Այսօր Մադրիդում  կկայանա ֆուտբոլի Եվրոպայի Չեմպիոնների Լիգայի խաղարկության մրցաշարի կիսաեզրափակչի «Աթլետիկո» -«Չելսի» հանդիպումը: Այն կսպասարկի շվեդական մրցավարական բրիգադը՝ Յոնաս Էրիկսենի գլխավորությամբ:

Գրավախաղերի կազմակերպիչները նախատվությունը տալիս են «Աթլետիկոյին», ավելի բարձր են դասում իսպանական թիմի հաղթանակի հասնելու հնարավորությունները:

Բուքմեյքերները «Ատլետիկոյի» հաղթանակի  համար սահմանել են  1,86, «Չելսիի» հաղթանակի համար ՝ 4,50 գործակիցը: Ոչ- ոքին ունի 3,35 գործակիցը:

Իրանը առաջին անգամ սկսել է ածխածնային մանրաթելերի փորրձնական արտադրությունը՝ առաջատար նյութերի արտադրության նախագծի շրջանակում:  Այս նախագիծը ֆինանսավորվում է Իրանի արտադրության զարգացման և արդիականացման կազմակերպությունը: Նախատեսվում է տարեկան արտադրել մինչև 150 տոննա ածխածնային մանրաթել:

Իրանի կենսատեխնոլոգիաների կազմակերպության տնօրեն Մոհամմադ Ռեզա Փիրուզմանեշը լրագրողների հետ հանդիպման ընթացքում հայտնել էր, որ 2011-ի երկրորդ կեսից սկսվել էր գործարանի կառուցման աշխատանքները, իսկ հիմա  արդեն սկսվել է փորձնական արտադրությունը: Այս նախագիծն իրականացնելու համար ներդրվել է 28,1 մլն դոլար:

Ածխածնային մանրաթելերն լայնորեն օգտագործվում են մեքենաշինության, սպորտային սարքավորումների պատրաստման, սեյսմակայուն շենքերի, թունելների, կամուրջների կառուցման  ընթացքում:

Փիրուզմանեշը տեղեկացրել էր նաև, որ Գիլանում կառուցված այս գործարանի պաշտոնական բացման արարողությունը տեղի կունենա առաջիկա ամիսներին: Այդ արարողությանը ներկա կլինեն Իրանի մի շարք պաշտոնյաներ, գործարարներ:

Մինչ այժմ ածխածնային մանրաթելեր Իրան ներկրվել են արտերկրից:

Անկախ

Ոստիկանության Սևանի բաժնի ծառայողների ձեռնարկած օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շնորհիվ` ապրիլի 18-ին, ժամը 10.50-ին, Գեղարքունիքի մարզի Սեմյոնովկա գյուղում հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել 1975 թ. ծնված Ռոբերտ Ա.-ն, որը 2013 թ. նոյեմբերի 18-ից ՌԴ Ֆեդերալ անվտանգության ծառայության սահմանապահ վարչության կողմից հետախուզվում էր պետական սահմանն ապօրինի հատելու մեղադրանքով:
Հետախուզվողի հայտնաբերման մասին հայտնվել է հետախուզումը նախաձեռնողին:

Անկախ

«Մեր մեռելները հեռու-հեռուանապատի մեջ են և մեզնից ծաղիկչեն սպասում, այլ ոճրապատ գանգերիարյունը». Արամ Երկանյան

1921 թ. մարտի 15-ին Բեռլինում հայ վրիժառու Սողոմոն Թեհլերյանը գնդակահարեց երիտթուրքերի պարագլուխ, հայոց ցեղասպանության գլխավոր պատասխանատու Թալեաթին:Գործողությունից հետո Թեհլերյանը փախուստի չդիմեց, հանձնվեց գերմանական իշխանություններին: Թեհլերյանի դատը, սակայն, վերածվեց երիտթուրքերիդատավարության: Գերմանական դատարանը, արդարացի և հիմնավոր գտնելով Թեհլերյանիվրեժխնդրությունը, հենց դատարանի դահլիճից նրան ազատ արձակեց: Թալեաթին դեռ պիտի հաջորդեինմյուսները…

Թալեաթի գնդակահարությունը «Նեմեսիս» ծրագրի առաջին մեծ հարվածը չէր, բայց ամենամեծ աղմուկ հանած գործողությունն էր: Ի՞նչ էր «Նեմեսիսը», ովքե՞ր հղացան այդ ծրագիրը:

«Նեմեսիսի» նպատակը Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներին հայտնաբերելն ու պատժելն էր: Բացի երիտթուրք պարագլուխներից, «Նեմեսիսի» թիրախն էին նաև Բաքվի ջարդերի կազմակերպիչ մուսաֆաթական գործիչները և թուրքերի հետ համագործակցող հայ դավաճանները: Այս առումով տեղին է շեշտել, որ «Նեմեսիսը» ահաբեկչական կառույց չէր, այլ պատժիչ:

«Նեմեսիս» գործողությունը ծնվեց 1919 թ. Երևանում գումարված Հայ հեղափոխական դաշնակցության 9-րդ ընդհանուր ժողովում: Գործողության անվանումն ընտրվեց ի պատիվ հունական դիցաբանության վրեժի աստվածուհի Նեմեսիսի:

Կազմվեց ցուցակ, որում ներառված էին 650 թուրք, ադրբեջանցի գործիչներ և հայ դավաճաններ: Նրանց վերաբերյալ կայացվեց մահվան դատավճիռ: «Նեմեսիս» ծրագիրը պետք է իրականացներ պատասխանատու մարմինը, որի նախագահ ընտրվեց «Բանկ Օտտոմանի» գործողության կազմակերպիչներից Արմեն Գարոն, որն այդ ժամանակ Հայաստանի Հանրապետության դեսպանն էր ԱՄՆ-ում: Շահան Նաթալին և Գրիգոր Մերջանովը պիտի ղեկավարեին գործողության ընդհանուր իրականացման ընթացքը: Ստեղծվեց հետախուզական խումբ` Հրաչ Փափազյանի գլխավորությամբ, որի խնդիրը դահիճներին հայտնաբերելն էր: «Նեմեսիսի» կազմակերպման համար ընտրվեց երկու կենտրոն` արևելյան և արևմտյան: Առաջինի կենտրոնատեղին Ստամբուլի «Ճակատամարտ» թերթի խմբագրությունն էր, արևմտյան կենտրոնը գտնվում էր Բոստոնում:

«Նեմեսիսի» մտահղացումը ծնվեց այն ժամանակ, երբ 1919 թ. Ստամբուլի դատարանը որոշեց մահապատժի ենթարկել երիտթուրքերի պարագլուխներին, սակայն վերջիններս, օգտվելով իշխանությունների թողտվությունից, խույս տվեցին Եվրոպա և Ամերիկա: Մնացյալ դատապարտյալներին բրիտանական հրամանատարությունը տեղափոխեց Մալթա կղզի և հետագայում փոխանակեց անգլիացի ռազմագերիների հետ: Եվ ՀՅԴ ընդհանուր ժողովը որոշեց իրականացնել վրիժառության ծրագիրը: Պետք է նշել, որ «Նեմեսիս» ծրագիրը հեշտությամբ չհաստատվեց: Դաշնակցության շարքերում ընդդիմացան անվանի գործիչներ Սիմոն Վրացյանը, Ռուբեն Տեր-Մինասյանը, Ռուբեն Դարբինյանը, Արշակ Ջամալյանը: Սակայն անգամ նրանց հեղինակությունը չկարողացավ արգելակել «Նեմեսիսի» իրականացումը:

1919 թ., Թիֆլիսի Երևանյան հրապարակում տակավին պատանի Արամ Երկանյանը գնդակահարեց մուսաֆաթական դահիճ Ղասիմբեկովին:

1920 թ. հունիսի 19-ին Արամ Երկանյանը գնդակահարեց Ադրբեջանի նախկին վարչապետ Ֆաթալի խան Խոյսկուն և նրա գործակից, Շուշիի հայերի ջարդարար Սաֆարովին:

1921 թ. հուլիսի 21-ին Ստամբուլում Միսաք Թոռլաքյանը գնդակահարեց Ադրբեջանի ներքինգործերի նախկին նախարար Բեհբութ Ջևանշիր խանին: Թոռլաքյանը Թեհլերյանի նմանվարվեց, փախուստի չդիմեց, և անգլիական դատարանը անմեղսունակ ճանաչեց նրան:

1921 թ. դեկտեմբերի 5-ին Հռոմում Արշավիր Շիրակյանը, հընթացս նետվելով կառքը, որով երթևեկում էր երիտթուրքերի կառավարության վարչապետ Սայիդ Հալիմ փաշան, տապալեց նրան և կանգնեցնելով կառքը` հեռացավ:

Մի քանի ամիս անց` 1922 թ. ապրիլի 15-ին նույն Արշավիր Շիրակյանն ու Արամ Երկանյանը Բեռլինում, Թալեաթի այրու աչքերի առաջ, սպանեցին Տրապիզոնի հայերի ջարդերի կազմակերպիչ դոկտոր Ջեմալ Ազմիին և Բեհաեդդին Շաքիրին:

1922 թ. հուլիսի 25-ին Թիֆլիսում` Չէկայի շենքի դիմաց Պետրոս Տեր-Պողոսյանը, ԱրտաշեսԳևորգյանը, Ստեփան Ծաղիկյանն ու Զարեհ Մելիք-Շահնազարյանցը սպանեցին ՕսմանյանԹուրքիայի ռազմածովային ուժերի նախկին հրամանատար Ջեմալ փաշային:

Երիտթուրք պարագլուխներից «Նեմեսիսի» վրիժառությունից խույս տվեց «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության գլխավոր քարտուղար, Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար Էնվեր փաշան: Սակայն Էնվերին 1922 թ.` փախուստի պահին, Միջին Ասիայում գնդակահարեց Կարմիր բանակի հրամանատար Հակոբ Մելքումյանը:

Երիտթուրք մյուս դահիճը` դոկտոր Նազիմը, 1926 թ. մահապատժի ենթարկվեց Թուրքիայում` Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի դեմ կազմակերպած մահափորձի համար:

Ինչպես վերը նշվեց, «Նեմեսիս» ծրագրի խնդիրն էր ոչնչացնել ոչ միայն երիտթուրքերի պարագլուխներին, այլև հայ դավաճաններին: Մասնավորապես, 1920 թ. Սողոմոն Թեհլերյանի գնդակով սպանվեց Թուրքիայի գաղտնի ոստիկանության քաղաքական ղեկավար Մկրտիչ Հարությունյանը: Նույն թվականին Արշավիր Շիրակյանը գնդակահարեց Պոլսի հայ մտավորականների ցուցակը կազմած դավաճան Վահե Եսայանին:

Տեղին է նշել, որ «Նեմեսիսի» մարտիկներն իրենց գործողություններն իրականացնելու համար ընտրում էին մարդաշատ վայրեր: Դրա նպատակը մեծ աղմուկ բարձրացնելն ու հասարակական հնչեղություն ապահովելն էր: Ավելորդ չէ նշել նաև, որ հայ վրիժառուների գործողություններից երբևէ անմեղ մեկը չի տուժել: Այս ամենը ապահովեց նաև եվրոպական հասարակական կարծիքի ձևավորումը, որ «Նեմեսիսի» իրագործողները մարդասպաններ չեն, այլ հանուն վրեժի և արդարության զենք վերցրած մարտիկներ:

Շարունակությունը կարդացեք այստեղ:

Անկախ

Գրոսմայստեր Հրանտ Մելքումյանը Ավստրալիայի Կանբերա քաղաքում անցկացված շախմատի միջազգային մրցաշարում 9 հնարավորից վաստակեց 7 միավոր և նվաճեց երրորդ մրցանակը:

Մելքումյանը միայն կես միավորով ետ մնաց գրոսմայստերներ Լիվիու-Դիթեր Նիսիպեանուից և Լևենտե Վայդայից (Ռումինիա):

Լրացուցիչ ցուցանիշներով մրցաշարի հաղթող ճանաչվեց Նիսիպեանուն:

ԱՄՆ-ի Ֆիլադելֆիա քաղաքում ավարտված շախմատի միջազգային մրցաշարի եզրափակիչ` 9-րդ տուրում, 13-ամյա միջազգային վարպետ Սամուել Սևյանը սև խաղաքարերով պարտության մատնեց գրոսմայստեր Մագեշ Պանաչատանին (Հնդկաստան) և վաստակեց 6,5 միավոր:

Սամուելը միայն մեկ միավորով ետ մնաց հաղթողից` գրոսմայստեր Գատա Կամսկիից (ԱՄՆ):

Ահա թե ինչպես են իրենց դրսևորել վերջին օրերին կայացած հանդիպումներում  արտասահմանյան թիմերում հանդես եկող մեր ֆուտբոլիստները:

Ռոման Բերեզովսկի, Ռուսաստանի առաջնություն, «Դինամո»-«Կրասնոդար»` 1:2, չի մասնակցել հանդիպմանը:

Ռոբերտ Արզումանյան, Ղազախստանի առաջնություն, «Ակտոբե»-«Կայսար»՝ 3:0, մասնակցել է ամբողջ հանդիպմանը:

Արտակ Եդիգարյան, Լիտվայի առաջնություն, «Բանգա»-«Ժալգիրիս»՝ 1:2, մասնակցել է ամբողջ հանդիպմանը:

Լևոն Հայրապետյան, Չեխիայի առաջնություն, «Սիգմա»–«Պրիբրամ»՝ 0։0, չի մասնակցել հանդիպմանը:

Արթուր Եդիգարյան,  Ղազախստանի առաջնություն, «Տոբոլ»-«Կայրաթ»՝2:2, չի մասնակցել հանդիպմանը:

Կառլեն Մկրտչյան, Ռուսաստանի առաջնություն, «Անժի»-«Զենիթ»՝ 1:2, չի մասնակցել հանդիպմանը:

Գևորգ Ղազարյան, Ուկրաինայի առաջնություն, «Շախտյոր»-«Մետալուրգ»՝2:1, մասնակցել է հանդիպմանը, փոխարինման  դուրս եկել 59-րդ րոպեին:

Հենրիխ Մխիթարյան, Գերմանիայի առաջնություն, «Բորուսիա» Դորտմունդ – «Մայնց»` 4:2, մասնակցել է հանդիպմանը, փոխարինվել է 80-րդ րոպեին, կատարել է գոլային փոխանցում:

Արազ Օզբիլիս, Ռուսաստանի առաջնություն, «Ռուբին»-«Սպարտակ»՝ 2:1, մասնակցել է հանդիպմանը, փոխարինման է դուրս եկել 72-րդ րոպեին:

Մարկոս Պիզելի, Ղազախստանի առաջնություն, «Ակտոբե»-«Կայսար»՝ 3:0, մասնակցել է հանդիպմանը, փոխարինման է դուրս եկել 67-րդ րոպեին:

Յուրա Մովսիսյան, «Ռուբին»-«Սպարտակ»՝ 2:1, մասնակցել է հանդիպմանը, դարձել է գոլի հեղինակ, փոխարինվել է 88-րդ րոպեին:

Արթուր Սարկիսով, Ռուսաստանի առաջնություն, «Վոլգա»-«Ռոստով» հանդիպումը կկայանա այսօր:

Մոտ ժամանակներս Ադրբեջանի կառավարությունը իրանական կողմին կհանձնի մոտ 100 բանտարկյալի: Այս մասին տեղեկացրել է Իրանում Ադրբեջանի դեսպան Ջավանշիր Ահունդովը, հաղորդում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները:

Ըստ դեսպանի՝ Ադրբեջանում տարբեր ժամանակներում ձերբակալված բանտարկյալները կհանձնվեն Իրանին, որպեսզի իրենց երկրում շարունակեն պատիժը կրել: “Բանտարկյալներից շատերը Ադրբեջանում ձերբակալվել են թմրամիջոցների մաքսանենգության մեղադրանքով”,- մանրամասնել է դեսպանը:

Անկախ

«Շիրակ կենտրոնը» շարունակում է ներկայացնել Գյումրու տնակային ավաններում և կիսաքանդ շենք-շինություններում պատսպարված միայնակ տարեցների ապրելակերպը:

Մեր ուսումնասիրություններն ու դիտարկումները ցույց են տալիս, որ ծանր վիճակում գտնվող միայնակ տարեցներից շատերը պետության կողմից բնակարանային փոխհատուցման ենթակա չեն, քանի որ երկրաշարժի պահին բնակարաններ չեն կորցրել, այլ նախկինում ապրել են գործարանային հանրակացարաններում: Կան նաև միայնակ տասնյակ տարեցներ, որոնք բազմանդամ ընտանիքներից են եղել, նրանց ընտանիքների անդամները տեղափոխվել նոր բնակարաններ կամ արտագաղթել են Հայաստանից՝ տնակներում միայնակ թողնելով տարեց ծնողներին:

Ներկայացվող տեսանյութը Գյումրու նախկին գործարանային, կոմունալ-կենցաղային անգամ տարրական պայմաններից զուրկ հանրակաացարաններից մեկում բնակվող, երկրորդ կարգի հաշմանդամ կնոջ մասին է:

Ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 8-րդ կետով` որոշում եմ.

Կարեն ՆԱԶԱՐՅԱՆԻՆ ազատել Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Հայաստանի Հանրապետության մշտական ներկայացուցչի պաշտոնից:

Նախագահը հրամանագիր է ստորագրել, որով ԱԳՆ տեղակալ Զոհրաբ Մնացականյանից ազատել է պաշտոնից: Հրամանագրում ասված է.

«Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2007 թվականի հուլիսի 18-ի «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և նրան ենթակա պետական կառավարման այլ մարմինների գործունեության կազմակերպման կարգը սահմանելու մասին» ՆՀ-174-Ն հրամանագրով սահմանված կարգի 125-րդ կետը` որոշում եմ.

Զոհրաբ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻՆ ազատել Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ»:

Նախագահի մեկ այլ հրամանագրով Զոհրաբ Մնացականյանը նշանակվել է Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Հայաստանի Հանրապետության մշտական ներկայացուցիչ (նստավայրը՝ Նյու Յորք)

Ապրիլի 22-ին, ժամը 06.36-ին ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքի շուկայում:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Պարզվել է, որ հրդեհը բռնկվել է Ն. Ա.-ին պատկանող գործող սննդի կրպակում:
Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 06.44-ին, մարվել՝ 07.10-ին: Այրվել է կրպակն ամբողջությամբ՝ 15 քմ և մասնակի ջերմահարվել հարևան երկու կրպակների պատերը:

Ապրիլի 22-ին, ժամը 07.11-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Արգիշտի փողոցի թիվ 11/3 շենքի բնակարաններից մեկի դռան փականը խափանվել է, բնակիչը մնացել է ներսում. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր մեկնած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Ապրիլի 21-ին, ժամը 22.48-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Վարդանանց փողոցի թիվ 28 շենքի բնակարաններից մեկի դուռը փակվել է, բանալիները մնացել են ներսում, ինչից բնակարան մուտք գործելը դարձել է անհնարին. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր մեկնած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Ապրիլի 21-ին, ժամը 21.25-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Զ. Անդրանիկ փողոցի թիվ 115 շենքի բնակարաններից մեկի դռան փականը խափանվել է, ինչից բնակարան մուտք գործելը դարձել է անհնարին. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր մեկնած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Ապրիլի 21-ին, ժամը 21:24-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Արզումանյան փողոցի թիվ 16/2 շենքի բնակարաններից մեկի դռան փականը խափանվել է, ինչից բնակարան մուտք գործելը դարձել է անհնարին. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր մեկնած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Ապրիլի 21-ին, ժամը 16.20-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Բակունցի փողոցի թիվ 18 շենքի բնակարաններից մեկի դռան փականը խափանվել է. բնակիչը մնացել է ներսում. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր մեկնած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Ապրիլի 21-ին, ժամը 14.13-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Մ. Սարյան փողոցի թիվ 27 շենքի բնակարաններից մեկի դռան փականը խափանվել է, ինչից բնակարան մուտք գործելը դարձել է անհնարին. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր մեկնած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Ապրիլի 21-ին, ժամը 11.29-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 6 շենքի բնակարաններից մեկի դուռը փակվել է. երկու տարեկան երեխան մնացել է ներսում. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Դեպքի վայր մեկնած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը: Ներսում է եղել Ա. Ա.-ը (ծնվ. 2012թ.):

Եմենի Աբյան, Շաբվա ու Էլ-Բեյդ գավառների լեռներում գրոհայինների  զորավարժանքի ճամբարին հասված օդային հարվածի արդյունքում «Ալ Քաիդայի « 55 զինյալ են ոչնչացրել: Ենթադրվում է, որ հարվածը հասցրել է ամերիկյան անօդաչու սարքը, հայտնել է «Ւնտերֆաքսը», հղում անելով Fox News հեռուստաալիքին:

Զոհված ծայրահեղականների մեջ «Ալ Քաիդայի» 3 ազդեցիկ առաջնորդներ են ու օտարերկրացի զինյալներ:

2 օր առաջ, նմանօրինակ հարձակման արդյունքում ոչնչացվեց 15 ահաբեկիչ:

Անկախ

Հարավկորեական «Սևոլ» խորտակված նավի զոհերի թիվը գերազանցել է 100-ը, 220 մարդ առաջվա պես համարվում է անհետ կորած: Ողբերգությունից արդեն 6 օր է անցել ու ողջ մնացածների գտնելու շանսերը նվազում են: Նավում 500 ուղևոր կար, հիմնականում` դպրոցականներ:

Հետաքննությունը ենթադրում է, որ նավաբեկության պատճառը նավապետի սխալն է, որը չափազանց կտրուկ շրջադարձ է կատարել, ինչի հետևանքով էլ նավը շրջվել է: Մի վարկածի համաձայն էլ նավաղեկի մոտ  ոչ թե նավապետն է եղել, այլ նրա  ոչ փորձառու երրորդ  օգնականը:

Անկախ

Ամեն անգամ, երբ Հայոց ցեղասպանությունը հիշատակվում է աշխարհի որևէ անկյունում, թուրք պաշտոնյաներն աղմուկ-աղաղակ են բարձրացնում՝ վատ արարքի մեջ բռնված չարագործների նման:

Թուրք ղեկավարների լարված հոգեվիճակը կարելի է բացատրել «գող՝ սիրտը դող» ասացվածքով, չնայած նրանց չքմեղանքին, քաջատեղյակ լինելով, որ իրենց նախնիներն իսկապես իրագործել են պատմության տարեգրության մեջ ամենահրեշավոր ոճրագործություններից մեկը՝ ցեղասպանությունը…

Անցյալ շաբաթ աշխարհն ականատես եղավ թուրքական ցասման ևս մեկ պոռթկման, երբ Միացյալ Նահանգների Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովը, չնայած Անկարայի վարչակարգի և նրա կողմից շռայլորեն վարձատրվող լոբբիստական ընկերությունների հզոր ճնշմանը, ընդունեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող թիվ 410 բանաձևը 12 կողմ, 5 դեմ ձայներով: Առաջին անգամ է, որ այս կառույցը վերջին քառորդ դարի ընթացքում նման բանաձև է հավանության արժանացնում:

Չնայած երկրի ներսում և դրսում թուրքական կառավարության բազմաբնույթ տագնապներին՝ Անկարայի պաշտոնյաները Սենատի ընդունած Ցեղասպանության բանաձևը դարձրեցին իրենց առաջնահերթությունը: Վարչապետ Էրդողանը մի քանի օրով մի կողմ թողեց իր բռնապետական ոտնձգությունները Ֆեյսբուքի, Յութուբի և Թվիթերի դեմ, որոնցով ձգտում էր թաքցնել իր և որոշ նախարարների բազմամիլիոն դոլարների լվացման և կաշառակերության ծրագրերը: Նա նաև անտեսեց գաղտնալսված զրույցները, որոնց ընթացքում արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլուն և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ դավեր էին նյութում սահմանի ուղղությամբ Թուրքիայի վրա հարձակումներ կազմակերպելու համար, որը հետագայում պետք է օգտագործվեր որպես պատրվակ Սիրիայի վրա հարձակվելիս ջիհադական ահաբեկիչների աջակցության համար, որոնք անհաջող պայքար են մղում Ասադի վարչակարգի դեմ:

Սենատի որոշումից դժգոհ, Դավութօղլուն ամերիկյան կառավարությանը  նախազգուշացրեց, որ «Թուրքիան չի լռելու», եթե Հայոց ցեղասպանության բանաձևը հանձնաժողովից անցնի Սենատի լիագումար նիստ: Թուրքիայի արտգործնախարարությունը էլ ավելի կոշտ արձագանքեց՝ մեղադրելով հանձնաժողովին «իր իրավասությունը և պատասխանատվությունը» գերազանցելու մեջ: Դավութօղլուն շտապեց զանգահարել Ջոն Քերիին՝ հորդորելով նրան կանխել բանաձևի ընդունումը:

Այս գործի մեջ ներքաշվեց նաև խորհրդարանի խոսնակ Ջեմիլ Չիչեքը՝ Հայկական հարցը «բեռ» անվանելով թուրք-ամերիկյան հարաբերություններում: Լայն տարածում ունեցող «Հյուրիյեթ» թերթի մի մեկնաբան նշեց, որ Ցեղասպանության բանաձևն արյան ճնշում կբարձրացնի Անկարայում… Նախկին թուրք դեսպան Օմեր Էնգին Լյութեմը ավելացրեց, որ Թուրքիան «ստիպված է ավելի մեծ ջանքեր գործադրել, որպեսզի կանխի նման բանաձևերի ընդունումը», չհաշված միլիոնավոր դոլարները, որ ծախսվում են լոբբիստական ընկերությունների վրա ամեն տարի…

Էրդողանին սատարող թերթերը նույնիսկ կեղծիքներ հրապարակեցին Ցեղասպանության բանաձևի մասին, պնդելով, որ այդ ձեռնարկն այլևս վավերական չէ, քանի որ այն չի ընդունվել Սենատի լիագումար նիստի օրակարգում մինչև ապրիլի 24-ը կամ որ բանաձևն անիմաստ է, քանի որ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Ջոն Բեյները Անկարայում հայտարարել է, թե թույլ չի տա, որ Ներկայացուցիչների պալատի տարբերակն անցնի: Իհարկե, այս երկու պնդումներն էլ չեն համապատասխանում իրականությանը, քանի որ Ներկայացուցիչների պալատի և Սենատի տարբերակները համատեղ բանաձևի մաս չեն կազմում և կարող են առանձին-առանձին ընդունվել յուրաքանչյուր պալատի կողմից ավելի ուշ այս տարվա ընթացքում:

Ամերիկահայ ընտրողները պետք է հնարավոր ամեն ինչ անեն կանխելու կոնգրեսական Բեյների վերընտրությունը նոյեմբերին: Նույն ձևով, հայ համայնքը պետք է ընդդիմանա այն սենատորներին, որոնք անամոթաբար դեմ են քվեարկել բանաձևին, անգամ այն բանից հետո, երբ սենատոր Մենենդեսը որոշ դրույթներ հանեց ընդդիմախոսների հետ համաձայնության գալու համար: Ջոն Բարասո (Վայոմինգ), Բոբ Քորկեր (Թեննեսի), Ջեֆ Ֆլեյկ (Արիզոնա), Ռոն Ջոնսոն (Վիսքոնսին) և Ջեյմս Ռիշ (Այդահո). սրանք այն հինգ հանրապետական սենատորներն են, որոնք դեմ քվեարկեցին: Մյուս կողմից, ամերիկահայերը պետք է ամեն կերպ աջակցեն այն 12 սենատորներին, որոնք կողմ քվեարկեցին Հայոց ցեղասպանության բանաձևին. հանձնաժողովի նախագահ Ռոբերտ Մենենդես (դեմոկրատ, Նյու Ջերսի), Բարբարա Բոքսեր (դեմոկրատ, Կալիֆորնիա), Բենջամին Քարդին (դեմոկրատ, Մերիլենդ), Քրիստոֆեր Քունս (դեմոկրատ, Դելավեր), Ռիչարդ Դուրբին (դեմոկրատ, Իլինոյս), Թիմ Քեյն (դեմոկրատ, Վիրջինիա), Էդվարդ Մարքեյ (դեմոկրատ, Մասաչուսեթս), Ջոն Մակքեյն (հանրապետական, Արիզոնա), Քրիս Մերֆի (դեմոկրատ, Կոնեկտիկուտ), Մարկո Ռուբիո (հանրապետական, Ֆլորիդա), Ժին Շահին (դեմոկրատ, Նյու Հեմփշիր) և Թոմ Ուդոլ (դեմոկրատ, Նյու Մեքսիկո):

Բանաձևի անսպասելի հետևանքներից մեկը խորացող պառակտումն էր Թուրքիայում առկա երկու հզոր ուժերի՝ վարչապետ Էրդողանի և ազդեցիկ իսլամական հոգևորական Ֆեթուլահ Գյուլենի միջև: Էրդողանը մեղադրեց Գյուլենի աջակիցներին «հայկական լոբբիի» կողմից լինելու համար՝ նվիրաբերելով 10 հազար դոլար սենատոր Մենենդեսի քարոզարշավին: Թուրք-ամերիկյան միությունը հերքեց Էրդողանի մեղադրանքները, հայտարարելով, որ իրենք «միշտ դժգոհություն են արտահայտել Մենենդեսին բանաձևերի վերաբերյալ, որոնք վշտացնում են թուրքերին և ադրբեջանցիներին»: Թուրք-ամերիկյան միության պաշտոնյաները խոստացել են դատի տալ թուրք լրագրողներին այն պնդումների համար, որ իրենց կազմակերպությունն աջակցել է Հայկական բանաձևին:

Որպես եզրակացություն. հակառակ հասարակական տպավորությանը՝ Հայոց ցեղասպանության բանաձևերը ներկայացնելու հիմնական նպատակը ցեղասպանության ճանաչման հասնելը չէ, որն արդեն բազմիցս ձեռք է բերվել. ԱՄՆ կառավարության ներկայացրած պաշտոնական փաստաթուղթը Միջազգային դատարան 1951 թվականին, նախագահ Ռեյգանի 1981 թվականի հայտարարությունը և Ներկայացուցիչների պալատի բանաձևերը 1975 և 1984 թվականներին: Այս բանաձևերը պարզապես ծառայում են որպես հարմար միջոց Հայոց ցեղասպանության հարցը որպես օրախնդիր պահելու և լրատվամիջոցների ուշադրությունը Հայկական հարցի վրա բևեռելու համար: Բացի այդ, բանաձևերը սովորաբար խուճապ են առաջացնում Անկարայում թուրք պաշտոնյաների ջղագրգիռ արձագանքի պատճառով: Թուրքիայի կառավարությունը նաև ամեն տարի տասնյակ միլիոնավոր դոլարներ է վատնում բանաձևերին հակազդելու համար, որոնք պարզապես արտահայտում են «Կոնգրեսի կարծիքը»:

Նման բանաձևեր ընդունելու հայկական ջանքերը հաշվեհարդարի մի ձև են թուրքական իրարահաջորդ կառավարությունների դեմ՝ թույլ չտալով թաքցնել իրենց անցյալի կեղտոտ լաթերը:

Հարութ Սասունյան
www.TheCaliforniaCourier.com 

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

Մոնտենեգրոն աշխարհի ժողովորդներին հայտնի է իր ծովափնյա լավագույն հանգստավայրով: Նախկին Չեռնոգորիան` այժմյան Մոնտենեգրոն, այդ առավելության շնորհիվ կարողանում է ամեն տարի զբոսաշրջային մեծ հոսքեր ապահովել: Պարզվում է, որ Հայաստանն այս պետության հետ վաղեմի բարեկամ է: Մեր երկրները միմյանց նման են թե՛ իրենց պատմությամբ և թե՛ մշակութային ընդհանրությամբ:

Սև լեռների և դաշտերի երկրները տարիների տարբերությամբ են հռչակել իրենց անկախությունը: Սերբիան առաջիններից է ճանաչել հարևան Չեռնոգորիան, իսկ Ադրբեջանը՝ պատերազմ սկսել Արցախի դեմ:
Ընդամենը 8-ամյա անկախություն ձեռք բերած Մոնտենեգրոյի հետ մեր հարաբերությունները նոր-նոր են սկսում աշխուժանալ: Չեռնոգորիան մտադիր է զարգացնել Հայաստանի հետ հարաբերությունները տնտեսության տարբեր ոլորտներում, ներառյալ` զբոսաշրջությունը: Նշենք, որ մինչ օրս այս պետության հետ, որը շուրջ 650 հազար բնակչություն ունի, Հայաստանը երբևէ տնտեսական հարաբերություններ չի ծավալել:

Թերևս առաջին քայլը, որ արվել է երկու երկրների համագործակցության ձևավորման
ուղղությամբ, անցած տարվանից դեպի այդ երկիր վիզային ազատ ռեժիմի մեղմացման գործընթացն է, հատկապես` ամռան ամիսներին:

Անցյալ տարի, Երբ Մոնտենեգրոյի փոխվարչապետ, ԱԳ նախարար Իգոր Լուկշիչը Հայաստանում էր, զբոսաշրջային հոսքերի փոխանակման ցանկություն հայտնեց: Անցյալ տարի Հայաստանի գործարար պատվիրակությունն առաջին անգամ մեկնել էր Բուդվա` մասնակցելու գործարար համաժողովի: Այն տեղի է ունեցել հուլիսի 12-14-ը՝ հայկական շուրջ 25 հոգուց բաղկացած պատվիրակության մասնակցությամբ:

Պատվիրակության կազմում ընդգրկված էին տնտեսության տարբեր ճյուղեր ներկայացնող գործարարներ` սկսած ՏՀՏ ոլորտից, բանկային համակարգից մինչև ոսկերչության և զբոսաշրջության ոլորտները: Իսկ հյուրընկալ երկրի գործարար կազմում մոտ 75 նեկայացուցիչներ էին, այդ թվում նաև տնտեսության տարբեր ճյուղեր ներկայացնող պաշտոնյաներ: Նրանք հայ գործընկերներին ներկայացրել են իրենց տնտեսական իրավիճակը՝ ընդգծելով հատկապես տնտեսության այն ճյուղերը, որոնք երկրում առաջնահերթ զարգանում են և կարող են փոխշահավետ գործակցության ոլորտներ դիտարկվել:
Այս տարվանից Հայաստան և Մոնտենեգրո ուղղությամբ նաև զբոսաշրջային ուղերթներ կձևավորվեն: Տուրիստական ընկերություններն աշխատում են, որ դեպի այդ երկիր հետաքրքիր, մատչելի զբոսաշրջային երթուղիներ մշակեն: «Այդ երկիրը հայ զբոսաշրջիկի համար իսկապես կարող է մի շարք տեսանկյուններից գրավիչ լինել թե՛ իր կլիմայով, թե՛ հայերի նկատմամբ բարյացկամ վերաբերմունքով, թե՛ հյուրընկալ գործոնով»,- ասում է Հայաստանից մեկնած գործարար պատվիրակության ղեկավար Հովիկ Մուսայելյանը: Նա ուրախությամբ փաստում է, որ Մոնտենեգրոյի բնակիչները հայերի նկատմամբ ընդգծված վերաբերմունք ունեն և շատ լավ են տրամադրված մեր երկրի նկատմամբ:
Երկու երկրների ժողովուրդների ամենամեծ ընդհանրությունն այն է, որ նրանք լեռնցի են և դարեր շարունակ պայքարել են օսմանայն կայսրության դեմ, պահպանել իրենց ազգային նկարագիրը, մշակույթն ու ավանդույթները: «Նրանք նույնպես հավատացյալ ժողովուրդ են, պահպանում են իրենց ազգային արժեքները և պատկառելի գործոն են համարում նաև մեր՝ առաջին քրիստոնյա երկիր լինելու հանգամանքը»,- ասում է Հովիկ Մուսայելյանը՝ վստահեցնելով, որ երկու ժողովուրդների ընդհանրությունները նաև ազգային խոհանոցով են պայմանավորված: Ի դեպ, կան շատ ուտեստներ, որոնք բավական նման են հայկականին:

Մոնտենեգրոն, բացի զբոսաշրջային գործոնից, Հայաստանին կարող է հետաքրքրել նաև հյուրանոցաշինության ոլորտով: Այժմ այնտեղ ընթանում են հյուրանոցների և ամառանոցների աշխույժ շինարարական աշխատանքներ՝ ելնելով զբոսաշրջիկների օրեցօր աճող հոսքից և առկա պահանջարկից:
Մոնտենեգրոյում նաև հայկական համայնք կա: Հայերն այնտեղ հիմնականում զբաղված են անշարժ գույքի բնագավառում, որն ամենապահանջվածներից է: Երկրում բավական զարգացած է նաև սննդարդյունաբերությունը, և հնարավոր է, որ հետագայում այս ոլորտում ևս համագործակցության եզրեր գտնվեն, քանի որ Մոնտենեգրոն հայտնի է հատկապես պանրի արտադրությամբ: Տնտեսական համագործակցության հիմքերը դրված են, որոնց ընթացքն ավելի պարզորոշ կդառնա առաջիկայում:
Լ.Ն

Անկախ