Խորհրդարանը սկսեց քառօրյա նիստերի հերթական աշխատանքը: Քվեարկության դրվեց “Ժառանգությու” խմբակցության պատգամավորներ Ռուբեն Հակոբյանի, Զարուհի Փոստանջյանի և Թևան Պողոսյանի ներկայացրած նախագիծը՝ ՀՀ ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին:

Մինչ քվեարկությունը՝ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանը հայտարարեց, որ մեկ տարի շարունակ հարցը քննարկվել է, ինչի վերաբերյալ հանրապետականն իր կարծիքը հայտնել է. “Կարծում ենք, որ ընտրություններից հետո անհրաժեշտություն կառաջանա բոլոր առաջարկությունները քննարկել ընտրական օրենգրքի հետ կապված, ուստի խմբակցությունը դեմ է քվեարկելու”:

Որոշումը չընդունվեց՝ ձայների 41 կողմ, 66 դեմ, 1 ձեռնպահ հարաբերակցությամբ:

Ի դեպ, մինչ քվեարկությունը վարման կարգի վերաբերյալ ձայնի իրավունք խնդրեց հանրապետական խմբակցության պատգամավոր Վահրամ Բաղդասարյանը և հորդորեց ԱԺ նախագահին ուշադիր լինել, որպեսզի քննարկվող հարցերի ժամանակ շեղումներ չլինեն: Նմանօրինակ շեղում նա համարում է երեկ կառավարության ծրագրի քննարկման ժամանակ հնչած քննադատական որոշ ելույթներ. “Ինչ որ պատահական մարդիկ կարող են վիրավորանքներ հնչեցնել մարդկանց հասցեին, խարդախ անվանել,-վրդովված հայտարարեց Բաղդասարյանը,-շատ սարսափելի է, որ անբարոյականները վիրավորում են բարոյական մարդկանց: Եթե կա անբավարարվածություն, Ազգային ժողովը բավարարվելու տեղ չի”:

Գերմանիայի ու Հունգարիայի առաջնորդների անզգույշ արտահայտությունները հանգեցրել են երկու երկրների միջև բորբոքված սկանդալի: Դրան իր հերթին նպաստել է գերմանացի քաղաքական գործչի այն հայտարարությունը, որ “բռնատիրական” Հունգարիան պետք է դուրս թողնել Եվրամիությունից:

Անգելա Մերկելի քաղաքական ընդդիմախոսը`  սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Պեեր Շտայնբրյուքը,  հայտարարեց, որ ժամանակն է Հունգարիան ԵՄ-ից դեն գցելու: Նա կարծում է, որ վերջին տարիներին երկրում “բռնատիրական կարգեր են հաստատվել”: Նման հայտարարությունից ցնցված`  Մերկելը փորձել է հարթել ստեղծված անհարմար դրությունը, սակայն դրանից միայն վիճակը վատթարացել է:

“Այո, պետք է բոլոր ուժերը ներդնել, որ երկիրը ճիշտ ուղի մտնի: Սակայն  ինձ թվում է , որ այնտեղ անմիջապես  հեծելազոր մտցնել չարժե”,- հայտարարել է Գերմանիայի կանցլերը: Տվյալ արտահայտությունը Հունգարիայի վրա ռումբի ազդեցություն է ունեցել:

Երկրի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը հայտարարել է, որ Գերմանիան հեծելազորի տեսքով տանկեր 1940-ականներին  արդեն մտցրել է: Ապա պաշտոնյան կանցլերի քաղաքականությունը համեմատել է Հիտլերի գործողությունների հետ:

Ինչ դուրս կգա այդ կոնֆլիկտից, պարզ կդառնա մայիսի 22-ին, երբ երկու երկրների առաջնորդները կհանդիպեն ԵՄ գագաթնաժողովում:

ԱԺ հայտարարությունների ժամին “Ժառանգություն” խմբակցության պատգամավոր Թևան Պողոսյանն անդրադարձավ Հայաստանում ծնելիության մակարդակի աստիճանական նվազմանը, որն, ըստ նրա, ժողովրդագրական լուրջ խնդիր է անգամ ավելի հզոր ու հարուստ պետությունների համար: “Հայաստանի պարագայում դրա հետևանքներն անհամեմատ ավելի վտանգավոր են”,-ասաց նա՝ հարց բարձրացնելով, թե ի՞նչ է անում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը այս մարտահրավերներին դիմակայելու համար:

Կառավարության ծրագիրն առաջարկում է այն քայլերը, որոնք, պատգամավորի համոզմամբ,  բազմիցս ապացուցել են իրենց անարդյունավետությունը: “Այդ փաստաթղթում առաջարկվում են քայլեր, որոնք կամ խիստ որոշակի են և նույնքան որոշակիորեն անօգուտ կամ խիստ վերացական են ու նույնքան թերի: Այսպես, երեխայի ծնվելու կապակցությամբ նախատեսվող միանվագ նպաստների համակարգը բազմիցս ապացուցել է իր անարդյունավետությունը՝ ծնելիությունը խթանելու գործում: Իսկ միջազգային փորձը, երկրում առկա միտումների իմացությունն ու պարզ տրամաբանությունը հուշում են, որ հայասանցիների վերարտադրողական վարքում դեռևս ոչ ճակատագրական, սակայն կարևորագույն փոփոխություններ են տեղի ունեցել”:

Թևան Պողոսյանը կարծում է, որ այս ուղղությամբ արդյունավետ պետական քաղաքականությունը պահանջում է գերակայություններ սահմանելիս հաշվի առնել ժամանակակից գիտական և վերլուծական ամենավերջին ձեռքբերումներն ու փաստական տվյալները: “Քաղաքական նման համեմատաբար կենսունակ միջամտության օրինակ է աշխատաժամանակի ճկուն համակարգի ներդրումը ողջ երկրում, ինչը հնարավորություն կընձեռի կանանց և տղամարդկանց ավելի շատ ժամանակ հատկացնել երեխաների խնամքին` առանց տնտեսության և հասարակության համար բեռ դառնալու վտանգի”,-ասաց նա` վստահեցնելով, որ պատշաճ վերլուծության և մանրակրկիտ աշխատանքի արդյունքում լուծումներ շատ կգտնվեն:

Թևան Պողոսյանը նաև  կարծում է, որ անհրաժեշտ է նպաստել 35-ից բարձր տարիքի կանանց ծնելիության բարձրացմանը՝ դրա համար անհրաժեշտ տեխնոլոգիական, ենթակառուցվածքային և մշակութային փոփոխություններ կատարելու միջոցով: “Անհրաժեշտ է օր առաջ միջոցներ ձեռնարկել երկրորդային անպտղություն առաջացնող մի շարք վարքագծային պատճառները վերացնելու և մեր կանանց ու տղամարդկանց համար իրավամբ չարիք դարձած այս երևույթի դեմն առնելու համար,-հայտարարեց նա:

Բազմաթիվ այլ մարտահրավերների հաղթահարման գործում մեր կատարած շատ ու շատ սխալներ ժամանակը հաճախ ներում է: Սակայն պատգամավորը համոզված է, որ այս հարցում ոչ մի սխալ և ոչ մի բացթողում  կատարելու իրավունք չունենք: “Ծնելիությանը, կանանց և տղամարդկանց վերարտադրողական իրավունքների իրականացմանը նպաստելու քաղաքականությունը չպետք է դառնա պոպուլիզմի գերին: Հարցի գինն անչափ բաձր է: Սխալների համար թանկ ենք վճարելու: Վճարելու ենք բոլորս”,-հայտարարեց նա:

Այսօր պատգամավորների հայտարարությունների ժամին “Ժառանգություն” խմբակցության պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանը մեջբերեց հայ մեծանուն գրող Ռաֆայել Պատկանյանի «Վարդապետարան Հայաստանի Ազատության» աշխատությունից մի հատված, որը  լույս է տեսել 1889 թվականին: Պատգամավորը վստահ է, որ այն պատասխանում է այսօր մեզ հուզող մի շարք հարցերի: «Ամո՛թ, հավիտենական ամո՛թ հայերին: Կիսագազան սևամորթ ստրուկը հիմնեց իր անկախ Լիբերիա պետությունը ու դարերով հալածված ջհուդը փողի ուժով իրեն սեփականություն դարձրեց Պաղեստինի 2/5 մասը, իսկ անհոգ հայերն իրենց հարազատ դրախտ Հայաստանի մեջ մեկ թիզ անկախ խորշ չունին…

Հարց.  Ի՞նչ պատճառով հայոց անկա­խությունը 4 անգամ կորսվեց:
Պատասխան. Հայերի անկախության 4 անգամ կորչելու պատճառները միևնույնն էին. Նախ՝ Հայաստանի հողը պատկանում էր 300-400 մեծամեծերի (նախարարների) և ոչ թե իր միլիոնավոր ժողովրդին, և երկրորդ՝ հայե­րի խելքը չկտրեց ազգային դրական օրենքներ հորինելու: Հայոց ազգը չուներ ոչ սեփական հող և ոչ օրենք:.. Հայ ազգի համար օտարների լուծը ոչնչով ավելի ծանր ու դառը չէր, քան համազգի նախարարների լուծը:

Հարց.  Ո՞րն է ավելի շատ արյան և փողի զոհ պահանջում հայերից՝ թշնամու հետ պատերազմը, թե՞ այժմյան խաղաղ ստրկական վիճակը:

Պատասխան. Այն ստոր, արտասվելի, անընդունելի վիճակը, որի մեջ են այժմ հայերը, ավելի շատ արյան և փողի (նյութական) զոհ է պահանջում հայերից, քան դեմ առ դեմ պատերազմը թրքերի, քրդերի ու չերքեզների հետ: Տարեցտարի հազարավոր հայեր են մորթվում և միլիոնների փող և ապրանք են կողոպտվում, հափշտակվում, գողացվում, փչացվում անպաշտպան, փոքրոգի հայերից:

Հարց. Միթե կարող է Հայաստանը երբևիցե հայերի սեփականությունը դառնալ:

Պատասխան. Այո´, կարող է. անշուշտ կդառնա նա հայերի սեփականությունը, եթե բոլոր հայերը՝ այր ու կին, հարուստ ու աղքատ, ծեր ու պատանի այնպես բաղձան ու ձգտեն Հայաստանի ազատության, ինչպես քաղցածը ձգտում է հացին ու ծարավածը՝ ջրին:

Հարց. Ճշմարի՞տ է, որ ասում են, թե ազգը ստրկությունից ազատելու համար պետք է մեծամեծ վտանգների ենթարկվել ու պետք է ահագին փող վատնել:

Պատասխան. Այո´, շատ ճիշտ է: Եթե ազատագրողները 2-3 հոգի լինեն, վտանգը շատ մեծ է ու կորուստն՝ անխուսափելի, զոհերն էլ՝ մարդկային ուժից վեր, բայց եթե ամբողջ ազգը մասնակցի, այն ժամանակ և´ վտանգը, և´ զոհողությունն այն աստիճան կթեթևանան, որ ամեն մի անհատին գրեթե անզգալի կթվան…»-մեջբերման ավարտ:

Այնուհետև, արտահայտելով սեփական մտքերը, Զարուհի Փոստանջյանը հայտարարեց, որ այսօր մեր ժողովուրդը քաղցած է և  ծարավ, նրան խեղդում է ազատության ծարավը, նրա գիտակցության մեջ  տեղի է ունեցել հեղափոխություն, նա գիտի իրեն հուզող հարցի պատասխանը. «Ինքը՝ հայ ազգը, պիտի ազատէ  Հայաստանը օտարների ձեռքէն»,-ամփոփեց Փոստանջյանը:

ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը խորհրարանում պատգամավորների հայտարարությունների ժամին անդրադարձավ “քաղաքական գարնան հարուստ իրադարձություններին”: Նա մասնավորապես հիշեց մայրաքաղաքի ավագանու ընտրությունները, որին մասնակցեցին նաեւ համապետական ընտրություններին հայտ չներկայացրած ուժերը և հայտարարեց. “Թե՛ խորհրդարանական, թե՛ նախագահական և թե՛ մայրաքաղաքի ավագանու ընտրությունները ցույց տվեցին, որ մեր երկրում խոսքի ազատությունը, քաղաքական բազմակարծությունը եւ ժողովրդավարական արժեքներն այլեւս անշրջելի են”:

Միաժամանակ նա նկատեց, որ իր դիտարկման հետ համամիտ չեն լինի ընդդիմադիր եւ այլընտրանքային որոշ գործընկերներ: Սակայն. “Ինչպես ասում են, ընդդիմությունը քննադատում է, իշխանությունը՝ աշխատում”,-ասաց Շարմազանովը,-այս ընթացքում մենք ականատես եղանք քաղաքական բազմաթիվ ու բազմաժանր ներկայացումների, որտեղ գրեթե բոլորն իրենց իսկ սեփական բացթողումները տեսնելու եւ շտկելու փոխարեն մրցակցության մեջ էին մտել, թե ով ավելի ուժգին կքննադատի իշխանություններին”:

Նրա խոսքով՝ վստահությունից խոսում էին մարդիկ, ովքեր կորցրել էին վստահությունն իրենց իսկ երբեմնի համախոհների մոտ, իսկ իշխանության որակից խոսում էին նրանք, ովքեր վեր են ածվել այլ քաղաքական ուժի վերջին վագոնի: Նա մի հռետորական հարց բարձրացրեց. “Խոսում եք իշխանության որակից, իսկ ո՞վ է խոսելու ընդդիմության որակից”:

Պատասխանելով ինքն իր հարցին՝ Շարմազանովը հայտարարեց, որ արդյունքում այդ ուժերից շատերը հասարակության թեթեւ ձեռքով հայտնվեցին քաղաքական լուսանցքում: “Այո, իշխանությունն ու ընդդիմությունը տարբեր են: Մենք չենք կոծկում մեր թերությունները եւ մեր իսկ սխալների պատճառն այլ քաղաքական ուժերի մեջ չենք փնտրում: Մենք հոռետես չենք, այլ դժվարություններով հանդերձ հավատում ենք, որ վաղվա օրն ավելի լավն է լինելու մեր ժողովրդի համար”,-այս լավատեսական տոնով ամփոփելով իր ելույթը՝ նա իր ոճով ավելացրեց,-լավատեսը յուրաքանչյուր դժվարության մեջ տեսնում է հնարավորություն, իսկ հոռետեսը յուրաքանչյուր հնարավորության մեջ` դժվարություն: Լինենք լավատես, դա է միակ ճիշտ ճանապարհը“:

ԱԺ պատգամավոր Ալեքսան Պետրոսյանն (ՄԱՊ-ի Ալիկ) այսօր խորհրդարանում պատգամավորների հայտարարությունների ժամին հանդես եկավ կոչով՝ աջակցել մայիսի 12-ի կարկուտից տուժած Արմավիրի մարզի 43 գյուղերի բնակիչներին:

Առաջին հերթին պատգամավորը կարծում է, որ պետք է սառեցնել գյուղացիների վարկերը, նրանց նոր, անտոկոս վարկեր տրամադրել, որպեսզի կարողանան ոտքի կանգնել: Միաժամանակ նա կարծում է, որ այդ աղետը բնավ չի վերականգնի հաջորդ տարվա բերքը: «Այդ տարածքում 20 000 տոննա խաղող է ոչնչացվել: Գյուղացին 2-3 տարվա լիարժեք ծախսերից հետո նոր կկարողանա արդյունք ստանալ»,-ասաց պատգամավորը:

Նա հայտնեց, որ մտադիր է դիմել նաև Կրթության նախարարին, առողջապահության նախարարին, որպեսզի այդ տարածքի տուժած բնակիչներին իրենց մասով օժանդակեն. «Դա աղետի գոտի է,-ասաց նա,-առաջարկում եմ նաև բացել հաշվեհամար: Պետք է գումարներ հավաքել և արդարության սահմաններում տրամադրել այդ գյուղերի ժողովրդին: Մարդիկ կորցրել են ամեն ինչ: Գյուղ կա, որտեղ մի կիլոգրամ բերք էլ չի մնացել: Վերջիվերջո այդ գյուղացին տարիրներ ի վեր կերակրել է մեզ, հիմա էլ մենք պետք է աջակցենք»:

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը տեղից հայտարարեց, որ միանում է պատգամավորի առաջարկին. «Երբ հաշիվը բացվի, ես իմ մեկ ամսվա աշխատավարձը կփոխանցեմ նրանց»,-խոստացավ խորհրդարանի ղեկավարը՝ կոչ անելով պատգամավորներին միանալ այս նախաձեռնությանը:

ՀՀ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանը խորհրդարանում պատգամավորների հայտարարությունների ժամին անդրադարձավ կառավարության ծրագրին՝ հարց բարձրացնելով. “Ի՞նչ ակնկալիք կարող է ունենալ մեր քաղաքացին այս ծրագրից ու կառավարությունից: Ցավոք, ոչ մի լուրջ դրական տեղաշարժ իմաստ չունի սպասել”,-հայտարարեց պատգամավորը:

Իր տեսակետը նա հիմնավորեց նախ և առաջ նրանով, որ կառավարության ծրագիրը, ըստ էության, կապ չունի Հայասատանի հետ և բացարձակապես չի համապատասխանում երկրի առջև ծառացած մարտահարավերներին: “Իսկ կառավարությունը տիպիկ դրսևորումն է վերարտադրվող իշխանության, նրա իրական պատկերն է: Դրա համար էլ կառավարությունը չի փոխվել, ինչպես չի փոխվում վերարտադրվող իշխանությունը”,-ասաց նա:

Ըստ ՀՅԴ խմբակցության ղեկավարի՝ ակնհայտ է, որ վերարտադրման բնույթ ունեցող իշխանության մեջ չի կարող այլ կառավարություն լինել, քան այն, որը պարտավոր է անխափան կերպով ապահովել այդ վերարտադրումը: Հետևաբար կառավարության իրական դերն ու նպատակը հենց սա է, իսկ նրա ծրագիրը լոկ այս իրողության քողածածկույթն է: “Հենց այս պատճառով էլ կառավարության ծրագրի ներկայացումը Ազգային ժողովում վեր է ածվում սոսկ ընթացակարգով նախատեսված մի ձևական միջոցառման, ինչպես այս իշխանությունների օրոք տեղի ունեցող ցանկացած գործընթաց՝ սկսած ընտրություններից”:

Արմեն Ռուստամյանը չի հավատում կառավարության այն խոստումներին, թե պետք է պայքարեն աղքատության, գործազրկության և արտագաղթի դեմ: “Այն կառավարությունը, որի օրոք այս ամենը նոր թափ ու ծավալներ են ստացել, չի կարող դրա դեմ պայքարել,-համոզված է նա,-այդպիսի բան չի լինում՝ ինքն իր դեմ կառավարությունը չի պայքարելու”:

Եթե ժողովուրդը ուզում է հաջողված պայքար մղել, ապա ըստ նրա, պետք է սթափվի, համախմբվի և պայքարի` օր առաջ ազատվելու միահեծան և ինքնագոհ իշխանություններից:

Խորհրդարանում կառավարության ծրագրի քննարկման ժամանակ Արդարադատության նախարար Հրայր Թովմասյանը գոհունակությամբ հայտնեց, որ ինքը հետևել է այլ երկրների խորհրդարաններում ընթացող կառավարության ծրագրերի քննարկումներին և պարզել, որ բոլոր տեղերում էլ այն նույն ձևով է ընթանում. «Որևէ տարբերություն չկա, նույն քննադատություններն են՝ ոչինչ չի արվել, այսպես շարունակել չի կարելի և այլն: Այս հռետորական հարցերը բոլոր տեղերում կան»,-հայտարարեց նա:

Նա ընդդիմադիրներին հորդորեց մի պահ վեր կանգնել քաղաքական և անձնական դիրքերից, գտնել վերկուսակցական, վերանձնային խնդիրները և դրանց շուրջ համախմբվել. «Կտեսնեք, որ մենք համախմբվելու ենք և հաղթելու ենք»:

Նրա խոսքով՝ միգուցե ինչ որ տեղ ինչ որ թիվ իրենք սխալ են գրել, քանի որ ոչ ոք չի կարող չսխալվել, բայց կառավարության ծրագրի տողատակերում հետևյալ միտքն է դրված՝ ունենալ անվտանգ, արդար և ապահով հայրենիք:

Խոսելով կոռուպցիայից և կաշառակերությունից՝ նա ասաց, որ դա բոլորի թշնամին է և դրա հահղթահարումն էլ բոլորի խնդիրն է: Ինչ վերաբերում է մեղադրանքներին, թե այս տարիներին ոչինչ չի արվել, ապա այստեղ արդեն նախարարը կոնկրետ օրինակներ նշեց. «Գնացեք նոտար, գնացեք վարորդակնա վկայական հանելու և կաշառք առաջարկեք, դուք նման բան չեք տեսնի»:

Նա ընդդիմադիրներին նաև հիշեցրեց, որ որևէ ելույթում չի հնչել չարտոնված հանրահավաք արտահայտությունը: «Առաջ ամբողջ մամուլը հեղեղված էր դրանով, ամբողջ վեճն ու կռիվը դա էր: Իսկ այսօր դա մեր լեքսիկոնից դուրս է եկել, և դա ձեռքբերում է: Համացանցի այս աստիճայի զարգացվածության դեպքում դա հնացած երևույթ է»:

Հրայր Թովմասյանը խորհուրդ տվեց իրենց ընդդիմացողներին իշխանության արատների մասին չհիշել միայն այն ժամանակ, երբ արդեն իշխանություն չեն՝ դա համարելով մեր քաղաքական դաշտի ամենամեծ արատներից մեկը: «Կամ խոսում ենք գլխավոր դատախազից,-շարունակեց նախարարը,-նա ընդհանուր վերահսկողական լիազորություններ չունի, չունի էդ մարդը, նա հաշվտու է պառլամենտին, ի՞նչ եք ուզում»: Խոսելով պատասխանատվության ենթարկվելու մասին՝ նա օրինակներ բերեց դատական համակարգից՝ նշելով, որ վերջին շրջանում միայն 22 դատավոր է պատասխանատվության ենթարկվել. «Ուզում ենք ամեն ինչը միանգամի՞ց, չենք ստանալու,-հայտարարեց նա,-կարկուտ ա եղել, երևի էլի էս կառավարությունն ա մեղավոր, որ կարկուտ ա եղել…խնդիրների լուծումն էդքան հեշտ չի, կա ներքին դիմադրողականություն, հանրությունն ինքը պատրաստ չի: Մտքի հեղափոխությունը պետք ա լինի էս երկրին մի քիչ կպած լինելով»:

Խորհրդարանում կառավարության ծրագրի քննարկման ժամանակ “Ժառանգություն” խմբակցության պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանը հայտարարեց, որ կառավարության ծրագիրը ոչ թե նոր է, այլ նախորդ տարիների լրամշակված և թարմացված տարբերակը:

Նա ասաց, որ նույնն են մնացել նաև իրենց մտահոգությունները. “Ինչպես ասում են՝ կենացները քաղցրացել են, ավելի համապարփակ փաստաթուղթ է ստացվել, երևում է՝ մի մարդ է խմբագրել, և կան նաև դրական որոշ փոփոխություններ: Բայց սա լավ նախընտրական պլատֆորմ է, որտեղ ավելի շատ դիմում ենք զգացմունքներին, քան բանականությանը»,-ասաց նա:

Արզումանյանի կարծիքով՝ պետք է նախ հստակ լիներ ծրագրի նպատակը, հետո այդ նպատակին հասնելու քայլերը և տարեցտարի սպասվող արդյունքները:

Ինչ վերաբերում է նախօրեին վարչապետի հնչեցրևած մտքին, թե նախևառաջ ժողովուրդը պետք է կատարի մտքի հեղափոխություն, պատգամավորն ասաց. “Իշխանությունները միսիոներ չեն, որ եկել են հեռու տեղերից՝ վայրի ցեղ լուսավորելու համար:  Նախ ձեզանից սկսեք”:

Նրա կարծիքով՝ կառավարության ծրագրի որոշ դրույթներ հենց հին մտածելակերպն են  արտացոլում: “Կառավարությունը աշխատատեղեր ստեղծելու ֆունկցիա չպետք է ունենա, դա ինքնանպատակ չէ, կարելի է 10 000 բահ բաժանել, ասել՝ փոս փորեք, հետո էդ փոսերը լցրեք: Ասում եք՝ Հայաստանում կան մենաշնորհներ, եկեք մի քիչ էլ ճիգ թափենք և պարզենք ոլորտները, ստվերից դուրս բերենք տնտեսությունը, օրենքի գերակայություն ստեղծենք, այդ ժամանակ մարդիկ իրենք աշխատատեղեր կստեղծեն, և շուկան ինքն իրեն կկարգավորի”:

Ալեքսանդր Արզումանյանին ծրագրում դուր չէր եկել նաև այն մասը, որտեղ շարադրված են Հայաստանի հարաբերությունները մի շարք կառույցների հետ. որևէ խոսք չկա ՆԱՏՕ-ի մասին, այն դեպքում, երբ այս օրերին հարյուրից ավելի հայ զինվորներ իրենց միջազգային պարտքն են կատարում ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում, Պաշտպանության նախարարը հարաբերվում է այդ կառույցի հետ և այլն. “Չեմ ասում, որ պետք է ՆԱՏՕ-ի անդամ դառնանք, բայց այն գոնե արժանի էր նշվելու”:

Առողջապահության մասով էլ պատգամավորը դժգոհություն ուներ. “Նախորդ զավեշտը մնացել է՝ կառավարության ի՞նչ գործն է ճիշտ ախտորոշում ապահովել: Հո տաքսիստների ճիշտ երթուղի ընտրե՞լն էլ մեզ չեք երաշխավորելու”:

Ինչ վերաբերում է զբոսաշրջությունը, ապա նա կարծում է, որ առանց ավիացիոն հստակ քաղաքականության, պարզապես անհնար է Հայաստանում զբոսաշրջությունը զարգացնել:

Մի խոսքով, Ալեքսանդր Արզումանյանը դեմ է քվեարկելու կառավարության 2013 թվականին ծրագրին:

Խորհրդարանը շարունակում է քառօրյա նիստերի աշխատանքը: Պատգամավորները քննարկում են կառավարության 2013-17 թվականների ծրագիրը: ՀԱԿ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանը հայտարարեց, որ կառավարության ծրագրում նշված չեն կարևոր քայլեր, որոնք կարող են լրջորեն փոխել իրավիճակը: “225 հազար մարդ գնացել է Հայաստանից, ապահովվել է 6 տոկոս աճ, մինչդեռ այլ երկրներում եղել է 13 տոկոս: Գործնականում մենք բյուջեի աճ չունենք”:

Բագրատյանի կարծիքով՝ կառավարությունը պետք է ներկայացներ ծրագրային թեզ, որտեղ նշեր, որ տեսնում է վիճակը և թե ինչպես է տեսնում այդ վիճակից դուրս գալու ճանապարհը: “Կառավարությունը պետք է ասեր, որ կարող է իրականացնել այսքան ներդրում և թե ոնց է գեներացնելու ներդրումները: Սա կլիներ պրոֆեսիոնալ մոտեցում: Պետության գործը հյուրանոց կառուցելը չի”:

Եթե ինքը լիներ, առաջին հերթին հանքարդյունաբերությունը կարգի կբերեր, հետո ավիացիան. “5 րոպեում կլիբերալիզացնեմ ավիացիան”,-հայտարարեց Բագրատյանը,-2014 թվականին, օրինակ, կվերացնեմ Կենտրոնական բանկից վերահսկողական ֆունկցիան: Հիմա բերել-ասել հանրահայտ բաներ, որ ասենք՝ առողջապահությունը պետք է լինի մարդկանց համար, մենք դա գիտենք”:

Անդրադառնալով գյուղատնտեսությանը՝ Բագրատյանը հայտարարեց, որ գյուղոլորտում բոլոր թվերն ուռճացված են. “Պարոն գյուղնախարար, Հայաստանում 240 000 տոննա խաղող չկա: 100 անգամ ասել եմ, նստեք, “գուգլ մեփի” վրա տեսեք, թե էդքան խաղողի այգի ունե՞ք: Էդ կրկնակի տնտեսական աճերը չկան, դա խայտառակություն է, մեզ ճիշտ վիճակագրություն է հարկավոր, ժողովուրդն էդքան կարտոֆիլ չի կարող սպառել:Կարգի բերեք էս տնտեսությունը, իմացեք ճիշտ թվերը”,-հորդորեց նա:

«Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանն այսօր խորհրդարանում 4 հարց ուղղեց վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին` միաժամանակ հայտնելով, որ նրա պատասխանների հիման վրա էլ կառուցելու է իր վաղվա ելույթը խորհրդարանում. «Հնարավոր համարո՞ւմ եք, որ քաղաքական այս համակարգում իրականացվեն այն ծրագրերը, որոնց մասին շատ գեղեցիկ նշում եք` վերջ կոռուպցիային, մենաշնորհին և այլն: Ի՞նչ տրամաբանությամբ եք ակնկալում, որ Ռուսաստանը պետք է գազի գինն իջեցնի: Չե՞ք կարծում, որ եթե այս տարիներին լուծված լիներ մենաշնորի հարցը, այսօր մենք չէինք մուրա Ռուսաստանին, որ գազի սակագինը չբարձրացնի: Վերջին 2 տարիներին ՀՀ նախագահն իր շրջայցերի ընթացքում բացահայտել է մի շարք դեպքեր` պետմյուջեի մսխումների, ատկատների, գնագոյացման խնդիրների հետ կապված, և հանրությունն ակնկալում էր կոնկրետ գործողություններ, որոնք տեղի չունեցան»:

Վարչապետը հայտարարեց, որ կողմնակից է էվոլյուցիոն ճանապարհին և դեմ է հեղափոխականին. «Փորձը ցույց է տալիս, որ աղքատ երկրներում հեղափոխությունները բերում են այդ երկների տոտալ ոչնչացմանը»,-ասաց նա:

Ըստ Տիգրան Սարգսյանի, քաղաքական դաշտում հաջողության հասնելու հիմնարար խնդիրը քաղաքացիական հասարակության բազայի ձևավորումն է և դրա հիման վրա` նաև միջին խավի ձևավորումը: «Եթե մենք խթանենք միջին խավի ձևավորումը, 5 տարի հետո որակապես նոր միջավայր կունենանք»,-ասաց նա:

Վարչապետն ընդունում է, որ նոր միջավայրի ձևավորման խոչընդոտներից է բիզնեսի և քաղաքական դաշտի սերտաճումը, սակայն այստեղ էլ նա կտրուկ միջամտություններ անելը սխալ է համարում.  «Մենք լավ գիտակցում ենք, որ ունենք լրջագույն խնդիրներ, սակայն քայլ առ քայլ ենք գնալու դրանց լուծմանը, իսկ դուք ուզում եք հենց այսօր, հենց այս պահին: Հիմա կա դիմադրություն, և եթե մենք դա չգնահատենք, ապա հաջողության չենք հասնի»:

Ինչ վերաբերում է Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերություններին և գազի գնի բարձրացմանը, ապա վարչապետը նշեց, որ ռուսների հետ հարաբերություններն ազնիվ են ու բաց, և ինքը համամիտ չէ այն քաղաքական գնահատականներին, որոնք այս դահլիճում հնչում են. «Մենք խոսում ենք գազի գնի բանաձևի մասին և մշակում ենք պայմանագրեր, որտեղ այդ խաղի կանոնները պետք է նշված լինեն»,-ասաց Տիգրան Սարգսյանը` կրկնելով, որ իրենք անում են առավելագույնը:

Պետական բյուջեի մսխումների առումով վարչապետն ասաց, որ այդ հարցը վերջին 20 տարիների ընթացում Ազգային ժողովում մշտապես բարձրացվել է, սակայն տարբերությունն այն է, որ այսօր հրապարակայնությունն է ավելացել: Նա նաև նշեց, որ ՀՀ պետական բյուջեն թափանցիկության տեսակետից առաջավոր երկրների դասին է պատկանում. «Մենք ունենք թափանցիկ բյուջե և այն դարձրել ենք վերահսկելի հանրության համար, և եթե որոշ ռիսկեր են բացահայտվում, ապա դա մեզ օգնում է: Հրապարակային քննարկումները զգաստացնում են նախարարներին, պետական չինովնիկներին»:

Արձագանքելով վարչապետի պատասխանին` Ռուբեն Հակոբյանն ասաց. «Ելույթիս կարկասը համարյա կառուցվել է»:

Նա նաև նկատեց, որ կառավարությունը միշտ խոսում է էվոլյուցիոն ճանապարհի մասին, բայց երբեք չի ուզում այդ ճանապարհով իշխանությունը փոխել:

ԱԺ պատգամավոր Տաճատ Վարդապետյանն այսօր խորհրդարանում բարձրացրեց նորակառույց բազմաբնակարան շենքերի կառուցման և քաղաքացիների համար դրանց անմատչելիության հարցը: Նա վարչապետից հետաքրքրվեց, թե կառավարությունն ինչ քայլեր է ձեռնարկելու հասարակության բնակարաններով ապահովման հարցում:

Վարչապետն ընդունեց, որ նորակառույցներում բնակարանի մեկ քառակուսու արժեքն իսկապես շատ բարձր է և հայկական ընտանիքի համար` ոչ հասանելի, և որպեսզի քաղաքացին կարողանա նման արժեքով բնակարան ձեռք բերել, ապա գոնե առաջիկա 5 տարիների համար պետք է կանխատեսի իր աշխատավարձի մակարդակը և ճիշտ պլանավորի իր բյուջեն:

Վարչապետի հավաստմամբ` էժան բնակարանային շինարարության խնդրի լուծման ուղղությամբ կառավարությունը պետք է աշխատի շինարարական կազմակերպությունների հետ միասին:

Նա նաև տեղեկացրեց, որ պետական համակարգում սկսվելու է սոցիալական փաթեթեին զուգընթաց մի նոր ծրագիր, ըստ որի պետական ապարատում աշխատողները պետք է հնարավորություն ունենան մասնակցելու տարբեր հիպոթեքային ծրագրերի:

Տաճատ Վարդապետյանը նաև հետաքրքրվեց, թե արդյոք մարդիկ կարող են հույս ունենալ, որ ապագայում պետությունը որոշակիորեն իր վրա կվերցնի բնակարանի մի մասի վճարման պարտավորությունը: Վարչապետը նշեց, որ այսօր էլ հասարակական որոշակի խմբերի համար պետությունը սուբսիդավորում իրականացնում է և հավաստիացրեց, որ սոցիալական այդ խմբերի ծավալն ու թիվը մեծանալու է:

Այսօր խորհրդարանում վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի ելույթից հետո ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Վահան Հովհաննիսյանը նրան հարց ուղղեց անմիջապես Նիկոլ Փաշինյանի հարցից հետո, որի ժաամանակ վարչապետն ասել էր, թե նրա բնույթն է ոչ մի լավ բան չտեսնելը. «Պարոն վարչապետ, հավանաբար իմ բնույթն էլ գիտեք, որ եթե ինչ որ լավ բան եմ տեսնում, չեմ խուսափում մատնանշել, բայց եթե մատնանշելու բան չկա, սա այլ բան է»,-ասաց ՀՅԴ պատգամավորը:

Անցնելով բուն թեմային` վարչապետի ելույթին, Վահան Հովհաննիսյանը նշեց, որ ելույթում բավականին մեղմ էր ինքնաքննադատությունը, մինչդեռ կառավարության նիստերի ժամանակ վարչապետի կողմից բազմիցս է բարձրաձայնվում  սխալների, բացթողումների և թերությունների մասին. «Այդ բացթողումների և սխալների համար ո՞վ է պատասխանատվություն կրել, որպեսզի Ազգային ժողովը հավատա, որ սխալ քաղաքական կուրսի հմար ինչ որ մեկը պատասխան է տալու: Մենք երբեք չենք տեսել այդ պատասխանատվություն կրելու պրոցեսն ու սուբյեկտը»,-ասաց ՀՅԴ պատգամավորը:

Վարչապետը հիշեցրեց, օրինակ, վերջին 5 տարիների ամենախոշոր բացահայտումը սոցիալական ոլորտի չարաշահումների վերաբերյալ. «Դուք տեղյակ եք, որ այդ ծառայության ղեկավարը՝ մեր կուսակցության անդամը (խոսքը Վազգեն Խաչիկյանի մասին է-խմբ.), այսօր ձերբակալված է»,-ասաց նա:

Այնուհետև Վահան Հովհաննիսյանը հայտարարեց, որ երկրում բարեփոխումներն ուղղակիորեն կատարվում են իշխանափոխության միջոցով: «Եթե իշխանությունը պատրաստ չէ ռեֆորմ իրականացնել իշխանափոխության միջոցով, ապա ռեֆորմներ ուղղակի չեն ստացվի»:

«Դուք առաջ եք քաշում քաղաքական հետաքրքիր թեզ,-պատասխանեց վարչապետը,- աշխարհում այդպիսի բան չկա. ցանկացած քաղաքական ուժ ուզում է իրականացնել ռեֆորմներ, որպեսզի ժողովրդի քվեն նորից ստանա»:

Տիգրան Սարգսյանն ընդդիմադիր պատգամավորին խորհուրդ տվեց իրենց քննադատելու ժամանակ ուժ գտնել նաև սեփական բացթողումների մասին բարձրաձայնելու: «Դուք մարդկանց հիասթափցնում եք և այլընտրանքի հնարավորություն չեք տալիս: Ընենց որ, պարո՛ն Հովհաննիսյան, մենք մի նավի վրա ենք, և ճիշտ ուղին համագործակցության ուղին է»,-ասաց վարչապետը:

Վահան Հովհաննիսյանն էլ արձագանքեց. «Եթե դուք քաղաքական մենաշնորհ եք ստեղծել, ապա մենք ինչպե՞ս պետք է մրցենք: Մրցակցային դաշտ ստեղծեք, որ մրցենք»:

Այսօր խորհրդարանի ամբիոնից վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի ելույթից հետո ՀԱԿ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը քննադատական հայտարարություններ հնչեցրեց` մասնավորապես անդրադառնալով հակակարկտային ծառայության անարդյունավետությանն ու գյուղացիների կրած վնասին. «Ինչպե՞ս է պատահել, որ Արմավիրի մարզի 105 հակակարկտային կայանները, կներեք այս արտահայտությանս համար` «փուստ են տվել»,-զարմացավ պատգամավորը:

Նա պատմեց, որ հանդիպել է գյուղացիների հետ, և վերջիններս անգամ հակակարկտային կայանների վերաբերյալ զավեշտալի պատմություններ են հորինել. «Կարո՞ղ է այդ հակակարկտային կայանները մայիսի 5-ի գիշերվա հանրապետական հրավառությանն են մասնակցել` Երևանի քաղաքապետի ընտրությունների առիթով»,-ասել է գյուղացիներից մեկը:

Տիգրան Սարգսյանը պատասխանեց, թե չպետք է տարածել այնպիսի տրամադրություններ, որ եթե հակակարկտային կայաններ են տեղադրված, ուրեմն 100 տոկոսով երաշխավորվում է կարկուտից առաջացած  վտանգը: Այնուամենայնիվ, ըստ վարչապետի, պետությունը պարտավոր է աջակցել էական վնասներ կրած համայնքների գյուղացիներին` մասնավորապես անապահով խավի:

Փաշինյանը, սակայն, մնաց իր «ոճում». «Ես պնդում եմ, որ ձեր կառավարությունը չի օգնելու գյուղացիներին, որովհետև դա ձեր կառավարության բնույթն է»,-հայտարարեց նա:

«Պարո՛ն Փաշինյան, իսկ Ձեր բնույթն է չտեսնել ոչ մի կատարված աշխատանք»,-հակադարձեց վարչապետը` հիշեցնելով, որ տարեկան 3.5 միլիարդ դրամի օգնություն է տրվում գյուղացիներին:

Այսօր խորհրդարանում վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին մի շարք հարցեր ուղղվեցին, երբ վերջինս ելույթ ունեցավ կառավարության ծրագրի ներկայացումից առաջ:

«Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Խաչատուր Քոքոբելյանն, օրինակ, հայտարարեց, որ ծրագրում որևէ կոնկրետ ուղղություն չկա: Վարչապետը հակադարձեց. «Վերջին 20 տարիների ընթացքում երբևէ ՀՀ կառավարությունն այսքան կոնկրետ և առարկայական ծրագիր չի ներկայացրել, ինչպիսին այս ծրագիրն է»:

Քոքոբելյանի բարձրացրած մյուս հարցին, թե ինչու Հայաստանը չի օգտվում գազի ներկման այլընտրանքային ճանապարհներից` մասնավորապես հարևան Իրանից, Տիգրան Սարգսյանը պատասխանեց. «Երբեմն թվում է, թե այնքան հեշտ է գազ մատակարարել Հայաստան: Այս խնդրի լուծումն իր մեջ պարունակում է բազմաթիվ գործոններ: Այսօր կառավարությունն օգտագործում է իր բոլոր լծակները, որպեսզի այն գազը, որ մատակարարվում է Հայաստան, լինի հնարավորինս մատչելի: Ես ձեզ հավաստիացնում եմ, որ մենք դրա համար անում ենք ամեն ինչ` սկսած մեր հարաբերություններով Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ, ավարտված մեր ռազմավարական գործընկերոջ հետ»:

Նա նաև ասաց, որ այսօր քաղաքական ամենաբարձր մակարդակով բանակցություններ են վարվում Ռուսաստանի հետ` գտնելու այնպիսի լուծումներ, որոնք թույլ կտան Հայաստանին նվազեցնել կամ սուբսիդավորել գազի գինը: «Մենք մտադիր ենք սահմանի վրա ֆիքսված գինը երեսուն տոկոսով նվազեցնել, և նվազեցման այդ մեխանիզմները մենք կներկայացնենք Ձեր դատին, երբ Ռուսաստանի հետ ստորագրվի այդ խնդրի լուծման վերաբերյալ պայմանագիր: Մենք ձեռքներս ծալած չենք նստել», -ասաց Տիգրան Սարգսյանը:

Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի ելույթը խորհրդարանում` կառավարության ծրագրի ներկայացման ժամանակ:

«Ազգային ժողովի հարգարժան նախագահ, Հարգելի պատգամավորներ, Հայաստանի Հանրապետության սիրելի քաղաքացիներ

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի հավանությանն է ներկայացնում իր ծրագիրը:

Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ծրագիրը մշակվել է` հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարության, Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի, Հայաստանի Հանրապետական Կուսակցության և <<Օրինաց երկիր>> կուսակցության նախընտրական ծրագրերի հիմնական դրույթները, ինչպես նաև խորհրդարանական կուսակցությունների ծրագրերում ներկայացված` նշված փաստաթղթերի հետ համադրելի գաղափարները:

Մեր երկրում ավարտվեց բավականին երկար ընտրական շրջանը: Այս ընթացքում մեզ հաջողվեց ոչ միայն հնարավորին չափ հեռու պահել տնտեսական գործըն­թաց­ները ընթացող քաղաքական բանավեճի  հավանական բացասական ազդեցությունից, այլև առաջընթաց գրանցել թե՛ տնտեսական զարգացման, թե՛  քաղաքական բանա­վեճի կատարելագործման ուղղություններով: Եվ երիցս ճիշտ է հանրա­պե­տու­թյան նախագահը՝ շեշտելով, որ «այժմ մեզ սպասում է 2008 թվականից ի վեր ամե­նաբարենպաստ ժամանակահատվածը՝ ամբողջովին նվիրվելու մեր աշխա­տանքին, անմնացորդ և հետևողականորեն աշխատելու, մարդկանց հոգսերը լուծելու և արդ­յունքում ավելի ապահով Հայաստան կերտելու»:

Հարգելի գործընկերներ, Վերջին տարիների ընթացքում փոխվել է աշխարհը և մենք։ Մենք  ապրում ենք բարդ և արագ փոփոխությունների ժամանակաշրջանում: Իրականությունը լի է անակնկալներով և հաճախ, մեր կամքին հակառակ, փոփոխություններ է մտցնում և սրբագրում  մեր ծրագրերն ու նախաձեռնությունները: Ժամանակակից  աշխարհի ամենաորոշակի բնութագրիչը անորոշությունն է, իսկ ամենակայուն գնահատականը՝ անկայունությունը։ Սակայն դա չի նշանակում, որ մենք շեղվելու ենք մեր նպատակներից և հետամուտ չենք լինելու մեր կողմից նախատեսված ծրագրերի իրականացմանը։ Ուղղակի մենք պարտավոր ենք առկա իրողություններին համահունչ արդիականացնել մեր գործիքակազմը, նոր լիցք հաղորդել ազգային կարողություններին՝ նախանշված նպատակներին հասնելու համար։

Մեր քաղաքական թիմի ընդդիմախոսները, այդ թվում և ոչ հեռու անցյալում մեր գործընկերները, մեզ վերագրում են բազմաթիվ մեղքեր՝ պիտակավորելով մեր ծրագրերը:  Հարկ չեմ համարում անդրադառնալ այդ մեղադրանքներին, սակայն ակնհայտ է, որ մենք չենք զբաղվել ամբոխահաճո նախաձեռնություններով: Քննադատությունը երբեմն եղել է արդարացի, երբեմն պոպուլիզմով լի: Սակայն համաձայնվեք, որ մենք եղել ենք բաց, ինքներս ենք բացահայտել խնդիրները, չենք խուսափել հրապարակային խոսել մեր բացթողումների և թերությունների մասին և այսօր հստակ և առավել լավ ենք պատկերացնում այն իրականությունը, որում ապրում ենք: Իրականություն, որի բացասական դրսևորումների հետ սակայն չենք հաշտվում և չենք հաշտվելու: Մենք քաջատեղյակ ենք այն հիմնախնդիրներին, որոնք այսօր դեռևս առկա են և մտահոգում են յուրաքանչյուրիս. գործազրկություն, արտագաղթ, աղքատություն, կոռուպցիա, անհավասար մրցակցային պայմաններ:Ձեզանից շատերն այժմ կհարցնեն, թե կառավարությունն ինչ քայլեր է ձեռնարկել և ինչ է ձեռնարկելու թվարկված և բազմաթիվ այլ խնդիրները լուծելու համար:

ԱՌԱՋԻՆ: Անցնող տարիներին մենք ջանքեր գործադրեցինք հաղթահարելու տնտեսական համակարգի խոցելիությունը` այն է ցածր դիվերսիֆիակացիայի մակարդակը: Եվ այսօր ունենք ավելի բարենապաստ հիմքեր շարունակական տնտեսական աճ ապահովելու համար:  Առաջին անգամ պետությունը հանդես եկավ արդյունաբերական քաղաքականության նախաձեռնությամբ՝ բացահայտելով և օգտագործելով առկա ներուժը, տրամադրելով մասնավոր հատվածին պետական գործիքներից օգտվելու հավասար հնարավորություն, ինչը պետություն-մասնավոր համագործակցության շնորհիվ արդեն տալիս է շոշափելի արդյունքներ:

ԵՐԿՐՈՐԴ: Մենք կանգնեցինք գյուղացու կողքին և հետևողականորեն օժանդակում ենք նրան՝ տրամադրելով մատչելի սերմնացու, վառելիք, պարարտանյութեր, ինչը ոլորտում ապահովում է  աճ և նոր աշխատատեղեր: Օժանդակում ենք գյուղատնտեսական կոոպերացիաների ձևավորմանը, խթանում նոր շուկաների ենթակառուցվածքների ստեղծումը՝ արտահանման ծավալները մեծացնելու համար: Շուտով կսկսենք գյուղատնտեսության համատարած հաշվառումը, որը հնարավորություն կտա բացահայտել ոլորտում առկա ներուժը և խնդիրները, որի հիման վրա կմշակենք հասցեական աջակցության ծրագրեր:

ԵՐՐՈՐԴ: Սոցիալական ոլորտում բացահայտեցինք կոռուպցիոն երևույթներ, որոնք հսկայական վնաս էին պատճառում պետությանը: Խնայած միջոցներով ավելացրեցինք կենսաթոշակները և սոցիալական նպաստները: Ստեղծեցինք հիմքեր սոցիալական ինտեգրված ծառայության համակարգի ներդրման համար, որի օգնությամբ սոցիալական խոցելի խմբերին տրվող օժանդակությունը լինելու է առարկայական և առանձնահատուկ վերաբերմունքով: Մարզկենտրոններում ներդնում ենք մեկ պատուհանի սկզբունքով աշխատող սոցիալական ծառայությունների գրասենյակներ, որոնք առավել արդյունավետ օժանդակություն կցուցաբերեն խոցելի խմբերին: Միևնույն ժամանակ ներդնում ենք սոցիալական ծառայողի ինստիտուտը: Սկսել և շարունակելու ենք աղքատություն ծնող պատճառների վերացումը՝ կրթության և աշխատանքի մատչելիության ապահովմամբ:

ՉՈՐՐՈՐԴ: Բարեփոխումներ իրականացրեցինք կառավարման ոլորտում: Ներդնելով էլեկտրոնային կառավարման համակարգ, որն ապահովում է պետության կողմից մատուցվող ծառայությունների մատչելիությունն ու հասանելիությունը, ինչպես նաև պետական մարմինների թափանցիկությունը, նվազեցնում է կոռուպցիոն ռիսկերը և մեծացնում ներքին վերահսկողության արդյունավետությունը: Մի քանի անգամ կրճատեցինք ստուգումների քանակը, ներդրեցինք էլեկտրոնային հաշվետվությունների մեխանիզմ: Սոցիալական փաթեթ ծրագրից, այսօր հնարավարություն ունեն օգտվելու 150. 000 պետական ծառայողներ և նրանց ընտանիքի անդամները:

ՀԻՆԳԵՐՈՐԴ: Ենթակառուցվածքներում իրականացրել ենք համակարգաստեղծ մասշտաբային ծրագրեր, հինգ տարվա ընթացքում կառուցել և վերանորոգել ենք աննախադեպ ծավալների ճանապարհներ: Հեռավոր համայնքներում հասանելի ենք դարձրել հեռախոսակապը, համացանցը, խմելու ջուրը: Շիրակի և Լոռու մարզերում իրականացրել ենք մեծածավալ բնակարանաշինական ծրագրեր: Շարունակում ենք դպրոցաշինական, ամբուլատոր կլինիկաների կառուցման և հիվանդանոցների վերանորոգման ու վերազինման աշխատանքները:

ՎԵՑԵՐՈՐԴ: Քաղաքացիական հասարակության ձևավորման գործում հանրապետությունում արձանագրվել է լրջագույն առաջընթաց: Խոսքի և մամուլի ազատության,  մարդու իրավունքների պաշտպանության, քաղաքական ազատությունների  ցուցանիշներով  առաջատար դիրքեր ենք զբաղեցնում տարածաշրջանում: Հասարակական կազմակերպությունների  հետ համագործակցության արդյունքում բարձրացված մի շարք խնդիրներ ստացել են դրական լուծումներ:  Մեր քաղաքական դիրքորոշումն  է՝  հասարակական կազմակերպությունները պետք է լայնորեն ներգրավված  լինեն երկրի առջև ծառացած խնդիրների լուծման գործում:

ՅՈԹԵՐՈՐԴ: Պետության կողմից քաղաքացիներին մատուցվող ծառայությունները դարձրել ենք առավել մատչելի: Մեր քաղաքացիները առաջին հերթին  մատնանշում են հետևյալ ոլորտների դրական զարգացումները: Ինտերնետ ծառայությունների գների կտրուկ նվազում, որակի բարձրացում: Պարզեցված, արագ և քիչ ծախսատար ծառայություններ պետական կադաստրում: Ավտոտրանսպորտային միջոցների պարտադիր ապահովագրության գործուն համակարգ: ԱՊՊԱ-ն որը ներդրման պահին  միանշանակորեն չէր ընդունվում, այսօր արժանացել է մեր ժողովրդի վստահությանը: Բիզնես իրականացնելու հեշտացված և րոպեների ընթացքում գրանցման հնարավորություն: Էլեկտրոնային ստորագրությունների և հաշվետվությունների ներդրման միջոցով  հարկային վարչարարության բեռի էական թեթևացում: Այս և մի շարք այլ միջոցառումների արդյունքում դուինգ բիզնեսի համաշխարհային աղյուսակում Հայաստանի Հանրապետությունը դիրքերը բարելավվեցին 18 կետով և մենք զբաղեցնում ենք 32-րդ տեղը: Մենք նաև քաջ գիտակցում ենք, որ բազմաթիվ բարեփոխումներ, որ սկսել ենք, դեռևս չեն տվել շոշափելի արդյունքներ քաղաքացիների համար։ Ձեր դատին ներկայացված ծրագիրը մշակելիս մենք այցելել ենք բազմաթիվ համայնքներ, հանդիպել հազարավոր մարդկանց, լսել նրանց հուզող հարցերը: Մասնավորապես, ինչ էր ակնկալում պետությունից Վանաձորի  մանկավարժական համալսարանի ուսանող Արմեն Հարությունյանը: Առաջին հերթին, ստացած մասնագիտությանը համապատասխան աշխատանք, մատչելի բնակարան, ավտոմեքենա: Մի խոսքով պայմաններ ընտանիք ստեղծելու և հայրենիքում արժանապատիվ ապրելու համար:           Ինչ է նախատեսում անել պետությունը Արմենի և նրան նման հազարավոր երիտասարդների համար:   կրթության բարեփոխումների շրջանակում ապահովվելու է ձեռնարկությունների և կրթական հաստատությունների ուղղակի կապը, որը հնարավորություն կընձեռի պատրաստել աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան որակյալ մասնագետներ, իրականացվում է և շարունակելու է իրականացվել «Մատչելի բնակարան երիտասարդներին»  ծրագիրը, անցյալ տարի էլ մեկնարկեց «Մատչելի ավտոմեքենա երիտասարդներին» ծրագիրը   Ինչ էր ակնկալում պետությունից Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիկ համայնքի թոշակառու Ալվարդ Շահինյանը: Բարձր թոշակ, որակյալ բուժօգնություն, տարիների ընթացքում կուտակած և Խնայբանկում ներդրած ավանդի վերադարձ:    Ինչ է նախատեսվում անել թոշակառուների համար՝ կենսաթոշակների ավելացում, յուրաքանչյուր համայնքում առողջապահական ծառայությունների հասանելիության ապահովում, ինչպես նաև անվճար ծառայությունների տեսականու ավելացում, ԽՍՀՄ խնայբանկերում մինչև 1993 թվականը ներդրված ավանդների փոխհատուցման տրամադրման ծրագրերի շարունակականություն:

Հարգելի գործընկերներ

Մենք դեռևս շատ անելիքներ ունենք, որպեսզի պետությունից յուրաքանչյուր քաղաքացու ակնկալիքները դարձնենք իրականություն: Առաջիկայում ապահովելու ենք՝ բարձր աշխատավարձով աշխատատեղերի ստեղծում, արտահանմանը նպաստող արդյունաբերական քաղաքականության լիարժեք իրականացման միջոցով, կուտակային կենսաթոշակային համակարգի գործարկում՝ միտված արժանապատիվ ծերության ապահովմանը, աշխատավարձերի համակարգված բարձրացում, կրթության որակի և հասանելիության ապահովում, որպես առկա հիմնախնդիրների հաղթահարմանն ուղղված հիմնական միջոց, հասանելիություն և որակի բարձրացում՝ առողջապահության ոլորտում, պարապուրդի մատնված ձեռնարկությունների վերագործարկում՝ անհրաժեշ­տության դեպքում ոչ արդյունավետ սեփականատիրոջը փոխարինելով բանիմաց, զարգացմանը միտված ծրագրեր ունեցող գործարարով, յուրաքանչյուր ձեռնարկությանը, կարիքներին համապատասխան առարկայական, նպատակային աջակցություն, փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար բարենպաստ բիզնես միջավայրի ապահովում, սկսնակ բիզնեսմեններին անհատական աջակցություն, ներդրվելու է գույքահարկի արդարացի համակարգ։ Մենք պետք է կազմակերպվենք, դառնանք մարտունակ պետություն և կազմակերպված հասարակություն: Իսկ կազմակերպված լինելուն մենք այլընտրանք չունենք: Դա հասկանալու համար բավական է  նայել աշխարհի քարտեզը և տեսնել մեր հայրենիքի աշխարհագրական դիրքը: Դա հասկանալու համար բավական է հետևել միջազգային լրահոսին և վերլուծել այն իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունենում մեր հարևանությամբ: Դա հասկանալու համար բավական է ծանոթանալ համաշխարհային տնտեսական ցուցանիշներին և այն ոչ հուսադրող կանխատեսումներին, որոնք վերաբերվում են մեր առևտրային գործընկերներին:

Մեր առջև կանգնած մարտահրավերներին դիմակայելու համար օրակարգային  խնդիր է անցում կատարել գոյատևման կենսաձևից  և մտածողությունից  դեպի զարգացման հայեցակարգի իրագործումը: Անհրաժեշտ է վերանայել յուրաքանչյուրիս անձնական շահի գերակայությունը հանրային, պետական, ազգային շահի նկատմամբ: Սա է այն բանաձևը, որի գործարկման արդյունքում մենք կկարողանանք կերտել մրցունակ, ապահով և մարտունակ պետություն: Պատահական չէ, որ նախորդ տարվա Ազգային ժողովի ընտրություններին մենք մասնակցեցինք «Հավատանք, որ փոխենք» կարգախոսով: Իսկ այս տարվա նախագահական ընտրություններին մեր քաղաքական թիմի առաջնորդը մասնակցեց «Դեպի Ապահով Հայաստան» կարգախոսով: Միմյանց փոխլրացնող այս գաղափարները ապագայի մեր տեսլականն է: Տեսլական, որն արժանացավ մեր քաղաքացիների մեծամասնության հավանությանն ու լիազորեց մեզ ապագա տարիներին իրականացնել փոփոխություններ և կերտել Ապահով Հայաստան:

Հարգելի պատգամավորներ, Սիրելի քաղաքացիներ,

Կարևորագույն փոփոխությունը, որ մենք պետք է իրականացնենք՝ դա մտածելակերպի փոփոխությունն է, վարքագծային կանոնների  փոփոխությունը, որը կստեղծի օրինապաշտ միջավայր: Միջավայր, որում արտոնյալ կարգավիճակը, պաշտոնական դիրքի չարաշահումը, կոռուպցիան, օրենքից վեր դասվելը տեղ չունեն և դատապարտելի են բոլորի կողմից: Այո՛, սա  հեղափոխություն է, հեղափոխություն, որ մենք կիրականացնենք ոչ թե հրապարակներում, ոչ թե փողոցներում, այլ մեր մտածելակերպում: Մենք կհաջողենք, եթե մեր նպատակադրած արժեքների և առկա արժեքների միջև գոյություն ունեցող ճեղքվածքը հաղթահարենք: Մենք կհաջողենք, եթե համագործակցենք: Այս ծրագիրը ենթադրում է մեծ ծավալի աշխատանք: Երբեմն ոչ ամբոխահաճո, երբեմն ցավագին որոշումներով, հաճախ՝ միանգամից ոչ տեսանելի արդյունքներով: Սա փոփոխությունների ծրագիր է, որն իրականացնողները պատրաստ են կրել դրա իրականացման պատասխանատվությունն ու առանձին փուլերի՝ ենթադրյալ բացասական արձագանքի ու քննադատության բեռը: Մենք ակնկալում ենք խորհրդարանական և արտախորհրդարանական ընդդիմության, ինչպես նաև այլընտրանքային քաղաքական ուժերի, քաղաքացիական հասարակության, ԶԼՄ-ների և պետության ապագայով մտահոգ յուրաքանչյուր քաղաքացու աջակցությունը:   Ինչպես Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ Սերժ Սարգսյանը նշել է իր նախընտրական ծրագրում,  -«…մենք միշտ հանդես ենք եկել «հանուն» գաղափարներով, չենք գործել ընդդեմ ինչ-որ մեկի կամ ինչ-որ ուժի, պաշտպանել ենք քննարկումների և հնարավորինս լայն երկխոսության մոտեցումները, առաջարկել ենք ճանապարհ, որը տանում է դեպի Հայաստանի անվտանգության ամրապնդում, դեպի համերաշխության և մեր ժողովրդի բարեկեցության ապահովում»:

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը խոստանում է նվիրական, քրտնաջան աշխատանք, որի արդյունքները տեսանելի և շոշափելի կլինեն յուրաքանչյուրի համար:

Շնորհակալություն»: