2013թ. հոկտեմբերին Ադրբեջանում կայանալիք նախագահական ընտրություններին մասնակցելու ցանկություն է հայտնել նաև իսրայելաբնակ կին լրագրող, իրավաբան, հասարակական գործիչ, գրող, Ադրբեջան-Իսրայել բարեկամության ասոցիացիայի անդամ Միլանա Գորենշտեյնը:

Ինչպես տեղեկացնում է ադրբեջանական “1նյուզ” կայքը` հղում կատարելով “Միլանաս” կայքին, Միլանան 1969թ.-ից սկսած Ադրբեջանի քաղաքացի է:

Միլանայի թեկնածությունն Ադրբեջանի նախագահական ընտրություններում առաջադրելու է “Սիրո Կուսակցություն” քաղաքական ուժը:

Լրագրողուհու նախընտրական ծրագրի հիմնական բովանդակությունն արդեն հայտնի է՝ բարելավել մարդու իրավունքների վիճակը, ավելի մարդասիրական վերաբերմունք ցուցաբերել կենդանիների նկատմամբ, կատարելագործել առողջապահության և կրթության համակարգերը, ինչպես նաև խաղաղ ճանապարհով կարգավորել ԼՂ հակամարտությունը:

Հավելենք, որ 2013թ. հոկտեմբերին Ադրբեջանում տեղի են ունենալու նախագահական ընտրություններ: 2008թ.-ին Ադրբեջանի սահմանադրությունում կատարվել են փոփոխություններ, որոնց համաձայն գործող նախագահ Իլհամ Ալիևին թույլ է տրվում երրորդ անգամ իր թեկնածությունը առաջադրել ընտրություններում: Մինչ այդ նույն անձը կարող էր միայն երկու անգամ անընդմեջ իր թեկնածությունն առաջադրել:

Լատվիայի Սաեյմայի նախագահ Սոլվիտա Աբոլտինայի հրավերով  հունիսի 4-ին սկսվեց ՀՀ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի գլխավորած պատվիրակության պաշտոնական այցը Լատվիայի Հանրապետություն : Պաշտոնական պատվիրակության կազմում են ԱԺ պաշտպանության, ազգային անվտանգության եւ ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Կորյուն Նահապետյանը, ԱԺ պատգամավորներ Հովհաննես Սահակյանը, Վոլոդյա Բադալյանը, պաշտոնատար այլ անձինք :

Առաջին հանդիպումը Լատվիայի Սաեյմայի նախագահ Սոլվիտա Աբոլտինայի հետ էր:

Լատվիայի Սաեյմայի նախագահը շնորհակալություն հայտնեց Հովիկ Աբրահամյանին  իր հրավերը ընդունելու եւ Լատվիա այցելելու համար: Տիկին Աբոլտինան բարձր գնահատեց երկու երկրների միջեւ ձեւավորված քաղաքական հարաբերությունները: Նա անհրաժեշտ համարեց  միջխորհրդարանական համագործակցության հետագա  զարգացումը եւ խորացումը` համոզմունք հայտնելով, որ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի պաշտոնական այցը Լատվիա նոր լիցք կհաղորդի երկկողմ համագործակցությանը:  Լատվիայի խորհրդարանի ղեկավարը նշեց, որ խորհրդարանների միջեւ գործակցության խորացմանը նպաստում են  բարեկամության  խմբերը եւ ուրախությամբ տեղեկացրեց, որ Հայաստանի ԱԺ հետ բարեկամության խումբը ամենամեծաթիվներից է. այնտեղ ընդգրկված են 34 պատգամավորներ:  Նա բարձր գնահատեց Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների զարգացման տեմպերը եւ  պատրաստակամություն հայտնեց փոխանցելու եվրաինտեգրման գործընթացում լատվիական փորձը: Սոլվիտա Աբոլտինան կարեւոր համարեց նաեւ տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը եւ ակտիվացումը` նշելով, որ այս ոլորտում չօգտագործված հնարավորություններ կան:  Սաեյմայի նախագահը կարեւորեց համագործակցությունը ԵՄ Արեւելյան գործընկերության շրջանակում, փոխգործակցությունը միջազգային կառույցներում:

Շնորհակալություն հայտնելով հրավերի եւ ջերմ ընդունելության համար` Հովիկ Աբրահամյանը վստահություն հայտնեց, որ երկու  երկրների  բարեկամական կապերի վրա հիմնված համագործակցությունն առավել կամրապնդվի և կզարգանա:  Միջպետական հարաբերությունների խորացման առումով` Հովիկ Աբրահամյանը կարեւորեց միջխորհրդարանական հարաբերությունների զարգացումն ու խորացումը: ԱԺ նախագահը գոհունակությամբ փաստեց, որ վերջին շրջանում հայ-լատվիական քաղաքական օրակարգը բավական հագեցած է եղել, ինչը միանշանակ վկայում է հարաբերությունները Էլ ավելի զարգացնելու երկուստեք ցանկությունը: Հովիկ Աբրահամյանի համոզմամբ` միջպետական հարաբերությունները խորացնելու գործում  կարևոր դեր կարող է ունենալ խորհրդարանական դիվանագիտությունը, պատգամավորական բարեկամության խմբերի գործունեությունը:  Նա նշեց, որ  Ազգային ժողովում  գործում է  Հայաստան-Լատվիա պատգամավորական բարեկամական խումբը, որի արդյունավետ  աշխատանքը խթանում է երկու երկրների օրենսդիր մարմինների միջև համագործակցությունը: Հովիկ Աբրահամյանը նշեց,որ Հայաստանը մեծ կարեւորություն է տալիս Եվրամիության հետ համագործակցության խորացմանը եւ Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունները բավական հագեցած են: Խորհրդարանի ղեկավարը վստահություն հայտնեց, որ Ասոցացման համաձայնագրի նախաստորագրումը Վիլնյուսի գագաթաժողովում նոր որակ կհաղորդի երկկողմ հարաբերություններին: «Հայաստանը մեծ կարևորություն է տալիս Արևելյան գործընկերությանը և այս տարվա նոյեմբերին Վիլնյուսում կայանալիք գագաթաժողովին, որը կարևոր հանգրվան պետք է հանդիսանա ԵՄ-Արևելյան գործընկերներ փոխհարաբերությունների հետագա խորացման համար: Մայիսի 16-ից Հայաստանը ստանձնեց  նախագահությունը Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեում: Սա  մեծ պատասխանատվություն է և, միաժամանակ, հնարավորություն մեր սեփական ներդրումն ունենալ կազմակերպության առջև ծառացած մարտահրավերների հաղթահարման գործում: Այսօր, երբ Լատվիան  արդեն իսկ սկսել է նախապատրաստվել 2015թ. ԵՄ նախագահության ստանձնմանը, ուզում եմ հայտնել Հայաստանի պատրաստակամությունը և ցանկությունը ակտիվորեն ներգրավվելու Արևելյան գործընկերության օրակարգի ձևավորման գործընթացում»:

Առեւտրատնտեսական համագործակցությունը խթանելու առումով կողմերը կարեւորեցին հայ-լատվիական միջկառավարական հանձնաժողովի գործունեությունը եւ Ռիգայում հունիսի վերջին կայանալիք հանձնաժողովի անդրանիկ նիստի անցկացումը:

Հանդիպման ընթացքում անդրադարձ կատարվեց տարածաշրջանային խնդիրներին, ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորմանը, հայ-թուրքական հարաբերություններին: Զրուցակիցները հանոզմունք հայտնեցին, որ հակամարտությունները պետք է կարգավորվեն խաղաղ բանակցային ճանապարհով: Հովիկ Աբրահամյանը նշեց, որ 2015թ.-ին Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցն է եւ հույս հայտնեց, որ Լատվիան, ինչպես աշխարհի երկու տասնյակից ավել երկրներ, կճանաչի և կդատապարտի ոչ միայն հայերի, այլ ողջ մարդկության դեմ իրագործված այդ ոճրագործությունը:

Հովիկ Աբրահամյանը տիկին Աբոլտոնիային պաշտոնական այցով հրավիրեց Հայաստան.հրավերը սիրով ընդունվեց:

Հանդիպումից  հետո Հովիկ Աբրահամյանը եւ Սոլվիտա Աբոլտինան լրատվամիջոցների համար  հանդես եկան հայտարարությամբ:

ԱԺ նախագահը Սաեյմայի նախագահի ուղեկցությամբ շրջայց կատարեց Լատվիայի խորհրդարանի շենքում:

Երկու երկրների խորհրդարանների ղեկավարները այցելեցին  Ազատության հուշահամալիր,  որը հանդիսանում է Լատվիայի անկախության խորհրդանիշը:  Հուշակոթողի մոտ երկու երկրների պաշտոնական պատվիրակությունների ներկայությամբ տեղի ունեցավ  հանդիսավոր արարողություն, հնչեցին երկու պետությունների օրհներգերը:

Նույն օրը ՀՀ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի գլխավորած պատվիրակությունը հանդիպեց Ռիգայի քաղաքային խորհրդի նախագահ Նիլ Ուշակովի հետ: ԱԺ նախագահը շնորհավորեց  Ռիգայի քաղաքապետին վերընտրվելու կապակցությամբ եւ դրական գնահատեց Երեւանի եւ Ռիգայի միջեւ հաստատված արդյունավետ համագործակցությունը` հայ-լատվիական հարաբերությունների զարգացման եւ խորացման համատեքստում: Նա գոհունակությամբ փաստեց, որ Հայաստանի և Լատվիայի միջև ապակենտրոնացված համագործակցության զարգացման միտումներ են արձանագրվում : Ռիգայի քաղաքապետը ներկայացրեց  քաղաքի կառավարման  համակարգը:  Նա տեղեկացրեց, որ 2014թ. Ռիգան հռչակվել է  Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք  եւ այդ կապակցությամբ ակնկալում  է  Երեւանի քաղաքապետարանի մասնակցությունը  նախատեսվող տոնական միջոցառումներին։

Հունիսի 4-ին «Young stars» խորագիրը կրող միջբուհական փառատոնը համախմբել էր ոչ պետական բուհերի շնորհաշատ ուսանողներին: Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի և «Ոչ պետական բուհերի ուսանողական կենտրոն» ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ անցկացվող ուսանողական այս ծրագրում ընդգրկված էին երաժշտական ու պարային համարներ, որոնք ուղեկցվում էին նաև նորաձևության ցուցադրությամբ:

Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի համակարգող Կարեն Ավագյանը նշում է, որ հիմնադրամը համագործակցության մեծ փորձ ունի Ոչ պետական բուհերի ուսանողական կենտրոնի հետ։ ՙԵրբ մի քանի տարի առաջ սկսվեց ոչ պետական բուհերի հետ աշխատանքը, ընդամենը մի քանի բուհ էր ակտիվ և մասնակցում ուսանողական ծրագրերին, այսօր արդեն նրանց թիվը բավականին մեծ է, ինչը գալիս է ապացուցելու, որ նրանք կարող են մրցունակ լինել պետական բուհերի ուսանողական կառույցների հետ։ Ոչ պետական բուհերի ուսանողական կենտրոնը կարողանում է բարձրացնել ուսանողների խնդիրները, գտնել դրանց լուծումները համապատասխան ծրագրերով՚,- նշեց Կարեն Ավագյանը։

«Ոչ պետական բուհերի ուսանողական կենտրոն» ՀԿ նախագահ Արմինե Բարսեղյանի տեղեկացմամբ փառատոնն այդ ձևաչափով առաջին անգամ է կայանում. մասնակցում էր մոտ 200 ուսանող 14 ոչ պետական բուհերից և օտարերկրյա բուհերի մասնաճյուղերից: Նա նաև նշեց, որ միջբուհական փառատոնի նպատակն ուսանողների արտալսարանային կյանքը ակտիվացնելն ու ժամանցը ճիշտ կազմակերպելն է:

Մշակութային ոլորտում տաղանդավոր երիտասարդներին բացահայտելու նպատակով Ոչ պետական բուհերի ուսանողական կենտրոնը համագործակցել է մի շարք բուհերի ուսանողական խորհուրդների հետ:

Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի

հասարակայնության հետ կապերի ծառայություն

Դեռևս տոհմային հասարակարգից, երբ մեր նախնիները հիմնականում մտածում էին գոյատևելու մասին, տղամարդիկ ֆիզիկական ուժի շնորհիվ պաշտպանում էին իրենց ցեղերը, ընտանիքները` թշնամու դեմ կռվի ելնելով, իսկ կանանց թողնում էին միայն երեխաներին մեծացնելու, կերակուր պատրաստելու և  նման այլ կենցաղային գործեր կատարելու աշխատանքը: Այդ ամենն արվում էր հաշտ ու համերաշխ, և կանայք կարծես չէին  էլ դժգոհում իրենց կյանքից: Սակայն մարդաբան Կլոդ Լևի–Սթրոսի ուսումնասիրության համաձայն` նախնադարյան տղամարդը կնոջն առաջ էր թողնում, քանի որ քարանձավից դուրս որևէ գազան կարող էր այդ պահին հարձակվել: Դա նշանակում է, որ առաջ կինը եղել է ֆիզիկապես ավելի ուժեղ և դեռ փոքրուց  տղամարդկանց պաշտպանել գազաններից կամ այլ հնարավոր վտանգաներից:

Այդքան ծեծված գենդերային թեմայի՝ երկու սեռերի դերերի  շուրջ փորձեցինք  զրուցել ԵՊՀ կիրառական սոցիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ Արթուր Աթանեսյանի հետ:

– Պրն Աթանեսյան, կինն ու տղամարդը հավասա՞ր են:

– Նրանք երբեք հավասար չեն եղել, նաև հստակ չի եղել, թե ով ումից է բարձր: Կարծում եմ, որ կին-տղամարդ ներքին կոնֆլիկտը միշտ էլ եղել է: Եթե երկու սեռերի միջև պայքար կա, ուրեմն նրանք հավասարազոր են, որովհետև միայն հավասարների միջև կարող է պայքար լինել:

– Այդ դեպքում ինչո՞ւ տղամարդիկ թույլ չեն տալիս կանանց սոցիալապես աճել:

– Կանանց ոչ ոք չի ստիպում կամ չի արգելում դառնալ նախագահ, պատգամավոր, վարորդ և այլն: Նրանք են որոշում՝ ինչ անել: Կնոջն արգելելու ոչ մի մեխանիզմ, կարծրատիպ չկա, նույնիսկ կենցաղում: Եթե կինը չի զբաղվում քաղաքականությամբ,  ապա միայն այն պատճառով, որ նա ունի այլ հոգսեր, որոնք պակաս ծանր չեն: Համոզված եմ, որ կանայք կարող են դառնալ ինչ ցանկանան, քանի որ պատմությունից գիտենք` քիչ չեն եղել հայտնի և հերոսական կանայք: Իսկ ո՞վ է ասել, որ ուժեղ կնոջ մոտ ուժեղ տղամարդ չի կարող լինել:

– Ինչպիսի՞ն է կնոջ սոցիալական կարգավիճակը մեր երկրում:

– Շատ բարձր: Այդ իրավունքը նա ստացել է սեփական ջանքերի, աշխատանքի և իմաստության շնորհիվ: Ցավոք, կինն այսօր խառը ֆունկցիաներով է օժտված և չես հասկանում՝ նա կի՞ն է, թե՞ տղամարդ, ինչն էլ ավելի է դժվարացնում նրանց հետ շփումը: Երեխա ունենալն էլ մնացել է միակ ֆունկցիան, որով կինը տարբերվում է տղամարդուց:

– Իսկ տղամարդո՞ւ կարգավիճակը:

– Իրականում մեզ մոտ տղամարդկանցից դեռ շատ սպասելիքներ կան (հատկապես ֆինանսապես), բայց այսօր տղամարդու դեֆիցիտ կա: Եվ հիմնական պատճառը մայրն է, որ տղամարդը տղամարդ չի դառնում: Տղամարդը շատ լավ գիտակցում է, որ եթե չանի այն, ինչ հասարակությունն է պահանջում, կարժանանա այդ հասարակության և կնոջ վատ վերաբերմունքին: Միայն ֆինանսական սպասելիքների մասին չէ խոսքը, այլ հոգեբանական: Տղամարդը նույնպես սեր և հարգանք է ակնկալում կնոջից: Ուստի տղամարդկանց իրավունքները ևս պաշտպանության կարիք ունեն, հակառակ դեպքում դարձյալ տեղի է ունենում մարդու իրավունքների խախտում:

– Շատ փիլիսոփաներ, գրողներ պնդում էին, որ կինն ընդամենը երկրորդական, ոչ կարևոր էակ է, որն անհրաժեշտ է միայն սերունդը շարունակելու համար:

– Բայց եղել են նաև հակառակը պնդող ականավոր մարդիկ, որոնց կարծիքով` կինը կյանքի իմաստն է: Իրականում ոչ ոք չի ստիպում կնոջը լինել երկրորդական, նա է ընտրում այդ դերը: Կինը պետք է դառնա նախագահ, պատգամավոր, վարորդ, որ հասկանա` դա ամենալավ տարբերակը չէ, և վերադառնա նախկին դերին: Երբեմն էլ կանայք մտածում են՝ եթե հնարավոր է ամեն ինչ ձեռք բերել տղամարդու միջոցով, ինչո՞ւ տանջվել: Մի խոսքով, հավասարությունը չի կարող պարտադրվել, կինն ունի խոսքի, մտքի ազատություն: Կարևորը` չխաբի ո՛չ իրեն, ո՛չ էլ ուրիշներին:

– Ինչպիսի՞ն պետք է լինեն երկու սեռերի իդեալական դերերը:

– Չկա իդեալական ոչինչ: Ճիշտ կլիներ, որ Հայաստանում տղամարդիկ ավելի շատ շփվեին կանանց, իսկ կանայք՝ տղամարդկանց հետ, քանի որ դրսում տղամարդկանց կամ կանանց բամբասող խմբակույտերը պոտենցիալ ագրեսիայի պատճառ են: Իսկ երկու սեռերի կապը, շփումը միմյանց հետ չեզոքացնում է բացասական էներգիան:

– Ինչի՞ց սկսել շտկել:

– Ծնողներից: Նրանք պետք է չթաքցնեն իրենց զգացմունքները երեխաներից, այլ միմյանց ձեռքից բռնեն և բացեիբաց համբուրվեն՝ դրական օրինակ ծառայելով նրանց: Այդ առումով ԶԼՄ-ները ևս շատ անելիք ունեն: Իսկ այն կարծիքը, թե կոնֆլիկտային վիճակի լուծման համար մի կողմը միշտ պիտի զիջի, կարծրատիպ է: Հավասարների միջև խաղաղությունն ավելի կայուն է:

Հարցազրույցը` Ելենա ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ