանում է մերձեցնել հարաբերությունները Արևմուտքի հետ:
Ներկայումս աշխարհում էներգետիկ ռեսուրսները թելադրող գործոն են դարձել: Այդ իսկ պատճառով կասպիական ավազանում մեկ մետր ավելի նավթային տարածք ունենալն անչափ կարևորվել է: Ավազանի գրեթե բոլոր երկրների միջև խնդիրներ կան և համարվում են դժվար լուծելի: Ինչքան շատ նավթ, այնքան մեծ գումար և, հետևաբար, ավելի մեծ հզորություն: Այս խնդիրը երկար ժամանակ գոյություն ունի նաև Իրանի և Ադրբեջանի միջև: Ընդ որում, ռազմավարական նշանակություն ունի:
Հաջորդ կարևոր խնդիրներից է Ադրբեջան-ԱՄՆ և Ադրբեջան-Իսրայել հարաբերությունների խորացումն ու ռազմական համագործակցության ընդլայնումը: Անհնար է չնկատել, որ ներկայումս Իրանի հարաբերություններն ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հետ բավական լարված են:
Թեհրանն իր անմիջական հարևանի դրական հարաբերություններն ու ռազմական համագործակցությունն այդ երկրների հետ դիտում է իր դեմ թշնամանք և կարծում է, որ այն վնասում է իր պետական և ազգային անվտանգությունը:
Գաղտնիք չէ, որ այդ համագործակցությունն ուղղված է Իրանի դեմ, որին խոչընդոտելու համար Իրանը ևս ձեռքերը ծալած չի նստում:
Այդ համագործակցության դեմն առնելու համար Իրանն օգտագործում է Ադրբեջանի հարավային շրջաններում ապրող, իրանական ծագում ունեցող, ոչ պաշտոնական տվյալներով մեկ միլիոնի հասնող, ազգությամբ թալիշ բնակչությանը, փորձում այնպես անել, որ այն ապակայունացնի Ադրբեջանի ներքաղաքական իրավիճակը: Ադրբեջանում թալիշների միջոցով անկայունություն ստեղծելով` Իրանը համախմբում է Ադրբեջանում օրեցօր աճող շիա ծայրահեղական իսլամիստներին, փորձում է հարևան երկրում հասնել իսլամական հեղափոխության: Եթե իսլամական հեղափոխությունը հաջողվի, Իրանը կրոնական հիմքի վրա Ադրբեջանին կներառի իր ազդեցության ոլորտ և կխափանի այդ վտանգավոր համագործակցությունը:
Ընդդեմ Իրանի Ադրբեջանի ձգտումները համընկնում են ԱՄՆ-ի և Իսրայելի շահերի հետ: Ադրբեջանը փորձում է Իրանի տիրապետությունից ազատագրել իր «հարավային եղբայրներին» և միավորվել նրանց հետ:
Այս ձգտումները սկիզբ են առել դեռևս XX դարի առաջին քառորդին, երբ կովկասյան թաթարներով և այլ ժողովուրդներով բնակեցված տարածքում պետություն ստեղծվեց և կոչվեց Ադրբեջան, որն ընդհանրապես կապ չուներ այդ ժողովուրդների հետ: Այս անունը պատկանում էր Իրանի տարածքում ապրող ազարների բնակեցրած տարածքին, որն արաբները դեռ դարեր առաջ անվանել էին Ադրբեջան: ԽՍՀՄ կազմավորման առաջին տասնամյակներին խորհրդային քարոզչական մեքենան Իրանից այս տարածքները գրավելու նպատակով քարոզում էր տեղի բնակչությանը, որ իրենք ադրբեջանցի թուրքեր են, և միայն պատմության ու քաղաքականության քմահաճության հետևանքով են գտնվում Իրանի տիրապետության տակ:
Չնայած իր իրանական ծագմանը` այս ժողովուրդը, երկար տարիներ գտնվելով թուրքական ազդեցության տակ, դարձել է թյուրքախոս: Օգտվելով այս հանգամանքից` Ադրբեջանն այսօր ցանկանում է մի քանի անգամ մեծացնել իր պետությունը և ավելացնել բնակչության թիվը:
Այսօր ադրբեջանական քարոզչական մեքենան, համագործակցելով իր համախոհների հետ, ցանկանում է լարված իրավիճակ ստեղծել Իրանի ներքին կյանքում և սպառնում է այդ երկրի տարածքային ամբողջականությանը: Այս հարցում Ադրբեջանին մեծ աջակցություն է ցույց տալիս նաև թուրքական քարոզչական մեքենան, որը նույնպես մեծ շահագրգռություն ունի այս խնդրում:
Քանի դեռ առկա են Իսրայել-Ադրբեջան և ԱՄՆ-Ադրբեջան ռազմավարական հարաբերությունները, Բաքվի կողմից իսլամական շարժումները ճնշելու քաղաքականությունը, Իրանի հյուսիսային նահանգների և իրանական մշակույթի նկատմամբ Ադրբեջանի նկրտումները, Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի հարցը, սահմանային միջադեպերը և բազում այլ խնդիրներ, առաջիկա տարիներին դժվար թե փոխվստահության մթնոլորտ ձևավորվի Թեհրանի և Բաքվի հարաբերություններում:

 

Արմինե ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Ընդդիմության թեկնածուն քաղաքական հենարան չունի. Թայիփ Էրդողան

erdogan   Թուրքիայի վարչապետ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ ոչ մի քաղաքական իմաստ չի տեսնում «Իսլամական համագործակցություն» կազմակերպության նախկին ղեկավար Էքմելադդին Իհսանօղլուին Թուրքիայի նախագահի թեկնածու առաջադրելու մեջ: Էրդողանի խոսքերով՝ թուրքական ընդդիմության առաջադրած միասնական թեկնածուն ընտրությունների ընթացքում քաղաքական հենարան չունի:

Նշենք, որ նախագահական ընտրությունների առաջին փուլը Թուրքիայում տեղի կունենա օգոստոսի 10-ին: Եթե թեկնածուներից և ոչ ոքի չհաջողվի հավաքել ձայների 51 և ավելի տոկոսը, ապա օգոստոսի 24-ին կանցկացվի ընտրությունների երկրորդ փուլը:

 

Ադրբեջանը դժգոհ է Google maps-ից. Արցախն այդտեղ ներկայացված է որպես Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն

2 (3)Ադրբեջանցիները վրդովվել են, որ Google որոնողական համակարգի Google maps քարտեզում Լեռնային Ղարաբաղը հայերենով նշվել է որպես Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն: Այս քայլն  ադրբեջանցիները որպես “սադրանք” են որակում։

Ինչպես տեղեկացնում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները, հղում կատարելով Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի սեյսմոլոգիական ծառայությունների կենտրոնին, հունիսի 18-ից Լեռնային Ղարաբաղը քարտեզին հայերենով նշված է “Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն”: Սեյսմոլոգիական ծառայությունը հայտարարում է, որ կենտրոնը իր պաշտոնական կայքերում, ինչպես նաև տարբեր երկրների սեյսմոլոգիական ծառայություններ օգտագործում են Google maps-ը։

“Միջազգային որոնողական համակարգի կողմից Ադրբեջանի Հանրապետության և նրա տարածքների հանդեպ նման սադրանքներն անհանգստություն են հարուցում։ Քարտեզի վրա նման սադրիչ փոփոխությունների իրականացման հարցը քննարկվում է կենտրոնում”,- տեղեկացրել են սեյսմոլոգիական ծառայությունից։

Նաև նշվում է, որ սա Google-ի կոսմից առաջին նման քայլը չէ։ “Նման բան տեղի էր ունեցել նաև ավելի վաղ, և միայն մեր համառության շնորհիվ հայերենով ադրբեջանական տարածքի անվանումը հանվեց քարտեզից։ Ցավոք, Google-ը պարբերաբար նման սադրանքների է դիմում”,-նշված է հայտարարության մեջ։