Հուլիսի 10-ին, ժամը 12.30-ին, Երևանի Խաղաղ-Դոնի փողոցում «ԻԺ-27175» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է «Մերսեդես»-ի, որից հետո` «Հունդայի» մակնիշի ավտոբուսի:
«ԻԺ-27175»-ի վարորդը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 19.30-ին, անհայտ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը Երևանի Նոր-Արեշի 8-րդ փողոցի թիվ 132 տան մոտ վրաերթի է ենթարկել 5-ամյա աղջկա, որը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 00.30-ին, «Տոյոտա Լանդ Քրաուզեր 200» մակնիշի ավտոմեքենան Երևանի Թբիլիսյան խճուղում բախվել է էլեկտրասյանը, ինչի հետևանքով վարորդը և ուղևորը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 22.50-ի սահմաններում, «Ֆորդ» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը Երևանի Սեբաստիայի և Րաֆֆու փողոցների խաչմերուկում վրաերթի է ենթարկել 35-ամյա քաղաքացուհու և նրան տեղափոխել հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 23.35-ի սահմաններում, Էջմիածին քաղաքի Վ. Կոստանյան-Մաշտոց-Վ. Առաջին փողոցների խաչմերուկում իրար են բախվել «Օպել-Աստրա» և «Հունդայի» մակնիշի ավտոմեքենաներ:
Երկրորդ ավտոմեքենայի վարորդը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 19.00-ին, «Օպել Զաֆիռա» մակնիշի ավտոմեքենան Սևան-Երևան ճանապարհի 41-րդ կմ-ին բախվել է ճանապարհի երկաթե արգելապատնեշին և շրջվել, ինչի հետևանքով վարորդը և 2 ուղևորը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 15.40-ին, հիվանդանոցից ոստիկանության Կոտայքի բաժնում հաղորդում է ստացվել, որ մարմնական վնասվածքներով բուժօգնության է դիմել 78-ամյա տղամարդ և հայտնել, որ Արզնի գյուղի ճանապարհին ոտքի վրայով մեքենա է անցել:
Պարզվել է, որ հուլիսի 9-ին, ժամը 12.00-ի սահմաններում, Երևանյան-Սևան փողոցների խաչմերուկում անհայտ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը վրաերթի է ենթարկել տարեց տղամարդուն:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 04.15-ին, ոստիկանության Մուշի բաժին է դիմել 21-ամյա երիտասարդ և հաղորդում տվել, որ հուլիսի 9-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում, Գյումրիի Մարմարաշենի խճուղում իր վարած «ՎԱԶ-2109» մակնիշի ավտոմեքենայի անիվը պայթելու պատճառով բախվել է ճամփեզրի սյանը, ինչի հետևանքով ուղևորը մարմնական վնասվածքներով բուժօգնության է դիմել հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 21.50-ի սահմաններում, «Ֆոլքսվագեն Պասատ» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը Շիրակի մարզի Ախուրյան գյուղում վրաերթի է ենթարկել 14-ամյա պատանու, իր ավտոմեքենայով նրան տեղափոխել հիվանդանոց, ապա ներկայացել բաժին:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 11.25-ին, հիվանդանոցից ոստիկանության Կապանի բաժնում հաղորդում է ստացվել, որ «աջ քունքային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդ» ախտորոշմամբ իրենց մոտ է տեղափոխվել 1991 թ. ծնված Գևորգ Ո.-ն և հայտնել, որ վնասվածքը ստացել է վայր ընկնելու հետևանքով:
Մեկնած օպերատիվ խումբը պարզել է, որ նույն օրը, ժամը 10.25-ի սահմաններում, Աբովյանի Շահումյանի փողոցի գետափնյա ճանապարհի վերնամասում Գևորգ Ո.-ի վարած «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է «Միցուբիշի Գրանդիս» մակնիշի ավտոմեքենայի, ինչի հետևանքով նա մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 10-ին, ժամը 23.00-ի սահմաններում, Կապան-Քաջարան ճանապարհին` Գեղի գյուղի խաչմերուկի մոտ, «ՎԱԶ-2106» մակնիշի ավտոմեքենա է շրջվել ձորը, ինչի հետևանքով վարորդը և ուղևորը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Հուլիսի 8-ին, ժամը 21.20-ին, հիվանդանոցից ոստիկանության Գորիսի բաժնում հաղորդում էր ստացվել, որ բուժօգնության է դիմել 1969 թ. ծնված Արա Ա.-ն և հայտնել, որ մարմնական վնասվածքը ստացել է ծառից վայր ընկնելու հետևանքով:
Նյութերի նախապատրաստման ընթացքում պարզվել է, որ Արա Ա.-ն նշված վնասվածքը ստացել է հուլիսի 8-ին, ժամը 19.00-ի սահմաններում, իր կողմից վարած «ՈւԱԶ-315148-095» մակնիշի ավտոմեքենան Տեղ գյուղի Արցախի խճուղում կողաշրջվելու հետևանքով:
Կատարվում է քննություն:

Անկախ

Ըստ ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` հուլիսի 10-ից 11-ն ընկած ժամանակահատվածում հանրապետությունում արձանագրված գողության 14 դեպքից բացահայտվել է 8-ը, կողոպուտի 3 դեպքից` 1-ը, խարդախության 4 դեպքից` 2-ը, մարմնական վնասվածք հասցնելու` 13, յուրացման 2 և մաքսանենգության 1 դեպքերը բացահայտվել են:
Նախկինում կատարված հանցագործություններից բացահայտվել է մարմնական վնասվածք հասցնելու 1 դեպք:
Անցած 1 օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 13 պատահար, ինչի հետևանքով 1 մարդ զոհվել է, 13-ը` ստացել տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ:

Անկախ

Հեռուստալրագրող Վահե Ղազարյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

«Փաստորեն, ռուս և հայ գաստերբայտերների միջև միակ տարբերությունն այն է, որ երբ մերոնք ղալաթ են անում, դրա հետևանքները անմիջապես սեփական կաշվի վրա են զգում, իսկ ռուս գաստերբայտերների օյինբազություններից տուժում է մեր ժողովուրդը: Հետախուզում են «Արմենտել»-ի նախկին տնօրեն Կլիմկոյին: Կասկածվում է 10-15 մլրդ դրամի չարաշահումների մեջ: Թե չէ շատերի մոտ էր հարց առաջանում, թե ինչո՞ւ «Արմենտել»-ին բախտ չէր վիճակվում գլխավորել հարկատուների ցուցակը: Կարո՞ղ ա մի քանի տարի հետո էլ հետախուզում հայտարարվի ՀԷՑ-ի ներկայիս տնօրենի նկատմամբ»:

Անկախ

Կոստա Ռիկայի ֆուտբոլի հավաքականի և իսպանական «Լևանտեի» դարպասապահ Կեյլոր Նավասն այսուհետ կկրի Մյունխենի «Բավարիայի» մարզազգեստը:

Գերմանիայի չեմպիոնը որպես փոխհատուցում 27-ամյա դարպասապահի համար կվճարի 10 միլիոն եվրո, որից Նավասը կստանա 2 միլիոն եվրո:

հավելենք, որ Նավասը հիանալի տպավորություն տողեց Բրազիլիայում ընթացող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում: Նա 2010-ին իսպանական «Ալբասետեից»  տեղափոխվել  էր «Լևանտե»:

Լրագրող, քաղաքական մեկնաբան Լևոն Սարդարյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

«Նարեկ Սարգսյանն էսօր հայտարարել ա, թե իրենք Երևանն անճանաչելիորեն փոխել են: Հիմա որ ասեմ՝ ղալաթ եք արել, պիտի նեղաղա՞: Ղալաթ եք արել, որովհետև քաղաքն էս աստիճան կարող էին պղծել միայն էն մարդիկ, ովքեր Երևանի նկատմամբ անասնական ատելություն են տածում: Ղալաթ եք արել, որովհետև Երևանն էս տիպի կարող էին այլանդակել միայն էն մարդիկ, ովքեր Քոչարյանի խոսքը, թե «փողի վրա նստած՝ փող եք ուզում», ընկալեցին որպես քաղաքը ամայացնելու ու թալանելու հրահանգ: Իսկ հիմա էսքան «ղալաթ եք արել»-ից հետո Ռուստամյան Արմենի սիրած էն մի բառն էլ ասե՞մ, որ պատկերն ամբողջական դառնա: Գոնե էնքան նամուս ունեցեք, որ ձեններդ կտրած պահեք, ախր…»:

Անկախ

Բրազիլիայում անցկացվող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում հուլիսի 13-ին  կկայանա եզրափակիչը, կմրցեն Գորմանաիայի և Արգենտինայի հավաքականները:

Տտարբեր տեսակետներ են հայտնվում, թե թիմերն ինչպես պետք է գործեն այդ խաղի ընթացքում: Եվ ահա, Արգենտինայի հավաքականի կիսապաշտպան Խավիեր Մասկերանոն ասել է, որ իր թիմի կարևորագույն խնդիրն է` ազատ տարածություն չթողնել գերմանացիներին:

«Ուսումնասիրում ենք Գերմանիայի հավաքականի խաղը: Ակնհայտ է, որ մենք չպետք է մեզ թույլ տանք այնքան ազատ տարածություն տրամադրել գերմանացիներին, ինչքան նրանք ստացան Բրազիլիայի թիմի հետ խաղում: Եզրափակիչում պետք է հանգիստ և համբերատար խաղալ»,- ասել է նա:

ԱՄՆ-ի իշխանությունները Մոնղոլիային են վերադարձրել երկրից անօրինական դուրսբերված 18 դինոզավրերը, հաղորդում է today.kz-ը:

Մնացուկները, որոնց տարիքը 60-80 մլն տարի է, ժամանակին հայտնաբերվել են Գոբի անապատում, պեղումների ժամանակ:Դինոզավրերի ոսկրերն ԱՄՆ-ում  են հայտնվել միջազգային մաքսանենգ խմբի գործունեության հետևանքով: Խմբի անդամներից մեկն անցած շաբաթ դատապարտվել է 3 ամսվա ազատազրկման:

Մեկ տարի առաջ ամերիկյան իշխանություններն արդեն Ուլան-Բատոր են վերադարձրել հսկա գիշատիչ տարբոզավրի կմախքը: Այն 2012-ին վաճառվել էր  Նյու Յորքի Heritage Auction աճուրդում` ավելի քան  մեկ մլն դոլարով, որը հետո առգրավվեց:

Անկախ

Հուլիսի 13-ին Ռիո դե Ժանեյրոյի «Մարականա» մարզադաշտում կկայանա ֆուտբոլի ածխարհի առաջնության եզրափակիչը: Կմրցեն Գերմանիայի և Արգենտինայի հավաքականները: Արգենտինայի նախագահ Կրիստինա Ֆերնանդես դե Կիրշները ներկա չի լինի խաղին:Նա առողջական խնդիրներ ունի:

Դե Կիրշները հայտնել է, որ արգենտինացի ֆուտբոլիստներին կըդնունի հայրենքի վերադառնալուց անմիջապես հետո:

Խաղաղօվկիանոսյան Վանուատու պետության կղզիների միջև նավարկող ուղևորափոխադրող լաստանավը հուլիսի 11-ին շրջվել է Էֆաթե կղզուց 3,5 կմ հեռավորության վրա: Նավում 41 մարդ է եղել, հաղորդում է ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ-ը:

37 մարդու հաջողվել է փրկել: Մնացածի որոնումները շարունակում են մյուս ուղևորատար ու ձկնորսական  նավերը:

Վանուատուի հանրապետությունը խաղաղօվկիանոսյան պետություն է, որը գտնվում է Ավստրալիայից արևելք` 83 կղզիների վրա: Դրանցից ավելի քան 60-ը բնակելի են: Տրանսպորտի հիմնական տեսակը ոչ մեծ ուղևորատար նավերն են:

Անկախ

Ֆուտբոլի Գերմանիայի հավաքականի կիսապաշտպան, ազգությամբ թուրք Սամի Խեդիրան չի ցանկանում թարմացնել աշխատանքային պայմանագիրը:Մադրիդի «Ռեալի» ղեկավարության հետ կնքած նախկին պայմանագրով նա պետք է խաղա ևս մեկ տարի: Արքայական ակումբի ղեկավարությունը ցանկանում է երկարաձգել պայմանագրի ժամկետը, սակայն ֆուտբոլիստը դեմ է դրան: Իսկ  մերժելու պատճառն անգլիական «Արսենալ» տեղափոխվելու ցանկությունն է:

Լոնդոնյան ակումբը պատրաստ է  կիսապաշտպանին գնել 24 մլն ֆունտ ստերլինգով: Խեդիրան շաբաթական 150 հազար ֆունտ աշխատավարձ կստանա:

ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերին չհայտարարված այցով մեկնել է Աֆղանստան, որտեղ, նրա խոսքով, նախագահական ընտրություններից հետո ճգնաժամ է առաջացել: Նա Քաբուլում հանդիպում կունենա նախագահ Համիդ Կարզայի ու պետական բարձր պաշտոնի երկու թեկնածուների` Աբդուլ Աբդուլայի ու Աշրաֆ Գանի Ահմադզադեի հետ, հաղորդում է  Вести.Ru-ն:

Շաբաթվա սկզբին Աֆղանստանի անկախ ընտրական հանձնաժողովը հայտարարեց, որ նախնական տվյալների համաձայն, նախագահական ընտրություններում հաղթանակ է տարել ֆինանսների նախկին նախագահ Աշրաֆ Գանի Ահմադզայը, քվեարկության երկրորդ փուլում հավաքելով 56,44%: Իսկ երկրի նախկին ԱԳՆ նախարար Աբդուլա Աբդուլան   ընտրությունների ընթացքում բազմաթիվ խախտումները նշելով, հրաժարվում է իր պարտությունն ընդունել ու իրեն հաղթող է հայտարարել:

Վաշինգտոնում երկյուղում են, որ թեկնածուների միջև այդ տարաձայնությունը կարող է վերաճել զինված հակամարտության ու էլ ավելի բարդացնել  ստեղծված իրավիճակը:

Բարաք Օբաման արդեն հեռախոսազրույց է ունեցել Աբդուլա Աբդուլայի  ու Աշրաֆ Գանի Ահմադզայի հետ: Նա թեկնածուներին նախազգուշացրել է, որ Աֆղանստանը կարող է  մնալ առանց ամերիկյան օգնության, եթե  նրանցից ինչ որ մեկը փորձի իշխանությունը զավթել անօրինական եղանակով, նրանց խաղաղության կոչ է արել ու խորհուրդ է տվել բոլոր վիճելի հարցերը լուծել քաղաքական երկխոսության ճանապարհով:

Բրազիլիայում շարունակվող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում հուլիսի 12-ին կկայանա 3-րդ տեղի համար մրցամարտը:Բրազիլիայի Ազգային մարզադաշտում ուժերը կչափեն Բրազիլիայի և Հոլանդիայի հավաքականները: ՖԻՖԱ-ն այդ հանդիպման գլխավոր մրցավար է նշանակել ալժիրցի Ջամել Հայմուդին:

Աշխարհի առաջնությունում 43-ամյա մրցավարը սպասարկել է 3 հանդիպում՝ Հոլանդիա – Ավստրալիա (3:2), Կոստա Ռիկա – Անգլիա (0:0), Բելգիա – ԱՄՆ (2:1):

Բուլղարիայի Պլովդիվ քաղաքում ընթացող շախմատի կանանց Եվրոպայի անհատական առաջնության 5-րդ տուրում  Էլինա Դանիելյանը, հանդես գալով սև խաղաքարերով, առավելության հասավ Եվգենյա Օվոդի նկատմամբ: Լիլիթ Մկրտչյանը սևերով զիջեց Նանա Ձագնիձեին: Մարիա Կուրսովան սպիտակներով հաղթեց Խայալա Իսգանդարովային: Իսկ Լիլիթ Գալոյանը սևերով առավելության հասավ Մարիա Կոուվացուի նկատմամբ: Շուշաննա Սարգսյանը սևերով խաղաղ դաշն կնքեց Հուդիտ Ֆոքսի հետ:

Էլինա Դանիելյանը և Լիլիթ Մկրտչյանը վաստակել են 3,5-ական միավոր և 10-24-րդ տեղերը բաժանողների խմբում են: 4,5-ական միավորով 1-3-րդ տեղերը բաժանում են  ուկրաինացի Նատալիա Ժուկովան, Վրաստանի ներկայացուցիչ Նանա Ձագնիձեն և ռուսաստանցի Վալենտինա Գունինան:

Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի և Ստեփանակերտի քաղաքապետ Սուրեն Գրիգորյանի նախաձեռնությամբ արդեն երկրորդ տարին կազմակերպվում է  Երևան-Ստեփանակերտ մարզաառողջարարական հետիոտնային-ճանաչողական արշավը: Այս տարի արշավականները 110-ն են` Երևանի քաղաքապետարանի և վարչական շրջանների աշխատակազմերի աշխատակիցներ, Հայաստանի սկաուտական շարժման կազմակերպության 14 անդամներ, Երևանի Փ. Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի քոլեջի 12 ուսանողներ, ովքեր, ի դեպ, Երևանի կողմից Ստեփանակերտին նվեր ուղարկված քանդակների հեղինակներն են:

Երևան-Ստեփանակերտ մարզաառողջարարական արշավի մասնակիցներին ԼՂՀ-ում դիմավորել է Ստեփանակերտի քաղաքապետի տեղակալ Սուրեն Թամրազյանը:

Արշավականները ճամբարում են Ստեփանակերտին մերձակա Այգեստան գյուղի մոտ և 4 օրում այցելելու են Ստեփանակերտ, Գանձասար, Շուշի, Քարինտակ, Ամարաս, լինելու են Նիկոլ Դումանի թանգարանում, ինչպես նաև հանրահայտ Տնջրի ծառ տեղանքում, որը անվանակոչված է ի պատիվ 2300-ամյա չինարի ծառի, որը ԱՊՀ տարածքում ամենատարեց կանգուն ծառն է ճանաչվել:

Արշավականների առօրյան հագեցած է լինելու. մասնակցելու են նաև մարզական խաղ-մրցույթների, ինչպես նաև Երևանի պատվիրակության հետ տարբեր միջոցառումների:

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության

և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

 Անկախ

Հանրակրթական ուսումնական հաստատության ղեկավարման իրավունք /հավաստագիր/ ստանալու համար դիմող անձանց վերապատրաստումն իրականացնելու նպատակով ՀՀ կրթության և գիտության նախարարությունը հայտարարում է   վերապատրաստող կազմակերպությունների ընտրության մրցույթ:

Մրցույթն անցկացվում է կրթության և գիտության նախարարի` 18.05.2010թ. N 393-Ն հրամանով հաստատված <<Հանրակրթական ուսումնական հաստատության ղեկավարման իրավունք /հավաստագիր/ ստանալու նպատակով վերապատրաստման և  վերապատրաստող կազմակերպության ընտրության կարգի>> 7-րդ և 8-րդ կետերի պահանջներին  համապատասխան:

Չինաստանի Հունան նահանգում զոհվել է 11 մարդ.նրանցից 8-ը` երեխա: Մանկապարտեզի երեխաներին տեղափոխող միկրոավտոբուսն ընկել է լճակը, հաղորդում է  Lenta.ru-ն:

7-տեղանոց ավտոբուսից փրկարարները մի քանի ժամ անց դուրս բերեցին 8 երեխայի ու վարորդի դին: Ավելի ուշ գտան նաև երկու դաստիարակների մարմինները:

Վթարի փաստով հետաքննություն է սկսվել:

Անկախ

-Ազգաբնակչության համաշխարհային օրը: ՄԱԿ-ի 1987-ի հունիսի 11-ի տվյալներով, մոլորակի բնակչությունը կազմում էր մոտ 5 մլրդ մարդ,օրը պայմանականորեն անվանվեց 5 միլիարդի օր: Դրանից 2 տարի անց, 1989-ին ՄԱԿ-ը Ազգաբնակչության համաշխարհային օր սահմանեց հուլիսի 11-ը:

Բնակչության արագ աճը 60-ականներից ՄԱԿ-ին լուրջ անհանգստություն պատճառում: Աշխարհի բնակչությունը 1960-ից 1999 թիվը ավելացել է ավելի քան կրկնակի: Իսկ 2011-ի հոկտեմբերին ազդարարվեց, որ Երկրի բնակչությունը գերազանցել է 7 մլրդ-ի սահմանը:

–Այսօր Շոկոլադի համաշխարհային օրն է:

Այսօր քաղցրի սիրահարները նշում են Շոկոլադի համաշխարհային օրը: Առաջին անգամ այն մտածել են նշել ֆրանսիացիները, 1995-ին:

 Անկախ

Ռուսաստանի միգրացիոն քաղաքականությունը Հայաստանը դատարկվելու վտանգի առաջ է դնում: Դժվար է ասել` Ռուսաստանի քայլերը ուղղված են Հայաստանի դեմ, թե ոչ: Բայց փաստ է, որ դրանցով ռուսական կողմն ամայացնում է իր դաշնակից Հայաստանը:
Պարբերաբար ռուսական, նաև հայկական ԶԼՄ-ներով լուրեր են շրջանառվում այն մասին, որ աշխատանքային միգրանտների մուտքը Ռուսաստան դժվարացվում է: Թվում է` ռուսական նոր միգրացիոն օրենքներն աշխատանքային միգրանտների համար անհաղթահարելի պատնեշներ են կանգնեցնում: Սակայն մեդալն ունի նաև հակառակ երես. միգրանտների համար մուտքը դժվարացնում են, սակայն այլ օրենսդրական փոփոխություններով ու ծրագրերով (օրինակ` «Հայրենակիցներ» ծրագիրը) երկիր մտնելու արգելքին դեմ առածների միջից զտում ու արդեն որպես քաղաքացի հավաքագրում են իրենց պետքականներին:
Այսպես, այս տարվա սկզբին ուժի մեջ մտան «ՌԴ-ում օտարերկրյա քաղաքացիների իրավական կարգավիճակի մասին» դաշնային օրենքներում կատարված փոփոխությունները: Ըստ այդմ` օտարերկրյա քաղաքացիները ՌԴ-ում կարող են ամեն 180 օրվա ընթացքում ընդամենը 90 օր գտնվել: Մեկ այլ օրենքով էլ վարչական և այլ իրավախախտում թույլ տված քաղաքացիներին 3-5 տարով արգելում են Ռուսաստան մուտք գործել:
Այս ֆոնին տպավորություն ստեղծվեց, որ Հայաստանից արտագնա աշխատանքի մեկնողների «բանը բուրդ է», և առնվազն 60-80 հազար հայ ընտանիքներ զրկվեցին իրենց օրվա ապրուստից: Խնդիրն անհանգստություն առաջացրեց նաև պետական մակարդակով, և պաշտոնյաները գործի անցան:

Բայց այս խստացումներին զուգահեռ` ՌԴ-ում այլ օրենսդրական փոփոխություններ եղան, որոնք լուրջ հետևանքներ կարող են ունենալ: Այսպես, նախկին ԽՍՀՄ-ի և Ռուսական կայսրության տարածքների բնակիչները, որոնք տիրապետում են ռուսերենին, կարող են 3 ամսվա ընթացքում հեշտացված կարգով ՌԴ քաղաքացիություն ձեռք բերել: Դա, սակայն, հնարավոր կլինի միայն այն պարագայում, եթե հրաժարվեն «օտար» պետության քաղաքացիությունից: Մեկ այլ օրենքով էլ խոշոր տուգանքներ սահմանվեցին այն անձանց համար, որոնք կթաքցնեն երկքաղաքացիությունը:

Հասկանալի է, որ այս պարագայում օրվա հացի խնդիր ունեցող բազմաթիվ հայ ընտանիքներ, որոնք նախկինում արտագնա աշխատանքով էին ապրուստ վաստակում, կնախընտրեն ռուսական քաղաքացիությունը: Շատերը մտավախություն ունեն, որ Հայաստանից առանց այդ էլ մեծ ծավալի արտագաղթն ավելի կուժգնանա: Սակայն Միգրացիոն պետական ծառայության պետ Գագիկ Եգանյանը Yerkir.am-ին ասել է, որ «միգրացիոն գործընթացների վրա ի հայտ եկած նոր գործոնի ազդեցության որոշման համար օգտագործվում է առնվազն մեկ տարի ժամանակաշրջան»: Այսինքն` պետական մակարդակով, գոնե արտաքուստ, դեռ չեն անհանգստանում արտագաղթի հնարավոր աճից:

Հայ միգրանտների համար իրավիճակը մեղմելու ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկեցին նաև մեր պաշտոնյաները: Ձեռք բերված պայմանավորվածությունների շնորհիվ ռուսական կողմը հայ միգրանտների համար որոշակի արտոնություններ սահմանեց, որոնք կմեղմեն արգելքները և հայերին Ռուսաստանում նախկինի պես աշխատելու որոշակի հնարավորություններ կտան:
ԱԺ փոխխոսնակ Հերմինե Նաղդալյանը նախորդ ամիս հայտարարեց, որ ռուսական կողմի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, ըստ որի` վարչական իրավախախտումներ թույլ տված հայ միգրանտների հանդեպ ՌԴ-ում այլևս պատժամիջոցներ չեն կիրառվի. «Պատժամիջոցները վերաբերել են 800 հազար մարդու, որոնցից 30 հազարը հայ են, և 70 հազար հայեր ռիսկի գոտում են գտնվում: Բայց ռուսական կողմը վստահեցրել է, որ ներքին պայմանավորվածությունների արդյունքում այլևս հայ ազգի որևէ ներկայացուցչի հանդեպ նման պատժամիջոցներ չեն կիրառվելու, հայերի հանդեպ կկիրառվի ամնիստիոն վերաբերմունք»:

Ըստ ՀՀ և ՌԴ կառավարությունների միջև կնքված համաձայնագրի՝ ՀՀ քաղաքացիները կարող են առանց գրանցման ՌԴ-ում գտնվել 30 օր: Դրանից երկար մնալու դեպքում հաշվառումն արդեն պարտադիր է: Արտոնյալ պայմանները գործում են նաև Հայաստան եկող ՌԴ քաղաքացիների համար: Նախատեսվում է նաև, որ ՀՀ քաղաքացիները, առանց աշխատանքի հատուկ թույլտվության, տեղի գործատուի հետ աշխատանքային պայմանագիր կնքելով, մեկ տարի կկարողանան աշխատել ՌԴ տարածքում: Նախատեսվում է, որ այս դրույթներն ուժի մեջ կմտնեն 2015-ի հունվարի մեկից: Սակայն երկու երկրների միջև համաձայնագիրը դա ավելի շուտ կիրառելու հնարավորություն է տալիս:

Իհարկե, նման պայմանավորվածությունները հարցի ժամանակավոր լուծում են: Որևէ մեկը վստահաբար չի կարող ասել, որ վաղը ՌԴ-ում օրենքի նոր փոփոխություն չի լինի, որն էլի կստիպի հայերին հրաժարվել ՀՀ քաղաքացիությունից կամ էլ գայթակղվել առաջարկված գրավիչ պայմաններից ու համալրել Սիբիրի բնակիչների շարքերը` լքելով Հայաստանը: Այս վտանգը դամոկլյան սրի նման միշտ կախված կլինի մեր գլխին, քանի դեռ չունենք բավարար քանակությամբ աշխատատեղեր, ունենք գործազրկության բարձր մակարդակ և տրանսֆերտների հաշվին գոյատևող հազարավոր ընտանիքներ:

«Մարդը հայրենիքում իրեն պիտի տեր զգա: Եթե նա իրեն ճորտ է զգում մի տարածքում, որը նրան որպես հայրենիք է մատուցվում, նրա մեջ կամա-ակամա առաջանում է նաև մերժողական վերաբերմունք: Եվ այստեղ ցավալի մի բան էլ կա. այն, որ հաճախ հայրենիք և իշխանություն հասկացությունները նույնացնում են, ինչը ամենամեծ խնդիրն է»,- արտագաղթի վերաբերյալ օրերս ասաց ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը:

Գոնե կիմանամ, որ ինձ չի հարգում օտարը, ոչ թե սեփական պետությունս

Օրերս հերթական մտերիմս լքեց Հայաստանը` 29-ամյա գործունյա, աշխույժ ու կյանքով լեցուն Արմանը: Նա բարձրագույն կրթություն ունի` բնակավայրերի կանաչապատման ու անտառատնկման մասնագիտացմամբ, շատ էր սիրում իր մասնագիտությունն ու հպարտանում դրանով, թեպետ երբեք իր մասնագիտությամբ չէր աշխատել ու չէր զբաղվել: Ու չնայած իր բարձրագույն կրթության դիպլոմում նշված մասնագիտությանը, Արմանը վերջին 3-4 տարիներին ձեռներեցությամբ էր զբաղվում, բավականին հաջող: Իսկ իր գործը սկսել էր պաղպաղակ պատրաստող փոքրիկ սարք վարձակալելով ու իրենց բակում պաղպաղակ վաճառելով, այնուհետև պաղպաղակի տաղավարի կողքին ավելացրել էր դարակաշար ու նաև միրգ-բանջարեղեն էր վաճառում: Մի քանի ամիս հետո արդեն խանութ վարձեց, որտեղ վաճառում էր ոչ միայն պաղպաղակ, միրգ ու բանջարեղեն, նաև ձուկ, գինի, գարեջուր, խեցգետին: Աշխատանքից ու եկամտից էլ գոհ էր, արդեն փոքրիկ բիզնեսն ընդլայնելու ծրագրեր էր մտմտում: Մեկ էլ անցյալ տարի մի օր լսեցի, որ Արմանն իր խանութը փակում է: Հարցրի պատճառը, պատասխանեց կարճ ու տրամաբանական. դրանից մեկ տարի առաջ իր խանութում հաճախորդի պակաս չէր զգացվում, հաճախորդներն էլ ավելի շատ գնումներ էին կատարում, իսկ այդ տարի «բակի ժողովրդի մեծ մասն արտագաղթեց, հիմա հաճախորդ չկա, խանութ մտնողներն էլ խնայելով են գնումներ անում, մարդիկ փող չունեն: «Անցյալ տարվա համեմատ էս տարի օրական 3-4 անգամ քիչ առևտուր եմ անում, արդեն ձեռքի փող էլ չեմ կարողանում աշխատել»:
Խանութը փակելուց հետո Արմանը վերջին մեկ տարում մի քանի մանր-մունր գործեր էլ արեց ձեռքի հետ: Շատ փոքր քանակով` մեկ ուղևորի ուղեբեռի չափով, ավտոմեքենայի քսայուղ էր բերում հարևան Վրաստանից ու հարմար գներով վաճառելով` գլուխը պահում, բայց մի օր, չնայած սահմանին բոլոր հարկերն ու տուրքերը մուծում էր, պարզվեց, որ ինչ-որ մեկը խոշոր քանակներով ներկրում է այդ քսայուղերը, ու Արմանի պես «մանր-մունր» ներկրողներին արդեն չեն թույլատրում նման ապրանք բերել երկիր: Հետո էլի ինչ-որ բաներ մտմտաց, ու մի էլ օրերս հանկարծակի զանգեց` «Գնում եմ, աղբե՛ր, երևի էլ չեմ էլ գա»:

Եվ Արմանը գնաց Ռուսաստան` Մոսկվա` իր չսիրած ու երբևէ չարած գործով զբաղվելու` կահույքի արտադրամասում աշխատելու: Մեկնելու օրը, սակայն, ինքնաթիռի թռիչքից մի քանի ժամ առաջ սիրտը մի լավ բացեց:
«Տեսնում եմ, որ ով գնում ա ու դրսում սկսում անել էն, ինչ որ Հայաստանում էր անում, հաջողության ա հասնում, աղբեր, գիտես` երբեք չեմ մտածել Հայաստանը թողնելու մասին, բայց դե ինչ անեմ: Հիմա հնարավորություն ա բացվել, կանչում են, հարազատ մարդ ա, հազար անգամ կանչել ա, չեմ գնացել. էս անգամ որոշեցի` գնամ: Գիտեմ, որ էնտեղ ինձ չեն հարգելու, վերաբերվելու են որպես գաստարաբայտերի, բայց էդ ոչինչ: Համ էլ ի՞նչ տարբերություն, մեկ ա, էստեղ էլ իմ պետությունն ինձ չի հարգում: Ավելի լավ ա գնամ ու հոգուս մխիթարանք լինի, որ օտարի պետությունը ինձ որպես օտարի չի հարգում, ու հենց տենց էլ պիտի լիներ, քան գիտակցեմ, որ սեփական պետությունը, չինովնիկները ինձ չեն հարգում: Ստեղ չեմ մնում, Հայաստանը թող ձեզ մնա, ավելի ճիշտ` մեր չինովնիկներին, թող մենակ իրանք մնան էս երկրում»,- արագ-արագ վրա էր բերում Արմանը, բայց երկու տարեկանից նրան ճանաչելով` աչքերի մեջ տեսնում էի, որ ոչ թե ինձ է փորձում համոզել, այլ իրեն…

Սուս, պետությունը մտածում է «միգրանտների» մասին

Հրանուշ Խառատյանը նշում է նաև, որ ո՛չ հասարակության և ո՛չ էլ իշխանությունների կողմից արտագաղթը երբևէ լրջորեն չի գնահատվել և չի ընկալվել իր իրական ծավալներով ու պատճառահետևանքային կապերով:

Մի՞թե, կարծես թե լավ էլ ընկալել է, նույնիսկ որոշ քայլեր էլ է ձեռնարկել գիտաժողովներից, ձևական ուսումնասիրություններից, հայտարարություններից բացի: Բայց, իհարկե, հակառակ մտայնությամբ` արտագաղթը խթանելու: Հակառակ դեպքում կառավարությունը հուլիսի 3-ին չէր հաստատի ՀՀ և ՌԴ միջև միգրացիայի ոլորտին վերաբերող երկու համաձայնագիր:

Առաջին համաձայնագրով սահմանվում է, որ կողմերի տարածք մուտք գործելուց հետո երկու երկրների քաղաքացիները կարող են հաշվառման կանգնել 30 օրվա ընթացքում: Մինչ այս համաձայնագիրը գործող կանոնների համաձայն` ՌԴ մեկնելիս մեր քաղաքացին պարտադիր 7 օրվա ընթացքում պետք է հաշվառման կանգներ, ու եթե այդ ժամկետը խախտվում էր, առաջանում էին անցանկալի հետևանքներ, ընդհուպ մինչև մուտքի արգելք 3 տարի ժամկետով:

Երկրորդ համաձայնագիրն ավելի տարողունակ ու կարևոր հարցեր է լուծում: Կողմերի տարածքում քաղաքացիները աշխատանքային գործունեություն կարող են ծավալել առանց լրացուցիչ աշխատանքային գործունեության թույլտվության:
«Այսօր մեր քաղաքացին, որպեսզի ՌԴ-ում աշխատանքային գործունեություն ծավալի, դիմում է համապատասխան մարմիններին` ներկայացնելով սահմանված փաստաթղթեր, վճարելով պետական տուրք, սպասելով որոշակի ժամանակահատված, և արդյունքում որոշում է կայացվում կա՛մ դրական, կա՛մ բացասական` թույլատրել կամ մերժել: Այս համաձայնագրով այդ թույլտվությունը մեջտեղից հանվում է, այսինքն` աշխատաշուկան դառնում է միասնական. ինչպես Ռուսաստանի քաղաքացին ՌԴ-ում աշխատելու հնարավորություն կունենա, այնպես էլ Հայաստանի քաղաքացին»,- համաձայնագրերի էությունը լրագրողներին բացատրեց ՀՀ ՏԿՆ Միգրացիոն պետական ծառայության պետ Գագիկ Եգանյանը:

Երկրորդ համաձայնագրով սահմանվում է նաև, որ աշխատանքային պայմանագրի գործողության ժամկետում համարվում է, որ անձն օրինական է գտնվում ՌԴ տարածքում, և ոչ միայն անձը, այլև նրա ընտանիքի անդամները: Այս առումով էլ ՀՀ միգրացիոն պետական ծառայության պետն ընդգծում է. «Հաշվի առնելով, որ Հայաստան-Ռուսաստան միգրացիոն շրջանառությունը գերակա նշանակություն ունի մեր երկրի համար, այս նպաստավոր պայմանները մեր շատ քաղաքացիների համար դյուրություններ կբերեն»:

Այսինքն` դյուրություն կբերի ոչ միայն ՀՀ քաղաքացու` արտագնա աշխատանքի մեկնելու, այլև ընտանիքը հետը տանելու` արտագաղթելու հարցում:
Հայաստանից հատկապես Ռուսաստան արտագնա աշխատանքի մեկնող մեր հայրենակիցները, որոնց ընտանիքը մնում է այստեղ, տարեկան գոնե մեկ անգամ գալիս է Հայաստան` հարազատներին տեսակցելու: Վերջին շրջանում բազմաթիվ են հրապարակումները, որ արտագնա աշխատանքի մեկնած մարդիկ կամաց-կամաց փորձում են, թեկուզ դժվարությամբ, իրենց ընտանիքներն էլ տանել, այդպիսով թե՛ տարեկան մեկ անգամ Հայաստան գալու հետ կապված դժվարություններն ու ծախսերը քչացնելու, թե՛ աշխատած գումարը երկու տեղ` իրենց ու ընտանիքի վրա առանձին-առանձին չծախսելու նկատառումներից ելնելով: Ու եթե աշխատանքային միգրանտի համար ընտանիքը հայրենիքի հետ ամենաուժեղ կապն է, ապա այժմ այս համաձայնագրերով այդ աշխատողը հնարավորություն կստանա իր ընտանիքը նույնպես օրինական հիմունքներով Ռուսաստան տեղափոխելու, ինչն էականորեն կազդի արտագաղթի ծավալների վրա:

Բաղադրությունը
2 ոչ մեծ դդմիկ
2 ճ/գդալ մայոնեզ
2 պինդ խաշած ձու, աղ, կանաչի:
Պատրաստման եղանակը
Դդմիկը խաշել աղ արած ջրի մեջ 10-15 րոպե, քամել, հովանալուց հետո կիսել ու գդալով մի քիչ միջուկից հանել: Փոսիկների մեջ լցնել խոշոր խորանարդներով ձվի, կտրատած կանաչու և մայոնեզի խառնուրդը:
Նույնը կարելի է անել տապակած դդմիկով և փաթաթել ռուլետի նման: