Այս խեղճ չեկիստին չանդրադառնալու իրավունք չունեմ. Պարույր Հայրիկյան

Paruyr HayrikyanԱԻՄ նախագահ Պարույր Հայրիկյանն իր ֆեյսբուքյան էջում այսօր գրել է.

«Այս խեղճ չեկիստին չանդրադառնալու իրաւունք չունեմ։ Խեղճ, որովհետեւ այդպէս էլ չհասկացաւ, որ չեկիստների ժամանակն անցել է, որ հայ ժողովուրդը Հայրիկեանի նախանշած հանրաքուէով 1991թ.-ին պատմութեան աղբանոց է ուղարկել իր նման ազգի դաւաճաններին։

ИА REGNUM » Новости » Экс-председатель КГБ Армении:…

Экс-председатель КГБ Армении: “Кому нужен этот Паруйр Айрикян?”
Паруйр Айрикян не представлял никакой опасности для государства в период своей так называемой диссидентской деятельности. Об этом корреспонденту ИА REGNUM заявил экс-председатель КГБ Армении генерал-майор Валерий Бадамянц, комментируя обвинения кандидата в президенты Армении Паруйра Айрикяна о том, что к покушению на него 31 января могут быть причастны сотрудники спецслужб бывшего СССР.

“Это какой-то маразм. Кому нужен этот Паруйр Айрикян? Это никчемная личность, которая демагогией и измышлениями пыталась приобрести какой-то имидж. Более того, он не представлял никакой ценности и для тех, кто в те годы боролся за независимость Нагорного Карабаха. Наоборот, своей не вполне адекватной болтовней он даже вредил этому движению”, – сказал генерал-майор Бадамянц. По его словам, Айрикяна просто выдворили из страны. “Его даже никто брать не хотел. Отправили в итоге в Эфиопию – в августе 1988 года”, – сказал экс-руководитель спецслужб бывшей Армянской ССР.

Լինելով ազգի ժառանգական դաւաճանականութեան բացառիկ նմուշ (Նրա հայր կագէբէ-ի գեներալ լեյտենանտ Բադամեանցի պաշտոնավարման ժամանակ են բռնադատուել ու Սիբիր քշուել եոթ հայրենասերները, Յակոբջանն ու նրա եոթ ընկերները, Յանուն հայրենիքի կազմակերպութեան 8 ղեկավարները, ԱՄԿ հիմնադիրները, ես ու չորս ընկերներս եւ այլն ) նա իմ վրայ արձակուած կրակոցներից խանդավառուած որոշել է ի ցոյց դնել իր չեկիստական էութեան նաեւ անմակարդակութիւնը։ Ասում է՝ Кому нужен этот Паруйр Айрикян? Ճիշտ ես, չեկիստ, այդ էր մնացել, որ պարզունակ կագէբէշնիկին ես պէտքական թուայի։ Յաջորդը՝ Это никчемная личность, которая демагогией и измышлениями пыталась приобрести какой-то имидж. Այդ դէպքում ինչու՞ էիք 17 տարուց աւելի բանտերում պահում կամ ինչու՞ էիք արտաքսում եւ վերջապէս, ինչու՞ էիք պաշտոնապէս՝ դատախազութեան ու Գերագոյն դատարանի մակարդակով ներողութիւն խնդրում ինձնից 1990 թ.-ին։ Շարունակութիւնը՝ Более того, он не представлял никакой ценности и для тех, кто в те годы боролся за независимость Нагорного Карабаха. Наоборот, своей не вполне адекватной болтовней он даже вредил этому движению”. Կասէի, թէ սա արդէն անիրազեկութիւն է, բայց կագէբէ-ի նոյնիսկ ամենաանմակարդակ պաշտոնեաները իրազեկուած էին, ուրեմն խօսք կարող է լինել սովորական բոլշեւիկեան սակաւամտութեան մասին։ Ինձ վերջին անգամ կալանաւորել են1988-ի մարտին եւ արտաքսել նոյն տարուա յուլիսին։ Մինչեւ 1991 թ. խօսւում էր միայն Արցախի միացման եւ ոչ երբեք անկախութեան մասին։ Հիմա կարծես աւելի քան ակնյայտ է, որ գործ ունենք իրապէս թեթեւամիտ չեկիստի «բոլտավնիայի» հետ։ Սա նաեւ մոռացել է, որ Հայրիկեանի արտաքսումից յետոյ ինքն անձամբ էր «սովերշեննո սեկրետնո» մակագրութեամբ տեղեկութիւններ փոխանցում Մոսկուայի դրածո իր ղեկավարիկներին, այն մասին թէ ինչով է զբաղուած արտասահմանում արտաքսուած Հայրիկեանը։ Ձեռքի հետ էլ հպարտանում էր սփիւռքի գործակալներով՝ որոնք դէմ էին Հայրիկեանի ծայրահեղական գաղափարներին՝ Հայաստանի անկախութեանը… “Его даже никто брать не хотел. Отправили в итоге в Эфиопию – в августе 1988 года”, – сказал экс-руководитель спецслужб бывшей Армянской ССР. Հայ ժողովրդի իրաւունքները բռնադատողների միջակ սպասաւորը իրեն հարց լուծող է երեւակայում։ Ինքն ո՞վ էր, որ Գորբաչովի, Ռեյգանի, Մնտերանի մակարդակով քննարուող խնդիրներում հարց լուծեր։ Պարզւում է այս խեղճին «զինուորիկի՝ պեշկայի» դեր էլ չեն վերապահել։ Ինձ ընդունելու պատրաստակամութիւն էին յ այտնել ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան եւ բազմաթիւ այլ երկրներ։ Այդ ես էի չեկիստներին զրկել ինձ արտաքսելու հնարաւորութիւնից. որովհետեւ գիտեի, որ աշխարհի բոլոր երկրները այլ պետութեան քաղաքացու ապաստան, մանաւանդ քաղաքական ապաստան տրամադրում են միայն այդ քաղաքացու խնդրանքով։ Իսկ ես չէի խնդրում, եւ Բադամեանցի պետերը կորցրել էին գլուխները։ Եթովպիան պարզապէս այդ պահին այն երկիրն էր, որտեղ պատերազմի պայմաններում այնքան էլ բծախնդիր չէին բարեկամ ԽՍՀՄ-ից յատուկ ինքնաթիռով ժամանած պատուիրակութեան նկատմամբ։

Գիտե՞ք, ինչու է այս աստիճան թեթեւսոլիկացել այս չեկիստիկը. ..Ողորմելին կարծել է, թէ իմ վերջն եկել է, որ իրենց տղերքը աւարտին կհասցնեն իրենց սկսածը ու ինքը կարող է անպատիժ ու անպատասխան հերիւրանքներ տարածել։
Եւ վերջում, բրեժնեւացած Բադամեանցին եւ նրա զազրախօսութիւնների դաշտում յայտնուած մարդկանց յորդորում եմ պարզապէս դիտել ԽՍՀՄ ՎԵՐՋԻՆ ԱՐՏԱՍԵԱԼԸ (22 րոպէ), ինչպէս նաեւ ՆՈՐՕՐԵԱՅ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՄՈՌԱՑՈՒՈՂ ԷՋԵՐԻՑ եռամաս վաւերագրական շարժանկարները»:

Ո՞վ է ուզում հեռացնել հրապարակի եղևնիները

26 009Ինչպես տեղեկացրել էինք ankakh-com-ի ապրիլի 30-ի “Գյումրու հրապարակի եղևնիները կտեղաոխվե՞ն, թե՞…” հոդվածում, առաջ էր քաշվել Գյումրու Վարդանանց հրապարակի եղևնիների տեղափոխման հարցը: Գյումրու “Հոկտեմբեր” կինոթատրոնի դահլիճում տեղի ունեցավ հանրային քննարկում: Մասնակցում էին ինչպես քաղաքապետարանի, այնպես էլ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, արվեստագետներ և այլք: Պատմության մեջ առաջին անգամ Գյումրիում անցակացվեց իրական հանրային քննարկում, որտեղ մարդիկ հայտնեցին իրենց դիրքորոշումները հարցի վերաբերյալ և բերեցին դրանց հիմնավորումները: Մասնավորապես հնչեցին իրարամերժ կարծիքներ. ոմանք կողմ էին եղևնիների հեռացմանը, ոմանք` ոչ: Քննարկումը նախագահող փոխքաղաքապետ Ռուբիկ Սանոյանը նշեց, որ եղևնիների տեղափոխման հարցն առաջ են քաշել ինչպես մի շարք քաղաքացիներ, այնպես էլ իրավաբանական կառույցներ` մատնանշելով “Հայէկոնոմբանկ”-ին: Սակայն հանրային քննարկմանը բանկից որևէ ներկայացուցիչ չէր մասնակցում:

Ի դեպ, հրապարակն այս եղևնիներից ազատվելու համար քննարկումներ կատարվել են նաև նախկին քաղաքապետի օրորք` մի քանի անգամ:

Կազմակերպվել էր նաև առցանց հարցում` քաղաքապետարանի պաշտոնական կայքում, օգոստոսի 9-14-ը: Հարցը` “Համաձա՞յն եք արդյոք, որ հրապարակի եղևնիները փոխարինվեն այլ դեկորատիվ միջոցներով”, հավաքել էր գրեթե հավասար ձայներ. մասնացկել էր 1026 մարդ, որից կողմ էին քվեարկել 48.7%-ը, դեմ` 51.3%-ը:

Քաղաքապետարանը հանրային քննարկման համար հարցը ձևակերպվել է, ոչ թե կտրել ծառերը, այլ` տեղափոխել, որպեսզի բացվի հրապարակի տեսքը, երևան շենքերը:

“Շիրակ կենտրոն” ՀԿ նախագահ Վահան Թումասյանն իր ելույթում նշեց. “Որքան հիշում եմ վերջին 10 տարին` նման քննարկումներ եղել են: Կարծում եմ, քաղաքի համար այս պահին էական չէ անդրադառնալ հրապարակին: Հրապարակն արդեն նորմալ վիճակի բերված է և պետք է անցնենք քաղաքի ծայրամասերին, տնակային ավաններին, ահավոր վիճակ է: Եվ ծախսեր, քննարկումներ անենք այդ թաղամասերն ու փողոցները վերականգնելու համար”:

Սեյսմիկ պաշտպանության հյուսիսային ծառայության պետ Սերգեյ Նազարեթյանը, սակայն, հակառակ կարծիքին էր. “Երբ հյուրեր են գալիս մեր հիմնարկ, անպայման բերում ենք հրապարակ և բոլորը միաբերան ասում են, որ եղևնիները նախ իրենք էդպիսի տեսք չունեն, երկրորդ` փակում են հրապարակի գեղեցկություն հանդիսացող երկու եկեղեցիները”:

Այս տեսակետըկիսում էր նաև քանդակագործ Արտուշ Պապոյանը. “Ես գտնում եմ, որ եղևնիները քաղաքի համար հարիր չեն: Ձեզ տուրիստի տեղ դրեք և պատկերացրեք, գալիս եք Գյումրի, ապրում հյուրանոցում, պատուհանը բացում և եղևնի եք տեսնում: Չի ասվում, թե եղևնին հանել տեղը ոչինչ չանել. կան բազմաթիվ դեկորատիվ ծառեր”:

Իսկ մարզպետի խորհրդական Հասմիկ Կիրակոսյան, որ ապրում է եղևնիներին շատ մոտ` նկատեց. “Երևի դուք էդքան չեք նայում եղևնիներին, ինչքան ես: Իմ տան դրվածքն էնպիսին է, որ ես ինչքան դուրս եմ գալիս պատշգամբ` եղևնիներն եմ տեսնում: Ես սիրում եմ այդ եղևնիները, չեմ կարող ինչ-որ ձևով ասել, որ եղևնիները չպետք է լինեն: Եվ հետո, “Կումայրի” հյուրանոցի շենքը էդ ինչ մի ճարտարապետական կոթող է իր փոքր պատուհաններով, որ եղևնիները խանգարում են”:

Շիրակի թեմը ևս հայտնել էր, որ դեմ է եղևնիների հատմանը, իսկ եթե դրանք տեղափոխվելու են այլ տեղ, ապա` դրան կողմ են:

Բնապահպան Լևոն Մարտիրոսյանն էլ շատ պարզ ու հստակ նշեց. “Դրանք չի կարելի հատել: Անընդհատ խոսվում է ծառերի տեղափոխության  մասին. դա  տեխնիկապես անհնար է: Հնարավոր է տեղափոխել մինչև 10 տարեկան փշատերև ծառերը: Մեր ծառերը 40 տարեկան են. ասեմ նաև, որ եղևնիների միջին տարիքը 150-200 տարի է, դրանք ծեր ծառեր չեն և շատ էլ գեղեցիկ են: Յուրաքանչյուր ծառի համար պետք է բնի մոտից մոտավորապես 4×4 կամ 5×5 չափի կապլավան փորվի: Ձմռան սառնամանիքի ժամանակ մի քանի ցիստեռն ջուր է լցվում, թողնում են, որ ջուրը սառի: Ամբողջ արմատային համակարգը պետք է սառի ջրի մեջ, հետո կռունկով բարձրացնում են ծառերը, տեղափոխում հատոկ փորած կապլավան` հեռու տեղ: Ծառերը դրվում, հողով փակվում են, հետո ամռանը սառույցն աստիճանաբար հալվում է և եղևնին, կարծես թե, նոր տեղում սկսում է կպնել և աճել: Միակ  տեխնոլոգիան սա է: Այստեղ դա հնարավոր չէ անել, ծառերը շատ մեծ են: Իմաստ չունի էդքան փող ծախսել դրա վրա, դա չի կպնելու”:

Մյուս բնապահպանը` Գևորգ Պետրոսյանը, խնդրի էությունը բացահայտեց. “Եղևնիները հանելն այսօր ձեռնտու է ընդամենը երևի մի 2-3 բիզնեսմենի: Ինչու պետք է ողջ հասարակությունը զոհի իր ծառերը, որպեսզի մի երկու բիզնեսմեն կառուցեն իրենց շքեղ բանկերը կամ հյուրանոցները: Եթե արդեն կառուցված են, կառուցողը նախապես լավ գիտեր, որ այդտեղ կային ծառեր և դրանք աճելու բնավորություն ունեն: Մենք ունենք մի օրիգինալ երևույթ. “Հայէկոնոմբանկ”-ի շենքը, որն ապօրինի կերպով, առանց համապատասխան թույլտվությամբ / կառավարության որոշում է առնվազն պետ հանրապետական  նշանակության նման շինությունը փոփոխելու համար/, այսօր մենք չունենք նման որոշում, բայց իրականացվում են շենքի վերակառուցման աշխատանքներ: Եվ եղևնիները պարզապես խանգարում են, որ շենքին մոտենան տարբեր կարգի տեխնիկաներ և իրականացնել այդ աշխատանքները: Ի՞նչ է, ապօրինի մի շինարարության համար մեր եղևնիները պետք է զոհե՞նք: Եթե ասում ենք` հարիր չեն եղևնիները էս հրապարակին, մուրացկանությունը հարի՞ր է մեր հրապարակին. եկեք քաղաքի բոլոր մուրացկաններին գնդակահարենք”:

Նրան լրացնում է Լևոն Բարսեղյանը. “2007թ. Անկախության հրապարակի եղևնիները կտրելու ավագանու որոշման տակ դրված են էն ժամանակվա գլխավոր նկարիչ, գլխավոր ճարտարապետի և կոմունալ բաժնի աշխատողների ստորագրությունները, թե Անկախության հրապարակի ծառերը ծեր են. փաստաթղթում գրված է, ավագանու 8 անդամ ստորագրել է, ծառերը հիվանդ են, կատարները մեծ մասը կտրված են և խաթարում են ճարտարապետական տեսքը: 4 սուտ արգումենտ: Էդ որոշման տակն էլ գրած է` դրանց տեղը տնկել գնդաձև ակացիաներ: 6 տարի է անցել, ու՞ր են էդ ծառերը, չկան: Եթե որևէ մեկը գտնում է, որ ծառը խաթարում է իր շենքին, թող շենքը քանդի` 5 մետր ետ սարքի: Մի կպեք էդ ծառրին: Մեր քաղաքն այնպիսի պրոբլեմների մեջ է, ինչպիսիք չունի Հայաստանի որևէ բնակավայր` բնակչության 15%-ն անօթևան է, 48%-ն աղքատ է, փոշու պարունակությունը տասն անգամ գերացանզում է նորման, փողոցների 80%-ն ավերակ է: Հարկավոր է 60-80 մլրդ դրամ, որպեսզի փողոցները խելքի գան. մեր բյուջեն 3.2 մլրդ դրամ է, և էլի շատ խնդիրներ ունենք: Սա էդ հարցը չէ: Մոտ 50 կատեգորիայի խնդիր կարող ենք թվել, հենց լուծեցինք այդ հարցերը, նոր մտածենք էս մասին: Ես ու իմ պես մտածողներն ամեն ինչ անելու ենք էդ ծառերը պահպանելու համար”:

Չինաստանի կենդանաբանական այգիներից մեկը առյուծի փոխարեն տիբեթյան մաստիֆ ցեղատեսակի շուն է ներկայացրել այցելուներին

Tibetan mastiffՉինական կենդանաբանական այգին ստիպված ներողություն է խնդրել առյուծի փոխարեն շուն ներկայացնելու համար:

Հենան նահանգի քաղաքներից մեկի կենդանաբանական այգու այցելուները բողոքել են, երբ «աֆրիկյան առյուծը» սկսել է հաչել:

Տեղական լրատվամիջոցների տվյալներով՝ կենդանաբանական այգու աշխատակիցները նշել են, որ իրենք տիբեթյան մաստիֆ ցեղատեսակի շանը ներկայացրել են առյուծի փոխարեն, քանի որ բավականաչափ գումար չեն ունեցել առյուծ ձեռք բերելու համար:

Պեկինում գտնվող պետական Youth Daily-ին պնդում է, որ կենդանաբանական այգին սովորաբար էկզոտիկ կենդանիների փոխարեն սովորական կենդանիներ է ներկայացնում:

Այգու այցելուները վանդակներից մեկում նաև հայտնաբերել են, որ գայլի փոխարեն ներկայացված է բակային շուն, իսկ սողունների սենյակում օձերի փոխարեն վարունգներ են դրված եղել:

Այգու տնօրենը հավատացրել է, որ իրենք իրոք առյուծ ունեն, սակայն բազմացնելու նպատակով նրան տարել են հատուկ հաստատություն՝ ավելացնելով, որ նրա վանդակում հայտնված շունը իրենց աշխատակիցներից մեկին է պատկանում:

Այգու ներկայացուցիչը տեղեկացրել է, որ եթե այցելուները դժգոհ են իրենց կենդանիներից, ապա իրենք կարող են նրանց վճարած գումարը վերադարձնել:

 

Գարիկ Հայրապետյան. «Տղա երեխա ունենալու ցանկությունը վեց անգամ ավելի մեծ է. շատ ընտանիքներ դիմում են հղիության արհեստական ընդհատման»

GARIKՔաղաքակիրթ երկրներին գնահատական տալիս սովորաբար հաշվի են առնում այն հանգամանքը, թե ինչպես են տվյալ երկրում ապրում ծերերն ու երեխաները: Օրինաչափ է, երբ երեխաներն ուրախ են, իսկ ծերերը՝ ապահով:

ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամը միջազգային զարգացման գործակալություն է, որը պաշտպանում է յուրաքանչյուր տղամարդու, կնոջ և երեխայի` առողջ կյանք վարելու և հավասար հնարավորություններ ունենալու իրավունքը: Այս հիմնադրամը աշխարհի երկրներին օգնում է օգտագործելու բնակչության վերաբերյալ տվյալներն իրենց աղքատության կրճատման քաղաքականությունում և ծրագրերում, ինչպես նաև ապահովելու, որ յուրաքանչյուր հղիություն լինի ցանկալի, յուրաքանչյուր ծնունդ` անվտանգ, յուրաքանչյուր երիտասարդ զերծ լինի ՄԻԱՎ-ից և յուրաքանչյուր աղջիկ ու կին արժանանան հարգալից և արժանապատիվ վերաբերմունքի:

Ժողովրդագրության և ծնելիության թեմաներով զրուցեցինք ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան ներկայացուցիչ Գարիկ Հայրապետյանի հետ:

 – Պրն Հայրապետյան, ժողովրդագրական ի՞նչ իրավիճակ է Հայաստանում:

– Խորհրդային միության փլուզումից հետո ժողովրդագրության վիճակը Հայաստանում շատ նեգատիվ զարգացումներ ունեցավ: Եվ դա թերևս պայմանավորված էր մի շարք գործոններով: Օրինակ՝ դժվար տարիներին Հայաստանի բնակչության մի զգալի մասը հեռացավ, ձգտեց ավելի լավ կյանք գտնել արտասահմանում: Նրանցից շատերը մնացին այնտեղ, որտեղ հաստատվել էին: 80-90-ականներին Հայաստանն ունեցել է ամենաբարձր ծնելիությունը՝ տարեկան 80 հազար երեխա` երկու անգամ ավելի, քան ունենք այսօր:

90-ականների սկզբին այս ցուցանիշը ավելի քան երկու անգամ նվազեց, և 2000-ին ունեցանք 35 հազար ծնելիություն: Վերջին տասնամյակում այս թիվն ավելացավ մինչև 44 հազար: Մեծ միգրացիոն հոսքերի և ծնելիության անկման հետևանքով Հայաստանում սկսվեց ծերացման գործընթացը, և հիմա, ցավոք, մենք դասվում ենք ծերացող երկրների շարքը:

– Այսինքն՝ այսօր մահացությունը գերազանցո՞ւմ է ծնելիությանը:

– Ոչ՛, այսօր մենք դեռ ունենք դրական միտում, ունենք որոշակի աճ, որը պայմանավորված է ավելի շատ ծնունդների թվով: Վերջին 20-25 տարիներին կյանքի միջին տևողության աճ է արձանագրվել: Միջին վիճակագրությամբ` մարդկանց կյանքի տևողությունը 3 տարի և ավելի երկարել է: Չէ՞ որ վերջին տարիներին բժշկությունը բավական լուրջ հաջողություններ ունեցավ:

– Կարո՞ղ ենք բարելավել ժողովրդագրության վիճակը:

– Ժողովրդագրական գործընթացները բնական են: Ինչքանո՞վ կարող ենք նպաստել աճին և ինչքանով նվազեցնել անկումը: Այս խնդիրներն են, որ կառավարությունը կարող է կառավարել: Միգրացիան միշտ եղել է, կա ու կլինի. ինչպե՞ս կարելի է դա կառավարել: Միգրացիան նաև դրական  ազդեցություն ունի. օրինակ՝ օգնությունը, որ գալիս է Հայաստան մեր միգրանտ աշխատողներից: Բացասականն այն է, որ երկրից գնում են այն մարդիկ, որոնք ակտիվ վերարտադրողական տարիքում են, գնում են այն մարդիկ, որոնք  որոշակի կրթություն, որոշակի հմտություններ ունեն… Բնականաբար, դա բացասաբար է ազդում Հայաստանի ապագայի վրա: Կառավարությունն այսօր արդեն քայլեր է անում: Բայց չէի ասի,  թե լրիվ կկարգավորվի այս հարցը: Որոշ ուղղություններով ռազմավարական քայլեր արվում են, փորձում են մեղմել հետևանքները:

– Հետաքրքիր է իմանալ Ձեր տեսակետը: Ծնելիության խթանման ի՞նչ ուղղություններ կառանձնացնեք:

– Համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս, որ ծնելիության խթանումը բավականին երկար և շատ թանկ գործընթաց է: Աշխարհում դեռևս երկու երկիր է քիչ թե շատ հաջողություն արձանագրել` Ֆրանսիան և Շվեդիան են: Քանի որ շատ քննարկումների ժամանակ ասում են, որ Ֆրանսիայում շատ ներգաղթածներ կան և նրանց հաշվին է ավելանում ծնելիությունը, կփորձեմ բերել Շվեդիայի օրինակը: Շվեդիան ծախսում է իր ՀՆԱ-ի 3.5%-ն այն սոցիալական ծրագրերի վրա, որոնք խթանում են ծնելիությունը: Դա անում են վերջին 60 տարիներին, և արդյունքը նոր-նոր է երևում: Փորձը ցույց տվեց, որ իրականում ծնելիության բարձրացման թիրախավորումը, ծնելիության համար գումար տալը  գրեթե արդյունք չի տալիս:

Այս երկու երկրները որդեգրեցին ոչ թե ծնելիության աճի, այլ հավասարության քաղաքականությունը: Տղամարդիկ և կանայք հավասար հնարավորություններ ունեցան, ճկուն աշխատաժամեր մշակվեցին: Երբ կինը տեսավ, որ իր մայրանալը, երեխա ունենալը չի ազդում իր անձնական զարգացման վրա, իր կարիերայի վրա, սկսեց մտածել՝ ինչո՞ւ շատ երեխաներ չունենամ:

 – Ըստ Ձեզ, այս մոդելը կգործի՞ մեր երկրում:  Չէ՞ որ մենք, ամեն դեպքում, տղամարդու և կնոջ հավասարությունն անհանդուրժողությամբ կընդունենք:

– Այս մոդելն անմիջապես չի գործել նույն Շվեդիայում: Ժամանակի ընթացքում, կարծում եմ, այո՛, Հայաստանում էլ կգործի այս տարբերակը: Մենք 20 տարի առաջ դժվար թե մտածեինք, որ Հայաստանում, օրինակ,  կանայք էլ կարող են վարորդ լինել: Այսօր մեր միջին բիզնեսը գրեթե ամբողջությամբ ղեկավարում են կանայք. սա լուրջ ցուցանիշ է: Այս տրամաբանությամբ եմ ասում, բայց Հայաստանը ոչ մեկից ո՛չ պակաս է, ո՛չ ավելի. ժամանակ է պետք: Ուղղակի հարց է՝ ունե՞նք այդ ժամանակը:

Համաձայն ՄԱԿ-ի կանխատեսումների` 2100-ին Հայաստանի բնակչությունը 2 մլն է դառնալու: Աշխարհում ծնելիությունը անկում է ապրում:

 – Դուք «Նորածինների սեռերի անհամամասնությունը Հայաստանում. ժողովրդագրական տվյալներ և վերլուծություններ» թեմայով ուսումնասիրություն եք արել: Ի՞նչ եք պարզել:

– ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամը վերջին 7-8 տարիների ընթացքում գործընկեր մարմինների     հետ միասին նախաձեռնեց այս գործը: Նպատակը մեկն էր՝ պետք էր օգտագործել հավաքված տվյալները հետագա քաղաքականություն մշակելու համար: Օրինակ՝ պետք է իմանալ` ինչքան երիտասարդ պետք է ունենաս 20 տարի հետո: Հետազոտությունների շրջանակը բավական լայն էր՝ սկսած միգրացիոն հետազոտությունից: Հետաքրքիր բան պարզվեց` նոր ֆենոմեն մեր հասարակության մեջ, որը զարգացել է վերջին  երկու տասնամյակի ընթացքում: Մեր ընտանիքները հիմնականում ուզում են ունենալ երկու սեռի երեխաներ: Բայց որոշ ընտանիքներ ավելի շատ ուզում են մի սեռի երեխա ունենալ: Պատկերացրեք` տղա երեխա ունենալու ցանկությունը վեց անգամ ավելի մեծ է: Շատ ընտանիքներ դիմում են հղիության արհեստական ընդհատման, որովհետև նոր լույս աշխարհ եկողը տղա երեխա չէ:

– Բայց սա նաև լուրջ բժշկական խնդիր է: Կարծեմ քիչ դեպքերում է հաջողվում հղիության արհեստական ընդհատում իրականացրած մորը նորից հղիանալ…

– Հղիության արհեստական ընդհատումը բացասական գործընթաց է: Վերջին 10 տարիների ընթացքում երեք անգամ տեղի է ունեցել ժողովրդագրական և առողջաբանական հետազոտություն, որը ճշգրտությամբ հետազոտում է վերարտադրողականության բլոկը: 2000-2010 թթ. մենք ունեցել ենք աբորտների թվի կտրուկ նվազում և զուգահեռ հակաբեղմնավորիչների օգտագործման տոկոսի բարձրացում: ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամն առողջապահության նախարարության հետ համատեղ 2000-ից փորձեց հիմնել ընտանիքի պլանավորման «կաբինետներ», որտեղ անվճար տրվում էին հակաբեղմնավորիչներ, որպեսզի կանխվեն աբորտները: Աբորտը վնասակար է և՛ կնոջ առողջության համար, և՛ ծնելիության ունակության համար:

– Սեռավարակներն էլ են, չէ՞, բավական տարածված մեր երկրում:

– Այո՛, սեռավարակները ևս մեծ տարածում ունեն հանրապետությունում: Չնայած ոչ սեռավարակների տարածվածության չափի մոնիթորինգ չի արվել Հայաստանում, վստահելի տվյալներ չունենք այս առումով: Բայց կարող ենք ասել երկրորդական աղբյուրից, նույն մեր անպտղության հետազոտությունից, որ բավական տարածված է: Անպտղության պատճառ է նաև սեռավարակը: Բայց խոսքս չի վերաբերում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ին: Դրանց մասով հանրապետությունում բավական լուրջ աշխատանք է իրականացվել, և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարածվածությունը բավական ցածր է` ազգաբնակչության 1%-ից էլ պակաս է:

– Դա պաշտոնական տվյալներն են: Չկա՞ն մարդիկ, որոնք թաքցնում են, որ վարակվել են:

– Ոչ միայն Հայաստանում, այլև համաշխարհային պրակտիկայում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը խարան է: Դա է պատճառը, որ մարդիկ վախենում են ու չեն գնում ստուգվելու, թաքցնում են: Չեն հասկանում, որ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ն այն վարակիչ հիվանդությունը չէ, որից կարելի է վախենալ: Այս հիվանդությունը չի տարածվում օդակաթիլային, նույն պարագաներից օգտվելու եղանակով: Համաշխարհային պրակտիկայում ընդունված է, որ իրական թիվը պաշտոնական գրանցված թվից 7-10 անգամ ավելի կարող է լինել: Բայց եթե անգամ Հայաստանում գրանցված թվից 10 անգամ էլ ավելի լինի, մեկ է, 1%-ը չի գերազանցի:

 Հ.Գ. «Անկախը»  ՄԱԿ–ի Բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան ներկայացուցիչ Գարիկ Հայրապետյանի հետ զրուցել է նաև բռնությունների շուրջ: Այս թեմայով հարցազրույցը կներկայացնենք թերթի առաջիկա համարներից մեկում:

 Հարցազրույցը վարեց

Միքայել ԱՀԱՐՈՆՅԱՆԸ

1890թ-ին ծնված բոլիվիացին ճանաչվել է երբևէ գրանցված աշխարհի ամենատարեց մարդ

Carmelo Flores Laura2Ըստ տեղեկությունների՝ 1890թ-ին ծնված բոլիվիացի տղամարդը ճանաչվել է երբևէ գրանցված աշխարհի ամենատարեց մարդը:

Ըստ Բոլիվիայի քաղաքացիական ռեգիստրի՝ Կարմելո Ֆլորես Լորան անցած ամիս դարձել է 123 տարեկան:

Մայրաքաղաք Լա Պասից 80կմ հեռավորության վրա գտնվող գյուղում բնակվող Լորան լավ առողջական վիճակում է, քայլում է առանց ձեռնափայտի և ակնոցներ չի կրում:

Նա ունի երեք երեխա, 16 թոռ և 39 ծոռ: Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա 24 տարեկան է եղել:

Լորան, որի կինը մահացել է տաս տարի առաջ, բոլիվիական Rede Uno TV հեռուստաընկերությանը հայտնել է, որ իր կարծիքով երկարակեցության գաղտնիքը ամեն օր երկար քայլելու և մակարոնեղեն կամ շաքար չօգտագործելու մեջ է:

Բոլիվիացին իր տարիքով գերազանցել է ներկայիս աշխարհի ամենատարեց մարդ համարվող 115 տարեկան ճապոնացի Միսաո Օկավայի տարիքը:

 

Գերմանական ընկերությունը վաճառքից հանել է Ուկրաինայի դրոշին նմանվող իր արտադրած զուգարանի օդի թարմացուցիչը

toilet cleaning productԳերմանական Հենկել ընկերությունը խնդրի առաջ է կանգնել, երբ ուկրաինացիները բողոքել են, որ ընկերության արտադրած զուգարանի օդի թարմացուցիչը պարունակում է իրենց դրոշի գույները:

Դեղին և կապույտ գույն ունեցող թարմացուցիչը արևելյան Եվրոպայում հանվել է վաճառքից, երբ ռուսական հեռուստաալիքով ցուցադրված դրա գովազդը տեսել են հարևան Ուկրաինայում:

Գովազդում ցուցադրվում է, թե ինչպես է երկրի դրոշին նմանվող թարմացուցիչը տեղադրվում զուգարանակոնքին:

Ուկրաինայում Հենկել ընկերության ներկայացուցչության գլխավոր տնօրեն Թորե Բորելը նշել է, որ ընկերությունը բողոքներից հետո երեք օրվա ընթացքում վաճառքից հանել է արտադրանքը՝ ներողություն խնդրելով իրենց դիզայնով մարդկանց վիրավորելու համար:

Նա նաև նշել է, որ դեղինը բնորոշում էր արտադրանքի կիտրոնի բույր ունենալը, իսկ կապույտը խորհրդանշում էր ջուրը և հիգենան: