Ուկրաինայի  քաղաքական դաշտում  արձանագրվող դիպաշարը ընդհանուր առումով կարող է բնութագրվել ռուսամետ եւ արեւմտամետ կողմնորոշումների բախումներով: Սա, իհարկե, շատ ընդհանուր բնութագրում է. միջանկյալ պետք է նկատի ունենալ ժողովրդի երկու հատվածնեի բեւեռայնացման հանգամանքները` սկսած պատմական, դավանական բաժնից, լեզվական տարբերությունից, անցնելով մշակութային, հասնելու համար քաղաքական սուր հայացքների: Այստեղ համաուկրաինական հղացքը արդեն մշուշապատված է եւ տարանջատումը հետզհետե խորանում է:

Ուկրաինական պատկերների մեկնաբանությունը ենթադրում է բազմագործոնային բացատրություններ եւ հիմնավորումներ։ Այս գործընթացները դեռեվս երկար ժամանակ պիտի զբաղեցնեն միջազգային, տարածաշրջանային իրադրությունները մեկնաբանողների ուշադրությունը: Անիրատեսական չէ արձանագրելը, որ մինչեւ իսկ Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը խնդրո առարկա է, չասելու համար երկրի բաժանումը:

Այս արագակշռույթ զարգացումներում փորձենք կենտրոնանալ «Մայդանի» հայկական տարբերակի առաջացման հավանականության շուրջ մեր հայրենիքում ծավալվող քննարկումների վրա:

Անշուշտ «Մայդանի» աշխուժացումը հետեւեց Վիլնյուսում ասոցացման համաձայնագիրը Կիեւի կողմից չնախաստորագրելու հանկարծակի որոշմանը: Պարզ էր ռուսական գործոնի ուղղակի միջամտությունը եւ ճնշումը: Զուգահեռը այստեղ Երեւանի կեցվածքի շարժառիթը լուսաբանելու առումով հստակ գծվում է: Մոսկվան, ավելի վաղ, Երեւանից պահանջելով Մաքսային միության անդամակցության մասին որոշման հրապարակումը, նախաբանը կատարեց Ուկրաինայի Եվրամիության հետ ասոցացման համաձայնագրի գործընթացը առկախելու:

Ուկրաինական եւ հայկական ներքաղաքական դաշտերի կառուցվածքը եւ մանավանդ ժողովրդների այս հարցերը ընկալելու եւ հակազդեցություն ունենալու մոտեցումները բավականաչափ տարբերվում են իրարից: Եւ ճիշտ պիտի չլիներ հայկական դաշտի վրա ուկրաինական տարբերակի պատճենահանումը ակնկալելը  Երեւանում: ՙՙԱզատության՚՚ հրապարակի մայդանացման առաջադրանքի իրականացման հավանականության քննարկումը, ամենայն հավանականությամբ, պիտի հայտնվեր հայ քաղաքական մտքի այսօրվա վերլուծությունների մեջ։

Բայց. պետք չէ մոռանալ, որ Մայդանի վրա հսկայական լուսարձակներ բացողը Արեւմուտքն է, որն ի վերջո ռուսական ազդեցության գոտու փոքրացման նպատակն է հետապնդում: Ռուսական գաղութարարության դեմ բացված համաարեւմտյան այս համազարկը ճշտում է նաեւ քարոզչաքաղաքական ալիքի բարձրացման եւ տարածաշրջանի վրա տարածման կշռույթներն ու տարողությունները:

Այս ալիքից անմասն չի մնում մեր երկիրը: Ուր, անշուշտ, կա հարստապետության եւ ժողովրդի միջեւ խորացած վիհ, ուր կա նաեւ ռուսական գաղութարարության դեմ արտահայտվելու նկատառելի տրամադրություն, ուր կա, իհարկե, համակարգային փոփոխության պահանջ:

Միաժամանակ, սակայն մեր երկիրն ու ժողովուրդը փաստել են, որ համազգային ռազմավարական եւ անվտանգության էական նշանակություն ունեցող հիմնահարցերն են, որոնք կարող են մի մարդու նման ոտքի հանել հայ ժողովուրդը թե հայրենիքում, թե հայրենիքից դուրս: Ուկրաինայից օրինակ վերցնելու հորդորները չպետք է մտահան անեն, որ մեր Մայդանը` ՙՙԱզատության՚՚ հրապարակը, ամբողջ աշխարհի ուշադրության կիզակետը գրավեց, երբ դեռեվս հյուսիսի բեւեռը կայսրության հանգամանք էր վայելում թե՛ իրողապես եւ թե՛ իրավական առումով: Քաղաքագիտական տեսաբանությունը նույնիսկ այնպիսի վերլուծումներ էր կատարում, որ Խորհրդային Միության փլուզման առաջին ճեղքերի տեսանելիությունը արձանագրվեց Ղարաբաղի հարցով հայության պոռթկումներով: Հիշելը օգտակար է նաեւ, որ երբ մեր երկիրը ներքաշվեց ուկրաինական օրինակով ստեղծված իրավիճակի մեջ, մեր սահմանների ուղղությամբ շատ արագ զարգացան ոտնձգության գործողությունները հակառակորդի կողմից:

Արցախի ինքնորոշման թե երկրի անկախացման պահանջներով, ժամանակին, հզոր Հյուսիսի դեմ դուրս եկած մեր ժողովուրդը դասեր տվել է այլոց: Մեր երկիրն ու ժողովուրդը գիտեն ճշտել պահը փողոց դուրս գալու իրողապես համաժողովրդային տարողությամբ: Արեւմտամետ թե ռուսամետ կողմնորոշումների խնդիրը կամ Վիլնյուսը ընդդեմ Մաքսային միության երկվությունները արեւմտյան աշխարհի ճշտած օրենքներով ընթացող գործընթացներն են, որոնց ներքաշվելու  կամ (չ)մասնակցելու որոշումը կարող է կայացնել մեր ժողովուրդը, որը փաստել է, թե ազգային հիմնախնդիրների նկատմամբ ինչ տեսակ պահվածք է որդեգրում:

ՙՙԱզատությունը՚՚ կանխել է ՙՙՄայդանը՚՚ 26 տարով: Ռուսամետ-արեւմտամետ բախումը  պատճենահանելը անպայման չի բխում մեր երկրի ու պետության շահերից: Մենք դասեր առնելուց ավելի, դասեր ունենք տալիք այս իմաստով:

Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ» թերթի գլխավոր խմբագիր

Փետրվարի 28-ին ՀՀ Հանրային խորհուրդը` ՀԽ նախագահ Վազգեն Մանուկյանի գլխավորությամբ, հանդիպել է ՀՀ վարչապետի և կառավարության որոշ անդամների հետ` քննարկելու հանրությանը հուզող մի շարք հարցեր:

ՀԽ նախագահն իր խոսքում անդրադարձել է ոչ միայն սոցիալ-տնտեսական որոշակի հարցերի, այլև բարձրացրել պետության, հասարակության, հայ ժողովրդի համար կարևորագույն նշանակություն ունեցող համընդհանուր խնդիրներ:

Վազգեն Մանուկյանի ելույթը  ներկայացնում ենք ստորև.

«Հարգելիʹ պարոն վարչապետ, կառավարության անդամներ, գործընկերներ

Հայաստանն ունի բազմաթիվ հիմնախնդիրներ, որոնց մի մասը պահանջում է շուտափույթ լուծումներ: Մենք մեր կողմից այսօր կներկայացնենք մի շարք խնդիրներ, որոնք առաջ են քաշված հասարակության կողմից: Դրանց մի մասի վերաբերյալ Հանրային խորհուրդն ունի իր հստակ կարծիքը և լուծումներ է առաջարկում, և կան հարցեր, որոնք դեռ պահանջում են համատեղ մասնագիտական քննարկումներ:

Բայց Հանրային խորհուրդը մտահոգված է ոչ միայն այդ որոշակի խնդիրների լուծմամբ. խնդիրներ լինելու են միշտ: Դրանց լուծման համար պետք են բանիմաց մասնագետներ, արդյունավետ կառավարություն, բայց հնարավոր չի լինի դրանք լուծել, եթե հասարակության շրջանում չկա համապատասխան մթնոլորտ` վստահություն, էներգետիկա, լավատեսություն: Նման պայմաններում խնդիրների լուծումը որևէ մասնագետի միջոցով հնարավոր չէ: Ցավոք, մեր կարծիքով, Հայաստանում այսօր այդպիսին է մթնոլորտը, և մենք կարծում ենք, որ  իշխանության քայլերն էլ, ցավոք սրտի, միշտ չէ, որ նպաստում են այդ մթնոլորտի փոփոխմանը, ընդհակառակը` երբեմն նույնիսկ խորացնում են:

Հասարակության  մի մասի շրջանում, արդարացի թե ոչ արդարացի, տպավորություն է ստեղծվում, որ իրենց մասին մտածող չկա, իրենք մնացել են միայնակ, և բոլոր որոշումները, որ ընդունվում են, այս կամ այն ձևով իրենցից գումար վերցնելու նպատակ ունեն: Անկախ այն հանգամանքից, թե տնտեսական ինչ հեռանկարային խնդիրներ ու համակարգ է ներդրվում, ամեն մի որոշման մեջ փող վերցնելու գաղափարը կա, և դա կարծես դոմինանտ է որոշումների մեջ:

Այդ տեսանկյունից ուզում եմ անդրադառնալ մի քանի հարցերի, որոնց վերաբերյալ մենք մեր կարծիքը հայտնել ենք և´ մամուլով, և´ նախագահի մոտ, և´ կառավարությունում: Դրանցից մեկը պարտադիր կենսաթոշակային համակարգին է վերաբերում: Ընդ որում, պետք է ասեմ` մեր քննարկումների ժամանակ մենք որպես մոդել դրական ենք գնահատել այդ համակարգը կենսաթոշակային հարցերը լուծելու համար:

Բայց ի՞նչ էր առաջարկում Հանրային խորհուրդը: Մենք առաջարկում էինք, օրինակ, նվազեցնել 5% դրույքաչափը, սահմանված գանձումն իրականացնել հարկված աշխատավարձից, կամ եթե նույնիսկ 5% դրույքաչափը պահպանվի, 2014 թ. գանձումը սկսել 2%-ից` մինչև 2020 թ. այն աստիճանաբար հասցնելով 5%-ի (հնարավորություն տալով նաև այդ տարիների ընթացքում գնահատելու առաջարկվող մոդելի արդյունավետությունը): «Պարտադիր» բաղադրիչի մասով առաջարկում էինք, որ փոքր չափի աշխատավարձերի (ասենք` մինչև 80.000 դրամ) դեպքում գործատուն կամ պետությունը (եթե բյուջետային աշխատող է) ամբողջ ծավալով իր վրա վերցնի վճարումները, նշված չափից բարձր աշխատավարձի դեպքում (ասենք` 80.000-ից մինչև 150.000 դրամ), աստիճանաբար աշխատողի կողմից վճարումը մեծացնելով, հասցվի մինչև 5%-ի, 500.000 դրամից բարձր աշխատավարձ ստացողների համար «պարտադիր» բաղադրիչը տարածել միայն 500.000-ի հատվածի վրա, իսկ դրանից բարձր հատվածի դեպքում թողնել աշխատողի կամավոր ցանկությանը:

Այսինքն` մենք խոսում ենք ոչ թե մոդելի  փոփոխման մասին, այլ մոդելն այնպես անելու, որ ընկալելի լինի հասարակության կողմից:

Երկրորդ հարցը, որ բարձրացրել ենք, և անկեղծ ասած, չգիտենք, թե դրա պատասխանը որն է, «Զվարթնոց» օդանավակայանի աշտարակի հարցն է: Մենք շատ հստակ ենք հարցը դրել. չենք պնդում, որ դա պատմամշակութային արժեք է, ասում ենք` կա համապատասխան հանձնաժողով և կա ճարտարապետների կարծիք: Թող միասին քննարկեն, եթե այն համարվի պատմամշակութային արժեք, այդ դեպքում  կգործի համապատասխան  օրենքը: Սակայն այդ հարցը չի քննարկվել:

Երկրորդ առաջարկն այն է, որ եթե օդանավակայանը զարգացման համար շարունակում է ինչ-որ ուղղությամբ ընդլայնվել, եթե այլընտրանքային տարբերակ կա, ապա դրա բիզնես պլանն էլ ներկայացնել, տարբերությունը հասկանալ: Առաջարկել ենք նաև քննարկել, թե կարելի՞ է հին համալիրն օգտագործել: Սակայն դրա վերաբերյալ նույնպես որևիցե լուրջ քննարկում չի եղել:

Կառավարության որոշումից մենք տպավորություն ստացանաք, որ այդ հարցը հետաձգվել է և ճարտարապետների հետ դեռ պետք է քննարկվի, բայց քաղավիացիայի գլխավոր վարչության պետն իր բոլոր ելույթներում ասում է, որ աշտարակը պետք է քանդվի, կարծես ինչ-որ անձնական շահագրգռվածություն ունի աշտարակը քանդելու հարցում: Այդ աշտարակը մեր ժողովրդի համար դարձել է խորհրդանիշ: Եթե այդ խորհրդանիշը պահելը շատ թանկ է կամ անհնար է, պետք է բացատրել ժողովրդին, իսկ եթե լուծում կա, ապա այդ լուծումը պետք է տալ:

Այս ամենը հանգեցնում է նրան, որ հասարակության մեջ դժգոհությունը կուտակվում է, մարդկանց մեջ անվստահություն է առաջանում ոչ միայն երկրի ապագայի, այլև իրենց ընտանիքների, իրենց ապագայի նկատմամբ: Անորոշություն է, թե ուր ենք գնում: Հայաստանն ո՞ւր է գնում, ի՞նչ է հռչակել, ի՞նչ է անում: Այդ անորոշությունը հանգեցնում է նրան, որ ամեն մի կեղտոտ բամբասանք հեշտությամբ տարածվում է ժողովրդի մեջ, և կա մամուլ, որը լավ օգտագործում է դա: Մարդու միակ հույսը մնում է այն, որ թողնի փախչի էս երկրից:

Եթե մենք կարողանայինք ապահովել կտրուկ տնտեսական աճ Հայաստանում, դա կառաջացներ և´ ոգևորություն, և´ վստահություն ապագայի նկատմամբ: Բայց կարծում եմ` և´ արտաքին պայմանները, և´ այս ներքին լճացումը չեն նպաստում, որ Հայաստանում կտրուկ տնտեսական աճ լինի: Այդ դեպքում վերադառնում եմ Ձեր բարձրացրած հարցին, պարոն վարչապետ: Անցյալ անգամ Դոʹւք այդ հարցը բարձրացրիք, և ես  նույնպես շատ եմ կարևորում: Ասացիք, որ իսկապես Հայաստանում պակասում է տեսլականը: Եթե ուշադիր նայենք, ոչ մի երկիր չի կարողացել ծանր վիճակից դուրս գալ և ոտքի կանգնել, եթե չի ունեցել նպատակներ, երազանքներ ու տեսլական: Ո՞րն է մեր տեսլականը: Դա պիտի լինի մի տեսլական, որը համախմբում է մարդկանց, որի մեջ վեհություն կա, թիմային զգացողություն, բայց միաժամանակ իրականացումն ապահովում է ամեն մեկի ընտանիքի բարեկեցությունը: Այսինքն` ոչ միայն անձնազոհություն է  պահանջում, այլև ապահովում է յուրաքանչյուրիս ընտանիքի, երեխաների ապագա բարգավաճումը: Սակայն դրա հետ մեկտեղ պետք է լինի իշխանություն, որն անկեղծորեն դրանով տարված է:

Երբ մենք շարժումով եկանք իշխանության, այդ շարժման մեջ ազգային և ժողովրդավարական մեծ հոսանք կար: Հետզհետե պարզվեց, որ ազգայինը «կեղծ կատեգորիա» է, և միայն դեմոկրատիան է  կարևոր: Դեմոկրատիան էլ հանգեցրեց նրան, որ նրանք, ովքեր հռչակում էին այդ դեմոկրատիան, հենց դրա անվան տակ էին փող աշխատում: Հետո ամեն ինչ փոխվեց: Դեմոկրատիան դարձավ մի քիչ երկրորդական, առաջ մղվեց ազգայինը, և այդ անվան տակ թալանվեց ինչ կար-չկար, վաճառքի հանվեց այն ամենը, ինչ որ ազգային արժեք էր: Այսինքն` ստացվեց, որ այդ գաղափարն էլ մարդիկ օգտագործեցին անձնական հարստացման համար: Հիմա էլ, եթե տեսլական ունենանք, այն ներկայացնենք, բայց որպես իշխանություն սկսենք օգտվել դրանից, այդ տեսլականը ոչ մի արժեք չի ունենա:

Ես կարծում եմ, որ  իշխանության պարտքն է, հասարակության լայն շերտերին հավաքելով, միասին ներկայացնել, ձևակերպել այդ տեսլականը; Հասարակությունը պետք է մասնակից լինի, որ դա լինի ոչ թե իշխանության տեսլականը, այս կամ այն կուսակցության տեսլականը, այլ ողջ ժողովրդինը:

Մենք հանդիպումներից մեկի ժամանակ ողջունեցինք նախագահի` Սահմանադրությունը վերամշակող աշխատանքային մարմին ստեղծելու նախաձեռնությունը և  առաջարկեցինք, որ ստեղծվի մի հասարակական խումբ, որում ներգրավված լինեն բոլոր ընդդիմադիր կուսակցությունները, հասարակության տարբեր շերտեր: Մենք ուզում էինք, որ հասարակությունը, ներգրավվելով դրա մեջ, հասկանար, թե ինչու է այդ բարեփոխումն անհրաժեշտ, որն է դրա նպատակը, այսինքն` հասարակությունը մտներ այդ բանավեճի մեջ: Դրա փոխարեն, ցավոք, ստեղծվեց մի մասնագիտական խումբ, որը փոխում է Սահմանադրությունը, բայց թե ինչի համար, չենք հասկանում: Հասարակությունն օտարված է զգում իրեն բոլոր որոշումներից:

Ես անձամբ կարող եմ առաջարկել այդ տեսլականը: Դա առաջարկել եմ 1990 թվականին ու առաջարկում եմ հիմա: Այդ տեսլականը համաշխարհային ազգն է: Դա նշանակում է, որ աշխարհով մեկ սփռված հայությունը` իր ողջ բազմազանությամբ, իր բազմակարծությամբ, ձևավորվի որպես մի խումբ, մի թիմ, որը մրցակցության մեջ մտնի ուրիշների հետ: Վաղուց անցել են այն ժամանակները, երբ միայն պետություններն էին  իրար հետ մրցում: Հիմա մրցում են ոչ միայն պետությունները, այլև մարդկանց տարբեր խմբեր` աշխարհով մեկ սփռված, տրանսնացիոնալ խոշոր ընկերություններ: Օրինակ` Իտալիան որոշում ընդունեց, որ իր սփյուռքից 20 հոգու դարձնում է խորհրդարանի անդամ: Նույն որոշումն ընդունեց Հունգարիայի խորհրդարանը: Մինչև հիմա լուրջ սփյուռք ունեին հրեաները և հայերը, բայց արդեն բոլորը հասկացել են, որ  նոր մրցակցության ժամանակաշրջան է սկսվել` գլոբալ մրցակցության ժամանակաշրջան, և այդ ժամանակաշրջանում աշխարհի ամեն կետում է մրցակցություն ընթանում, և պետության հետ միասին պետք է կարողանալ համախմբել աշխարհով մեկ սփռված մարդկային ցանցը:

Ես կարծում եմ, որ սա կարող է դառնալ քննարկան ձող: Բայց առանց տեսլականի, առանց վստահության իրար նկատմամբ` իշխանությունը հասարակության, հասարակությունն իշխանության, մենք առաջ գնալ չենք կարող:

Իմ ասածը մի քիչ շեղվում է այն տնտեսական հարցերից, որոնք հավաքվել ենք քննարկելու, բայց ես կարծում եմ, որ առանց հիմնարար քաղաքական հարցեր լուծելու, շատ դժվար կլինի տնտեսական հարցեր լուծել, մանավանդ որ աշխարհը փոխվել է և շատ բարդ իրավիճակում է:

Մենք պետք է ադեկվատ լինենք այդ աշխարհին:

Շնորհակալություն»:

Անկախ

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը կառավարությունում ընդունել է Հայաստանի Հանրային խորհրդի անդամներին՝ նախագահ Վազգեն Մանուկյանի գլխավորությամբ:

Հանդիպմանը քննարկվել են երկրի զարգացման հեռանկարները, ուղղությունները, հասարակությանը հուզող խնդիրները: Այդ համատեքստում, անդրադարձ է կատարվել պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի ներդրմանը, «Զվարթնոց» օդանավակայանի նախկին մասնաշենքի խնդրին, ինչպես նաև մշակութային, կրթական, առողջապահական, գյուղատնտեսական ոլորտների մի շարք հարցերի:
Հանրային խորհրդի նախագահը ներկայացրել է պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի հետ կապված մի քանի առաջարկություններ, մասնավորապես՝ նվազեցնել ներկայացված 5 տոկոսի շեմը` հնարավորություն տալով նաև այդ տարիների ընթացքում գնահատել առաջարկվող մոդելի արդյունավետությունը, 500.000 դրամից բարձր աշխատավարձ ստացողների համար «պարտադիր» բաղադրիչը չտարածել և այլն:
Վարչապետ Սարգսյանն, անդրադառնալով կենսաթոշակային բարեփոխումներին, հիշեցրել է, որ մեր երկրի նորանկախ պետության պատմության մեջ չի եղել այնպիսի դեպք, երբ օրենքն ընդունվի և ուժի մեջ մտնի երեք տարի անց: «Այդպես է արվել, որպեսզի հանրությունը, բիզնեսը պատրաստվի: Կազմակերպվել են բազմաթիվ սեմինարներ: Մեր նորանկախ պատմության մեջ չի եղել այնպիսի օրենք, որի վրա կաշխատեն երեք կառավարություն, չորս կոալիցիոն կուսակցություն և երկու նախագահ: Այսինքն, օրենքը մանրակրկիտ քննարկվել է: Դրա մշակմանը մասնակցել են աշխարհի լավագույն մասնագետները, ուսումնասիրվել են աշխարհի լավագույն մոդելները»,- ասել է վարչապետը:
Կառավարության ղեկավարը հիշեցրել է, որ ԱՊՊԱ-ի ներդրմանը դեմ էր հասարակության մեծ մասը, սակայն այն կիրառելուց հետո պատկերը կտրուկ փոխվեց և այժմ այն գնահատվում է որպես կառավարության լավագույն բարեփոխումներից մեկը:
Միաժամանակ, Տիգրան Սարգսյանը դրական է գնահատել այն, որ կենսաթոշակային բարեփոխման հարցում հասարակությունը ներկայացնում է իր կարծիքը, քանի որ դա նպաստում է նաև քաղաքացիական հասարակության զարգացմանը:
«Այս բարեփոխմանն այլընտրանք չունենք, քանի որ ներկայիս երիտասարդները ծերացող բնակչության պայմաններում չեն կարողանա ապահով ծերություն ունենալ: Միջազգային փորձագետները նույնպես նշում են, որ ունենք պատմական շանս, հակառակ դեպքում` բարեփոխման գինը թանկ է լինելու: Մենք ունենք պատմական հնարավորություն՝ այսօր բողոքող երիտասարդների համար ապահով, բարեկեցիկ ծերություն ապահովելու համար»,- ընդգծել է կառավարության ղեկավարը:
Վարչապետը նշել է, որ միջազգային փորձագետների գնահատմամբ՝ եթե 10 տոկոսից քիչ խնայվի, ապա համակարգն անիմաստ, անարդյունավետ կլինի: Դրա համար էլ պետությունը կրկնապատկում է խնայվող հինգ տոկոսը:
«Դրա համար պետական բյուջեից հատկացվել է 20 մլդ դրամ, քանի որ այս բարեփոխումը մեր ապագան է: Այս բարեփոխումը ՀՀ-ում ստեղծում է լրջագույն ինստիտուտներ, երկար փողեր, պրոֆեսիոնալ կառավարիչներ, անհատական հաշիվներ, եկամտահարկի հաշվառում: ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանը ևս նշեց, որ այս օրենքը հակակոռուպցիոն լրջագույն մեխանիզմ է, որովհետև գործատուի և աշխատողի միջև համաձայնության գալու մոտիվացիան նվազեցվում է, աշխատողի մոտ ստեղծվում է իր իրական աշխատավարձը ներկայացնելու մոտիվացիա, քանի որ պետությունն իր խնայողությունները կրկնապատկելու է»,– ասել է Տիգրան Սարգսյանը:
Վարչապետը նշել է նաև, որ կուտակվող եկամուտների փոշիանալու միակ ճանապարհը համաշխարհային տնտեսական կոլապսը կլինի, քանի որ պետությունը ստեղծելու է պահուստային հիմնադրամ, որը երաշխավորելու է բարդ ժամանակահատվածում խնայողությունների վերադարձը՝ հաշվի առնելով նաև գնաճը:
«Զվարթնոց» օդանավակայանի նախկին մասնաշենքի խնդրի վերաբերյալ մանրամասներ է ներկայացրել ՀՀ ԿԱ քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության պետ Արտյոմ Մովսեսյանը: Տիգրան Սարգսյանը նշել է, որ օդանավակայանի կոնցեսիոների հետ աշխատանքները շարունակվում են, որպեսզի գտնվի այնպիսի լուծում, որից բավարարված կլինեն և կառավարիչը, և հասարակությունը: Առաջարկվել է այդ քննարկումներին մասնակից դարձնել նաև Հանրային խորհրդին:
Հանդիպմանը ՀԽ անդամների կողմից բարձրացվել է նաև Արարատյան դաշտավայրում ջրային պաշարների խնդիրներին: ՀՀ վարչապետը շնորհակալություն է հայտնել այդ ուղղությամբ հետևողական լինելու համար և նշել, որ այժմ ՀՀ բնապահպանության տեսչությունն աշխատանքներ է տանում՝ անօրինական գործող սուբյեկտներին օրինական դաշտ բերելու և ջրային հնարավոր աղետը կասեցնելու համար:
Հանրային խորհրդի անդամները շնորհակալություն են հայտնել Տիգրան Սարգսյանին բովանդակալից քննարկման համար: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել շարունակել նման հանդիպումները:
Անկախ

26 տարի առաջ փետրվարյան այս օրերին,իսկ ավելի ստույգ` 26-ից 28-ը, մարդկայինկերպարանքը կորցրած թուրք խառնամբոխըդաժանաբար սպանում էր Սումգայիթի հայությանը: Արդեն 26 տարի է, ինչ այդ մասին գրում, խոսում ենք, բայց թեման չի սպառվում, ինչպես չի սպառվում նաև եղեռնի թեման: Արդեն մեկ դար է, ինչ բարձրաձայնում ենք մեր ցավի մասին ու դեռ մի դար էլ կխոսենք… Սակայն այսօր այդ խնդրին այլ տեսանկյունից եմ ուզում նայել:

Սումգայիթում միտինգները սկսվել էին 1988-ի փետրվարի 26-ից, որոնց ընթացքում որոշակի կոչեր էին հնչում հայության դեմ. «Պատժել հայերին Ղարաբաղի հարցի համար», «Մահ հայերին»: Զավեշտալին այն էր, որ հայերին անգամ այն բանում էին մեղադրում, որ իրենց քաղաքում ազերիներից շատ ավելի լավ են ապրում, լավ բնակարաններում, և հիմնականում զբաղվում են մտավոր աշխատանքով: Դե արի ու մի ասա` խելք ու միտք ունեի՞ք, որ ստեղծեիք: Այդ մասին հետո պիտի խոստովաներ, մորմոքար նրանց «հայր» Ալիևը. «Մեր ուղեղները գնացին, ոսկե ատամներով կանաչի վաճառողները եկան»:

Եկել է պահը, որ թրքի թրքության մասին շիտակ խոսք ասվի: Փետրվարի 27-ի երեկոյան սադրիչ ելույթներն արդեն կյանքի կոչվեցին: Միտինգի կոչերից, միտինգի ժամանակ անվճար բաժանված ոգելից խմիչքներից գլուխը տաքացրած, արյունը գլխին տված խառնամբոխը գործի անցավ: Թեև այնքան էլ հակված չեմ կարծելու, որ պատճառը միայն խմիչքն ու կոչերն էին, այդ ամենը նախապես ծրագրված ջարդեր էին: Ասեմ ինչու:

Պարզվում է, որ թուրք լինելուց զատ, նաև կացնասեր ժողովուրդ են: Ու դա գալիս է ոչ թե ժանիքն արյունոտ Սաֆարովի ժամանակից, այլև սումգայիթյան կոտորածներից: Գուցե նաև ավելի վաղուցվանից: Ինչ մեղքս թաքցնեմ, վաղեմության մասին անտեղյակ եմ: Բայց այդ օրերին Ադրբեջանի խողովակաշինական գործարանում կացիններ ու դանակներ արտադրելու դեպքեր են գրանցվել, որոնք էլ օգտագործվել են արյունահեղության ժամանակ: Սա, իհարկե, Գյուլնազ տատի հեքիաթի ժանրից չէ, այլ այդ մասին ժամանակին գրել է «Սումգայիթի կոմունիստ» թերթն իր մայիսյան համարներից մեկում:

Իսկ հաջորդ օրը զգալով, որ իրենց ձեռքը բռնող չկա, կացիններով, մետաղալարերով, մուրճերով զինված ամբոխը կրկին փողոց դուրս եկավ: Սպանում էին բոլորին` չխնայելով ո՛չ ծերերին, ո՛չ էլ երեխաներին:

40-ական թվականներին ցրցամ տրված քաղաքն իր այդյունաբերության զարգացմամբ բնակչության մեծ հոսք ապահովեց: Եվ երբ 1950 թ. արդեն Ադրբեջանի երրորդ քաղաքի կարգավիճակ ստացավ, քաղաքի զարգացման այդ աննախադեպ ընթացքին նպաստեցին նաև Ղարաբաղից տեղափոխված հայերը: Այդ նրանց ջանքերով էր, որ քաղաքը քաղաք դարձավ: Դա Ադրբեջանի իշխանությունների հերթական խորամանկ քայլն էր,Ղարաբաղը թեկուզ այս ճանապարհով հայաթափելու վերջին հույսն ու հնարավորությունը: Եվ դա, կարելի է ասել, նրանց հաջողվեց, քանզի Ադրբեջանի կառավարությունը հետզհետե մարզը փակուղի էր տանում: Զրկել էր բյուջեից, Ղարաբաղի համար խնայում էր ամեն ինչ: Մեղադրելու չէ, որ ղարաբաղցին աշխատանք ու ապրուստ արդեն դրսերում, այդ թվում նաև Սումգայիթում էր փնտրում:

Երկար, շատ երկար եմ ուսումնասիրել սումգայիթյան ջարդերի 34-զոհերի կենսագրությունները (թեև պաշտոնապես ընդունված այս թիվը խիստ կասկածելի է) ու բացահայտել եմ մի բան. բոլորն էլ մի ծննդավայր ունեն` Լեռնային Ղարաբաղ:

Օրինակ` 1930 թ. ծնված էմմա Գրիգորյանը ծնունդով Շահումյանի Հայ Պարիս գյուղից էր, որին դաժանաբար կտտանքների են ենթարկել, այնուհետև սպանել: Կամ Ասկերանի շրջանի Բադարա գյուղից ամուսիններ Նիկոլայ Դանիելյանն ու Սեդա Դանիելյանը: Երկուսն էլ արնախումնների զոհն են դառնում, իսկ ծանր վիրավոր որդին փրկվում է:

Առավել դաժան ճակատագիր է բաժին հասնում ծնունդով Հադրութի շրջանի Ջիլան գյուղից Սումգայիթ տեղափոխված Մելքումյան ամուսիններին: Սողոմոնին և Լարիսային իրենց երեք զավակների հետ դաժանաբար սպանում ու փողոց են նետում, որտեղ դիակներով «զվարճանալու» հերթն արդեն դեռահասներինն էր:

Չգիտես ինչ անուն տաս Իգոր Մելքոնյանի ընտանիքին բաժին հասած ողբերգությանը, ընտանիք, որը նույնպես Հադրութի շրջանի Ջիլան գյուղից էր Սումգայիթ եկել: Իգորին, ծնողներին, քրոջն ու եղբորը դաժանաբար սպանել, այնուհետև այրել են գազանության հետքերը թաքցնելու նպատակով:

250 հազար բնակիչ ունեցող Սումգայիթ քաղաքը, որի18 հազար բնակիչը հայեր էին, երկու օրում սպանդանոցի վերածվեց: Միայն փետրվարի 29-ին բանակային զորքը մտավ Սումգայիթ, այն էլ առանց զենք գործադրելու հրամանի, երբ բանը բանից անցել էր: Իսկ Գորբաչովը կոկորդ էր պատռում, որ ընդամենը 3 ժամով ուշացան:

Պակաս զավեշտալի չէ նաև այն, որ այս ցեղասպանության հետաքննությունը շատ կարճ կյանք ունեցավ. 10 օրվա ընթացքում դատախազը հապճեպ գործը փակեց և մեկ շաբաթից մեղադրական եզրակացությունն արդեն Ադրբեջանի գերագույն դատարան ներկայացրեց: Իսկ այդ խայտառակ դատավարության վերջնարդյունքում սումգայիթյան սպանդն իրականացնողների վիթխարի բանակից «մեղմ» պատիժներ ստացավ 100-ից էլ պակաս հանցագործ: Հիմնականում` դեռահասներ և երիտասարդներ: Դա էլ արեցին միջազգային կառույցների աչքերը փակելու համար, իսկ իրական «շնագայլերը» պաշտոններ զբաղեցրին Ադրբեջանի վերին էշելոններում:Շարունակությունը կարդացեք հետևելով հղմանը:

Անկախ

«Հայաստանի հարավային երկաթուղի» և «Հայաստանի հարավային արագընթաց ճանապարհ» 3.5 մլրդ դոլար գնահատվող նախագծերի գործարկման մասին հայտարարվել է դեռևս 2013 թ. հունվարին: Այն ժամանակ էլ «Հայաստանի հարավային երկաթուղու» զարգացմանն ուղղված տարածաշրջանային համագործակցության գծով փոխըմբռնման եռակողմ հուշագիր ստորագրվեց «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ի, Հայաստանի տրանսպորտի նախարարության և Դուբայում գրանցված «Ռոսիա ՖԶԵ» ներդրումային ընկերության միջև: Եվ «Ռոսիա ՖԶԵ»-ն հայտարարեց, թե սկսում է լայնածավալ գործունեություն` նախագծերի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման մշակման, նախագծման, ֆինանսավորման, զարգացման և շահագործման համար կոնսորցիումի ստեղծման ռազմավարության աշխատանքները:

Այսպես է ներկայացվում ծրագիրը

Անցյալ ուրբաթ օրը, հանդես գալով մամուլի ասուլիսով, «Ռոսիա ՖԶԷ» ներդրումային ընկերության նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն Ջոզեֆ Բարկովսկին հայտարարեց, որ արդեն պատրաստ են «Հայաստանի հարավային երկաթուղի» ծրագրի իրագործելիության տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրությունը և նախնական ծրագիրը: Ըստ այդ ծրագրի` Հայաստանի հարավային` 304.7 կիլոմետր երկարությամբ երկաթուղին պետք է ձգվի Գագարինից մինչև Սյունիքի մարզի Ագարակ գյուղը` Իրանի հետ սահման` անցնելով Սյունիքի, Վայոց ձորի և Գեղարքունիքի մարզերով: Երկաթգծի մոտ 1/3-ը` 102.4 կիլոմետրը, կլինեն 60 թունելները: Երկաթգիծը պետք է ունենա 27 կայարան, 84 կամուրջ` 19.6 կմ ընդհանուր երկարությամբ և այլն: Նախագծի ընդհանուր նախնական արժեքը 3.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար է, իսկ շինարարական աշխատանքները կտևեն 6 տարի: Յուրաքանչյուր 1 կիլոմետրի շինարարության համար կպահանջվի 10.5 մլն դոլար: Այս թանկությունը, ինչպես նշեց Ջոզեֆ Բարկովսկին, պայմանավորված է բարդ աշխարհագրական տեղանքով և բավական երկար թունելային հատվածների առկայությամբ:
«Կոնցեսիայի հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ չի պահանջվելու որևէ պետական երաշխավորություն, և մեր նպատակն է կենսունակ դարձնել այս նախագիծը` առանց ՀՀ կառավարության համար այս նախագծի իրականացման որևէ ֆինանսական պատասխանատվության»,- նշեց Ջոզեֆ Բարկովսկին` հավելելով, որ այս ծրագրով Հայաստանում 3.2 մլրդ արտաքին ներդրումներ կներգրավվեն, ինչպես նաև կստեղծվեն տասնյակհազարավոր աշխատատեղեր: Ըստ կանխատեսումների` կիրականացվի տարեկան 18.3 մլն տոննա բեռնափոխադրում և 1.2 մլն ուղևորափոխադրում: Երկաթուղին, սակայն, կնախագծվի տարեկան 25 մլն տոննա բեռնափոխադրման համար: Հետագայում բեռնափոխադրման ծավալները կարող են մեծացվել: Բարկովսկու տեղեկացմամբ` երկաթուղու շահագործման նախագծային արագությունը կլինի 80 կմ/ժ, այսինքն` բեռնափոխադրումների համար այն կկազմի 40 կմ/ժ, իսկ ուղևորափոխադրումների համար` 70 կմ/ժ.:
«Հայաստանի հարավային երկաթուղի» ծրագիրը` որպես «Հյուսիս- հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի պակասող առանցքային օղակ, դառնալու է Սև ծովի նավահանգիստներից դեպի Պարսից ծոցի նավահանգիստներ կատարվող փոխադրումների ամենակարճ ուղին: Երկաթուղու շինարարությունը, հավաստիացրեց Ջոզեֆ Բարկովսկին, կմեկնարկի 2016 թ., շահագործման կհանձնվի 2022 թ.: Ըստ նրա` ծրագրի իրականացումն իրատեսական է, և այն անպայման կյանքի կկոչվի:

Ու սկսվում է հարցականների շարքը
Ամեն ինչ, առաջին հայացքից, պարզ է, իդեալական ու մնում է միայն սկսել ու ավարտել նախագծի իրականացումը: Սակայն միայն առաջին հայացքից: Իրականում ծրագիրը բազմաթիվ անհայտներով հավասարում է:
Առաջին ուշագրավ դրվագն այս ամբողջ պատմության մեջ, այն է, որ «Ռոսիա ՖԶԵ»-ն գրանցված է Դուբայում, որը նույնիսկ մեր կառավարության սահմանած չափանիշներով, օֆշորային գոտի է համարվում: Ավելին` ինչպես ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց Բարկովսկին, ընկերությունը գրասենյակներ ունի նաև Սինգապուրում ու Վիրջինյան կղզիներում: Երկուսն է օֆշորային գոտիներ են:
Երկրորդ` ընկերությունն ընդամենը 6 տարվա պատմություն ունի, ու երբ ընկերության նախագահը նշում է, թե վերջին 4 տարիներին զբաղվել են ծրագրի իրագործելիության ուսումնասիրութամբ, ստացվում է, որ իր գոյության մեծ մասը նվիրել է «Հայաստանի հարավային երկաթուղու» ծրագրի կազմման աշխատանքներին: Ընդ որում, նշվում է, որ արդեն իսկ իրագործված ծրագրերի համար ծախսվել է մոտ 15 մլն դոլարին համարժեք գումար: Շատ հետաքրքիր է, որ մեր երկրում այդքան գումար ծախսած ընկերությունը դեռ իրավաբանական հասցե` գրասենյակ չունի, և նրա նախագահը ասուլիս է տալիս տրանսպորտի և կապի նախարարության շենքում:

Համացանցում «Ռոսիա ՖԶԷ» ընկերությունը հիշատակվում է միայն Հայաստանում երկաթուղային նախագծի հետ կապված տվյալներում: Ընկերության պաշտոնական կայքում նշված է, որ այն տրամադրում է ուղղակի և անուղակի ներդրումներ իրականացնելու հնարավորություններ և ապահովում ներդրողների, ֆոնդերի և ընտանիքների մասին տեղեկատվության գաղտնիությունը: Բայց բացի պաշտոնական կայքի ու էլփոստի հասցեից, այս ընկերության մասին տվյալներում չկա անգամ Դուբայի որևէ գրասենյակի հեռախոսահամար:

Երկաթուղու նախագծային փաստաթղթերի մշակումը, ՀՀ կառավարության տարածած պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն, կատարվել է Չինաստանի հաղորդակցության և շինարարության միջազգային պետական ընկերության (CCCC International) կողմից, որի պաշտոնական կայքում, սակայն, հայկական նախագծում ներգրավված լինելու մասին որևէ տեղեկություն չկա:

Ծրագրի իրագործման համար պահանջվող ամբողջ գումարը Հայաստանի պետական բյուջեի հետ համեմատելի մեծություն է: Ու դրա 60 տոկոսը, ինչպես հայտնեց Ջոզեֆ Բարկովսկին, նախատեսվում է ստանալ չինական բանկերից (30 տարով, տարեկան 3.5 տոկոս տոկոսադրույքով): Իսկ մնացած 40 տոկոսն ակնկալվում է, որ պետք է ներդնեն այդ երկաթուղով բեռնափոխադրումների իրականացմամբ շահագրգռված երկրները, օրինակ` Իրանը, Ռուսաստանը, Թուրքմենստանը, Հնդկաստանը և այլն:

Ըստ «Ռոսիա ՖԶԷ»-ի նախագահի` երկաթուղու կառուցման ֆինանսական ռիսկերը կրում է իր ղեկավարած ընկերությունը, պետական մասնակցություն կամ պետական երաշխիքներ նախագիծը չի ենթադրում:
Լրագրողների հարցին, թե ինչ բանկերի մասին է խոսքը, Բարկովսկին նշեց Չինաստանի արտահանման և ներմուծման բանկը, հավելելով, թե չինական այլ բանկեր ևս տրամադրում են նման երկարաժամկետ վարկեր խոշոր ազգային նախագծերի ֆինանսավորման համար: Սակայն նրա նշած բանկերը, որոնք ամբողջովին պետական են կամ էլ պետական մասնակցությամբ, խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծերը ֆինանսավորում են միայն պետական երաշխիքներով և միջպետական համաձայնագրերով:
Բարկովսկին չպատասխանեց նաև լրագրողներին խիստ հետաքրքրող հարցին` որքա՞ն է ընկերության կանոնադրական կապիտալը: Նա ասաց, որ դա նշանակություն չունի:
Ըստ Բարկովսկու, նախագծի իրականացման ժամկետը կախված կլինի ֆինանսավորման աղբյուրներից, ինչպես նաև` իր տարածքում երկաթգիծը շարունակելու Իրանի պատրաստակամությունից:
«Մենք պատրաստ ենք ստանձնել անգամ իրանական հատվածի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման փաստաթղթերի պատրաստումը: Եթե իրանական հատվածում երկաթուղի չկառուցվի, ապա Հայաստանում դրա կառուցումը կասկածի տակ կլինի: Իրանական կողմը պետք է երաշխիքներ տա, որ կյանքի չի կոչի Ռեշտ -Աստարա երկաթգիծը, որի դեպքում կնվազի հայկական հատվածով բեռնափոխադրումների ծավալը` կասկածի տակ դնելով ներդրումների վերադարձելիությունը»,- ասաց Բարկովսկին:

Թեև այս հարցը մասամբ կարելի է նաև լուծված համարել, քանի որ իրանական կողմը` ի դեմս Հայաստանում այդ երկրի արտակարգ և լիազոր դեսպան Մոհամմադ Ռեյիսիի, բազմիցս հաստատել է և վերջին անգամ էլ փետրվարի 14-ին ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարար Գագիկ Բեգլարյանի հետ հանդիպման ժամանակ վերահաստատեց իրանական կողմի պատրաստակամությունը` նշելով, որ երկաթուղու շինարարարական աշխատանքների մեկնարկին զուգահեռ` իրանական կողմը ձեռնամուխ կլինի իր հատվածում երկաթգծի կառուցմանը:
Դեսպանը, այդ հանդիպման ժամանակ, ընդգծելով «Հայաստանի հարավային երկաթուղի» ծրագրի իրագործման կարևորությունը ինչպես Իրանի, այնպես էլ Հայաստանի համար, շեշտեց, որ այն կարող է մեծապես նպաստել Սև ծովի նավահանգիստներից դեպի Պարսից ծոցի նավահանգիստներ կատարվող ապրանքաշրջանառության աճին:

Այս ամենով հանդերձ, այս ծրագրի իրատեսականության հետ կաված հարցերը չի կարելի լուծված համարել: Օրինակ, երբ ասուլիսի ժամանակ լրագրողները հետաքրքրվեցին, թե նախագծով սահմանված այն տեղամասերում, որտեղով պետք է անցնի երկաթգիծը, ընդերքի հետախուզական-երկրաբանական աշխատանքներ իրականացվել են, թե ոչ, Ջոզեֆ Բարկովսկին պատասխանեց` դեռ ոչ, երբ որ ֆինանսավորման աղբյուրների մեջ որոշակիություն մտնի, այդ ժամանակ կգան ու երկրաբանական հետազոտություններ կանեն:

Փաստորեն, դեռ վերջնականապես պարզ էլ չէ` ինչ ապարներ ունեցող, ինչպիսի աշխարհագրական տվյալներ ունեցող տեղանքներում պետք է իրականացվեն, օրինակ, թունելների փորման աշխատանքները: Այս առումով Բարկովսկին նշեց, որ ընդերքի առանձնահատկություններից ելնելով` ծրագրի արժեքը կարող է իջնել մինչև 2,4 մլրդ դոլար կամ աճել ու հասնել 4 մլրդ դոլարի: Ու թեև ավելի շատ հիմքեր կան մտածելու, որ այս ծրագրի իրագործումն անհավանական է թվում, միմիայն ուրախ կլինենք, եթե այն կյանքի կոչվի: Սա էլ ցույց կտա ժամանակը. 2022 թվականը սարերի ետևում չէ:

Այսօր` փետրվարի 27-ին, մասնավոր պահնորդական գործունեություն իրականացնող շուրջ մեկ տասնյակ կազմակերպությունների ղեկավարներ հանդիպել են Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանի հետ` իրենց մտահոգություններն ու դժգոհությունը հայտնելով «Ոստիկանության պահպանության մասին» օրենքի նախագծի, ինչպես նաև 2013 թ. հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտած «Մասնավոր պահնորդական գործունեության» մասին ՀՀ օրենքում առկա մի շարք դրույթների վերաբերյալ:

Մասնավոր ընկերությունների ղեկավարների կարծիքով` ոլորտը մենաշնորհային դառնալու միտում ունի, ինչի հետևանքով իրենք կհայտնվեն անհավասար մրցակցային պայմաններում պետական համապատասխան գործունեություն իրականացնող կառույցի նկատմամբ և դուրս կմղվեն շուկայից: Նրանք նաև նշել են, որ մասնավոր պահնորդական կազմակերպությունները գործունեություն են իրականացնում դեռևս 1996 թվականից և այսօր արդեն կայացած և լուրջ ընկերություններ են:

Ընկերությունների ղեկավարներն անարդար են համարել «Ոստիկանության պահպանության մասին» օրենքի նախագծում առկա պարտադիր բաղադրիչի նախատեսումը, ըստ որի պահպանության ծառայություններից օգտվող կազմակերպությունները պարտավոր են պայմանագիր կնքել ՀՀ ոստիկանության հետ` նշելով, որ մասնավոր ընկերություններում աշխատող պահնորդները ոչ միայն պետք է տվյալ լիցենզավորված կազմակերպություններում ուսուցման կուրս անցնեն և որակավորման քննություն հանձնեն, այլ նաև առանձին որակավորման ստուգում անցնեն ՀՀ ոստիկանությունում, որից հետո միայն հնարավորություն ստանան իրականացնել պահնորդական գործունեություն:

Նրանց համար ընդունելի չէ, որ մասնավոր ընկերությունները, որոնք նաև հարկ են վճարում պետությանը, պարտավոր են նման բարդ ընթացակարգով գործունեություն իրականացնել, մինչդեռ ոստիկանության ռազմականացված ջոկատների համապատասխան աշխատակիցներն ուղղակի պայմանագրով անցնում են աշխատանքի և իրականացնում պահնորդական և թիկնապահական գործունեություն և´ մասնավոր, և´ պետական հատվածներում:

ՀԽ նախագահն իր հերթին կարևորել է բարձրացված հարցերն ու մտահոգություն հայտնել դրանց վերաբերյալ` նշելով, որ խնդիրը պետք է քննարկվի Հանրային խորհրդում, քանի որ այն առնչվում է քաղաքացու իրավունքներին, ազատ տնտեսական մրցակցությանն ու բիզնես միջավայրում հավասար պայմանների ստեղծմանը:

Անկախ

Գյուլբենկյան 34 շենքի բակում բնակիչները արթնանալով տեսել են կանաչ տարածքում շինարարական աշխատանքներ։
Բնակիչներին հայտնի է դարձել, որ շենքում տուն է գնել Սամվել Ալեքսանյանի բարեկամը և ցանկանում է գարաժ կառուցել։
Բնակիչները դեմ են միակ բակի կանաչ տարածքի բետոնապատմանը և պատրաստվում են բողոքել։ Բացի այդ, տվյալ տարածքով կարևոր ջրի խողովակներ և կոմունիկացիաներ են անցնում։

Խնդրում ենք լրատվամիջոցներին ահազանգել։

Կանաչ տարածքը երևում է լուսանկարում։

Անկախ

ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանն այսօր խորհրդարանում Մարտի մեկի հարցով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեծելու հարցի քննարկման ժամանակ հայտարարեց, որ հանրապետականն իր կարծիքը կհայտնի քվեարկությունից առաջ: Այնուամենայնիվ, նա իր ելույթում բացահատեց ՀՀԿ դիրքորոշումը. «Կանխավ մտածում էինք գնալ ընդառաջ ձեր առաջարկին, բայց հիմա մտածում ենք` արժե՞ գնալ պրովոկատորների առաջարկին ընդառաջ: Դուք սա հատուկ եք արել, որպեսզի գրգռեք ժողովրդին: Դուք արդեն կայքերով հայտարարել եք, որ մարտի մեկի հավաքից հետո կասենք` էստեղ մայդան կլինի՞, թե չէ: Էն մարդիկ, որ մտածում են, որ էստեղ կարող են մայդան անել, թող էդ մայդանն իրենց հոր բոստաններում լինի»:

Անդրադառնալով ընդդիմադիրների ելույթներին` նա դրանք որակեց պրովոկացիոն, մայդանական ոճի և խորհուրդ տվեց չոգևորվել մադանով. «Մեր մայդանն արդեն եղել է 88-ին և ավելի հզոր` կայսրության դեմ, որից հետո մենք ստեղծել ենք պետություն, և դա ղեկավարում են պետություն ստեղծողները: Հակադրե´ք մեզ և ուկրաինացիներին: Նրանք, փաստորեն, ամբողջապես վերացրին իրենց պետությունը, և էսօր պետություն չի, չենք իմանում, թե ինչ է: Եվ էսօր դրսից փողեր են տալիս, որ ոտքի կանգնեն: Իսկ մեր դառը վիճակում մեր ձեռքը ոչ ոք չէր սեղմում, բայց մենք դարձանք պետություն»,-ասաց նա:

Գալուստ Սահակյանը նաև հայտարարեց, որ ՀԱԿ խմբակցության ղեկավարը պիտի դուրս գար և ասեր` շնորհակալություն ԲՀԿ, շնորհակալություն, քանի որ. «Մարդիկ ստորագրել են, ձեզ բերել են մեյդան, հիմա մտածում եք` ԲՀԿ-ն այլընտրանքային ուժ է, դուք դարձրել եք ընտրանքային, դուք էլ դարձել նրանց ընտրյալները: Ո՞վ ասեց, որ մենք քննարկելու բան չունենք, մենք շատ քննարկելու բան ունենք: Բայց դուք նույնիսկ զոհերին եք մասնավորեցրել: Մեր զոհերն են, դո՞ւք ով եք, որ: Հիմա մենք գալու ենք քննարկենք ձե՞ր զոհերի հարցը, թե՞ մեր զոհերի»:

Այնուհետև ՀՀԿ խմբակցության ղեկավարն ակնարկեց, որ էսօրվա գործիչների բոլորի ականջներին կարող է ասել, թե ժամանակին ով որտեղ էր, որ դիրքով էր ու ինչ էր արնում: «Շատերը, որ էսօր բղավում են, էդ թվերին բուլավկով մայկա էին հագնում: Աքլորը որ աքլոր է, միայն առավոտյան է կանչում: Սրանք համ առավոտյան են կանչում, համ կեսօրին են կանչում, համ էլ իրիկունը»:

Գալուստ Սահակյանը համոզված է, որ մարտի մեկի դեպքերը բացահայտվելու են, բայց ոչ պրովոկատորների միջոցով, այլ լուրջ մարդկանց, որը ՀՀԿ-ն է և շատ քաղաքական ուժեր ընդդիմությունից:

Անկախ

Անկախ

ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Հայկ Բաբուխանյանն այսօր խորհրդարանում Մարտի մեկի գործով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու հարցի քննարկման ժամանակ բարձրացրեց բողոքի ակցիայի կազմակերպիչներին նույնպես պատասխանատվության ենթարկելու հարցը: Նրա խոսքով՝ ժամանակն է ոչ թե նեղացնել ուսումնասիրության առարկան, այլ ընդհակառակը՝ ընդլայնել: «Լավ է, որ երեկ Ջհանգիրյանը համաձայնեց, որ մենք ուսումնասիրենք նաև կազմակերպիչների հարցը»,-ասաց նա՝ առաջարկելով նախագծի մեջ մտցնել նաև այն կետը, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն էլ պետք է ստեղծվելիք հանձնաժողովում պարզաբանում տա, և նաև մի կետ, որ պետք է կազմակերպիչների գործունեությանը տրվի քաղաքական գնահատական:

Այնուհետև Հայկ Բաբուխանյանը, վերհիշելով անցյալը, հայտարարեց, որ եթե Լևոն Տեր-Պետորսյանը ժամանակին չփակեր ՀՅԴ-ն և այլ կուսակցությւններ, որոշ լրատվամիջոցներ, չէր լինի նաև 1996 թվականը, երբ կիրառվեց ուժ ընդդիմության, ցուցարարների, ժողովրդի դեմ: «Եղան վիրավորներ, կիրառվեց բանակի ուժը: Եվ եթե մենք ուսումնասիրում ենք, թե արդյոք կարո՞ղ է կամ եղե՞լ է մարտի մեկին բանակային միջամտություն, պետք է դա համալիր ձևով ուսումնասիրենք»:

Բաբուխանյանը, մեջբերելով քառօրյանի ընթացքում ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանի այն հայտարարությունը, թե մահաբեր զենքի կիրառումը իշխանությունների կողմից հանցագործություն է, ասաց. «Ուրեմն Լևոն Տեր-Պետորսյանի իշխանությունն էլ է հանցավոր և մինչ օրս պատիժ չի կրել: Էլ չենք ասում, թե քանի անմեղ մարդ հայտնվեց բանտում՝ ենթարկվելով խոշտանգումների, բայց հետո պարզվեց, որ նրանք մեղավոր չեն: Իհարկե, պարոն Ջհանգիրյան, դուք չեք ցանկանա բացել այդ էջերը, որովհետև փակել եք այն»:

Բաբուխանյանի խոսքով՝ քանի դեռ զանգվածային անկարգություններ կազմակերպող առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ու  իշխանությունների կողմից ուժ կիրառող Ռոբերտ Քոչարյանը չեն քննվել, իր համար հարցը պարզ չէ: «Ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ու նրա թիմը, երբ կազմակերպում էր զանգվածային անկարգություններ: Սա պետք է ուսումնասիրվի»-ավելացրեց Բաբուխանյանը:

Անկախ

Կենսաբանության միասնական քննությունից գնահատականները կնվազեն. ԳԹԿ

16-ամյա Լիլիթ Շահումյանը բժշկական համալսարանի ապագա դիմորդ է, բուհ ընդունվելու համար կրկնուսույցի մոտ պարապում է «Քիմիա» և «Կենսաբանություն» առարկաները: Պատմում է, որ երբ ծանոթացել է կենսաբանության շտեմարանի 3-րդ և 4-րդ հատորների առաջադրանքներին, խուճապի է մատնվել, թե ինչպես պետք է կարողանա քննությունը հանձնել: Ասում է, որ շտեմարանի նոր հատորներում շատ են շփոթեցնող հարցերը, վրիպակները, ինչպես նաև` առաջադրանքներում առկա սխալները:

«Օրինակ, խնդիրներ կան, որոնք 1-3-րդ հատորներում լուծելիս մի տվյալ պիտի հիմք ընդունենք, սակայն 4-րդի դեպքում` այլ: Հիմա քննությանն ինչպե՞ս իմանամ` խնդիրը շտեմարանի որ հատորից է, որ ճիշտ լուծեմ»,- ասում է նա` հավելելով, որ պատահում է նաև, երբ մի դեպքում նույն պատասխանը ճիշտ է համարվում, մեկ այլ դեպքում` սխալ:
Լիլիթը պատմում է, որ այժմ անգամ դասագրքերի նկարներն են մանրակրկիտ ուսումնասիրում, քանի որ դրանցից ևս հարցեր կան:

Նշենք, որ շտեմարանը քառահատոր է, ամեն հատորի արժեքն է 2600 դրամ: Նախորդ տարվա շտեմարանների երեք հատորները միավորվել են` կազմելով այս տարվա շտեմարանի 1-ին և 2-րդ հատորները: Իսկ 3-րդ և 4-րդ հատորները նոր` այս տարվա համար կազմված առաջադրանքներն են:

Երևանի թիվ 29 ավագ դպրոցի կենսաբանության ուսուցչուհի Ալլա Թորոսյանն ասում է, որ 12-րդ դասարանում դեռ շտեմարանի առաջին հատորն են ուսումնասիրում` այստեղ հարցերը հասկանալի են և ծրագրային, վերաբերում են անցած նյութին` սկսած 5-րդ դասարանից:
Թորոսյանը, որ ծանոթ է նաև ռուսաստանյան շտեմարաններին, ասում է` հաճախ է նկատում, որ որոշ հարցեր ուղղակիորեն թարգմանված են ռուսականից: Սակայն, չնայած այդ հանգամանքին, ռուսական շտեմարանները շատ ավելի մատչելի են:

Նա նշում է, որ այժմ բարդ խնդրի առջև է կանգնած, թե ինչ անի, որ մինչև ուսումնական տարվա վերջն աշակերտները հասցնեն քառահատոր շտեմարաններն ուսումնասիրել: «Եթե ուսուցիչն է դժվարանում, բա աշակերտն ի՞նչ ասի: Բայց ամեն ինչ անում ենք, որ հասցնենք»,- ասում է նա:

Անցած տարի կենսաբանության միասնական քննությունից արձանագրվել էին աննախադեպ բարձր գնահատականներ: 182 դիմորդ` 10 տոկոսը, վաստակել էր առավելագույն 20 միավոր, իսկ 17-20 միավոր ստացած դիմորդները կազմում էին ընդհանուրի 42 տոկոսը:

Հարցին, թե այս տարվա շտեմարանների բարդությունը կապվա՞ծ է նախորդ տարվա բարձր գնահատականների հետ, ԳԹԿ արտաքին համագործակցության բաժնի պետ Արա Իսպիրյանը պատասխանում է, որ շտեմարանի բարդությունը չափելը ճիշտ չէ. շտեմարանը բազա է, որում տեղ պետք է գտնեն տարբեր բարդության առաջադրանքներ, որպեսզի թեստ կազմողը կարողանա ճկուն լինել և համապատասխան մակարդակի թեստ կազմել:

«Նախորդ տարի կենսաբանությունից արդյունքների բարձր լինելը կանխատեսել էինք, քանի որ մինչ այդ շտեմարաններ չկային, չնայած գնահատականները շատ ավելի բարձր էին, քան մենք էինք կանխատեսել,- ասում է Իսպիրյանը:- Դա ոչ թե շտեմարանի պրոբլեմն էր, այլ թեստը այդ կոնտինգենտի համար մի փոքր ավելի ցածր բարդության էր կազմված»:

Իսպիրյանն ասում է, որ այս տարվա թեստերում առաջադրանքների ուղիղ կեսը կլինեն կարճ պատասխան ենթադրող կամ պնդումների փունջ պարունակող հարցերը: Այդպես կկարողանան տարբերակել լավ իմացողին մի փոքր քիչ իմացողից և չիմացողից: Անդրադառնալով աշակերտների և մասնագետների դժգոհությանը, թե առաջադրանքները բարդ են, ասում է. «Այն դիմորդներն են անհանգստացած, որոնք փորձում են շտեմարաններն անգիր անել: Մենք խորհուրդ չենք տալիս որևէ մեկին պատասխանները կամ շտեմարաններն անգիր անել: Եթե ուսումնառության տարիներին նա սովորել է, օրինակ, բջջի կառուցվածքը, հարցն ինչպես էլ ձևակերպված լինի, նա ճիշտ կպատասխանի, իսկ տարակուսողների համար կդժվարանա, քանի որ այդ առաջադրանքներում ընտրության հնարավորություն չի լինի»:
Անդրադառնալով սխալներին` Իսպիրյանը կոչ է անում դրանց մասին իրազեկել ԳԹԿ-ին, որպեսզի նման առաջադրանքները քննական թեստերում չներառվեն:

Հարցին, թե ինչպիսին կլինեն կենսաբանության միասնական քննության այս տարվա արդյունքներն ըստ ԳԹԿ կանխատեսումների, Իսպիրյանն ասում է, որ նման կանխատեսումներ չեն կարող անել. «Բայց կարծում եմ, քանի որ անցած տարի արդյունքները շատ բարձր էին, մեր ակնկալածից էլ բարձր, այս տարի պետք է որ մի փոքր նվազի, բայց խոսքը բարձր միավորների մասին է, ոչ թե անբավարարների»:

«Օրենքից դուրս» շտեմարանները` աշակերտի շա՞հ, թե՞ եկամտի աղբյուր

ԿԱԻ փոխտնօրեն Անահիտ Բախշյանի կարծիքով` շտեմարանների գոյությունն աշակերտների շահերից չի բխում, այլ ընդամենը որոշ մարդկանց համար եկամտի աղբյուր է:
«Շարունակում եմ պնդել, որ սա ստվերային բիզնես է: Ունեմ վարչապետին ուղղված նամակ` հարցով, թե ինչքան հարկ է մուծվել պետբյուջե շտեմարանների վաճառքից, որի պատասխանն այդպես էլ չեմ ստացել,- ասում է Բախշյանը:- Սա եկամտի լայն խողովակ է, որից օգտվում են շատ-շատ մարդիկ, որոնք անմիջապես կառավարության հետ են կապված: Այստեղ ես չեմ տեսնում մեր աշակերտների շահը: Չեմ տեսնում պնդումը, որ արվում է և՛ նախարարության, և՛ ԳԹԿ-ի կողմից, թե կանխատեսելի հարցերն ենք հավաքում մի տեղ, որ երեխային ուղղորդի»:

Տիկին Բախշյանի կարծիքով` շտեմարանների գոյությունը խախտում է նաև ԳԹԿ կանոնադրությունը, ըստ որի` ԳԹԿ-ն կոչված է սովորողների գիտելիքների, կարողությունների ստուգման նպատակով կազմակերպելու հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների շրջանավարտների և բուհ ընդունվողների թեստավորումն ու քննությունների գործընթացը:
«Սա է իր պարտականությունը, պիտի թեստերը կազմի և կազմակերպի քննությունները: Հիմա այս կենտրոնը ոչ միայն թեստերն է կազմում, այլև աշակերտի ձեռքն է տալիս այդ թեստը: Այսինքն` դառնում է մի կարևոր խաղացող այդ դաշտում, այն դեպքում, երբ պիտի լիներ անկախ մարմին: ԳԹԿ-ն 2009-ին հանվեց նախարարության կազմից և գնաց կառավարության աշխատակազմ, որպեսզի անկախ մարմին լինի, գնահատի կրթության նախարարության գործը: Հիմա ստացվում է, որ կրթության նախարարությունը կազմակերպում է կրթության գործընթացը դպրոցներում, իսկ անկախ մարմինը, որը միայն պիտի գնահատեր, մասնակցում է գիտելիքների ձևավորմանը և ինքն էլ իրեն գնահատում»,- ասում է Բախշյանը:

Նա նշում է նաև, որ շտեմարանների հիման վրա հարցաշարեր կազմելը խախտում է «Կրթության մասին» ՀՀ օրենքը: Ըստ օրենքի 15-րդ հոդվածի 6-րդ կետի. «Պետական հանրակրթական դպրոցների ավարտական, ինչպես նաև պետական և հավատարմագրված ոչ պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ընդունելության քննությունների անցկացման համար նախապատրաստվող հարցաթերթիկները (հարցաշարերը, քննական հարցերը, խնդիրները և այլ առաջադրանքները) կազմվում են բացառապես պետական հանրակրթական դպրոցների (1-12-րդ դասարանների) կրթական ծրագրերով նախատեսված, կրթության պետական կառավարման լիազորված մարմնի կողմից պետական հանրակրթական դպրոցներում օգտագործման համար երաշխավորված և առնվազն մեկ ուսումնական տարվա ընթացքում պետական հանրակրթական դպրոցներում օգտագործված (դասավանդված) դասագրքերին, ձեռնարկներին, խնդրագրքերին և ժողովածուներին համապատասխան»:
ԳԹԿ արտաքին համագործակցության բաժնի պետ Արա Իսպիրյանն այս հարցում համամիտ չէ տիկին Բախշյանի հետ: «Ինքը շտեմարանները դիտում է որպես դասագիրք, մինչդեռ շտեմարանները հարցարաններ են,- ասում է Իսպիրյանը:- Շտեմարանը հարցերի խումբ է, իսկ այդ հարցերը կազմվում են դասագրքերից: Եթե նախկինում շտեմարան չկար, թեստ կազմողը կազմում էր 4 թեստ դասագրքից: Հիմա կազմում է օրինակ` 40 թեստ դասագրքերից և քննության համար առաջարկում այդ 40-ից ցանկացած չորսը»:

Տիկին Բախշյանը, անդրադառնալով օրենքի ԳԹԿ մեկնաբանմանը, ասում է, որ ամեն ոք օրենքը մեկնաբանում է այնպես, ինչպես իրեն է ձեռնտու. «Հիմա, քանի դեռ շտեմարանները ո՛չ փորձաշրջան են անցել, ո՛չ էլ երաշխավորված ուսումնաօժանդակ նյութ պարունակող գրքեր են եղել, չեն կարող ծառայել որպես հարցաշարերի նյութ: Սա ասում է օրենքը»:

«Անկախը» փորձեց ճշտել ԿԳՆ դիրքորոշումն այս հարցում: ԿԳՆ հասարակայնության հետ կապերի և լրատվության վարչության պետ Արթուր Բաղդասարյանը նշեց, որ «տվյալ պահին ԿԳՆ և ԳԹԿ տեսակետների միջև հակասություն չկա»:

Հայաստանում Լեհաստանի Հանրապետության և Շվեյցարիայի Համադաշնության դեսպանությունները պատիվ ունեն տեղեկացնելու, որ Երևանում Լեհաստանի Հանրապետության դեսպանությունը 2014 թ-ի մարտի 1-ից ստանձնում է Հայաստանի քաղաքացիներին, ինչպես նաև Հայաստանում օրինական բնակվող երրորդ երկրների քաղաքացիներին Շվեյցարիայի Համադաշնության մուտքի արտոնագրեր տրամադրելու գործառույթը:

Գործառույթը վերաբերում է միայն Շենգեն` C տեսակի արտոնագրերին, որոնք թույլ են տալիս 180 օրվա ժամանակահատվածի ընթացքում 90 օրվանից ոչ ավել ժամանակահատվածով գտնվել Շենգեն գոտում: Այս կերպ ՀՀ քաղաքացիների համար վերանում է Թբիլիսիում Շվեյացրիայի դեսպանություն դիմելու անհրաժեշտությունը, ինչը հավելյալ ծանրաբեռնվածություն էր առաջացնում դիմումատուների համար: Բացառություն են կազմում ազգային` D տեսակի արտոնագրերը:

Վիզաների հարցերում փոխադարձ ներկայացուցչության վերաբերյալ Լեհաստանի և Շվեյցարիայի միջև համապատասխան պայմանագիրը 2014թ-ի հունվարի 27-ին ստորագրել են Լեհաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Ռադոսլավ Սիկորսկին և Շվեյցարիայի Համադաշնության նախագահ Դիդիե Բուրկհալտերը:

Հանրապետական պատգամավոր Ռուզաննա Մուրադյանը կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ վաչապետ Տիգրան Սարգսյանին խնդրեց առավել մանրամասն ներկայացնել Սոչիում իր գործընկերոջ` Դմիտրի Մեդվեդևի հետ կայացած հանդիպման ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները` մասնավորապես կապված Մաքսային միության,«Ռուսնևտ»-ի և ատոմակայանի հարցերի հետ:

Տիգրան Սարգսյանն ասաց, որ Մաքսային միության թեման առանցքային է, և իրենք հանդիպման ժամանակ հնարավորություն են ունեցել մանրակրկիտ քննարկել այն: Պայմանավորվածություն է եղել, որ ողջ աշխատանքները լինեն բաց և թափանցիկ, և աշխատանքային խմբերի ղեկավարներն արդեն իսկ հաշվետվություն են տալիս հանրությանը:

Վարչապետի խոսքով` սեմինարներ են անցկացվում բիզնեսի ներկայացուցիչների հետ, որպեսզի պարզ լինի, թե նրանք ինչ նորմատիվային դաշտում են հայտնվելու: «Լինելու է նաև գրանտային օգնություն ՀՀ կառավարության համար, որպեսզի անցումը լինի անցավ, և որ բիզնեսը նույնպես պատրաստ լինի»,-ավելացրեց Տիգրան Սարգսյանը:

Քննարկված երկրոր կարևոր խնդիրը, որ նույնպես առնչվել է Մաքսային միությանը, աշխատուժի ազատ տեղաշարժի իրավունքն է եղել: «Մենք պայմանավորվեցինք, որ մինչ Մաքսային միությանը միանալը ստորագրվի երկկողմ պայմանագիր, որպեսզի մեր քաղաքացիների համար ստեղծվի ավելի բարենպաստ միգրացիոն իրավիճակ, և որպեսզի հունվարի մեկին Ռուսաստանում ընդունված օրենքը բացասաբար չանդրադառնա մեր քաղաքացիների վրա»:

Ինչ վերաբերում է «Ռուսնևտ»-ին, ապա վարչապետը տեղեկացրեց, որ ընկերության ղեկավարը ներկայացրել է այդ ծրագրի մանրամասներն ու գործունեությունը. «Խոսքը գնում է շուրջ հինգ հարյուր միլիոն դոլարի ներդրումների մասին,-ասաց վարչապետը,-սակայն այս պահին համապատասխան իրավական դաշտը նախապատրաստելու կարիք կա, նաև ազատ տնտեսական գոտու ռեժիմի  անհրաժեշտություն կա, ինչն ընդունելի առաջարկ է, որովհետև առաջին տարիներին հիմնականում մեծածավալ ներդրումներ են լինելու»:

Տիգրան Սարգսյանի խոսքով` հանդիպման ժամանակ խոսք է գնացել նաև «Նաիրիտի» աշխատուժի օգտագործման մասին: Վարչապետը գտնում է, որ մենք այդ հարցում ունենք հարաբերական առավելություն, քանի որ ունենք մասնագետների հզոր բանակ, որը կարող է օգտակար լինել նոր ծրագրի իրականացման մեջ:

Ինչ վերաբերում է ատոմակայանին, ապա ըստ պայմանավորվածության, դեռևս պետք է գտնեն ճիշտ բանաձևը այդ աշխատանքների ֆինասնավորման հետ կապված: «Մեր առաջարկներն ընդունվեցին վարչապետի կողմից, և ռուսական գերատեսչությունենրին տրվեցին հանձնարարականներ, որպեսզի մոտակա ժամանակաշրջանում այդ հարցերը լուծվեն»,-ամփոփեց վարչապետը:

Անկախ

Սիմֆերոպոլում` Ղրիմի խորհրդարանի պատուհանների մոտ,  զանգվածային ընդհարում է տեղի ունեցել Ուկրաինայի  նոր իշխանության կողմնակիցների և նրանց դեմ դուրս եկողների միջև: Եվրամայդանի կողմնակիցների օգտին ելույթ են ունեցել Ղրիմի թաթարները, որոնք “Ալահ Ակբար” կոչերով ճեղքել են ռուսամետ տրամադրված խմբերից բաժանող պատնեշը: Մասնակիցներից մեկի գլուխը ջարդել են , հաղորդում է  “Аргументы Недели. Крым”:

Մոսկվայի ժամանակով  17:00 նշանակված է Ղրիմի Վերին Ռադայի արտահերթ նիստ, որի ընթացքում թերակղզու իշխանությունը պետք է որոշի Ուկրաինայի ներկա իրավիճակում իր անելիքը:

Սկզբում “Ռուսկոե եդինստվո” կուսակցության կողմից ցանկություն կար միտինգ անցկացնել` պահանջելով Ղրիմի անկախության  հանրաքվե: Տեղեկանալով այդ մասին Ղրիմական-թաթարական միջլիսի և Եվրամայդանի ներկայացուցիչները սոցիալական ցանցերով հորդորեցին իրենց կողմնակիցներին հավաքվել խորհրդարանի պատերի մոտ, որպեսզի խոչընդոտեն ռուսամետ ակցիային: Արդյունքում Ղրիմի Ռադայի մոտ հավաքվեց  մոտ 5000 մարդ`մեծամասամբ Ղրիմի թաթարներ: Նրանք գոռում էին “Ալլահ ակբար” և “Ղրիմը թաթարներինն  է” :

“Ղրիմի թաթարները չեն թույլ տա այս հողի ճակատագիրը որոշել առանց իրենց”-հայտարարել է Ղրիմի խորհրդարանի պատգամավոր, Ղրիմ-թաթարական միջլիսի նախագահ Ռեֆատ Չուբարովը:

Հայտնի է, որ հանրաքվեի կողմնակից են նաև շատ կազակներ: Ղրիմի մայրաքաղաքի կենտրոնական փողոցներով սլանում են ռուսական դրոշներով ավտոշարասյուններ: Ղրիմի Նախարարների խորհրդի նախագահ Անատոլի  Մագիլովը կոչ է արել Ղրիմի հոգևոր առաջնորդներին թույլ չտալ ազգամիջյան հակամարտություն, հաղորդում է  “Новости Крыма за 15 минут”կայքը:

Անկախ

В Թուրքիայում նոր աղմուկ է հասունանում, այն կապված է վարչապետի հեռախոսային խոսակցության գաղտնալսման հետ: Համացանցում հրապարակվել է ձայնագրություն, իբր թե Ռեջեփ Էրդողանը հեռախոսով խոսում է ավագ որդու՝ Բիլյապի հետ, նա խնդրում է որդուն տնից հանել փողը և մյուս բազմաթիվ ազգականներին հորդորել կատարել նույնը—  “որպեսզի ոչ մի կոպեկ տանը չմնա”:

Ինչպես նկատում է  “Россия 24”-ը, ձայնագրության ամսաթիվը դեկտեմբերի սկիզբն է, երբ ամբողջ Թուրքիայում  հակակոռուպցիոն գործողություններ էին ընթանում, ձերբակալված էին նախարարների երեխաներ:

YouTube-ում տեղադրված ձայնագրության մեկնաբանություններում խոսքը մոտ մեկ միլիարդ դոլարի մասին է, ըստ հաշվարկների այնքան որքան կազմում են պետական ծախսերի ատկատները:

Էրդողանը արդեն հայտարարել է, որ ձայնագրությունը սարքած է, պարզ մոնտաժ: Սակայն մի շարք փորձագետներ կարծում են, որ այն իրական է: Ընդդիմությունը պահանջում է  Էրդողանի հրաժարականը: Ամեն  դեպքում երկրում ընտրությունները տեղի կունենան մարտին:

Անկախ

Անկախ

Հնդկական տաճարում ավելի քան 20,000 առնետ է բնակվում:

Ռաջաստհան նահանգում գտնվող Կարնի Մատա տաճարը նվիրված է առնետներին, որոնք քաղաքներում պատուհաս են համարվում:

Տաճարի տարածքում վազվզող առնետներին երկրպագում, կերակրում և պաշտպանում են:

Հավատացյալները նույնիսկ ցանցապատել և ճաղավանդակներ են պատրաստել տաճարի շրջակայքում՝ կենդանիներին գիշատիչ թռչուններից պաշտպանելու համար:

Կրծողները ազատ տեղաշարժվում են տաճարում, կաթ խմում մետաղյա, մեծ տարայից, ինչպես նաև ուտում հավատացյալների թողած հացահատիկները:

Փոքր երեխաները խաղում են նրանց հետ, և յուրաքանչյուր օր մեծ քանակությամբ զբոսաշրջիկներ են այցելում տաճար այդ տեսարանին ականատես լինելու համար:

Առնետների կռծած ուտելիքը նույնպես սուրբ է համարվում, որը երբեմն հավատացյալները ուտում են, եթե նույնիսկ դրա մի մասը կռծողները կերած են լինում:

Տաճարում առանց դժվարության կարելի է տեսնել դարչնագույն և սև առնետների, սակայն հավատացյալների կարծիքով այդտեղ սպիտակ առնետ տեսնելը օրհնություն է:

Տաճարի քահանաները առնետներին լուրջ նվիրվածությամբ են վրաբերվում և զգուշացնում այցելուներին զգույշ լինել ու չտրորել կենդանիներին, քանի որ պատահաբար առնետի վրա կանգնելը և նրան սպանելը մեղք է համարվում:

 Անկախ

ՀՀ ԱԻՆ հիդրոօդերևութաբանության և մոնիտորինգի պետական ծառայությունից Անկախին հայտնում են, որ Հանրապետության տարածքում` փետրվարի 26-ի օրվա երկրորդ կեսին և 27-ի գիշերը շրջանների զգալի մասում, փետրվարի 27-ի ցերեկը և 28-ին առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ:

Մարտի 1-2-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:

Քամին հարավ-արևմտյան՝ 2-7 մ/վրկ, 26-ին առանձին վայրերում սպասվում է քամու ուժգնացում մինչև 15-20 մ/վրկ:

Օդի ջերմաստիճանը 26-ի գիշերը կբարձրանա 4-5 աստիճանով, ցերեկը կնվազի 2-3 աստիճանով:

• • Օդի առավելագույն ջերմաստիճան՝   15.9⁰C (1986 թ.)
• • Օդի նվազագույն ջերմաստիճան՝      -24.6⁰C (1972 թ.)
• • Օդի միջին օրական ջերմաստիճան՝   1.3⁰C

Այսօր ԱԺ նիստի ժամանակ, արտահերթ ելույթի իր իրավունքից օգտվելով, ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը հանդուրժողականության կոչ արեց գործընկերներին` շեշտելով, որ չի հասկանում պատգամավորների փոխադարձ վիրավորանքների իմաստը:

«Ոնց որ բարձր խոսելու, իրար վիրավորելու մրցույթ լինի» , – ասաց Հովիկ Աբրահամյանը:

Անդրադառնալով ընդդիմության այն տեսակետին, որ իշխող կոալիցիան հակված չէ ստեղծել հանձնաժողով, որը կքննի «Նաիրիտ գործարան» ՓԲԸ-ում տեղի ունեցող գործընթացները, Հովիկ Աբրահամյանը շեշտեց. «Մենք կողմնակից ենք ստեղծելու հանձնաժողով: Որոշ ժամանակ առաջ դուք չէիք հավատում, որ մենք կստեղծենք գազի պայմանագրով զբաղվող հանձնաժողով: Այսօր շատերդ զարմանում եք, որ այն ստեղծվեց: Մենք ոչ մի բան չունենք կոծկելու, թաղելու, ինչպես դուք եք ասում Ձեր լեքսիկոնում: Ես խոստանում եմ Ձեզ, որ ստեղծելու եմ հնարավորություն, որ այս հարցը նույնպես քննարկվի ԱԺ-ում, բայց հասկացեք, որ մենք ունենք բնականոն գործունեություն ծավալելու խնդիր: Չենք կարող միանգամից մի քանի հանձնաժողով սեղծել ու տապալել ողջ ԱԺ գործունեությունը: Ինչո՞ւ եք անցնում վիրավորանքների: Մենք հարցն ընդգրկել ենք մեծ օրակարգ և մինչև աշուն քննարկելու ենք այն»:

Անկախ