Թվում է, թե էլ ի՞նչ կա ասելու. խնձորը` խնձոր է: Սա մշակաբույս է, որի մասին հայտնի է դեռևս V դարից: Այն լայնորեն տարածված էր արևմուտքից արևելք: Քաղաքակիրթ բոլոր երկրներում խնձորը գնահատվում է իր համեղ պտուղներով ու դրա օգտակար հատկություններով:

Խնձորը հարուստ է հանքանյութերով, մակրո ու միկրատարրերով. երկաթ, ֆոսֆոր, կալիում, մագնեզիում, մանգանաթթու, պղինձ, ցիրկոնիում, ալյումին, սելեն, յոդ: Խնձորենու տերևները հարուստ են  С վիտամինով, տարբեր պոլիֆենոլային միացություններով:

Խնձորը բացառիկ  արժեքավոր դիետիկ մթերք է:

Խնձորում առկա կալիումը կարգավորում է սրտամկանի աշխատանքը: Պեկտինները չեզոքացնում ու օրգանիզմից դուրս են բերում թունավոր նյութերը և ծանր մետաղների աղերը (պողպատ, նիկել, կոբալտ): Ի դեպ, պեկտինները պահպանվում են նույնիսկ խնձորը երկար պահելու դեպքում:

Քլորագենային թթուն կանխում է քարագոյացումը: Ժողովուրդն ասում է` երեկոյան մեկ խնձոր ուտողին բժիշկ  պետք չէ:

Խնձոր է առաջարկվում սակավարյունության ժամանակ, ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունների դեպքում, փորկապության նախնական փուլում: Սակավարյունության դեպքում խորհուրդ է տրվում օրական 3-5 խնձոր ուտել կամ այդ պտուղների հյութը խմել: Ախորժակը բացելու նպատակով առաջարկվում է ուտելուց առաջ 2-3 խնձոր ուտել, այն էլ` կեղևով:

Թարմ, շոգեխաշած կամ փուռը դրած խնձորներն ուտում են քաղցած ստամոքսին, վատ մարսողության դեպքում, ստամոքս աղիքային խանգարումների ժամանակ: Այն միզամուղ հատկություն ունի, առաջարկվում է տարբեր ծագման այտուցների դեպքում: Խնձորն առաջարկում են սկլերոզի, հոդաբորբի, քրոնիկ ռևմաիզմի, երիկամաքարային հիվանդությունների դեպքում:

Բոլոր թվարկված հիվանդությունների դեպքում լավ արդյունք է տալիս խնձորով թեյի  կիրառումը:Դրա համար հարկավոր է  3-5 հատ խնձոր լվանալ, կտրատել ու վրան մեկ լիտր ջուր լցնել և եփել 15 րոպե: Այս եփուկը խորհուրդ է տրվում կիրառել մրսածության, հազի ու խռպոտության դեպքում: Նման եփուկ կարելի է պատրաստել նաև չորացրած խնձորից:

Քաղցր խնձոր է առաջարկվում քրոնիկ կոլիտ ունեցողներին: Երկաթի պարունակության շնորհիվ այն առաջարկվում է սակավարյունության դեպքում, իսկ Cև P վիտամինների շնորհիվ նպաստում է ճնշման իջեցմանը, նվազեցնում բորբոքային պրոցեսները:  Խնձորի թարմ հյութը լեղամուղ, միզամուղ ու հեղուկամուղ  հատկություն ունի; Այն կիրառվում է երիկամաքարային հիվանդությունների , աթերոսկլերոզի, ճարպակալման դեպքում:

Խնձորից պատրաստված կոմպոտը սրտային հիվանդությունների, իսկ առանց շաքարի պատրաստվածը` շաքարային դիաբետի ու գիրացման դեպքում է առաջարկվում:

Օրական սննդաբաժնում պետք է 2-3 խնձոր օգտագործել, դա նվազեցնում է խոլեստերինն ու ճառագայթման անբարենպաստ ազդեցությունը:

Խնձորը կարելի է օգտագործել նաև որպես արտաքին կիրառման միջոց. թարմ պտուղներից պատրաստված քերուկը դնում են մաշկի վրա այրվածքների, տրոֆիկ խոցերի, ցրտահարված մաշկի, կերակրող մայրերի ճաքած պտուկների ճեղքերին:

Արդեն հասկանալի է, որ խնձորն այն մթերքն է, որը պետք է օգտագործել շուրջտարին, ու փառք աստծո, որ շուրջտարին էլ խնձոր կա:

Անկախ

Ավելորդ մազերի հեռացումը ժամանակին ցավոտ խնդիր էր միայն կանանց համար, այսօր այն  անհանգստացնում է նաև տղամարդկանց: Մազահեռացման տարատեսակ միջոցների դիմել են  դեռևս հնագույն պետություններում` Պարսկաստանում, Հին Հունաստանում, Հին Հռոմում:

Այսօր էլ դա հոգս է: Բոլոր դարերում էլ մարդիկ փորձել ու հիմա էլ փորձում են ազատվել աչքին անհաճո մազերից: Խոսենք, ուրեմն, մազահեռացման միջոցների ու եղանակների մասին:

Մարդու մարմնի 65%-ը մազածածկ է: Շատերը բաց գույնի մազեր ունեն, գրեթե անտեսանելի, ինչը տպավորություն է ստեղծում, թե կան մարդիկ, որոնք զուրկ են ավելորդ մազից: Պարզապես մարդկանց մի մասի մազերը հագեցած գույն ունեն, դրանից էլ ավելի տեսանելի են: Բայց, եթե տղամարդկանց  մեծ մասի համար մազածածկույթի առկայությունը խնդիր չէ, կանանց այդ հանգամանքը տհաճություն է պատճառում, քանի որ մաքրության պակասի ու հետամնացության տպավորություն է թողնում: Առնաձնապես  անդուր տպավորություն է ստեղծում դեմքի մազածածկույթը, որը նույնիսկ ամենասիրունիկ դեմքը կարող է փչացնել:

Մազերը հիմնականում բուսնում են երեք գոտիներում` կզակին, այտերին ու վերին շուրթին: Ի՞նչն է պատճառը, որ դեմքի մազածածկույթն առատանում է: Ամենապարզ բացատրությունը կնոջ օրգանիզմում տեստոստերոնի ավելցուկն է: Մեկ ուրիշ պատճառ է հակաբեղմնավորիչների պարբերական կիրառումը, ինչն ազդում է հորմոնալ ֆոնի վրա: Մազածածկույթի ավելացմանը նպաստում է նաև սթրեսը կամ երկարատև տառապագին հիվանդությունը:  Երբեմն մազերը կոշտանում  ու գույնը փոխում են հղիության, սեռահասունացման կամ դաշտանադադարի շրջանում:

Կանայք այդ մազերից ազատվելու հազարումի միջոց գիտեն:

Յուրաքանչյուր կին գեթ մեկ անգամ երազած կլինի այդ մազերից ու դրանց պատճառած հոգսից ընդմիշտ ազատվելու մասին:

Դեմքի մազերի հեռացումն աշխատատար գործողություն է կողքից դիտողի համար: Կանանց մեծ մասը գրեթե ամեն օր ունելիով հոնքերն է կարգի բերում ու շտկում: Դա ամենահասարակ միջոցներից է, որը  հնարավորություն է տալիս պարզապես շատ կարճ ժամանակ մոռանալ խնդրի մասին: Մազի աճմանը զուգընթաց` հոգսը կրկին գլուխ է բարձրացնում:

Ունելիով մազերը կարելի է հեռացնել միայն որոշ դեպքերում. երբ այլընտրանք չկա: Ունելիով մազահեռացումը բացասական ազդեցություն է ունենում մազի կառուցվածքի վրա, վնասում է մազապարկը: Բացի այդ, հնարավոր է, որ ունելուց մաշկի վրա հետքեր մնան: Նման մեթոդը խորհուրդ է տրվում կիրառել միայն այն դեպքում երբ մազերը նոսր են: Սակայն հարկ է նշել, որ ունելիով հեռացված մազի տեղում աճում է նորն ու ավելի հաստը:

Մազերը սափրելով կամ մազահեռացնող սարքով վերացնելը հատկապես տղամարդկանց համար լավ է, սակայն ոչ կանանց համար, քանի որ դեմքի մազերի հեռացումն այդ սարքով (դեպիլյատոր), փոխում է մազի կառուցվածքը, այն կոշտանում է ու մգանում: Այսինքն` մազերը դառնում են հաստ ու տեսանելի: Դեպիլյատորով մեկ անգամ մազերը հեռացնելով` ասես մեկընդմիշտ դառնում ես  այդ սարքի գերին ու պոցեդուրան կատարում անընդհատ:

Մոմով կամ էլ շաքարով մազահեռացումը արդյունավետ է դեմքի մաշկի մաքրության տեսանկյունից: Նման պրոցեդուրաներն օգնում են հանելու մազն իր մազապարկով: Այդ եղանակով հեռացված մազի տեղում աճում է նորը, սակայն ավելի նուրբ ու բարակ, փշրվող ու աննկատ: Մոմով կամ շաքարով մազահեռացումից  հետո նոր  մազեր կարող են բուսնել միայն մեկ ամիս անց:

Միջոցները բազում են, սակայն ո՞րն է դրանցից ամենաարդյունավետը:

Քսուքով մազահեռացում. սա ամենաանվտանգ միջոցն է: Քսուքը մազարմատի վրա չի ազդում ու չի փչացնում մազի կառուցվածքը: Սակայն մի թերություն ունի այս մեթոդը. հետո մազերն արագ են սկսում աճել: Քսուքով մազահեռացումից առաջ անպայման կարդացեք հրահանգները ու փորձեք այն մաշկի վրա:

Ռիվանոլը  դեղամիջոց  է, որը կիրառվում է ախտահանման ու վերքերի ապաքինման  համար: Այն մոխրադեղին գույն ունի, օգնում է աստիճանաբար հեռացնելու մազերն ու նվազեցնելու աճը:

Մազահեռացման նպատակով կիրառվում է ռիվանոլի 1%-անոց լուծույթը, որը պետք է քսել մազածածկույթի վրա օրական  մեկ անգամ: Մի քանի անգամ քսելուց հետո մազերի հետքն անգամ չի մնա:

Ռիվանոլը և՛ մազերը կհեռացնի, և՛ մաշկը կդարձնի նուրբ, թավշյա ու փափուկ: Այս դեղամիջոցի հատկությունների շնորհիվ մաշկի վրա ոչ մի հետք չի մնա, սակայն, մինչև այն կիրառելը  լավ կլինի թեսթ անցկացնեք մաշկի տեսանելի հատվածներում:

Թելով մազահեռացում

Ամենագործուն մեխանիկական եղանակն է թելով մազահեռացումը: Նման մեթոդի համար օգտագործվում է պինդ բամբակյա թել: Այս մեթոդը ցավոտ է, սակայն բավականին արդյունավետ:

Լազերային մազահեռացում

Սա հարմար է ինչպես հատուկենտ մազահեռացման, այնպես էլ խիտ մազածածկույթից ազատվելու նպատակով: Մազահեռացման ժամանակ լազերի ազդեցությամբ մազը տաքանում ու մեռնում է: Սակայն բոլոր մազերը միանգամից չեն աճում, ուստի միանգամից էլ մեկ գործողությունով բոլոր մազերից անհնար է ազատվել: Որոշ մազեր սաղմնային վիճակում գտնվում են  մաշկի մեջ, ուստի 3-4 շաբաթից  գործողությունը հարկ է կրկնել:

Մազահեռացումը սոդայով

Սոդայով մազահեռացման համար հարկավոր է մի հասարակ միջոց պատրաստել.1 ճաշի գդալ սոդայի վրա լցնել 1 բաժակ եռման ջուր, հովացնել, ապա այդ լուծույթի մեջ թաթախված թանզիֆով կամ բամբակով տրորել մազածածկ մաշկը, հնարավորության դեպքում` թողնել գիշերը, իսկ առավոտյան հեռացնել: Մի քանի սեանսից հետո մազերը կթափվեն:

Բայց եթե չոր մաշկ ունեք, ապա նման պրոցեդուրան ձեզ համար չէ, քանի որ սոդան կարող է մաշկն էլ ավելի չորացնել:

Անկախ

Մենք  երևի դժվարանանք պատասխանել, թե ինչու ենք առավոտյան նախընտրում ուտել այս կամ այն մթերքը:  Երեկ շոկոլադ էինք ուզում, իսկ այսօր` թթու վարունգ: Ի՞նչն է նման ցանկություն առաջացնում: Գիտնականները վստահաբար ասում են, որ դա պայմանավորված է հանքանյութերի ու վիտամինների անբավարարությամբ:

Փորձագետներից ոմանք կարծում են, որ օրգանիզմի վարքագիծը հոգեբանություն է. հաճախ մարդկանց մեջ ածխաջրային կախում է առաջանում, ոմանք նախընտրում են բարձրկալորիական սնունդը: Ոմանք էլ տառապում են շատակերության համախտանիշով, ժամանակ առ ժամանակ շատ են  ուտում: Նման մարդիկ դժվարությամբ են կարգավորում սնունդ ընդունելը, չեն կարողանում դադարեցնել ուտելը կամ նվազեցնել սննդի քանակը:

Գիտականորեն ապացուցված է, որ ուտելիս ուղեղում հաճույքի հորմոն է մշակվում:  Դա հատկապես վերաբերում է  շոկոլադին ու համային սուր որակներով մթերքներին:

Մասնագետներն ասում են, որ հաճույքի հորմոնը հենց այնպես չի մշակվում. դա ևս մեկ միջոց է պայքարելու սթրեսի, տագնապի կամ էլ ընկճախտի դեմ: Կանանց համային հակումների տատանումների վրա ազդում է նաև դաշտանային փուլը: Իսկ աղի սնունդ ընդունելու ցանկությունը  կարող է պայմանավորված լինել օրգանիզմում նատրիումի կամ քլորի անբավարարությամբ` կապված շոգ եղանակին քրտինքի կամ մեզի հետ դրանց դուրսբերման փաստով:

Երբ ցանկանում եք ինչ–որ առանձնահատուկ բան ուտել

– եթե շոկոլադ եք ուզում թթուն ձգում է, ապա մագնեզիումի անբավարարություն կա:  Այդ նյութերի պարունակությամբ հարուստ են ընկույզը, արևածաղիկը (չբոված), մրգերը, լոբազգիները, ընդեղենը:

– Եթե քաղցրի անզուսպ պահանջ ունեք, ապա դա կարող է հուշել քրոմի անբավարարության մասին: Առաջարկվում է այդ բացը լրացնել հետևյալ մթերքներով. բրոքքոլի, խաղող, պանիր, հավ, հորթի լյարդ:

– «Ցամաք» հաց ուտելու պահանջը ազոտի անբավարարության դեպքում է առաջանում. առաջարկվում են սպիտակուցի բարձր պարունակությամբ հետևյալ մթերքները. ձուկ, միս, ընկույզ, լոբազգիներ:

– Եթե թեյ ու սուրճ եք ուզում, ապա դա նշանակում է, որ ֆոսֆորի անբավարարություն ունեք. ուրեմն` հավ, տավարի միս, լյարդ, ձուկ, ձու, կաթնամթերք. լոբազգի ու ընդեղեն:

– Եթե անընդհատ ուտելու ցանկություն ունեք, ապա դա կրեմնիումի պակասի մասին է խոսում, հետևաբար օգտագործեք արևածաղիկ, ընկույզ, խուսափեք ռաֆինացված օսլայով մթերքից:

– Եթե ախորժակի բացակայություն ունեք, նշանակում է, որ  B¹ վիտամինի անբավարարություն հետ գործ ունեք, որը կարելի է լրացնել  ընկույզով, լոբազգիներով, լյարդով:

– B² վիամինի անբավարարությունը կարելի է լրացնել թյունոս ձկնով, տավարի մսով, թռչնամսով, խոզամսով, արևածաղկով, ընդեղենով ու լոբազգիներով:

– Սառույց կրծելու պահա՞նջ է առաջանում, նշանակում է, որ երկաթի անբավարարություն ունեք:

– Ցանկանում եք վառած սնո՞ւնդ ընդունել, ուրեմն ածխաջրերի պակաս ունեք, որոնցով հարուստ են թարմ մրգերը:

– Ծխելու ցանկություն է առաջանում, եթե երբեք չեք ծխել կամ էլ շատ վաղուց եք ծխել, ուրեմն դա կրեմնիումի անբավարարության մասին է խոսում:

Հայտնի մարդիկ և նրանց սննդային հակումները

Շատ հայտնի մարդիկ տարօրինակ հակումներ են դրսևորում:

Դերասան Նիկոլաս Քեյջը հրաժարվել է խոզի մսից, քանի որ իր կարծիքով` այդ կենդանիների բեղմնավորումը շատ «կեղտոտ է ու տգեղ»: 2010-ին The Sun թերթին տված հարցազրույցում նա խոստովանել է, որ իրեն դուր չի գալիս նման զզվելի ձևով բեղմնավորվող կենդանու միսը:

Ռենե Զելվեգերը  խոստովանել է, որ իր սննդաբաժնի հիմնական մասը սառույցն է: «Ես հաճույքով եմ ուտում սառույցը, քանի որ, որքան էլ տարօրինակ է, դա ինձ հագեցնում է, ընդ որում, այլևս ոչ մի բանի կարիք չեմ ունենում: Դրա շնորհիվ էլ կարողանում եմ կառուցվածքս պահպանել»:

Մարկ Ցուկերբերգի  համար 2011-ը մսի դրոշի ներքո անցավ, ընդ որում, ինչպես ինքն է խոստովանել` «սնվել է բացառապես իր սպանած կենդանիների մսով»: Իսկ հիմա նա բուսակեր է:

Սթիվ Ջոբսը կարող էր մի քանի շաբաթ անընդմեջ նույն մթերքն ընդունել, ասենք` միայն գազար կամ խնձոր: Նույնիսկ ասում են, որ նա այնքան էր չարաշահել գազարը, որ մաշկը գազարագույն երանգ էր ստացել: Ասում են` նա լոգանք էլ էր շաբաթական մեկ անգամ ընդունում:

Սթիվեն Քինգը հերթական սարսափ պատմությունը ստեղծելուց առաջ պետք է չիզքեյք ուտի: Նա խոստովանել է, որ զզվում է լպրծուն ուտելիքից:

Հենրի Ֆորդը շատ էր սիրում սննդի մեջ իր  բակում աճած մոլախոտերն օգտագործել: Նա մարմնին վերաբերվում էր այնպես, ինչպես իր ստեղծած ավտոմեքենաներին. կարծում էր, որ ինչպես ցանկացած մեխանիզմի, մեր օրգանիզմին նույնպես վառելիք է անհրաժեշտ, որը կարելի է վերցնել շրջապատից: Այդ է պատճառը, որ նա երբեք չի գնացել մթերային խանութ, այլ գերադասում էր սնվել իր հողում աճած խոտաբույսերով` էկոլոգիական վառելիքով, որն աճում էր ձեռքի տակ:

Playboy-ի հիմնադիր Հյու Հեֆները, անկախ իր գտնվելու վայրից, ուտում է այն, ինչը պատրաստում է իր շեֆ-խոհարարը: Նա իր մոդելներին տանում է շքեղ ռեստորաններ, սակայն երբեք չի ուտում այն սնունդը, որն իր խոհարարը չի պատրաստել:

Անկախ

Նյու –Հեմփշիրում 34-ամյա Դևիդ Կվյատկովսկին միտումնավոր 46 հիվանդի վարակել է հեպատիտ   С-ով:

Հետաքննության տվյալների համաձայն, տղամարդը տառապում է այդ հիվանդությամբ: Վերջին 10 տարում նա հասցրել է աշխատել 8 նահանգների 19 հիվանդանոցում: Մի քանի աշխատավայրից նրան հեռացրել են ցավազրկող դեղամիջոց գողանալու պատճառով:

Պարզվել է, որ նա ինքն իրեն ներարկել է, ապա օգտագործված ներարկիչները   թողել հետագա օգտագործման համար, ինչի հետևանքով 46 մարդու մոտ հայտնաբերվել է հեպատիտ   С-ի նույն շտամը, ինչ Կվյատկովսկու մոտ է: Վարակվածներից երկուսը մահացել են:

Կոնկորդ քաղաքի դատարանը նրան 39 տարվա բանտային կալանքի է դատապարտել:

Վերջերս, ուսումնասիրելով բոտուլոտոքսինի հատկությունները, Իտալիայի փորձագետները հայտնաբերեցին, որ այդ նյութը նյարդաթելերով կարող է փոխանցվել ուղեղին:

Բժիշկները որպես փորձակենդանի, այդ ուսումնասիրության համար օգտագործեցին մկներին, բոտոքս սրսկեցին կրծողների այն մկաններում, որոնք կառավարում են բեղերի շարժումը: Իսկ 3 օր անց փորձակենդանիների գլխուղեղում գտան սպիտակուցներ, որոնք վնասվել էին բոտուլոտոքսինի ազդեցությամբ:

Բժիշկները անհանգստացած են թույնի այդ հատկությամբ, ու, կարծում են, որ չնայած դրա խտությունն ուղեղում քիչ է, սակայն   վնասի  աստիճանը դեռևս պետք է  պարզել:

Իզուր չէ, որ մասնագետները կարծում են, որ բոլոր օրգանների աշխատանքը փոխկապակցված է: Գլխացավերի հակում ունեցողները պետք է ստուգեն սիրտը: Վերջին ուսումնասիրություններով պարզել են, որ միգրենի դեպքերի  66%-ը սրտի ինչ-որ արատի հետևանք են:

Ֆիլադելֆիայի  Ջեֆերսոնի անվ. համալսարանի գլխացավի բուժման կենտրոնի աշխատակիցները համոզում են, որ տանջող գլխացավի պատճառը պետք է որոնել սրտի աշխատանքի խանգարումներում: Միգրենով տառապող 131 հիվանդների հետազոտությամբ պարզվեց, որ նրանց երրորդ մասն  ունի “բաց պատուհանի” դեֆեկտ:

Այդպես են բժիշկներն անվանում այն բացվածքը, որն առաջանում է սրտի աջ ու ձախ փորոքների միջև: Նման բացվածք ունենում են բոլոր սաղմերը, սակայն ներարգանդային հասունացման վերջում ու ծննդից հետո առաջին ժամերին այդ “պատուհանը փակվում է”, որից հետո արյունը սկսում է զտվել թոքերի միջոցով:

Մասնագետների խոսքով, մարդկանց մի մասի մոտ (հիմնականում կանանց) այդ արանքը լրիվ չի փակվում ու դա էլ հետագայում միգրենի առաջացման պատճառ է դառնում:  “Բաց պատուհանի” պատճառով  միկրոսկոպիկ   մակարդուկներ պարունակող արյան մի մասը, որը զտված չէ թոքերում, հայտնվում  է ուղեղում ու միգրենային երևույթ առաջացնում:

Նոյեմբերի 22-ին Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում մեկնարկեց «Խոսի′ր ՄԻԱՎ-ի մասին, հետազոտվի′ր ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ» ծրագիրը, որի շրջանակներում երևանյան 5 բուհերի ուսանողների շրջանակներում իրականացվում են քննարկումներ ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ, կազմակերպվում են կինոդիտումներ, խորհրդատվություն, ցանկացողները նաև հետազոտվում են ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ։

«Խոսի′ր ՄԻԱՎ-ի մասին, հետազոտվի′ր ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ» ծրագրի համակարգող Նարինե Մեժլումյանը նշեց, որ իրականացվող միջոցառումների նպատակն է հնարավորինս շատ խոսել ՄԻԱՎ-ի մասին, հնարավորինս մեծ թվով երիտասարդների հետազոտել, որպեսզի իմանան իրենց ՄԻԱՎ կարգավիճակի մասին։ «Հուսով ենք, որ ծրագրի արդյունքով կունենանք ավելի իրազեկ, հետևաբար՝ պաշտպանված ու առողջ երիտասարդներ։ Ծրագիրը կնպաստի, որպեսզի երիտասարդները հետազոտվեն, և ունենանք իրենց կարգավիճակն իմացող երիտասարդներ։ Իսկ դա շատ կարևոր է, քանի որ իմանալով ՄԻԱՎ կարգավիճակը՝ կարելի է ժամանակին դիմել բժշկի, ստանալ դեղահաբեր և առօրյան կազմակերպել այնպես, որ ապրես երկար տարիների լիարժեք կյանքով։ Միևնույն ժամանակ, իմանալով քո կարգավիճակը՝ չես փոխանցի ՄԻԱՎ վարակը հարազատներիդ, ինչու չէ, նաև քո ապագա զավակին»,- ասում է Նարինե Մեժլումյանը՝ նշելով, որ ՄԻԱՎ հետազոտությունը Հայաստանում անվճար է, այն իրականացվում է շատ հեշտ ու անանուն։

Ծրագրի համակարգողը նաև ընդգծում է, որ երիտասարդությունն այսօր լայնորեն ներգրավված է զբոսաշրջության մեջ, արտագնա աշխատանքներում, տարբեր միջազգային փոխանակման ծրագրերում, ինչը նրանց ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ դարձնում է խոցելի։

Ագրարային համալսարանի ագրոէկոլոգիայի ֆակուլտետի 1-ին կուրսի ուսանող Արթուր Միքայելյանն Արթիկից է և դեռևս դպրոցական տարիներից տեղեկացված է ՄԻԱՎ վարակի մասին, գիտի փոխանցման ճանապարհները, կանխարգելման ուղիները։ Համարում է, որ ՄԻԱՎ-ը դատավճիռ չէ, և ՄԻԱՎ-ով կարելի է լիարժեք ապրել։

Ամբողջ աշխարհում ՄԻԱՎ-ի դեպքերը կարծես թե նվազում են, սակայն  ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների՝ դեռևս նվազման միտում չի նկատվում Ուկրաինայում, Ռուսաստանում, Միջին Ասիայում, Արևելյան Եվրոպայի տարածաշրջանում, որոնց հետ Հայաստանի բնակչությունն առավել շատ շփումներ ունի։

Աշխարհում, ըստ հաշվարկային տվյալների, կա 34 միլիոն ՄԻԱՎ վարակակիր, որից 3,3 միլիոնը մինչև 15 տարեկան երեխաներ են։ 2011թ. տվյալներով՝ նոր ՄԻԱՎ վարակակիրների թիվը հասնում է 2,5 միլիոնի։

Նշենք, որ «Խոսի′ր ՄԻԱՎ-ի մասին, հետազոտվի′ր ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ» ծրագիրն իրականացնում է Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամը «ՄԻԱՎ-ը Եվրոպայում» նախաձեռնության կողմից հայտարարված ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ հետազոտության եվրոպական շաբաթվա շրջանակներում։

Նման քննարկումներ ու միջոցառումներ մինչև նոյեմբերի 29-ը տեղի կունենան ևս 4 բուհերում։ Տեղեկատվական ակցիաներ են իրականացվում նաև ՀՀ մարզերում։

Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի

հասարակայնության հետ կապերի ծառայություն

Սալմոնելոզն ամենահաճախ հանդիպող սուր վարակիչ հիվանդություններից է, որով հիվանդանում են թե՛ մեծերը և թե՛ փոքրերը: Հիվանդության ընթացքը կարող է նման լինել սննդային թունավորման (1 տարեկանից բարձր) և կարող է շատ ավելի  ծանր ընթացք ունենալ:

Վարակի բնույթը, զարգացումն ու տարածումը

Հիվանդության հարուցիչը սալմոնելա մանրէն է, որն ախտահարում է ոչ միայն մարդկանց, այլև կենդանիներին: Հայտնի է սալմոնելայի 700 տեսակ, որոնք ախտահարում են մարդու օրգանիզմը: Սալմոնելայի մանրէն բավական կայուն է արտաքին միջավայրում, դիմացկուն  ցածր ջերմաստիճանային պայմաններում, սակայն արագ էլ ոչնչանում է բարձր ջերմության դեպքում: Ակտիվ բազմանում է սննդամթերքի, հատկապես` մսի, կարագի, ձվի, կաթի ու կաթնամթերքի մեջ: Թույներ է արտազատում, որոնք վնասում են աղիքների լորձաթաղանթը:

Մարդու համար վարակի աղբյուր են կենդանիները, հազվադեպ` հիվանդ մարդիկ:  Արտաքուստ առողջ թվացող  կենդանին  կարող է մեզի, արտաթորանքի, թքի ու կաթի հետ հսկայական քանակությամբ սալմոնելայի մանրէ տարածել: Շատ վտանգավոր են վարակված խոշոր եղջրավորները, խոզերը, ոչխարները. կատուներն ու շները:

Սալմոնելոզով վարակի ուղին սնունդն է: Սալմոնելան երեխայի օրգանիզմ է ընկնում հիմնականում սննդի, հաճախ` կաթի ու կաթնամթերքի, մսամթերքի, աղցանների, ձվով պատրաստված մթերքի (կարկանդակներ) միջոցով, մի խոսքով, այն սննդի հետ, որն օգտագործելուց առաջ անմիջական մշակման չի ենթարկվում: Վաղ տարիքի երեխաների մոտ վարակը տարածվում է կենցաղային շփման եղանակով, ինչպես նաև` վարակած փոշին ներշնչելու ճանապարհով: Փոքրերի դեպքում նույնիսկ վարակի չնչին քանակն էլ բավարար է, որ հիվանդությունը զարգանա:

Օրգանիզմ ընկնելուց ու գաղտնի շրջանից` 2-3 օրից հետո սալմոնելան ու դրանց թույները տաբեր խանգարումներ են առաջացնում ներքին օրգաններում, վնասում աղքիների լորձաթաղանթը: Թույների ազդեցությամբ  փորլուծ է առաջանում, և օրգանիզմը ջրազրկվում է:  Խանգարվում է մարսողության ու սննդի ներծծման  պրոցեսը: Ֆերմենտային անբավարարությունը պահպանվում է  երեխայի առողջանալուց հետո ևս 3-4 շաբաթ: Շատ հաճախ սալմոնելոզից հետո զարգանում է դիսբակտերիոզ`  աղիքների նորմալ միկրոֆլորայի խանգարում: Որոշ դեպքերում սալմոնելան արյան հոսքով ու ավիշներով տարածվում է ողջ օրգանիզմում, ինչը հանգեցնում է տիֆանման ու սեպտիկ ձևերի զարգացման:

Սալմոնելոզի դեպքեր հիմնականում լինում են ամբողջ տարին, սակայն ավելի շատ` գարնանն ու ամռանը, ինչը բացատրվում է  սննդամթերքի պահպանման պայմանների դժվարությամբ:

Ախտանշաններն ու ընթացքը

Մեծ տարիքի երեխաների մոտ (3-ից հետո) հիմնականում հանդիպում է ստամոքս-աղիքային սալմոնելոզ, որը սննդային թունավորման նման է ընթանում: Հիվանդությունը բնույթով ավելի գաստրիտի, գաստրոէնթերիտի ու գաստրոէնթերոկոլիտի նման  ընթացք է ունենում: Ինկուբացիոն շրջանը տևում է մի քանի ժամից մինչև  2-3 օր: Հիվանդությանը հատուկ է սուր սկիզբը` սրտխառնուքով ու  կրկնվող փսխումով, ջերմության մինչև 38-39 աստիճան բարձրացումը, ախորժակի բացակայությունը, փորացավը: Դրանից հետո առաջանում է ջրիկ ու առատ  լուծ, երբեմն` արյան ու լորձի հետքերով: Փորի դատարկումը կախված է վարակի  բարդությունից: Հիվանդությունն ուղեկցվում է  արտահայտված տոքսիկոզով (երբեմն`  ցնցումներով):

Վաղ տարիքի երեխաների մոտ կենցաղային շփումների, օդակաթիլային եղանակով  վարակման տարբերակներն են հաճախ պատահում (ծննդատուն, մանկապարտեզ): Հիվանդությունը նվազ սուր ընթացք է ունենում, որի  զարգացման առավելագույն նշաններն արտահայտվում են 3-7-րդ օրը. բարձր ջերմություն, ընդհանուր թուլություն ու մաշկի գունատություն (քիթ-բերան եռանկյունու մոտ թեթև կապտությամբ): Փսխում կարող է առաջանալ հիվանդանալու առաջին ժամերից: Արագ զարգանում է ջրազրկումը, իսկ կեղտը աստիճանաբար ձեռք է բերում   ջրիկ, կանաչ գունավորում, լորձի  ու արյան առկայությամբ:

Կրծքի երեխաները հիմնականում ծանր են տանում հիվանդությունը, հնարավոր է, որ երեխայի մոտ զարգանա սալմոնելոզային պնևմոնիա, օսթեոմելիտ, մենինգիտ:

Բուժումը

Բուժումը խիստ անհատական բնույթ ունի և վարակաբան բժշկի հսկողությամբ պետք է իրականացնել: Սալմոնելա մանրէների մեծ մասը կայուն է հակաբիոտիկների նկատմամբ, ուստի  սովորական բուժման դեպքերում այդ դեղորայքը չի կիրառվում: Բուժման  համար  հատուկ սննդակարգ է ընտրվում:  Կարևոր են   հեղուկի հավասարակշռության վերականգնումն ու օրգանիզմից տոքսինների դուրսբերումը:

Սննդակարգը պետք է հնարավորինս մեղմ լինի, որ վնասված աղիքները խնայի: Դրա համար հարկավոր է խաշած ու քերած, ճզմած մթերք օգտագործել, պետք է  լրիվ բացառվեն կաթն ու կենդանական ծագման մթերքը (բացի սերուցքային կարագից), բանջարեղենը, կոշտ բջջանքը:

Նախընտրելի են բրնձով, վարսակով շիլաները (այն էլ` ջրով եփած), բանջարեղենային եփվածքը, խաշած ձուկը, շոգեխաշած կոտլետները, մրգային կիսելները, կաթնաշոռը: Սննդակարգի ժամանակ պետք է աստիճանաբար ավելացնել մյուս մթերքներն ու հիվանդության 28-30-րդ օրից հետո անցնել սովորական օրաբաժնի, ինչ օգտագործվում էր մինչ հիվանդությունը:

Սննդային եղանակով վարակման դեպքում առաջին հերթին պետք է լվանալ ստամոքսը: Դրա նպատակը օրգանիզմից գոնե ինչ-որ քանակով տոքսինների ու մանրէների դուրսբերումն է, ինչը կթեթևացնի հիվանդի վիճակն ու թունավորման ախտանշանները կվերացնի: Դրա համար կիրառվում է 2%-անոց նատրիումի երկկարբոնատի կամ 2-3 լ 18-20⁰ ջրով ստամոքսի լվացումը: Հիվանդության թեթև դեպքերի ժամանակ այդքանը բավարար է, որ երեխայի վիճակը կարգավորվի: Տնային պայմաններում կարելի է լվանալ երեխայի ստամոքսը, եթե նա 3 տարեկանից մեծ է: Երեխան պետք է խմի առաջարկված հեղուկը, ապա լեզվարմատին դիպչելով` փսխում առաջացնի: Դա պետք է կատարվի այնքան ժամանակ, մինչև թափած ջուրը պարզի:

Բուժման, վերականգնողական նպատակով առաջին տեղում են իմունիտետի բարձրացմանն ուղղված միջոցները: Սալմոնելոզի դեմ պատվաստանյութ գոյություն չունի, ուստի կանխարգելման միակ միջոցն անձնական ու սննդի պատրաստման հիգիենան է: Մթերքը պետք է անհրաժեշտ ջերմային մշակում անցնի, իսկ պտուղ- բանջարեղենը` մատուցելուց առաջ մի լավ հոսող ջրով լվացվի, նույնիսկ առաջարկվում է տաք ջրով լվանալ: Խորհուրդ չի տրվում կենդանական ծագման մթերք գնել կասկածելի վայրերից: Ցավոք, բարձր գինը ևս թարմության երաշխիք չէ: Հատկապես պետք է զգույշ լինել հրուշակեղենի գնման հարցում, որոնցում հավի ձու է օգտագործված: Տորթ գնելիս անպայման ուշադրություն դարձրեք պահպանման ժամկետին: Շատ հաճախ սալմոնելոզով հիվանդանալու պատճառ են դառնում կրեմով թխվածքները:

Սալմոնելոզը լուրջ հիվանդություն է, որը բոլոր հիվանդությունների պես ավելի դյուրին է կանխարգելելը: Եթե սալմոնելոզը չբուժվի, հետևանքներն անմխիթար կլինեն:

Կրծքի սիլիկոնային իմպլանտ արտադրող ընկերությունը տուժածներին 50 մլն եվրո պետք է վճարի: Արդյունաբերական սիլիկոնի կիրառումից տուժել է 1000 կին: Նրանցից 2-ը մահացել են: Իմպլանտներ են ներկրվել նաև Ռուսաստան, այնպես որ  չի բացառվում, որ տուժածների մեջ նաև ռուսներ կլինեն:

Առողջության համար վտանգավար կրծքի իմպլանտների աղմկահարույց գործում արդեն պարզվել են առաջին մեղավորները: Գերմանական խոշորագույն  TÜV Rheinland կոնցեռնը, որը զբաղվում է   գրեթե բոլոր ապրանքներին, այդ թվում և  բժշկական սարքավորումների,  որակի եվրոպական  հավաստագիր  տալով, պետք է տուժածներին փոխհատուցում վճարի:

“Նրանք այդ իմպլանտներին 15 տարվա  հավաստագիր են տվել նույնիսկ չդիպչելով պրոթեզներին,  չհետազոտելով ու փորձանմուշ չվերցնելով, -վրդովված է փաստաբան Լորան Գորդոնը:-Ստուգումը հանձնարարվել է մի ընկերության, որն իրավասու չէ դա անել”:

Իմպլանտներն արտադրել է շուկայում մեծությամբ 3-րդ տեղը զբաղեցնող PIP ընկերությունը, որի տերը նույնպես հիմա հետաքննության մեջ է: Պարզվել է, որ ապրանքի 75%-ը արդյունաբերական սիլիկոնով է լցվել, որը նախատեսված չէ վիրաբուժության մեջ կիրառելու համար: Ընդ որում, գործարանի որակի բաժնի պետը խոհարար է, իսկ լաբորատորիայի պետը` հրուշակագործ:

Նման ամեն մի իմպլանտի վրա  ընկերությունը տնտեսել է ընդամենը 10 եվրո: Հետևանքը` այլանդակված կանայք, սպիներ, վիրահատություններ ու երկու մահ. երկուսն էլ մահացել են  քաղցկեղի տարբեր տեսակներից: Միայն Ֆրանսիայում PIP մակնիշի արհեստական կուրծք ունեցողները 30 հազար են, արտադրանքի 90%-ը արտահանվել է աշխարհի 66 երկիր:

Հիմա, թուլոնյան դատարանի որոշմամբ, յուրաքանչյուր տուժած դիստրիբյուտոր կամ հիվանդ, գերմանացիներից կստանա 3 հազարական դոլար:

“Իմ ձախ ձեռքը  կորցրել է աշխատունակությունը: Տարբեր նյարդաբանական ախտանշաններ են ի հատ գալիս մինչ օրս: Եվ չնայած փոխհատուցման նախնական գումարն այնքան էլ շատ չէ, ես հույս ունեմ, որ դրա մասին որոշումն այսօր կընդունվի: Դա շատ կարևոր է բոլոր տուժած կանանց համար, որոնք կարող են անհրաժեշտ բուժում ստանալ”,-ասել է տուժածներից մեկը:

Գերմանական TÜV Rheinland-ը իր մեղքը չի ընդունում ու կբողոքարկի դատավճիռը: Պատասխանատվությունից հրաժարվում է նաև արդեն սնանկացած ընկերության հիմնադիր Ժան Կլոդ Մասսը: Դատավճիռը կհրապարակվի դեկտեմբերի 10-ին:

Մասսայականություն վայելող ինտերակտիվ «Healthy Living»  էջի հեղինակները վերլուծել են միանգամից մի քանի առաձին ուսումնասիրություններ, որպեսզի կազմեն ամենահասարակ խորհուրդների ցանկը նրանց համար, ովքեր աշխատում են իրենց մարմնի կատարելագործման վրա:

Համապատասխան հոդվածի հեղինակները հավատացնում են, որ օրգանիզմի ճարպային կուտակումներից արդյունավետ  ազատվելուն կօգնեն հետևյալ խորհուրդները.

1.Քնել  շուտ ու երկար.

2. օգտագործել ավելի շատ սպիտակուցային սնունդ

3, նախապատվությունը տալ օրգանական մթերքներին

4.աշխատանքային օրվա ընթացքում անպայման վեր կենալ ու թեթև մարզվել

5.պարբերաբար սառը ջուր խմել, որ արագանա նյութափոխանակությունը

6.սննդի մեջ կծու համեմունք ավելացնել, ասենք` կարմիր կծու բիբար:

7. առողջ ու սննդարար նախաճաշ ընդունել

8.թեյ ու սուրճ խմել

9.շատ բջջաննյութ ու երկաթ պարունակող մթերք օգտագործել

10, ավեացնել D  վիտամինի քանակը

11.կաթ խմել

12.շատ ձմերուկ ուտել և օրական 8-12 բաժակ ջուր խմել:

Եթե անընդհատ հետևեք նման խորհուրդներին, ապա օրգանիզմը կսկսի ինքնուրույն ազատվել ճարպի ավելորդ պաշարներից, ասվում է հոդվածում:

Արմավն իրավամբ համարվում է ամենաօգտակար մրգերից մեկը: Գիտնականները բազմակողմանիորեն ուսումնասիրել են արմավի հատկություններն ու հաստատել դրա  օգուտը, որն ի դեպ,  ոչ թե միրգ է, այլ` հատապտուղ:

Աշխարհում արմավի ավելի քան 500 տեսակ կա, որոնք բոլորն էլ  հիմնականում աճում ու բազմանում են արևադարձային պայմաններում: Մեզ հայտնի են դրանցից մի քանիսը, այդ թվում` կովկասյանն ու “կորոլյոկը”

Հատապտուղը պարունակում է  A, C և P վիտամիններ, կալիում, մեծ քանակությամբ երկաթ, ֆոսֆոր ու մագնեզիում: Արմավն օրգանիզմի համար բջջանյութի, սպիտակուցների, հակաօքսիդանտների աղբյուր է: Այն օգտակար է գործնականում բոլոր օրգան համակարգերի համար, իսկ որ ամենակարևորն է`  պաշտպանում է քաղցկեղից, սրտի կաթվածից ու միզասեռական համակարգի խնդիրներից:

Դեր-էզ-Զոր քաղաքում, որը Սիրիայի արևելքում է գտնվում, պոլիոմիելիտից 13 երեխայի  մահ է արձանագրվել, նրանց մեծ մասը  մինչև 2 տարեկան էր:

Երկրում  հիվանդության 20 դեպք է գրանցվել: Գենետիկ անալիզով պարզվել է, որ վարակը Պակիստանից է ծագում: Անցած տարի նման վարակներ են հայտնաբերվել Եգիպտոսում, Իսրայելում, իսկ Պաղեստինում` 2013-ի սկզբին:

Մասնագետները հիվանդության բռնկումը բացատրում են ռազմական գործողություններով, որոնք արդեն 2 տարի Սիրիայում չեն դադարում: Ռիսկի խմբում մինչև 5 տարեկան երեխաներն են: ՄԱԿ-ը (ՅՈՒՆԻՍԵՖ) և ԱՀԿ-ն  պլանավորում են  երեխաների զանգվածային պատվաստում ոչ միայն  Սիրիայում, այլև մերձավորարևելյան մյուս երկրներում: Նրանց հաշվարկներով կպատվաստվի ավելի քան 20 մլն երեխա:

Ներկայում պոլիոմիելիտով վարակման դեպքերը բնորոշ են միայն  Պակիստանին, Սիրիային ու Նիգերիային:

Մեր կենցաղն անհնար է պատկերացնել առանց սննդային պլաստիկի: Ամառային շատ սրճարաններ կամ արագ սննդի կետեր օգտագործում են պլաստիկ ամաններ: Գրեթե բոլոր զովացուցիչներն ու շշալցված ջրերը պլաստիկի մեջ են:

Կարելի է ենթադրել, որ եթե պլաստիկն ամենուր է, ուրեմն անվտանգ է ու չարժե դրա մասին մտածել: Մինչև որոշ սահման` դա ճիշտ է, եթե  օգտագործման պայմաններին հետևում ենք: Պլաստիկ շշերն ու ամանները պատրաստվում են զանազան պոլիմերներից: Դրանցից ամենաշատ կիրառվողը բազմավինիլքլորիդն է, պրոպիլենը, պոլիէթիլենը, պոլիկարբոնատը: Այդ նյութերն անվտանգ են ու սննդի մեջ էլ չեն ընկնում; Սակայն, որոշ դեպքերում դրանք սկսում են թույներ արտադրել, որոնք, հայտնվելով օրգանիզմում, վնաս են հասցնում: Ե՞րբ է այդպես լինում: Երբ մթերքը երկար է մնում սառնարանում, ու մարդն իր ծուլության պատճառով փորձում է սնունդը տաքացնել այն պլաստիկ ամանով, որով գնել է խանութից: Գործնականում բոլոր պոլիմերները ժամանակի ընթացքում «ծերանում» են: Դրա հետևանքով պլաստիկ իրերում քայքայում է  սկսվում: Արժե նշել, որ պլաստիկ արտադրանքի որոշ տեսակներ տարբեր պայմաններում են թունավոր դառնում, մեկը չի կարելի լվանալ, մյուսը` տաքացնել: Այսինքն` եթե կիրառման պայմանները խախտվում են, ապա այն դառնում է թունավոր ու վտանգավոր առողջության համար: Ուստի միշտ ուշադրություն դարձրեք մակնշման վրա: Պլաստիկ իրերի վրա միշտ էլ պայմանական նշաններ են դրվում` ընդունված գրեթե բոլոր երկրներում: Ամանի տակ 3 նետերով եռանկյուն է պատկերված, որում 1-ից 7 թվերն են, իսկ դրա տակ` պլաստիկի տառային կոդը:

1 թիվը  և տառային PETE կոդը ասում է, որ այդ ամանը պատրաստված է պոլիէթիլենտերեֆտալատից: Դա ամենատարածված սննդի պլաստիկն է: Դրանից պատրաստվում են շշեր, փաթեթավորման համար տարբեր ամաններ ու միանգամյա օգտագործման բաժակներ: Այն կիրառվում է ջուր, հյութեր, զովացուցիչներ պահելու համար:

2-ը և HDPE կոդը  ցույց են տալիս, որ փաթեթավորման տարան պատրաստված է բարձր ճնշման պոլիէթիլենից:Այն օգտագործվում է կաթնամթերքի, շամպունի, լվացամիջոցների ու սպիտակեցնող նյութերի համար:

3-ն ու PVC-ն ասում են, որ իրը պատրաստված է պոլիվինիլքլորիդից, որն օգտագործվում է սննդային յուղերի, ապակիների ու հայելիների լվացման հեղուկի համար: Այս պլաստիկն է օգտագործվում պլաստիկե խողովակների, հատակի  ծածկույթների, ձգվող առաստաղների, լոգասենյակի վարագույրի, պլաստիկե լուսամուտների, այգու կահույքի  պատրաստման նպատակով: Փաստորեն, մենք  ապրում ենք պոլիվինիլքլորիդի թագավորությունում: Բայց չգիտենք, որ այն պլաստմասսայի ամենավտանգավոր տեսակն է, որը  գրեթե անհնար է վերամշակել: Այրելու դեպքում վտանգավոր դիօքսիններ է արտադրում, որոնք քաղցկեղային հիվանդություններ կարող են առաջացնել:

4 և LDPE կոդը նշանակում է, որ այդ պլաստիկը ստեղծվել է ցածր ճնշման պոլիէթեիլենից: Այն օգտագործվում է տոպրակներ ու փափուկ  փաթեթավորման համար, կարելի է վերամշակել. սա սննդային պլաստիկներից թերևս ամենաանվտանգն է:

5 և PP կոդը պոլիպրոպիլենն է: Դրանից են պարտաստվում շշերի կափարիչները, թթվասերի, յոգուրտի, կետչուպի, մանանեխի ու մանկական սննդի շշերը: Դրանից նաև խաղալիքներ են պատրաստվում: Մարդու համար անվտանգ պլաստիկ է: Միակ թերությունն այն է, որ բացասական ջերմաստիճանի դեպքում դառնում է փխրուն:

6 և PS`  նախատեսված են պոլիստիրոլի համար, որից պատրաստվում են թռչունների վանդակի տակդիրները, մսամթերքի ամանները, մեկանգամյա բաժակներ ու ամաններ: Սա երկրորդային մշակման չի ենթարկվում, քանի որ պոլիվինիլքլորիդը տաքացնելիս քաղցկեղածին նյութեր է անջատում:

7 թիվն ու OTHER կոդը նշանակում է տարբեր պոլիմերների խառնուրդ: Այս խմբում  են պոլիկարբոնատից պատրաստված ապրանքները, որոնք երկար օգտագործելու ու հաճախակի լվանալու դեպքում կարող են  առողջության համար վտանգավոր բիսֆենոլ Ա անջատել:

Մեզ զանազան պոլիմերներ են շրջապատում, որոնցից պատրաստվում է սննդի պլաստիկը: Փաթեթավորման վրա նշված սննդի պահպանման ժամկետը  վերաբերում է նաև սննդի պլաստիկին: Մի մոռացեք, որ պոլիմերային փաթեթը պետք է օգտագործել ըստ նշանակության ու մեծ զգուշությամբ:

Նոր մարդու ծնունդն ինքնին հրաշք է, ու իզուր չէ, որ այդ հրաշքի հետ կապված բազմաթիվ նախապաշարումներ, լեգենդներ ու տաբուներ կան: Դրանցից մի քանիսն այնքան հաստատուն են որոշ մշակույթներում, որ գիտնականներին մնում է ուսումնասիրել ու դրանց գիտական բացատրություն տալ, հերքել կամ էլ հաստատել ժողովրդական  հավատալիքներն ու կանխատեսումները:

Մասնագետներ կան տարբեր երկրներում, որոնք զբաղվում են այդ հավատալիքների հավաքմամբ: Արիզոնայից դոկտոր Շենն Թասոնը հավաքել է դրանք ու «Ձեռքերդ հեռու փորից» վերնագրով գիրք գրել:

Այրոցքը պտղի մազոտության մասին է հուշում

Պարզվել է, որ Ջոն Հոփկինսի համալսարանում 2009-ին  այրոցք ունեցող  64 հետազոտվող  մայրիկներն իրոք լույս աշխարհ են բերել գլխի մազերի գերաճով բալիկներ: Ոչ մի գիտական բացատրություն այդ երևույթը չունի: «Բախտավոր աստղի տակ է ծնվել կամ «շապիկով է ծնվել» (ընդունված է մյուս լեզուներում), նշանակում է փառք, հարստություն: Իսկապես, շատ ականավոր մարդիկ են ծնվել «շապիկով». Նապոլեոն, Բայրոն, մի քիչ էլ Կեսարը (ըստ Սվետոնիոսի): Մեր ամեն ինչը փափուկ բողբոջի մեջ է ապրում` in uteri, որի ներքին շերտը կոչվում է ամնիոն, իսկ արտաքինը` քորիոն: Ամնիոտիկ պարկը կամ էլ դրա մի հատվածը երբեմն ծննդաբերության ժամանակ կպչում է երեխայի գլխին (մեր ջանասեր մայրիկները հաճախ քերելով հանում են այն): Իսկ երբեմն էլ երեխան ծնվում է լրիվ թափանցիկ ամնիոտիկ պարկով: Դա  հետաքրքիր է, ոչ ավելի: Երեխան հարստության ու փառքի  պետք է հետագայում ինքնուրույն հասնի:

Տրամադրության տատանումները վատ ազդեցություն կարող են ունենալ պտղի վրա

Իրոք: Սակայն մի բան էլ կա.  հղիության  ժամանակ կինը նյարդային է ու շատ զգայուն: Այս դեպքում հորմոններն են ամեն ինչ որոշում: Եթե կինը քմահաճ է ու հետն էլ փնթփնթան, ոչինչ, իսկ եթե գոռում է ու ճչում, ապա չպետք է մոռանալ, որ մոր արգանդում  արդեն 6 ամսական երեխան հրաշալի լսում է, իսկ մոր ձայնը` ամենից լավ: Ուրեմն պահպանենք մեզ ու  բոլորին բարձր ձայներից:

Պլացենտոֆագիա

Արևելքի երկրներում հավատում են, որ  ընկերքը բուժում է ասթման, թոքային հիվանդությունները, դեպրեսիան, ամրացնում է իմունիտետը: Հնդկացիները մինչ օրս մի սովորույթ ունեն: Մայրական  ընկերքի վրա, ի պատիվ նորածնի, ծառ են տնկում: Դա դառնում է նրա պահապան տոտեմը:

Ասիական շատ երկրներում էլ ընկերքը չորացնում են ու դրանից հմայիլներ  են պատրաստում:

Բազմապտղությունը միշտ էլ անպտղության բուժման հետևանք է

Սա ևս ճիշտ չէ: Երկվորյակներն ու եռվորյակները բնական երևույթ են: Չնայած կան որոշ «բայցեր»:  35 տարեկանից հետո երկվորյակ ունենալու հավանականությունը մեծ է: Որքան մեծ է պտուղը, այնքան մեծ է բազմապտղության հավանականությունը: Բազմապտղությունը մայրական կողմից է ժառանգվում: Աֆրիկացիները հաճախ են երկվորյակներ ունենում: Նիգերիայի հարավում մի բնակավայր կա` Իհբո-Օրա, որն անվանում են երկվորյակների երկիր: Այնտեղ կինը հազվադեպ է ընդամենը մեկ երեխա ծնում:

Երկվորյակները գիտության ոսկե ֆոնդն են, սակայն նրանք քիչ են ողջ աշխարհում` ընդամենը 1,2%:

Բջջային հեռախոսն ազդում է պտղի վրա

Դա ճիշտ է:  Հնարավորինս պետք է խուսափել բջջայինից ու փորից էլ հեռու բռնել: Հնարավորության դեպքում խոսեք բարձրախոսով:

Լիալուսնի ժամանակ երեխաներ շատ են ծնվում

Ստուգել են Իտալիայում ու Ֆրանսիայում: Ավելի ճիշտ` լիալուսնի ժամանակ մարդիկ ավելի նյարդային են: Սակայն ծննդաբերությունների թիվը համաչափ է:

Կծու–թթու սննդից երեխան փորիկում ծակծկոցներ կունենա

Ոչ մի կապ չունի երեխայի փորիկի վիճակի հետ: Այն,  ինչ համային բնութագիր է տալիս սննդին, երեխային չի հասնում Ուրեմն, եթե հղին կծվի, թթվի պահանջ ունի ու բժիշկն էլ թույլատրում է, մի զրկեք ձեզ: Շատ պետք չէ, քանի որ այն շատ էլ ջուր է «խմացնում», որն արդեն երիկամների համար ծանրաբեռնվածության պատճառ է դառնում:

Սեքսը հղիության ժամանակ կարող է երեխայի գլուխը վնասել

Բացարձակ սխալ է: Բայց բժիշկները խորհուրդ չեն տալիս վիժման վտանգի, վարակների ու վնասվածքների պատճառով: Հանուն երեխայի արժե մի քիչ էլ ժուժկալ կյանքով ապրել:

Հղիության ժամանակ ատամների մասնագիտական մաքրում չի թույլատրվում (լնդերի բուժում, ատամնաքրի հեռացում)

Սա ևս սխալ է:Հղի թե ոչ, ատամների մաքրում հարկավոր է անել յուրաքանչյուր 6 ամիսը մեկ: Հակառակը` պետք է ու նույնիսկ պարտադիր է, քանի որ յուրաքանչյուր հղիություն «մեկ ատամ» զոհ է պահանջում: Հղիության պլանավորումից առաջ հարկավոր է բուժել բերանը, քանի որ, եթե հղիության ժամանակ խնդիր առաջանա,  չի բացառվում, որ նարկոզի կամ ցավազրկողի անհրաժեշտություն առաջանա, ինչը, հասկանալի է, ցանկալի չէ: