Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականի և Մոսկվայի «Սպարտակի» հարձակվող Յուրա Մովսիսյանն օգոստոսի 2-ին դարձավ 26 տարեկան:
Հայ ֆուտբոլիստը նախկինում պաշտպանել է նաև ամերիկյան «Կանզաս Սիթի» (2006-07թ), «Ռեալ Սոլտ Լեյք» (2007-09), դանիական «Ռանդերս» (2009-11), ռուսական «Կրասնոդար» (2011-12) թիմերի պատիվը:
«Անկախի» խմբագրակազմը, ծննդյան օրվա կապակցությամբ, շնորհավորում է Յուրա Մովսիսյանին և մաղթում նրան նորանոր հաջողություններ ֆուտբոլում և անձնական կյանքում:
ՀՀ ԱԻՆ հիդրոօդերևութաբանության և մոնիտորինգի պետական ծառայությունից տեղեկացնում են, որ հանրապետության տարածքում օգոստոսի 2-3-ը գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկրորդ կեսին հյուսիսային շրջաններում, 4-ին շրջանների զգալի մասում, 5-6-ը արևելյան շրջաններում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում հնարավոր է կարկուտ:
Քամին հյուսիս-արևելյան` 2-7 մ/վրկ, ամպրոպի ժամանակ քամու ուժգնացում` մինչև 15-20 մ/վրկ: Օդի ջերմաստիճանը օգոստոսի 4-5-ը կնվազի 3-4 աստիճանով:
Երևանում օգոստոսի 2-3-ը, 5-6-ը երեկոյան ժամերին հնարավոր է ամպրոպ, տեղումների հավանականությունը փոքր է: Օգոստոսի 4-ին օրվա երկրորդ կեսին սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ քամու ուժգնացում` մինչև 15-20 մ/վրկ:
Թամար Անդրեասյանն իր երեք երեխաների հետ ամառային հանգիստն անցկացնում է Հայաստանում: Շուտով նրանց կմիանա նաև ամուսինը:
Ֆրանսիայում ապրող Անդրեասյանների ընտանիքը հնարավորության դեպքում նախընտրում է ամառային հանգիստը Հայաստանում անցկացնել: Եթե նախկինում Հայաստան այցելելու որոշումը ամուսիններով էին կայացնում, ապա այժմ երեխաներն են անհամբեր սպասում, թե երբ կգա ամառային արձակուրդը, որ Հայաստան գան:
Թամար Անդրեասյանը ծնվել է Լիբանանում: 15 տարի Բեյրութում ապրելուց հետո, Լիբանանում սկսված պատերազմի պատճառով ընտանիքով Ֆրանսիա են տեղափոխվել: Այստեղ էլ Թամարը ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու` Վազգենի հետ: Ամուսնանալուց հետո` 1993-ին, զույգը Հայաստան է գալիս, ուր ամուսինը 1,5 տարի ծառայություն է անցնում ՀՀ-ում ֆրանսիական դեսպանատանը:
Այժմ ապրում են Ֆրանսիայի Վիրոֆլե բնակավայրում, ունեն երեք երեխա. ավագը 18, կրտսերը 14 տարեկան է: Տիկին Թամարը տեղի հայկական դպրոցում երեխաներին հայերեն է դասավանդում:
«Անկախը» զրուցել է տիկին Թամարի հետ Հայաստանի մասին նրա տպավորությունների և Ֆրանսիայում հայապահպանության խնդրի մասին:
-Տիկին Թամար, գիտեմ, որ Ձեր տանը միայն հայերեն եք խոսում: Երեխաները չե՞ն ընդդիմանում:
– Երբ որ ֆրանսերեն խոսած են, ասել ենք` հայերեն խոսեցեք: Մեր տանը միշտ բացատրել ենք, թե ինչու կուզենք, որ հայերեն խոսին: Ամեն տարիքին իրենց մակարդակին բացատրել ենք, թե ինչու մեզի համար կարևոր է, որ իրենք հայերեն խոսին: Մեր կեցվածքն ալ գուցե իր կարևորությունն ունեցել է: Մենք միշտ խոսել ենք հայերեն, նույնիսկ դուրսը` ֆրանսիացիների դիմաց: Երբ երեխային դպրոց տարել եմ կամ դպրոցեն առել եմ, ես միշտ իմ երեխայիս հետ ուսուցչուհուն ալ դիմաց հայերեն եմ խոսել, երբեք չեմ ամաչել հայերեն խոսելեն: Կրնա ըլալ, որ երեխաները տեսնելով, որ ես այնքան վստահ և հանգիստ եմ թե՛ իմ ինքնությանս, թե՛ լեզվիս մեջ, իրենք էլ խոսել են:
Հայերեն խոսելն ինձ համար քաղաքական ակտ է: Եթե մենք հայերեն չխոսինք, ո՞վ պիտի խոսի: Իսկ եթե չես խոսիր, ուրեմն կզիջես, ուրեմն դուն ալ պատասխանատվություն մը ունիս լեզվին նահանջին մեջ:
Հայերեն խոսելն առավելություն և հպարտություն է դիտվել:
Հայ ըլլալը միայն լեզուն չէ, բայց առանց լեզվին էլ մշակույթը չեմ գիտեր, թե ինչպես կփոխանցենք: Եթե լեզուն հանենք, շատ բան չի մնա:
– Իսկ հայերեն խոսել պարտադրելուց բացի, ի՞նչ քայլեր եք ձեռնարկում երեխաներին հայ մեծացնելու համար:
– Ֆրանսիայի մեջ դժվար է, որովհետև համայնքի դրվածքը տարբեր է հոն, քան Լիբանան: Ասում են` 400-500 հազար հայ կա Ֆրանսիա, բայց կրնանք ըսել, որ թույլ համայնք է: Այնուամենայնիվ, կարևոր էր մեզի համար, որ երեխաները հայկական միջավայր ալ ունենան:
Երեխաներս 10 տարի շաբաթօրյա դպրոց եմ տարել, որ հայերեն խոսին, սորվին և հայկական շրջանակի մեջ ըլլան: Ադկե ետք, երբ այդ դպրոցը ձգեցինք, երեխաներին խնդրեցինք, որ ըստ նախասիրության անդամակցեն հայկական միության մը: Երկու մեծերն ընտրեցին սկաուտությունը, իսկ փոքրն ուզեց հայկական պարի երթալ:
Միշտ շեշտը դրել ենք տարբերվելու վրա, դա հատուկ քաղաքականություն է մեր ընտանիքում: Օրինակ` եթե Ֆրանսիացիները Սուրբ ծնունդը նշում են դեկտեմբերի 24-ին, մենք` հունվարի 5-ի գիշերը, չնայած որ հատուկ հավատացյալ չենք: Կաղանդ պապան 31-ին կուգար, երբ երեխաներս փոքր էին: Ֆրանսիայում այդպես չեն անում:
Տոնում ենք Բարեկենդանը,Վարդավառը, ամեն տոները, որոնք, եթե Հայաստանում լինեի, կարող էի չտոնել: Բայց ֆրանսիայում ըրել եմ, որ մեր տոները իմանան:
– Ձեր երեխաները չե՞ն ընդդիմանում իրենց հասակակիցներից տարբերվելուն:
– Ոչ, որովհետև այդ տարբերությունն առավելություն է մեզի համար: Պատահած է, որ երեխաներն ըսեն` մենք ֆրանսացի ենք: Բացատրած ենք, որ ճիշտ է, Ֆրանսա ծնած եք, Ֆրանսիայի քաղաքացի եք, բայց եթե մենք հոս ենք այսօր, պատճառ մը կա, բացատրություն մը, որուն պետք է անդրադառնալ: Մեր մեծ հայրերը, մայրերը Արևմտահայաստանեն ջարդված, տեղահանված են, մեր Ֆրանսիա գտնվիլն անխուսափելիորեն կապված է այդ դեպքին:
Պզտիկ տղաս ինձի միշտ կըսե` դուն լիբանանցի ես: Կըսեմ` չէ, հայ եմ: Ֆրանսիայի մտքերը ինձ ամենեն մոտիկն են, Ֆրանսիա ինձ լավ կզգամ, բայց ես այնուամենայնիվ հայ եմ, ոչ ֆրանսիացի: Իմ կարծիքով, երեխաները չեն կրնար հանգիստ ըլլալ իրենց ինքնության մեջ, եթե դուրս ձգենք իրենց հայկական բաժինը, իրենց արմատները:
Պիտի ուրախանամ և կարծեմ, որ հաջողած եմ կյանքիս մեջ, եթե երեխաներս հայու հետ ընտանիք կազմեն: Այդ պարագային ձուլումը քիչ մը կհետաձգվի: Որովհետև, եթե օտարության մեջ կապրիս, ուզես թե չուզես, կձուլվիս: Օտարության մեջ ձուլումը ժամանակի հարց է:
-Իսկ ինչո՞վ է դժվար Ֆրանսիայում երեխային հայ պահելը և մեծացնելը:
– Ֆրանսիային մեջ շատ դժվար է հայ մնալը, որովհետև ադիկա այլևս բնական վիճակ չէ, այլ պայքար: Եթե հատուկ ջանք չթափենք հայ մնալու համար, հետզհետե հետընթաց կունենանք: Երեխաները 24 ժամ ֆրանսիական միջավայրի մեջ են, ֆրանսիական դպրոց կերթան, ունին իրենց ֆրանսիական շրջապատը և այլն: Հարկավոր է անընդհատ հակակշռել, որպեսզի հայերենը մնա:
Ցավոք սրտի, միջոցառումները քիչ են, ամեն ինչով պակաս է հայերենը: Նույնիսկ ամենօրյա դպրոցը չի կարող ապահովել հայերենի լավ մակարդակ Ֆրանսիային մեջ: Խնդիրն անիկա է, որ հայկական դպրոցներում հայերենն այլևս միայն նյութ մըն է, օրը մեկ կամ մեկուկես ժամ, ինչպես անգլերենը պիտի դասավանդվեր ուրիշ տեղ: Պետք է նաև ընդունինք, որ նույնիսկ հայկական դպրոցներում երեխաները հայերեն չեն խոսում, հայկական որևէ մեկ ամենօրյա դպրոցում ֆրանսերենն է, որ կլսեք: Եթե բակ իջնեք, ֆրանսերեն կլսեք:
– Ո՞րն է պատճառը, որ անգամ հայկական դպրոցում ֆրանսերեն են խոսում:
– Եթե ատիկա գտնենք, եթե գտնենք ադոր պատասխանը, արդեն հարցին լուծումը կունենանք: Շատ մտածեր եմ աս հարցին շուրջ, և մեկ պատասխան չկա, պատճառները շատ են:
Պետք է խոստովանիմ, որ անզոր կզգամ, չեմ գիտեր` ինչպես դիմադրել: Ձեզի օրինակ մը կրնամ տալ: Մանկապարտեզի դասարանս ես միայն հայերեն կխոսիմ: Աշակերտներուն մեջ կան հայախոս երեխաներ, կան նաև ոչ հայախոս երեխաներ: Ստիպված եմ անդրադառնալ, որ երբ երեխաները իրար մեջ կխաղան, հայախոսները կսկսին ֆրանսերեն խոսիլ և ոչ հակառակը: Չեմ գիտեր` ինչ պետք է ընենք, որ պզտիկները իրարու հետ հայերեն խոսին: Եթե որևէ մեկը լուծումը ունի, շատ մեծ ուրախությամբ կհետևեմ:
-Իսկ ի՞նչ է Ձեզ համար նշանակում լինել հայ:
– Իրականության մեջ այս հարցին մասին երբեք չեմ մտածած Լիբանան, հոն հայ էի, ու վերջ: Հարցն ավելի դրվեցավ Ֆրանսա, ուր հայ մնալու հարցը առաջացավ: Հետևաբար, եթե կխոսինք հայ մնալու մասին, ուրեմն պետք է նախ ըլլանք հայ…
Ուրեմն ինձի համար հայ ըլլալը լեզուս` հայերենը խոսիլն է, մշակույթս պահել` ինձի փոխանցված ընտանեկան արժեքները, վարքը, մեր պատմությունը գիտնալ և ադ ամենը կարենալ փոխանցել:
Ջարդը հայ ըլլալը զրկեց բնական վիճակեն, հայ ըլլալը դարձուց պայքար, ամենօրյա գիտակցություն: Մեր քովը, եթե այդ հարցը չդնենք, թե ինչ է հայ ըլլալը և ինչու կխոսինք այդ լեզուն, կդառնանք ֆրանսիացի: Եվ վերջ:
– Երբևէ մտածե՞լ եք Հայաստանում հաստատվելու մասին:
– Մտածել ենք և երթալեն ավելի կմտածենք: Մեզի համար ըսած ենք` եթե Ֆրանսիայեն տեղ մը պիտի տեղափոխվինք, ապա միայն Հայաստան: Միտքը կա: Վերջը պետք է գտնենք, թե ինչ պիտի ընենք հոս: Մանեն (ավագ դուստրը-Հ.Բ.) այս տարի պիտի սկսի բժշկություն ուսանել: Երեխաների մեջ այդ միտքը կա, որ բան մը ընենք, որ եթե երթանք Հայաստան, բանի մը ծառայե մեր ուսումը:
– Առաջին անգամ Հայաստան եք եկել 1993-ին` ծանր ժամանակաշրջանում: Երբևէ զղջացե՞լ եք դրա համար և ի՞նչ հուշեր ունեք այն տարիներից:
– 93-ին, երբ Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատունը բացվեց, ամուսինս դիմեց դեսպանատանը աշխատելու համար: Ֆրանսիայում, եթե որոշակի կրթություն ունես, կարող ես բոլորի պես ծառայել բանակում կամ որոշ կազմակերպություններում աշխատել:
Ու 1993-ին փոխադրվեցանք Հայաստան: Այդ դժվար պայմաններուն մեջ հոս էինք, և պետք է ասել, որ շատ կարևոր շրջան էր, մանավանդ ինձի համար: Հոն էր, որ ծանոթացա Հայաստանի, երկրի հետ, մինչև այդ Հայաստանը վերացական գաղափար մըն էր: Չմնացի օտարների շրջանակին մեջ միայն, կարողացա խառնվիլ, ծանոթանալ, կրցա հայաստանցիներու հետ շաղվիլ:
Սկիզբը ծանր էր, նոր ամուսնացած էինք, Լիբանանի պատերազմեն փախեր էինք, այստեղի պայմանները Լիբանանեն շատ ավելի ծանր էին, ցուրտ էր, լույս չկար, ջուր չկար, վառելանյութ գտնելու դժվարությունները կային, բայց երբևէ չեմ զղջացել: Եթե պայմանները ծանր էին, մարդկային հարաբերությունները շատ ավելի ջերմ էին, հույսերու պահ էր:
– Իսկ այն ժամանակվա և ներկայիս Հայաստանը ինչո՞վ են միմյանցից տարբերվում:
– Այն ատեն պայմանները շատ դժվար էին, հիմա էլ պայմանները շատ դժվար են, բայց տարբեր դժվարություններ են: Եթե այն ատեն հոսանք չկար, ջուր չկար, մարդիկ այդ բաներու հետևեն էին, հիմա հոսանքը կա, ջուրը կա, բայց ուրիշ շատ մեծ դժվարություններու մեջ են մարդիկ, դժգոհ մարդիկ շատ կան, աղքատությունը շատ է:
Առանց մեծ քաղաքական վերլուծումների մեջ մտնելու` ինձ կթվի, որ եթե Երևանում կյանքի պայմանները հիմա ավելի լավ են, քան 93-ին (գյուղերում վիճակն ավելի ծանր է), ապա մարդիկ հիմա կորսնցուցեր են իրենց հույսը ապագային մեջ:
Եթե անցյալ տարի որևէ մեկն ասեր, որ ընդամենը մեկ տարուց մեր տարածաշրջանում ուժերի ու քաղաքական գործընթացների այնպիսի ընթացք կարձանագրվի, ինչպիսին այսօր է, թերևս, ծիծաղի կարժանանար: Բայց այսօր տեսնում ենք, որ թե՛ Արևմուտքը և թե՛ Ռուսաստանը բավական կոշտ ու վճռական քայլերի են դիմում Հարավային Կովկասում: Այդ քայլերի ազդեցությունը մենք ամեն օր զգում ենք:
Նախանցյալ շաբաթ Երևանում հաջողությամբ ավարտվեց Հայաստանի և ԵՄ-ի միջև Խոր և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու ստեղծման հետ կապված բանակցությունների վերջին` 7-րդ փուլը: Դա նշանակում է, որ կողմերն արդեն իսկ պատրաստ են նոյեմբերին Վիլնյուսում կայանալիք «Արևելյան գործընկերության» գագաթնաժողովում համապատասխան համաձայնագրի ստորագրմանը: Այս կապակցությամբ համատեղ հայտարարությամբ հանդես եկան ԵՄ արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով գերագույն հանձնակատար Քեթրին Էշթոնը և ԵՄ ընդլայնման և հարևանության քաղաքականության հարցերով հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեն` նշելով. «2010 թ. սկսված այդ բանակցությունների ավարտը մեծ ձեռքբերում է երկկողմ հարաբերություններում: Դա կողմերին հնարավորություն կտա անցկացնելու բարեփոխումներ` հիմնված ընդհանուր արժեքների վրա, խորացնել տնտեսական ինտեգրումը: Այդ համաձայնագրի ստորագրումը դրական կազդի Հայաստանի բնակիչների առօրյա կյանքի վրա` երկիրը մոտեցնելով Եվրամիությանը»:
Այսինքն` Հայաստանի` եվրաինտեգրման համար, բացի տեխնիկական խնդիրներից, որևէ խոչընդոտ այլևս գոյություն չունի, և ամեն ինչ կախված է Հայաստանի կամքից:
Սակայն օրեցօր ավելի է ընդգծվում Արևմուտքի ու Ռուսաստանի միջև առճակատման եզրագիծը, ու այս պայմաններում, բնականաբար, երկու կողմերից յուրաքանչյուրն ավելի կոշտ լծակներով է փորձելու ստիպել մեզ` բռնել իր կողմը:
Ինչպես նշում էր նախկին դեսպան, «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի տնօրեն Արա Պապյանը, ռուսական կողմնորոշման միակ առավելությունն այն կլիներ, եթե Ռուսաստանը մեզ ռեալ երաշխիքներ տար, որ, օրինակ` Ղարաբաղի հարցում հստակ հայամետ դիրքորոշում է որդեգրում: Բայց նման բան չկա: Հետևաբար` Ռուսաստանի դերը պետք է լինի ՀՀ ֆիզիկական անվտանգությունն ապահովելը: Մյուս կողմից` Հայաստանը լավ է հասկանում, որ եթե դրսից փող չտան, Հայաստանի տնտեսությունը չի կարող գոյատևել, իսկ փող ունի Եվրոպան: Այսինքն` ԵՄ-ի հետ հարաբերությունները Հայաստանին, առաջին հերթին, պետք են հենց ֆինանսական առումով: Ու ռուսաստանյան կողմն արդեն սկսում է անցնել «ռուսական արջին» բնորոշ վայրի, բռի քաղաքական շանտաժի` փորձելով կշեռքի հակառակ նժարին դնել Հայաստանի ու ԼՂՀ-ի ռազմական անվտանգության հարցերը:
Այս ընթացքում Ռուսաստանը, թերևս վիրավորված Հայաստանի «դավաճանական» քայլերից, միանգամից ու գրեթե ամբողջապես է օգտագործում Երևանի վրա ազդելու իր ամբողջ զինանոցը` թե՛ տնտեսական ու էներգետիկ, թե՛ քաղաքական և թե՛ հոգեբանական ու քարոզչական: Ռուսաստանյան փորձագիտական շրջանակների կողմից արդեն որերորդ անգամ հնչում են տեսակետներ, թե «հայաստանյան արևմտյան թևը կարող է անգամ գերազանցել էքստրավագանտ Սահակաշվիլուն». նման տեսակետ օրեր առաջ «ԳԱԼԱ» հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում ասել էր ռուս քաղաքագետ, ՌԴ հանրային պալատի անդամ Դենիս Դվորնիկովը: Առաջին հայացքից սա ռուսաստանյան փորձագիտական ու քաղաքագիտական շրջանակների անհանգստություն է թվում` Հայաստանի եվրաինտեգրման կուրսի կապակցությամբ: Սակայն մեկ այլ «փորձագիտական տեսակետի» հետ համադրելիս արդեն ակնհայտ է դառնում, որ սա ոչ այնքան անհանգստության դրսևորում է, որքան Հայաստանի նկատմամբ սանձազերծվող քարոզչական էքսպանսիա:
Ռուսական REX ինֆորմացիոն գործակալությունը հուլիսի 21-ին և 22-ին հաջորդաբար հրապարակեց ռուս քաղաքագետ, Մերձավոր Արևելքի և Կովկասի հարցերով փորձագետ Ստանիսլավ Տարասովի երկու հոդված` «շանտաժոտ» վերնագրերով` «Երևանը պատրաստվում է Լեռնային Ղարաբաղը հանձնել Ադրբեջանին» և «Ե՞րբ և որտե՞ղ է Ալիևն ընդունելու Սարգսյանի կապիտուլյացիան»: Այս հոդվածներով Տարասովը փորձում է առաջ մղել այն տրամաբանությունը, թե, իբր, Եվրամիության հետ ասոցացման քաղաքականության` Հայաստանի ընդունած կուրսը տանում է դեպի Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև մաքսային ու տնտեսական տարանջատման, ինչը նշանակում է, որ Հայաստանը, ընկնելով կապանքների մեջ Ադրբեջանում էներգետիկ շահեր ունեցող Արևմուտքից, մենակ է թողնում ԼՂՀ-ին Ադրբեջանի դեմ ու ստիպում Ստեփանակերտին իր անվտանգության ապահովման բանալին փնտրել ադրբեջանական հետաքրքրությունների տիրույթում: Նշվում է, թե ԵՄ ինտեգրման քաղաքականությունը տանում է դեպի ՆԱՏՕ-ին Հայաստանի անդամակցություն, ինչը հակասում է ՀԱՊԿ-ի սկզբունքներին: Դրանով Հայաստանը քանդում է իր ու Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգության երաշխիքները: Ըստ Տարասովի` ելնելով վերոգրյալից` Հայաստանի իշխանությունը գործում է ոչ թե Ռուսաստանի հարավկովկասյան շահերի, այլ սեփական պետության և ազգային շահերի դեմ, որովհետև այդ քաղաքականությունը նշանակում է ԼՂՀ-ի անկախության զոհաբերում:
Այս շեշտադրումների նպատակն առավել քան հասկանալի է. մի կողմից անվստահություն ներշնչել վարվող եվրաինտեգրման քաղաքականության նկատմամբ և առաջացնել հանրային դիմադրություն դրա նկատմամբ` պայմանավորված ազգային անվտանգության ապահովմանն առաջնահերթություն տալու հանգամանքով, երկրորդ` հասարակությանը մեծ հաշվով հանել սեփական իշխանության դեմ` դավադրության մեղադրանքով և այդ ճանապարհով ուժեղացնել ճնշումը ԵՄ-ի հետ ասոցացումից հրաժարվելուն տրամադրելու առումով: Ռուսաստանը դա անում է` չխորշելով դիմել ակնհայտ զեղծարարությունների և փաստերի աղավաղման, որը մանիպուլյացիաների միջոցով ներհայաստանյան և հանրային կարծիքի ուղղորդման փորձ է: Մասնավորապես` Տարասովն իր հոդվածում գրում է, թե ստեղծված իրավիճակը շատ նման է 20-րդ դարի երկրորդ և երրորդ տասնամյակի սահմանագծին տեղի ունեցող իրադարձություններին… Հիշեցնելով 20-ականների տխուր իրադարձությունները` Ռուսաստանը պարզապես զգուշացնում է` խելո՛ք մնացեք, եթե չեք ուզում մեր միջոցով կրկին կորցնել Լեռնային Ղարաբաղը…
Այստեղ հատկանշական է մեկ այլ` ոչ պակաս կարևոր իրադարձություն, որը, «չգիտես թե ինչու», դուրս մնաց հայկական ուշադրության կիզակետից: Բացի ֆինանսատնտեսական օգնությունից, Արևմուտքը, դատելով իրադարձությունների ընթացքից, նաև Հայաստանի հանդեպ որոշակի ռազմական աջակցության պարտավորություններ էլ է խոստանում ստանձնել: Առաջին օրինակն այն էր, որ Ադրբեջանին ռուսական զենք տրամադրելուց հետո, ինչպես նշվեց ադրբեջանական մամուլում, Եվրոպան մեզ գերմանական հակատանկային հրթիռներ տրամադրեց: Երկրորդ` հենց այն ժամանակ, երբ ռուսաստանյան փորձագիտական շրջանակները Հայաստանի դեմ քարոզչական արշավանք էին նախապատրաստում, Արցախ ժամանեց Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի օրենսդիր խորհրդի պատվիրակությունը: Հիշեցնենք, որ նախորդ տարի` հոկտեմբերի 25-ին, Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի օրենսդրական խորհուրդը միաձայն բանաձև ընդունեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման և 20 տարի առաջ իր անկախության մասին հայտարարած Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի մասին:
Դա, ինչպես այդ ժամանակ բացատրեց ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանը, նախազգուշացում էր Ադրբեջանին, քանի որ այդ օրերին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը մեղադրանքներ էր հղել բրիտանական «Բրիթիշ փեթրոլիում» նավթարդյունաբերական ընկերությանը, որը, ինչպես գիտենք, միջազգային հարաբերություններում այնքան էլ երկրորդական սուբյեկտ չէ. Նոր Ուելսի նահանգապետը նշանակվում է Մեծ Բրիտանիայի թագուհու կողմից, այդ նահանգն Ավստրալիայի հնագույն նահանգն է` արդյունաբերական տեսանկյունից առավել զարգացած, որտեղ ապրում է Ավստրալիայի բնակչության մոտավորապես մեկ երրորդը, որի կազմի մեջ է գտնվում Ավստրալիայի խոշորագույն Սիդնեյ քաղաքը և այլն, այսինքն` սա պարզապես մի խուլ նահանգ չէ: Առավել ևս եթե նախորդ տարվա հոկտեմբերին այս նահանգի ձայնը բարձր լսվեց` հաշվի առնելով «Բրիթիշ փեթրոլիում»-Ալիև հակադրությունը: Իրադարձությունների ընթացքն այս պրիզմայով դիտարկելով` ԼՂՀ Ազգային ժողովում բավականին հատկանշական մեսիջներ հնչեցին ավստրալացի գործիչների շուրթերով:
«Նոր Հարավային Ուելս նահանգում, ընդունելով Արցախի ինքնորոշման իրավունքն ու անկախությանը սատարող բանաձև, ընդամենը սկզբնակետն ենք դրել մի գործընթացի, որը դեռևս շարունակվելու է: Կասկած չկա, որ ձեր երկրի ապագան կախված է նաև այս երկրի տնտեսական հաջողություններից, և մենք պատրաստ ենք մեր ուժերի ներածին չափով աջակցելու նաև այս գործում: Գաղտնիք չէ նաև, որ պետության հաջողությունը պայմանավորված է ինչպես նրա տնտեսական աճով, այնպես էլ սահմանների անձեռնմխելիությամբ, ու մենք պատրաստ ենք սատարելու ձեզ այդ գործում ևս»,- ԼՂՀ ԱԺ-ում հայտարարեց Նոր հարավային Ուելս նահանգի օրենսդիր խորհրդի անդամ, ԼՂՀ անկախության, Ցեղասպանության ճանաչման ու դատապարտման օրինագծերի հեղինակ Մարի Ֆիկարան:
Ու երբ համադրում ենք իրադարձություններն ու փաստերը, ստացվում է հետաքրքիր պատկեր` Հայաստանը դրսից ակնկալում է ֆինանսատնտեսական ու ռազմատեխնիկական աջակցություն: Ընդ որում, Ռուսաստանը Հայաստանի տեսանկյունից դիտարկվում է որպես ռազմական անվտանգության երաշխավոր, իսկ Արևմուտքը` ֆինանսատնտեսական: Սակայն Ռուսաստանը, ռազմական աջակցությանը զուգահեռ, չի առաջարկում ֆինանսատնտեսական աջակցություն, մինչդեռ Արևմուտքը` տարբեր խողովակներով և ձևերով, պատրաստակամություն է հայտնում Հայաստանին ոչ միայն փող, այլև զենք էլ տրամադրել: Սրան գումարենք նաև, որ այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանը սպառնում է ԼՂՀ-ի կորստով, Արևմուտքը, ԼՂՀ անկախությունը ճանաչած Նոր Հարավային Ուելսի պատվիրակների միջոցով հիշեցնում է, թե ովքեր են ճանաչել և դեռ ովքեր են պատրաստ ճանաչելու ԼՂՀ անկախությունը, ինչպես նաև ռազմական աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանին ու ԼՂՀ-ին… Կողմնորոշվելը, բնականաբար, դառնում է գայթակղիչ, բայցև վտանգավոր…
Սահմանված ժամակացույցի համաձայն` Երևանի քաղաքապետարանի և վարչական շրջանների ղեկավարների աշխատակազմերում շարունակվում են քաղաքացիների ընդունելությունները, որոնց ընթացքում քաղաքացիները հնարավորություն ունեն ներկայացնելու իրենց հուզող հարցերը, նաև՝ առաջարկությունները և բարձրացված հարցերի վերաբերյալ ստանալու համապատասխան լուծումներ:
Հուլիս ամսվա ամփոփ տվյալներով՝ Երևանի քաղաքապետարանում կազմակերպված ընդունելություններին մասնակցել է 142 քաղաքացի: Ներկայացված բոլոր հարցերին տրվել են դրական լուծումներ և սպառիչ պատասխաններ:
Վարչական շրջանների ղեկավարների աշխատակազմերում տեղի ունեցած ընդունելություններին նույն ժամանակահատվածում մասնակցել է 570 քաղաքացի: 280 հարցի արդեն իսկ դրական լուծում է տրվել: Հարցերի մյուս մասը դեռ ընթացքի մեջ է:
Նշենք նաև, որ յուրաքանչյուր հինգշաբթի վարչական շրջանների ղեկավարների կողմից քաղաքացիների ընդունելություններին անակնկալ այցերի միջոցով ներկա է լինում անձամբ քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, տեղում ծանոթանում բնակիչներին անհանգստացնող հարցերին և դրանց լուծման ուղղությամբ տարվող աշխատանքներին:
Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն
Ավստրալուհին 1500 դոլար է վճարել iPhone-ի համար: Նա համացանցում հայտարարություն էր տարածել, որ ցանկանում է Apple ֆիրմայի սմարթֆոն գնել: Որոշ ժամանակ անց նա վաճառքի առաջարկությամբ զանգ է ստանում: Հանդիպման ժամանակ աղջիկը 1500 դոլար է վճարում 2 նոր ֆիրմային տուփերի համար, որոնց պարունակությունը, սակայն, տեղում չի ստուգում:
Տուն գալով, նա էլեկտրոնային սարքերի փոխարեն տուփերի մեջ հայտնաբերում է 2 սովորական կանաչ խնձոր: Օրենքի պահապանները, որոնց դիմել էր աղջիկը, թերթերին պատմել են այս պատմությունը, որպեսզի դաս լինի նրանց համար, ովքեր գնումներ են կատարում համացանցի միջոցով:
Ուկրաինական քաղաքում անսովոր ջրհեղեղը մարդկանց անսովոր, ծայրահեղ քայլերի է դրդել:
Հուլիսի 30-ին տեղատարափ անձրևի հետևանքով քաղաքում ջրհեղեղ է , քանի որ քաղաքային կոյուղին “ի վիճակի չի եղել” տարերքի հետևանքների դեմ պայքարելու:
Չինացին փորձել է Գուանչժոուից Պեկին ուղևորվող ինքնաթիռ բարձրացնել իր տնային կրիային: Որպեսզի անվտանգության ծառայությունները չկարողանան նկատել կրիային, նա խեղճին խցկել է բուրգերի մեջ ու դրել իր բեռի հետ: Սակայն անողոք ռենտգենը ցույց է տվել կրիային: Չինացին իր արարքը բացատրել է այն հանգամանքով, որ չի կարողանում իր սիրելի կրիայից բաժանվել: Արդյունքում, ստացվեց այնպես, որ նա առանց կրիայի մեկնեց : Չի հայտնվում, թե չինացին առանց փաստաթղթի կրիային փոխադրելու փորձի համար կպատժվի, թե ոչ:
Լիբանանում հրթիռակոծման է ենթարկվել Բաաբդան, որտեղ գտնվում է պաշտպանության նախարարությունը, բանակի գլխավոր շտաբն ու նախագահի նստավայրը:
Գրոհը սկսվել է ուրբաթ գիշեր, Լիբանանի ազգային տոնի` Զինված ուժերի օրը: Արձակված հրթիռներից մեկը պայթել է նախագահական պալատի մոտ, երկուսը` պաշտպանական համալիրի ու ռազմական հրամանատարության ու Ռեյհանիի քոլեջի մոտ:
Եվս մեկը պայթել է Սաուդյան Արաբիայի դեսպանի վիլայի մոտ: Պարզվել է, որ հրթիռներն արձակվել են Դհուր-Արամուն լեռնային շրջանից: Նախնական տվյալներով, հրթիռակոծման հետևանքով տուժածներ չկան:
Госдепартамент США заявил о намерении в ближайшее воскресенье закрыть свои посольства в нескольких странах из-за угрозы нападений, сообщает Русская служба ВВС.
Американские власти подчеркнули, что их дипломатические представительства будут закрыты в основном в мусульманских странах. При этом госдепартамент Соединенных Штатов отмечает, что список посольств, которые будут закрыты, может расшириться.
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հայտնել է առաջիկա կիրակի հարձակման սպառնալիքի պատճառով մի քանի երկրներում իր դեսպանատները փակելու մտադրության մասին:
Իշխանությունները նշել են, որ իրենց դիվանագիտական ներկայացուցչությունները կփակվեն հիմնականում մահմեական երկրներում: Ընդ որում, ԱՄՆ պետդեպարտամենտը հայտնում է, որ այդ ցուցակը կարող է մեծանալ:
Գրոսմայստեր Կարեն Գրիգորյանը Իսպանիայի Սիտգես քաղաքում ավարտված շախմատի միջազգային մրցաշարում ինը հնարավորից վաստակեց 7,5 միավոր և միանձնյա նվաճեց առաջին մրցանակը:
Կարեն Մովսիսյանի արդյունքն է 6,5, Հովիկ Հայրապետյանինը` 6 միավոր:
Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում շարունակվող շախմատի կանանց Եվրոպայի անհատական առաջնության 9-րդ տուրում Հայաստանը ներկայացնող շախմատիստուհիների մրցամարտերում գրանցվեցին այսպիսի արդյունքներ.
Զավադսկա – Մկրտչյան՝ 0:1
Գալոյան – Մայդան-Գայևսկա՝ 0:1
Կուրսովա – Չելուսկինա՝ 0:1
Ռոգուլ – Հայրապետյան՝ 1:0
Մկրտչյանն ունի 6,5, Գալոյանը՝ 5, Կուրսովան՝ 4,5, իսկ Հայրապետյանը՝ 4 միավոր:
Առաջատարը Տրանգ Հոանգն է՝ 7,5 միավոր:
«Նա բերեց նոր հայացք, դեպի լույս, դեպի այլ արժեքներ: Հազվադեպ են այն անհատականությունները, որոնց անունները այցեքարտ են: Պերճ Զեյթունցյանը ձեւավորվել է սեփական ժամանակը, յուրատեսակ ձեւերն ու մեթոդաբանությունը»,-այսօր Պերճ Զեյթունցյանի ծննդյան 75 ամյակին նվիրված երեկոյի ժամանակ նշեց ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, թատերագետ, գրականագետ Լեւոն Մութաֆյանը:
Թատերագետի պնդմամբ Զեյթունցյանի գրականությունն արեւմտյանի եւ արեւելյանի սինթեզն էր: Նրա հայտնությունը մեխանիկական չէ, նա համաշխարհային սերնդի առաջնորդ է: Նա ճանապարհ բացեց համաշխարհային գրականության մեջ, գլխիվայր շրջեց ամեն ինչ.
«Անհատն է ծնում ժամանակի մոդելը, փիլիսոփայական սիմվոլը գրականության մեջ: Գեղարվեստի ուսումնասիրման նյութ է մարդն ու աշխարհը: Ժամանակը բոլորին տանում է դեպի ինքնաստուգում: Նրա գրականությունն ոչ այնքան ազգայինից սնվող, այլ արեւմտյանից սնվող ինքնություն է: Զեյթունցյանի մոտ չկան պետական ծառայողներ եւ բանվորներ»:
Հայ արձակագիր, դրամատուրգ Պերճ Զեյթունցյանի խոսքով Հայաստանի մշակույթը շատ մեծ ուժ ունի.
«Մշակույթը մեր ինքնության վկայականն է, մենք նավթ չունենք, մեր մշակույթն է մեր նավթը: Մարդն այնքան տարեկան է, որքան իրեն զգում է, դա ճիշտ է ասված հենց իմ դեպքում: Պետք է ապրել քո իսկ տարիքի օրենքներով, գործնական հայրենասիրությունով»:
Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ
Հարյուրավոր օդապարիկներ երկինքը տարբեր գույներով են լցրել աշխարհի նոր ռեկորդ սահմանելու նպատակով:
Ընդհանուր հաշվով 408 օդապարիկներ երկինք են բարձրացել Ֆրանսիայի ՆԱՏՕ-ի նախկին բազա հանդիսացած Չեմբլիից՝ հուսալով սահմանել զանգվածային երկինք բարձրանալու նոր ռեկորդ:
Օդապարիկները երկինք են բարձրացել Չեմբլիի օդանավակայանում կազմակերպված Lorraine Mondial օդապարիկների միջազգային փառատոնի շրջանակներում:
Նրանք փորձում էին անցնել նախրոդ ռեկորդը, որը սահմանվել էր նույն փառատոնի շրջանակներում շաբաթ օրը 343 օդապարիկների միջոցով:
Այդ ռեկորդը անցել էր մյուս նախորդ ռեկորդը, որը սահմանվել էր 2009թ-ին 329 օդապարիկների միջոցով:
Այս հայտնի փառատոնը Ֆրանսիայում կայանում է՝ սկսած 1989 թ-ից, որին մասնակցում են աշխարհի տարբեր երկրներից ժամանած օդապարիկ վարողներ:
2011թ-ին նույն փառատոնի շրջանակներում օդապարիկների ռեկորդ սահմանելու փորձը ձախողվել էր վատ եղանակի պատճառով:
Յուրաքանչյուր տարի աշխարհի տարբեր տարբեր երկրներում օդապարիկների նման փառատոններ են կազմակերպվում:
Երևանում մեկնարկել են Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միության (ՀՄԸՄ) 9-րդ մարզական խաղերը: Համալիր ստուգատեսը կավարտվի օգոստոսի 3-ին: Երկրորդ անգամ է այն կազմակերպվում Հայաստանում, և կան մի շարք առանձնահատկություններ:
Հայաստանի ազգային սկաուտական կազմակերպության (ՀԱՍԿ) ատենապետ, խաղերի կազմկոմիտեի անդամ Հրաչյա Շմավոնյանը հատկապես առանձնացրեց այն հանգամանքը, որ այս անգամ կազմակերպչական աշխատանքներում մեծ դեր են ունեցել ինչպես Հայաստանի կառավարությունը, այնպես էլ Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեն: Փաստը խոսուն է և վկայում է, որ ճակատագրի բերումով աշխարհի տարբեր երկրներում բնակվող մեր հայրենակիցներին միավորող, կապերն ավելի սերտացնելու հնարավորություն տվող այս միջոցառման դերն առավել կարևորվում է:
Խաղերը, որոնց կարող են մասնակցել 12-24 տարեկան պատանիները և երիտասարդները, առաջին անգամ ՀՄԸՄ-ի կենտրոնական վարչության հովանավորությամբ կազմակերպվել են 1981-ին Կանադայում: Այնուհետև 4 տարին մեկ դրանք անցկացվել են ԱՄՆ-ում (երկու անգամ), Ֆրանսիայում, կրկին Կանադայում, Լիբանանում, Հունաստանում: 8-րդ խաղերի մասնակիցներին հյուրընկալել էր Հայաստանի մայրաքաղաքը: Եվ ահա աշխարհի 18 երկրների 651 մարզիկներ կրկին հավաքվել են Երևանում: Առաջին անգամ խաղերին մասնակցում են Քուվեյթի, Իրաքի և Եգիպտոսի ներկայացուցիչները:
Հավելենք, որ ՀՄԸՄ-ն մարզական և սկաուտական կազմակերպություն է, որը հիմնվել է 1918-ին Կոստանդնուպոլսում: Այն հարում է ՀՅԴ-ին: Ներկայումս ՀՄԸՄ-ն աշխարհի 25 երկրներում ունի 100 մասնաճյուղ, որոնց անդամագրված է 25 հազարից ավելի մարդ: Հայաստանում կազմակերպության անդամների թիվը հասնում է 2 հազարի:
Խաղերի ծրագրում 8 մարզաձև կա` ֆուտբոլը, բասկետբոլը, վոլեյբոլը, սեղանի թենիսը, թենիսը, շախմատը, աթլետիկան, լողը: Նախորդ խաղերի համեմատությամբ մարզաձևերի թիվն ավելացել է 3-ով: Իրենց նորամուտն են նշում վոլեյբոլի, թենիսի, աթլետիկայի ներկայացուցիչները: Ընդ որում, տարբեր մարզաձևերի մեկնարկներն անցկացվում են մեր երկրի լավագույն մարզաբազաներում:
Խաղերի մասնակիցներից շատերն առաջին անգամ են Հայաստանում և լավ հնարավորություն են ստացել անմիջականորեն ծանոթանալու երկրին, լինելու տեսարժան վայրերում, կատարելագործելու հայերենը: Ի դեպ, հուլիսի 31-ը հայտարարված էր ազատ օր, մրցումներ չկայացան: Մասնակիցներն այցելեցին Հայաստանի իրենց նախընտրած վայրերը:
Մրցասպարեզներում թեժ պայքարը շարունակվում է: Աչքի ընկնողներին սպասում են հուշագավաթներ և պարգևներ: Խաղերը կավարտվեն օգոստոսի 3-ին: