Թուրքիայում մի շարք հետազոտական կենտրոններ շարունակում են հրապարակել իրենց անցկացրած հարցումները մոտ ժամանակներում երկրում սպասվող տեղական և ընդհանուր ընտրությունների վերաբերյալ: Այսպես «SONAR» հետազոտական կենտրոնի այն հարցին, թե եթե ընտրությունները այս շաբաթ անցկացվեին, ապա որ կուսակցությանը կտայիք ձեր ձայնը, հարցվածների 44,66 տոկոսը նախապատվությունը տվել է իշխող ԱԶ կուսակցությանը, իսկ 28,14-ը՝ ընդդիմադիր թև հանդիսացող Ժողովրդա-հանրապետական կուսակցությանը: Մեկ այլ հարցման արդյունքների համաձայն՝ տեղական ընտրություններում վարչապետ Էրդողանի կուսակցությունը հավաքել էր ձայների ընդամենը 34 տոկոսը, ԺՀ կուսակցությունը՝ 25 տոկոսը, իսկ ահա Ազգայնական շարժում կուսակցությունը գրանցել էր 28 տոկոսի արդյունք:

Ինչ վերաբերում է ընդհանուր ընտրությունների վերաբերյալ անցկացրած հարցումներին, ապա այստեղ անակնկալ է գրանցվել: ԱԶԿ-ն հավաքել է ընտրողների ձայների 41,2, ԺՀԿ-ն՝ 26, իսկ ահա ԱԶ կուսակցությունը անսպասելի՝ 20 տոկոս: Վերոնշյալ արդյունքները ցույց են տալիս, որ Թուրքիայում իշխող ԱԶ կուսակցությունը, որը գլխավորում է վարչապետ Թայիփ Էրդողանը, բավական կորցրել է իր դիրքերը և չի կարողանում գերազանցել 50 տոկոսի շեմը:

Օգոստոսի 28-ին, ժամը 10.10-ին Վրաստանի Հանրապետության ՆԳՆ Արտակարգ իրավիճակների դեպարտամենտի ինֆորմացիոն կենտրոնից տեղեկություն է ստացվել, որ ժամը 06.50-ի սահմաններում Դուշեցի շրջանի Պասանաուրի գյուղի մոտակայքում տեղի է ունեցել ՃՏՊ. “Հոնդա”մակնիշի 31 OV 114 պետհամարանիշով ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և հարվածել սյանը: ՃՏՊ-ի հետևանքով տուժել են 1953 թ. ծնված Վ. Մ.-ն և 1957 թ. ծնված Վ. Մ.-ն:

Ամռան ավարտը կլիմայական բնութագրմամբ համարվում է այն ժամանակը, երբ օդի օրական միջին ջերմաստիճանն իջնում է 15⁰C ցածր: Հանրապետությունում այդ անցումը տեղի է ունենում երեք ամսվա ընթացքում՝ հուլիսի առաջին օրերից (բարձր լեռնային գոտիներում) մինչև հոկտեմբերի երրորդ տասնօրյակը (Արարատյան հովտում, Սյունիքի և Տավուշի ցածրադիր մասերում): Այնպես որ, տաք շրջաններում սեպտեմբերին դեռևս շարունակվում է եղանակային պայմանների ամառային ռեժիմը, իսկ լեռնային շրջաններում սկսվում է աշունը:

Սեպտեմբերին օդի միջին ամսական ջերմաստիճանը հանրապետության տարածքի համար 13⁰C է: Բացարձակ առավելագույն ջերմաստիճանը Արարատյան դաշտում և ծայր հարավ-արևելքում դեռևս կարող է հասնել 35…40⁰C, նախալեռնային շրջաններում՝ 33…38⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 30…31⁰C:

Բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը հանրապետության տարածքում տատանվում է 9⁰C ցրտից (Աշոցքում) մինչև 4⁰C տաքություն (Բերդում):
Օդում առաջին ցրտահարությունը մեծ մասամբ դիտվում է լեռնային շրջաններում սեպտեմբերի վերջին, սակայն առանձին տարիների (1997թ.) այն կարող է դիտվել նույնիսկ ամսվա առաջին կեսին:

Երևանում սեպտեմբերը համարվում է տարվա մեջ ամենաբարեհաճ ամիսը՝ առաջին տասնօրյակում օդի օրական միջին ջերմաստիճանը 22…23⁰C է, երկրորդում՝ 20⁰C և երրորդում՝ 18…19⁰C: Ցրտահարություն կարող է դիտվել միայն հողի մակերևույթին (28.09.1985թ.):

Հանրապետության տարածքում տեղումները բաշխվում են անհավասարաչափ, միջինը դիտվում են 33մմ, Արարատյան դաշտում, Վայոց ձորում և Սյունիքի հովիտներում` 6-10մմ, Լոռիում` 50-60մմ, Սյունիքի նախալեռներում`60-65մմ:

Բազմամյա տվյալներով` 12 տարի Երևանում սեպտեմբերին տեղումներ չեն դիտվել և եղել է տարի (1932թ.), երբ տեղումների քանակը կազմել է 86մմ, որը գերազանցել է նորման 9 անգամ: Առատ տեղումներով տարի է եղել նաև 2009 թ. սեպտեմբերը, երբ ամսական տեղումների քանակը Երևանում կազմել է 70մմ, ինչը գերազանցել է նորման 7 անգամ: Տաշիրում տեղումների առավելագույն քանակը եղել է 218մմ, իսկ նվազագույնը՝ 12 անգամ նորմայից պակաս՝ 5մմ (1950թ.):

Տեղումներով օրերի թիվը ևս անհավասարաչափ է բաշխված՝ Լոռիում միջինը 12 օր, Արարատյան դաշտում` մինչև 3 օր: Բարձր լեռնային շրջաններում և Գեղարքունիքում ամսվա երրորդ տասնօրյակում կարող է առաջանալ ձյան ծածկ:

Ամպրոպային գործունեությունը թուլանում է՝ միջինը դիտվում է 3-6 օր, չնայած առանձին տարիների հյուսիսային կեսում կարող է դիտվել 10-20 օր: Կարկուտ դիտվում է հազվադեպ:

Սյունիքում հաճախակի դիտվում է մառախուղ՝ նախալեռներում` 6-11, իսկ լեռնային շրջաններում՝ 14-19 օր:

Չնայած սեպտեմբերին որոշ չափով ավելանում է արևմտյան ուղղության քամիների կրկնելիությունը` դրանց արագությունն էապես չի փոխվում:

Օգոստոսի 28-ին, ժամը 10.23-ին ահազանգ է ստացվել, որ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Տերյան-Աբովյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող փոսի մեջ շուն է ընկել. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Հրշեջ-փրկարարները շանը դուրս են բերել փոսից:

Երեկ Ֆրանսիայում 93 տարեկան հասականում մահացել է ֆրանսահայ հայտնի նկարիչ Ժանսեմը (Հովհաննես Սեմերջյան):

Ժանսեմը ծնվել է 1920 թ. Կ.պոլսի մոտ գտնվող Սելեզ գյուղում, մանկությունը անց է կացրել Հունաստանի Սալոնիկում, այնուհետև տեղափոխվել և հաստատվել է Ֆրանսիայում։ Փարիզի զարդարվեստի բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտ Ժանսեմը 1944 թվականից սկսել է ցուցադրվել Անկախների սալոնում, իսկ 50-ականներին արդեն արժանացել է մի շարք մրցանակների` Ֆրանսիայում, եվրոպական մի քանի այլ երկրներում, Մեքսիկայում։ Ժանսեմը այն բացառիկ նկարիչներից է, ում կենդանության օրոք բացվել է իր անվան երկու թանգարան` երկուսն էլ Ճապոնիայում։ Այսօր նրա ստեղծագործությունները պահվում են աշխարհի մի շարք հեղինակավոր թանգարաններում ու մասնավոր հավաքածուներում

Ամուսնու վախճանվելուց հետո, մայրը` 1931-ին, որդու կոտրված ոտքը բուժելու նպատակով մեկնում է Ֆրանսիա, հաստատվում է Փարիզի Իսի լե Մուլինո արվարձանում։ Հովհաննեսի մասնագիտական առաջին դպրոցն է դառնում Մոնպառնասի ազատ ակադեմիաները (1934-1936թթ.)։ 1938-ին նա ավարտում է Փարիզի զարդարվեստի բարձրագույն դպրոցը։ Ապա մեկ տարի կատարելագործվում է Սաբաթիեի արվեստանոցում։ Սկսել է ցուցադրվել 1944-ից «Անկախների սալոնում» «Ջութակահարը» նկարով։

Ժանսեմի ստեղծագործության թեման սկիզբ է առնում իր մանկության հիշատակներից` մայր ժողովրդի մեծ արհավիրքից։ Ֆրանսիական տեսաբանությունը Ժանսեմին բնութագրել է իբրև միզերաբլիստ` թշվառների նկարիչ։ Ժանսեմի աշխարհն ամենուր տխուր է: Նրա հերոսները կարծես ապրում են, և չկան: Ֆրանսիացի տեսաբան Ք. Բլանը Ժանսեմի մասին գրել է. «Կորուսյալ հոգիները իրենց ապաստան են գտել բանաստեղծ-նկարչի մոտ: Նա կտավին է հանձնել այն, ինչը աշխարհը չկարողացավ տեսնել: Ժանսեմի նկարները ողջ հայ ժողովրդի հիշողությունն են»:

Ժանսեմն առաջին անգամ Հայաստան է այցելել 1973-ին։
2001-ին Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Ռ. Քոչարյանի հրավերով Ժանսեմը կրկին այցելել է Հայաստան և 2000-2001թթ. ընթացքում իր վրձնած «Եղեռն» շարքը` բաղկացած 34 կտավներից, նվիրել է Հայոց ցեղասպանության թանգարանին։ 2010 թ. ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով Ժանսեմը պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով՝ հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի ամրապնդման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար, ինչպես նաև ծննդյան 90-ամյա հոբելյանի առթիվ:

Panorama.am

Կասպից ծովի Բուլլա կղզում գտնվող ադրբեջանական “Բուլլա-դենիզ” նավթահորում օգոստոսի 17-ից բռնկված հրդեհը դեռևս չի հաջողվել մարել:

Ինչպես հաղորդում է ադրբեջանական “Կոնտակտ” կայքը, կրակի մարման ուղղությամբ տարվող աշխատանքները դեռևս շարուրնակվում են: Այդ աշխատանքներին մասնակցում են Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությանը (SOCAR) պատկանող 11 նավ, ինչպես նաև ԱԻՆ-ի ուժերը:

“Բուլլա-դենիզ” հանքահորի թիվ 90 հորատանցքում հրդեհը ծագել է 5868 մ խորության վրա հորատման աշխատանքներ կատարելու ժամանակ: Օգոստոսի 17-ին տեղի է ունեցել գազի բաց արտահոսք, որից հետո հրդեհ է բռնկվել: Վթարի պատճառով նավթահանքի ծովային հարթակից էվակուացվել են 62 աշխատակիցներ, սարքավորումների մի մասը: Զոհեր չկան:

Դեռևս օգոստոսի 26-ին SOCAR-ի փոխնախագահ Խալիք Մամեդովը հայտարարել էր, որ կրակի մարման ուղղությամբ ակտիվ տեխնիկական աշխատանքներ են տարվում, ինչը, փաստորեն, նրանց չի հաջողվել:

“Բուլլա-դենիզ”-ը գտնվում է Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվից 80 կմ հեռավորության վրա:

Ֆուտբոլի Չեխիայի ֆուտբոլի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Միխալ Բիլեկը հրապարակել է թիմի նախնական կազմը, այն խաղացողների անունները, ովքեր նախապատրաստվելու են  սեպտեմբերի 6-ին և 10-ին Հայաստանի և Իտալիայի ընտրանիների հետ կայանալիք աշխարհի առաջնության ընտրական  մրցաշարի հանդիպումներին:

Դարպասապահներ
Պետեր Չեխ «Չելսի» (Անգլիա)
Յարոսլավ Դրոբնի «Համբուրգ» (Գերմանիա)
Թոմաշ Վացլիկ «Սպարտա»

Պաշտպաններ
Փեոդոր Գեբրե Սելասի «Վերդեր» (Գերմանիա)
Միխալ Կադլեց «Ֆեներբախչե» (Թուրքիա)
Անդժեյ Կուշնիր «Լիբերեց»
Դավիդ Լիմբերսկի «Վիկտորիա»
Վացլավ Պրոհազկա «Վիկտորիա»
Թոմաշ Սիվոկ «Բեշիկթաշ» (Թուրքիա)
Մարեկ Սուխի «Սպարտակ» (Մոսկվա, Ռուսաստան)

Կիսապաշտպաններ
Վլադիմիր Դարիդա «Վիկտորիա»
Թոմաշ Հորավա «Վիկտորիա»
Յոզեֆ Հուշբաուեր «Սպարտա»
Պետր Ժիրաչեկ «Համբուրգ» (Գերմանիա)
Յան Մորավեկ «Աուգսբուրգ» (Գերմանիա)
Յարոսլավ Պլաշիլ «Բորդո» (Ֆրանսիա)
Թոմաշ Ռոսիցկի «Արսենալ» (Անգլիա)
Անդժեյ Վանեկ «Յաբլոնեց»

Հարձակվողներ
Վացլավ Կադլեց «Այնտրախտ» (Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա)
Լիբոր Կոզակ «Լացիո» (Իտալիա)
Դավիդ Լաֆատա «Սպարտա»
Միխայել Ռաբուշիչ «Սլովան»
Մատեյ Վիդրա «Ուդինեզե» (Իտալիա)

Այսօր “Գյումրու ինֆոտունն” իրականացրեց “Ինֆոգնացք” սոցիալական նորարարության ծրագիրը: Այն նպատակ ունի վեր հանել Շիրակի մարզին առնչվող սոցիալական խնդիրները, որոնց լուծումը հնարավոր կլինի տալ օնլայն միջավայրում:

Առավոտյան 08:30-ին մոտ 6 տասնյակ մասնակիցներ “Գյումրի” կայարանից գնացքով ուղևորվեցին դեպի Արմավիր: Ճանապարհին գաղափարների հեղինակներն ու համահեղինակները թիմեր ձևավորեցին, հակիրճ ներկայացրեցին գաղափարի էությունը: Թիմերը կազմված են 7-8 մասնակցից, մեդիա ոլորտի ներկայացուցչից և փորձագետից:
“Մոտ 80-ից ավել մասնակցության հայտ ենք ստացել: Առաջարկվել է 19 գաղափար, որոնցից մեր կողմից ընտրվել է 6-ը: Բոլոր հիմնախնդիրներն էլ շատ կարևոր են, լավ առաջարկներ են: Միջոցառման արդյունքում հաղթելու է 2 գաղափար, իսկ մյուս գաղափարների համար մենք հետագայում կգտնենք կազմակերպություններ, որոնք կհամաձայնեն ֆինանսավորել դրանք”, – ասում է “Գյումրի ինֆոտան” պատասխանատու Արմեն Պետրոսյանը:
Մասնակիցները մեծամասաբ երիտասարդներ են, իսկ մրցող գաղափարները՝ շատ տարբեր: Վեց թիմերն առաջարկել են ստեղծել՝ կայք, որը կտեղեկացնի Գյումրիից դուրս եկող երթուղիների մասին: Մեկուրիշ գաղափար ներառում է կայքի կամ բլոգի միջոցով վեր հանել ու բարձրաձայնել մարզի պատմամշակութային գանձերի անտեսված և անհայտ կարգավիճակի մասին, դրանք դարձնել հանրային իրազեկության առարկա և հրավիրել հասարակության ու պատկան մարմինների ուշադրությունը: Հաջորդ գաղափարը կամավորների բազայի պորտալ ստեղծելն է, մեկն առաջարկում է ստեղծել աուդիոգրքեր՝ կույրերի համար, այն էլ՝ անվճար: Մարզում առկա ծանր սոցիալական վիճակում գտնվող և անօթևան ընտանիքներին աջակցելու համար առաջարկվում է ստեղծել կայք, որն հնարավորություն կտա տեսանյութերի միջոցով բարձրաձայնել խնդիրն ու միջոցներ հավաքագրել նրանք օգնելու համար: Իսկ վերջին գաղափարում խոսվում է միայն Գյումրիի գործատուների համար աշխատանքային հայտարարությունների կայքի ստեղծման մասին:
Հավելենք,, որ հաղթող գաղափարի համար հատկացվում է 350 000 դրամ կամ նյութատեխնիկական ու փորձագիտական աջակցություն:
Մինչև երեկո պարզ կլինեն ծրագրի հաղթողները, իսկ բոլոր մասնակիցները ժամը 18-ին դարձյալ գնացքով կվերադառնա Գյումրի:

Ըստ ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` օգոստոսի 27-ից 28-ն ընկած ժամանակահատվածում հանրապետությունում արձանագրված գողության 15 դեպքից բացահայտվել է 6-ը, խարդախության 11 դեպքից `9-ը, իսկ մարմնական վնասվածք հասցնելու 13 դեպքերն էլ բացահայտվել են:
Նախկինում կատարված հանցագործություններից բացահայտվել է մարմնական վնասվածք հասցնելու` 2, խարդախության` 1 և գողության 5 դեպք:
Անցած 1 օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 6 պատահար. 7 մարդ ստացել է տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ:

Կայացան ֆուտբոլի Եվրոպայի Չեմպիոնների լիգայի մրցաշարի  4-րդ փուլի պատասխան խաղերը: Լոնդոնի «Արսենալը», ավստրիական «Աուստրիան», շվեյցարական «Բազելը», ռումինական «Ստյաուան» և Հելզենկիրհենի «Շալկե 04»-ը նվաճեցին ֆուտբոլի Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի ուղեգիր:

Պարտված թիմերը հանդես կգան Եվրոպայի լիգայում:

Այսօր հայտնի կդառնան խմբային փուլի վերջին մասնակիցները:

Տեխնիկական արդյունքներ

«Արսենալ» – «Ֆեներբախչե»` 2:0 (առաջին հանդիպում՝ 3։0)
1:0, 2:0 Ռեմսի (25, 72)

ՊԱՕԿ – «Շալկե 04»` 2:3 (առաջին հանդիպում՝ 1։1)
0:1 Սալայ (43), 1:1 Աթանասիադիս (53), 1:2 Դրեքսլեր (67), 2:2 Կացուրանիս (79), 2:3 Սալայ (90)

«Բազել» – «Լուդոգորեց»` 2:0 (առաջին հանդիպում՝4։2)
1:0, Ֆրեի (11), 2:0 Դեգեն (79)

«Լեգիա» – «Ստյաուա»` 2:2 (առաջին հանդիպում՝ 1։1)
0:1 Ստանցիու (7), 0:2 Պիովակարի (9, 1:2 Ռադովիչ (27), 2:2 Ռժեժնիչակ (90+3)

«Աուստրիա» – «Դինամո» Զագրեբ` 2:3 (առաջին հանդիպում՝ 2։0)
1:0 Մադեր (5), 1:1 Բրոժովիչ (33), 1:2 Ֆերնանդես (43), 1:3 Բեքիրայ (70), 2:3 Կիենաց (82)

Գյումրիում ամեն քայլի զգացվում են համատարած աղքատության ու գործազրկության հետևանքները, այդ թվում և՝երբեմնի ավանդապաշտ քաղաքի ընտանիքների և բնակիչների ճակատագրերում: Յուրաքանչյուր թաղամասում ուտնակային ավանում հանդիպում ես նաև ծնողական խնամքից զրկված տասնյակ մանկահասակ երեխաների:

«Շիրակ կենտրոնի» պատրաստած հերթական տեսանյութը փոքրիկ Անահիտի մասին է, որը ծնողների բաժանումիցհետո ավելի քան մեկ տարի է եկել է ՌԴ-ից և ներկայումս գտնվում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ հորաքրոջ խնամքի ներքո:Նա երկրորդ տարին է՝ հաճախում է «Թռչունյան տուն» մանկատանը կից գործող դպրոցի 1-ին դասարան, քանի որնոր-նոր է սովորում հայերեն: Հորաքրոջ խոսքերով՝ իրենք հարկադրված են երեխային մանկատանը տեղավորել, քանի որորևէ դպրոց չի ցանկացել ընդունել փոքրիկ Անահիտին, պատճառաբանելով, թե հայրը Հայաստանի քաղաքացի չէ: «Շիրակ կենտրոնի» աշխատակիցներն օգնություն տրամադրելու նպատակով այցելեցին քաղաքի հին թաղամասերիցմեկի մի խարխուլ տանը բնակվող երեխային:

Առավել մանրամասն՝ տեսանյութում:

Բասկերը Արևմտյան Եվրոպայի հնագույն ժողովուրդն են: Նրանց գոյությունը տարածաշրջանում ավելի քան երեք հազար տարվա պատմություն ունի: Նրանց թվաքանակը աշխարհում հասնում է մեկ միլիոնի, և այժմ բնակվում են իսպանական Ալավա, Հիպուսկոա, Բիսկայա նահանգներում և ֆրանսիական Նավարայում:

Տեսակով, մշակույթով, լեզվով բասկ ժողովուրդն էապես տարբերվում է Արևմտյան Եվրոպայի մյուս ժողովուրդներից: Որտեղի՞ց են նրանք. տեղաբնա՞կ են, եկվո՞ր… Հարցեր, որ արդեն քանի հարյուրամյակ մտատանջում են ուսումնասիրողներին: Համենայն դեպս, նրանք Եվրոպայի մյուս ժողովուրդներից շատ առաջ զբաղվել են մետաղագործությամբ և ցորեն են աճեցրել:

Բասկերի հայկական ծագման մասին շատ է խոսվել. և դա սոսկ հայկական սնափառության դրսևորում չէ: Այդ մասին առաջինը բարձրաձայնեցին հենց օտարազգի գիտնականները: Դեռևս 1610 թ. իսպանացի պատմաբան Գասպար Էսկոլանոն Վալենսիա քաղաքի մասին իր պատմության մեջ գրում է, որ համաշխարհային ջրհեղեղից հետո ոմն Տուբալի Հայաստանից իր ընտանիքով հաստատվել է Իսպանիայի արևելքում: Ըստ Էսկոլանոյի` հենց հայերն են եղել ներկայիս Իսպանիայի առաջին բնակիչները:

Էսկոլանոյից հետո այդ մասին երկար ժամանակ այլևս ոչ ոք չխոսեց, սակայն երկու հարյուրամյակ անց բասկերի հայկական ծագման մասին մի քանի աշխատություններ հրատարակվեցին: Առաջինն այդ մասին XIX դարավերջին արտահայտվեց հանրահայտ բասկագետ, անգլիացի գիտնական Էդվարդ Սպենսեր Դոջսոնը: Հենց նա իր հետազոտության արդյունքում առաջ քաշեց բասկերի հայկական ծագման մասին տեսությունը: Իր տեսակետի հիմնավորման համար Դոջսոնն անգամ Փարիզի հատուկ դպրոցում հայերեն ուսումնասիրեց: Դոջսոնն իր  տեսության հիմքում դրել է հայերենի և բասկերենի շատ ընդհանրություններ: Շատ չանցած` «Էուսկերա» ամսագրում նա հրատարակեց իր սենսացիոն նյութը` «Բասկերեն բառերը հայոց լեզվում» վերնագրով: Հոդվածի մեջ Դոջսոնը բերում էր հայերենի և բասկերենի ընդհանրական հիսուն բառ:

Հոդվածի մեջ, ճիշտ է, Դոջսոնը զերծ է մնացել որևէ բացատրություն կամ եզրահանգում տալուց:

Առհասարակ հայերենի և բասկերենի հարյուրավոր բառեր են համընկնում. ելք, եթե, ժառանգ, մռնչալ, որմ, տեղ, թույլ, լայն, երեք, հաստատուն, գարի, աճել, ընկույզ, հերկել, հորթ, այծ, հոտ, մածուն…

Սակայն Դոջսոնն իր ուսումնասիրության նյութը չզարգացրեց, և թվում էր` գիտական աշխարհը մոռացավ նրա տեսության մասին:

Միայն 1920-ականներին բասկերի հայկական ծագման թեմային անդրադարձավ ազգությամբ բասկ, ակադեմիկոս Բեռնարդո Էստորնես Լասան, որ Վիեննայում ֆրանսերեն լույս ընծայեց բասկ ժողովրդի մասին իր աղմկահարույց աշխատությունը: Ինքը՝ Լասան, իր ուսումնասիրության նյութերը քաղել է մինչ այդ Նավարայում բանահավաքչության աշխատանքներ կատարելիս և հանգել հետաքրքիր եզրահանգման:

Նա իր ուսումնասիրության մեջ շատ ավելի հեռուն գնաց և առաջ քաշեց այն տեսությունը,  որ հայերը հնում վերաբնակեցրել են Ֆրանսիայի Նավարա նահանգը, որտեղից էլ առաջացել է բասկ ժողովուրդը: Նավարայում հայերի առաջին բնակավայրը Լասան համարում է Իսաբա գյուղը: Լասան անգամ հայտնում է առաջին հայի անունը, որ հաստատվել է Նավարայում: Նա Այթորն է, որ իր յոթ զավակներով և ընտանիքով Հայաստանից տեղափոխվել է Նավարա և հաստատվել Իսաբայում` այնտեղ միաժամանակ յոթ բնակավայր հիմնելով: Նա էլ համարվում է բասկ ժողովրդի նախահայրը: Համաձայն Լասայի` հենց Այթորն է Եվրոպա բերել մետաղի մշակման գաղտնիքները և Եվրոպայում մետաղագործության հիմքը դրել: Հետաքրքիր է, որ բասկերենում Իսաբա գյուղի անունը թարգմանվում է հենց «նախնյաց հետք»: Ավելին` մինչ օրս Իսաբայում Էրմինիա անունով ճանապարհ (փողոց) գոյություն ունի, և բասկերի ազգային ավանդույթը պատմում է, որ հենց այդ ճանապարհով է Այթորը եկել Հայաստանից և հաստատվել Նավարայում: Լասան իր աշխատության մեջ բերեց շուրջ 300 բառ, որոնք համընկնում են հայերենում և բասկերենում: Հենց շնորհիվ Լասայի աշխատության հետին պլան մղվեց բասկերի վրացական ծագման մասին տարածված վարկածը: Իսկ այս վարկածի ջատագովների, հիմնական խաղաքարտը բասկյան այբուբենի նմանությունն է վրացական այբուբենին. բասկյան այբուբենը, ինչպես և վրացականը, մեծատառեր չունի:

Գործին խառնվեցին նաև լեզվաբանները: Նրանց ուսումնասիրությունն առավել ցնցող էր. պարզվում է` հին բասկերենում «Այթոր» բառը թարգմանվում է` «Հայա-ից եկածներ»: Բառը կարելի է ստուգաբանել նաև հայերենով` հայի թոռ… Այս վերջին տեսակետն ավելի ուշ առաջ քաշեց գերմանացի տեսաբան և լեզվաբան Յոզեֆ Կարստը:

Բասկյան ավանդույթից պարզում է, որ վերոհիշյալ առեղծվածային Այթորն իսկապես թոռ է ունեցել Պասկամ անունով, որից էլ հնարավոր է՝ առաջացել է բասկ էթնանունը:

Բասկերենում մինչ օրս առկա է «այթորեն սէմէ» արտահայտությունը, որ նշանակում է զտարյուն բասկ: Միգուցե դա կարելի է վերծանել որպես Այթորից սերվա՞ծ, ինչը տառացի համընկնում է արտահայտության բասկերեն իմաստի հետ:

Սակայն սա դեռ հայտնագործության չնչին մասն էր: Կարստը նաև ուսումնասիրողների ուշադրությունը հրավիրեց այն փաստի վրա, որ բասկերն իրենց մարդաբանական տեսակով արմենոիդ են:

Առհասարակ Կարստը, որ լավ ուսումնասիրել էր հայոց լեզուն, կարծում էր, որ հենց հայերենն է հնդեվրոպական մայր լեզուն… Նրա տեսությունը, ինչ խոսք, լուրջ դիմադրության հանդիպեց եվրոպացի այլ ուսումնասիրողների կողմից, և Կարստն այդ պատճառով շատ թշնամիներ վաստակեց:

Ազգությամբ բասկ Էստեբան դե Գարիբայը և Բալթազար դե Էչավեն բասկերի հայկական ծագումը հիմնավորեցին տեղանունների նույնացման փաստերով: Մասնավորապես Բասկոնիայում կա Արաքս գետ, որը ինչպես հայերի, այնպես էլ բասկերի համար սրբազան գետ է համարվում: Բասկերն ունեն նաև իրենց Արարատ սարը` Արալարը:

Սա դեռ բոլորը չէ: Բասկոնիայում կան Աշտարակ (Ֆրանսիայի հարավում), Գորիս, Դեբա (գուցե Դեբե՞դ), Շուբրիա (հիշենք Արմենիա-Շուպրիա), Առան, Կառկառ, Կարբի բնակավայրեր… Սա, ինչ խոսք, չի կարող պատահականության արգասիք լինել:

Ուսումնասիրողներն անգամ Միջերկրական ծովի ափին գտնվող Տարագոնա քաղաքի հիմնադրումը համարում են հայերի գործը: Միգուցե Տարագոնան Տարոնն է, որը հնագույն աղբյուրներում հայտնի է Տարավնա անվամբ:

Լոնդոնի «Տոտենհեմ» և Մադրիդի «Ռեալ» ֆուտբոլի ակումբների ղեկավարներն ընդհանուր հայտարարի են եկել` Ուելսի հավաքականի կիսապաշտպան Գարեթ Բեյլի տեղափոխման հարցում:

Արքայական ակումբը որպես փոխհատուցում կվճարի 87 միլիոն եվրո, և 24-ամյա ֆուտբոլիստը կհեռանա անգլիական թիմից: Դա պատկառելի գումար է:

Ի դեպ, սկզբում ասվում էր, որ «Տոտենհեմն» իր ֆուտբոլիստի վաչառքից 99 միլիոն եվրո կվաստակի, որը ռեկորդային կլիներ ֆուտբոլի պատմության ընթացքում:

Հավելենք, որ Կրիշտիանո Ռոնալդուի տեղափոխության համար, Մադրիդի «Ռեալը» 94 միլիոն եվրո էր  հատկացրել անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդին»:

Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի տեխնիկական կենտրոնում՝ Ֆուտբոլի ակադեմիայում, տեղի ունեցավ ՀՖՖ արտոնագրման բաժնի տարեկան ամփոփիչ հանդիպումը ՀՀ բարձրագույն խմբի ակումբների ներկայացուցիչների հետ:

Այն նպատակ ուներ ակումբներին ներկայացնել ՀՖՖ ակումբների արտոնագրման համակարգի 2013/14 մրցաշրջանի ամփոփիչ տեղեկատվությունը և նշված մրցաշրջանի արդյուքները: Մասնակից ակումբները ներկայացված էին իրենց արտոնագրման և ֆինանսական պատասխանատուների մակարդակով: Չնայած այն հանհամանքին, որ ակումբների արձագանքները միանգամայն դրական էին արտոնագրման բաժնի գործունեության վերաբերյալ, հանդիպման ընթացքում ակումբներին հնարավորություն տրվեց իրենց դժգոհություններն ու առաջարկությունները հայտնել ՀՖՖ արտոնագրման բաժնին ակումբների արտոնագրման համակարգի վերաբերյալ: Ծավալված քննարկման արդյունքում եղան առաջարկներ, որոնք կընկնեն ակումբների արտոնագրման գալիք մրցաշրջանի համար նախատեսված բարելավումների և փոփոխությունների հիմքում: Հանդիպման ընթացքում ակումբներին ներկայացվեցին նաև գալիք արտոնագրային մրցաշրջանի նպատակներն ու նախատեսվող ծրագրերը:

Արգենտինայի ֆուտբոլի առաջնության 2-րդ խմբում հանդես եկող «Լաֆերերե» ակումբի հարձակվող Հեկտոր Սանարբիան մահացել է  խաղի ժամանակ:

Ֆուտբոլիստը օգոստոսի 28-ին կդառնար 29 տարեկան: Նա խաղի ժամանակ  կորցրել է գիտակցությունը: Խաղացողին տեղափոխել են հիվանդանոց, սակայն նրա կյանքը փրկել չի հաջողվել:

Ի դեպ, հանդիպման  ժամանակ Սանարբիան չի բախվել որևէ մրցակցի:

                Օգոստոսի 27-ին Արգենտինայում ՀՀ դեսպան Վահագն Մելիքյանը հանդիպեց Արգենտինայի փոխնախագահ, Սենատի նախագահ Ամադո Բուդուի հետ։ Հանդիպման ընթացքում քննարկվեցին երկու երկրների միջեւ համագործակցության ընդլայնմանը, տարբեր բնագավառներում երկկողմ հարաբերությունների հետագա խորացմանն ու զարգացմանն առնչվող հարցեր։

Արգենտինայի փոխնախագահն իր տպավորությունները կիսեց ընթացիկ տարվա ապրիլին՝ ՀՀ նախագահի երդմնակալության առիթով Հայաստան կատարած այցելությունից։ Ամադո Բուդուն բարձր գնահատեց ՀՀ նախագահի եւ ԱԺ նախագահի հետ ունեցած հանդիպումներին ձեռք բերված պայմանավորվածությունները։

Մեծապես կարեւորելով Արգենտինայի փոխնախագահի այցելությունը՝ դեսպան Մելիքյանը նշեց, որ այն նոր ճանապարհ հարթեց երկու երկրների միջեւ ձեւավորված ավանդական բարեկամական հարաբերությունների հետագա զարգացման եւ առավել խորացման համար։ Ըստ դեսպանի, այցը եւս մեկ անգամ ապացուցեց, որ առկա է չօգտագործված հսկայական ներուժ, որի կյանքի կոչման համար կան բոլոր անհրաժեշտ նախապայմանները։

Առանձնակի դրվատանքով խոսելով արգենտինահայ համայնքի մասին՝ փոխնախագահ Բուդուն նշեց, որ այն իր նպաստն է բերում երկկողմ հարաբերությունների խորացմանը։

Հանդիպման ընթացքում կողմերն անդրադարձան նաեւ առեւտրատնտեսական եւ մշակութային բնագավառներում համագործակցության ակտիվացմանն ուղղված գործնական քայլերի ձեռնարկման եւ համատեղ ծրագրերի իրականացման հարցերին։

Օգոստոսի 27-ին, ժամը 21.30-ին,  ոստիկանության Իջևանի բաժնի ծառայողները, գողություն կատարելու կասկածանքով,  բերման են ենթարկել 1992 թ. ծնված Ջուլիետա Խ.-ին:

Վարորդը և ուղևորուհին տեղափոխվել են հիվանդանոց