“Ուշադրություն, ուշադրություն. խոսում է Բերդը:  Խոսափողի մոտ է Արմենուհի Փալանդուզյանը”:

Շամշադինի ռադիոլրատուն 1960-ականներից եթերում էր մինչև 2001 թվականը: Հիմնադիր-հաղորդավարը Սոնյա Ներսիսյանն էր: Նա 1995-ին մահացել է:

Դուստրը` Մելանյան, հիշում է.<<Վերջում ասում էր՝ հաղորդումը վարեց Սոնյա Ներսիսյանը: Կես ժամ էր եթերում, լուսաբանվում էր մեր տարածաշրջանի գյուղատնտեսական, մշակութային, կրթական իրադարձությունները>>:

1990-ականներին արդեն Բերդի ռադիոն արտակարգ ռեժիմով էր աշխատում: Ռադիոն եթերում էր ընդամենը 15 րոպե՝ 17:30-ից մինչև 17:45-ը: Արտակարգ դեպքերում, իհարկե, րոպեի սահմանափակման խնդիր չէր լինում:

Հայ-ադրբեջանական պատերազմական տարիներին Բերդի ռադիոհաղարդավարը Արմենուհի Փալանդուզյանն էր, լրագրողը` Մարուսյա Քոսակյանը: Նրանք երկուսով ապահովում էին տարածաշրջանի լրահոսը: <<Երբ սկսվում էր գնդակոծությունը Բերդի վրա, երբ կրակոցներ էին լսվում սահմանից, շփոթվում էի, հուզվում`չգիտեի` ինչ անեմ` շարունակեմ, թե ընդհատեմ հաղորդումը>>,-Անկախի հետ զրույցում նշեց նախկին ռադիոհաղորդավարուհի Արմենուհի Փալանդուզյանը:

Բերդի ռադիոն հատուկ թողարկմամբ եթեր էր մտնում, երբ գնդակոծության հետևանքով խաղաղ բնակիչներ էին վիրավորվում, որոնց անհրաժեշտ էր լինում օգնություն, որևէ կարգի արյան դոնոր էր անհրաժեշտ լինում: Այդ մասին հաղորդվում էր նաև սահմանին վիրավորված զինվորներին օգնելու նպատակով: Ահա այդ հրատապ դեպքերում Բերդի փոստային օպերատորն արագ ընդհատում էր կենտրոնական ռադիոյի թողարկումը և խոսափողը տրամադրում տավուշցի հաղորդավարներին: <<Բանահյուսական նյութեր էի հավաքում, հիշում եմ, որ շատ գեղեցիկ հաղորդում էր ստացվել, Բերդում այդպես էին նրան կոչում` Անանց Կոստիի մասին: Նա շատ շնորհալի, տաղանդավոր մարդ էր, շատ լավ երգում էր, հեքիաթագիր էր, ասացող էր: Անգամ հանդիպել էր Ռոմանոս Մելիքյանի հետ: Այդ հաղորդումն է ինձ համար հիշարժան եղել>>,-նշեց Արմենուհի Փալանդուզյանը:

Արմենթելի մուտքի հետ զուգահեռ արդեն փոստային ծառայության աշխատակիցները` Բերդի ռադիոյի ձայները, լուծարվել են, և արդեն 13 տարի է` Բերդի ռադիոն լուռ է:

Հիշեցնենք, որ մայիսի 7-ը ռադիոյի միջազգային օրն է:

Անկախ

Թբիլիսիի գագաթնաժողովի շրջանակներում, որին մասնակցել են Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Վրաստանի պատվիրակությունները` նախագահների ղեկավարությամբ, քննարկվել է ռազմական ոլորտում այդ երկրների միջև եռակողմ համագործակցության վերաբերյալ հարցեր:

Ինչպես հաղորդում է “Կոնտակտ” կայքը, այդ մասին տեղեկացրել է Վրաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Իրինա Իմերլիշվիլին:

“Մենք ռազմական ոլորտում համագործակցում ենք ինչպես Թուրքիայի, այնպես էլ Ադրբեջանի հետ, բայց դրանք երկկողմ համագործակցություններ են: Այժմ խոսքը եռակողմ համագործակցության անցում կատարելու մասին է”,- նշել է վրացի պաշտոնյան:

Հիշեցնենք, որ մայիսի 6-ին տեղի է ունեցել “Թբիլիսյան գագաթնաժողով-2014”-ը, որին մասնակցել են Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահները:

Գագաթնաժողովի ընթացքում քննարկվել են տնտեսական, էներգետիկ և տրանսպորտային հարցեր:

Անկախ

Այսօր Երևանի ճարտարագիտական համալսարանի դահլիճում մեկնարկեց մինչև 18 տարեկան հանդբոլիստների Հայաստանի առաջնությունը: Չեմպիոնը հայտնի կդառնա մայիսի 11-ին:

Առաջինը խաղահրապարակ դուրս եկան Վանաձորի և ԽՄՕՄՄ-ի ներկայացուցիչները: Վանաձորցիներն առավելության հասան 43:20 (25:7) հաշվով:  Աջափնյակի հավաքականն ուժեղ էր «Պոլիտեխնիկից»` 36:21 (18:9):
Լարված բնույթ կրեց Ալավարդի-Արցախ մրցամարտը: Առաջին կեսի ավարտից հետո հաշիվը հավասար էր`18:18: Հանգստից հետո թիմերը փոփոխակի հաջողություններով հանդես եկան: Ի վեջո, երեք գնդակի տարբերությամբ առավելության հասան ալավերդցիները:
Մրցումները կշարունակվեն վաղը:

Կկայանան «Պոլիտեխնիկ»-ԽՄՕՄՄ, Արցախ-ՀՄԴ, Աջափնյակ- Վանաձոր հանդիպումները:

Մայրաքաղաքի «Հանրապետական» մարզադաշտում կայացած Հայայաստանի ֆուտբոլի գավաթի խաղարկության եզրափակչում Երևանի «Փյունիկը»  2։1 հաշվով հաղթեց Կապանի «Գանձասարին»։

«Փյունիկը» 7-րդ անգամ դարձավ Հայաստանի գավաթակիր: Թիմը Հայաստանի գավաթը նվաճել էր նաև 2002, 2004, 2009, 2010, 2012, 2013 թվականներին։

Տեխնիկական արդյունքներ

«Փյունիկ» (Երևան) – «Գանձասար» (Կապան)՝ 2։1

Կամո Հովհաննիսյան, 45, Սարգիս Բալոյան, 60 – Նարեկ Բեգլարյան, 62

Չնայած կառավարության` պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի շուրջ ծավալված լարվածությունը թուլացնելու ջանքերին՝ դրան ընդդիմացող զանգվածը, մասնավորապես` «Դեմ եմ» շարժումը, չի պատրաստվում դիրքերը զիջել: Ավելին, շարժման ակտիվիստներն այլևս չեն ցանկանում գնալ իշխանությունների հետ համագործակցության, քանի դեռ չեն կատարվել իրենց հիմնական պահանջները:

Ազգային ժողով ներկայացված նոր օրենքի նախագիծը, որով նախատեսվում է Սահմանադրական դատարանի 2014 թ. ապրիլի 2-ի որոշման պահանջներն ապահովելու նպատակով մինչև ս.թ. սեպտեմբերի 30-ը կասեցնել օրենքի 76-րդ հոդվածի գործողությունը, իսկ պարտադիր կուտակային վճարը հաշվարկելու և փոխանցելու պարտավորություն ունեցող անձանց ազատել մինչև սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելն ընկած ժամանակահատվածի համար պարտադիր կուտակային վճարը չկատարելու համար օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունից, չի փարատում գլխավոր մտահոգությունը: Ի վերջո, այս օրենքի ընդունումից հետո աշխատողները պարտադիր վճարումներ կատարելո՞ւ են, թե՞ ոչ, կարո՞ղ է աշխատողը գործատուին արգելել իր փոխարեն պարտադիր բաղադրիչը վճարել: Հայտնի չէ նաև, թե նրանք, ովքեր արդեն այդ գումարները փոխանցել են, հետագայում այդ գումարները հետ ստանալո±ւ են, թե± ոչ, եթե սեպտեմբերի 30-ից հետո պարտադիր բաղադրիչը կասեցվի:

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանը խորհրդարանում հայտարարել է, որ այս նախագիծն ընդհանուր քննարկման դաշտ ստեղծելու առաջին քայլն է: Աժ հանրապետական պատգամավոր Հակոբ Հակոբյանն էլ հավելել է, որ կառավարությունը նախատեսում է հնարավորինս շուտ ամբողջական օրենսդրական փաթեթը բերել Ազգային ժողով, որպեսզի հարցը վերջնականապես փակվի: «Հայ դատի և Արցախի հարցերից հետո, վերջին, ամենաշատ քննարկվող հարցը Հայաստանի Հանրապետությունում սա է: Էս հարցին մենք պետք է գոնե լուծում տանք, որովհետև սա մեզանից  է կախված, ուրիշներից կախված չի»,- ասել է Հակոբյանը:

Այժմ ստեղծվել է աշխատանքային խումբ, որի նպատակն է մշակել ամբողջական օրենսդրական փաթեթ՝ ընդունելի բոլոր կողմերի համար: Նախագծի լրամշակմանը մասնակցելու հրավերներ են ուղարկվել ոչ միայն քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչներին, այլև հասարակական սեկտորին, մասնավորապես` «Դեմ եմ»-ի ակտիվիստներին: Վերջիններս, սակայն, չեն պատրաստվում մասնակցել այդ գործընթացին:

«Մենք հստակ պատասխանել ենք, որ նման հրավերները ֆիկտիվ են այնքան ժամանակ, քանի դեռ չեն վերականգնվել մարդկանց խաթարված իրավունքները,  նրանցից ապօրինաբար գանձվել են գումարներ և ընտրվել ֆոնդեր՝ խախտելով սահմանադրական իրավունքները: Իսկ նոր օրենքի մշակմանը կարելի է մասնակցել, եթե հավատ ունես, որ կառավարությունն իսկապես փորձում է ժողովրդի շահերից բխող օրենք մշակել, ինչը փաստ չէ, եթե հաշվի առնենք, թե ինչպես են նրանք վերաբերվում մարդկանց սահմանադրական իրավունքները վերականգնելուն ուղղված մեր պահանջներին, որոնք պետք է ներառվեին 76-րդ հոդվածը կասեցնելու նախագծի մեջ»,-«Անկախի» հետ զրույցում ասաց շարժման ակտիվիստ Մանե Թանդիլյանը:

Եվ մինչ կառավարությունը փորձում է ընդհանուր լուծումներ գտնել օրենսդրական փաթեթի շուրջ, «Դեմ եմ»-ը չի թուլացնում զգոնությունը և մայիսի 8-ին պատրաստվում է դուրս գալ «Պահանջի երթի»՝ կոչ անելով բոլոր նրանց, ովքեր դեմ են «պարտադիր կուտակային կենսաթոշակ անվան տակ իրականացվող գրպանահատությանը»` միանալ իրենց:

«Վերջերս մենք իշխանություններից միայն լսում ենք խոստումներ, մոլորեցնող ու ոչինչ չասող հայտարարություններ: Իշխանությունների կողմից չկա որևէ ռեալ քայլ՝ ուղղված ՍԴ կողմից ամրագրված և մեր կողմից բարձրաձայնված հանրային պահանջների ամբողջական կատարմանը:

Այլևս չենք ուզում իշխանության որևէ ներկայացուցչից լսել որևէ խոստում ու հայտարարություն, քանի որ դրանք մենք արդեն բավականաչափ լսել ենք: Այժմ բացառապես ուզում ենք տեսնել հանրային պահանջի անհապաղ ու ամբողջական կատարմանն ուղղված ռեալ քայլեր, այն է՝ ոչ մեկից, առանց անձի ազատ կամարտահայտության, չգանձել որևէ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային վճար»,- նշված է «Դեմ եմ»-ի տարածած հայտարարության մեջ:

Մայիսի 5-ին շարժման ակտիվիստներն անցկացրեցին իրազեկման ակցիա՝ «Մենք դեմ ենք փուչիկ խոստումներին», «Պահանջի’ր, որ ձեռքերը հանեն քո գրպանից» և այլ բովանդակությամբ թռուցիկներ բաժանելով քաղաքացիներին:

Շարժման ակտիվիստ Դավիթ Մանուկյանը մեզ հետ զրույցում ասաց. Քանի դեռ այսօր խախտվում ու ոտնահարվում են մեր իրավունքները, մենք չենք կարող նոր օրենքի մշակման գործընթացի մասին մտածել»:

Ակտիվիստը հիշեցնում է իրենց հիմնական պահանջները.

1.         Օր առաջ բոլոր գործատուներին (անկախ նրանից՝ գործատուն փոխհատուցել է իր աշխատողների պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային վճարը, թե ոչ) պատշաճ կերպով ծանուցել կառավարության  հստակ ու առանց ենթատեքստերի պաշտոնական դիրքորոշման մասին առ այն, որ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային վճարներ կարելի է գանձել միայն այն աշխատակիցներից, որոնք գրավոր կամք կարտահայտեն մասնակցելու ներկայիս համակարգին:

2.         Համապատասխան  իրավական  ակտով  կասեցնել  ՙԿուտակային  կենսաթոշակների  մասին՚  ՀՀ  օրենքի  76-րդ  հոդվածի  դրույթների  գործողությունը։

3.         Համապատասխան իրավական ակտով փոփոխություններ կատարել եկամտային հարկի մասով ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտե ներկայացվող էլեկտրոնային հաշվետվություններում՝ դադարեցնելով հաշվետվության ծրա•րային մոդուլի՝ ինքնաշխատ եղանակով կուտակային վճարների դաշտի կիրարկումը։

4.         Ծրագրային մոդուլով կուտակային ֆոնդ ու ֆոնդի կառավարիչ ընտրել միայն այն անձանց համար, որոնք գրավոր ցանկություն են հայտնել մասնակցելու ներկայիս համակարգին, իսկ նրանց համար, ովքեր գրավոր կերպով այդ կամքը չեն հայտնել, դադարեցնել ծրագրային մոդուլով կուտակային ֆոնդ ու ֆոնդի կառավարչի ընտրությունն ու չեղարկել նրանց համար մինչ օրս ՀՀ կենտրոնական դեպոզիտարիայի` ֆոնդերի ու ֆոնդերի կառավարիչների ավտոմատ եղանակով ընտրության ապօրինի գործողությունները։

5.         Համապատասխան իրավական ակտով ապահովել անցած ամիսների համար վերահաշվարկ կատարելու և գումարները վերադարձնելու գործընթացը։

«Եվ սա պահանջում ենք իրականացնել ոչ թե բառախաղով, այլ իրականում ու անհապաղ, ոչ թե մասամբ, այլ ամբողջովին, քանի որ սրանք ոչ միայն հանրային պահանջ են, այլև Սահմանադրական դատարանի որոշման պահանջ»,- հավելում է ակտիվիստը:

Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության գործադիր տնօրեն Կարեն Վարդանյանը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ իրենց նույնպես հրավիրել են մասնակցելու օրենսդրական փաթեթի լրամշակման աշխատանքներին, և իրենք անպայման իրենց առաջարկներն են ներկայացնելու: Գլխավոր սկզբունքը  լինելու է այն, որ պարտադիր բաղադրիչը հանվի:

Իր հերթին այս ամենից փորձում է քաղաքական դիվիդենտներ շահել խորհրդարանական քառյակը, որի օրակարգը սպառվել էր վարչապետի հրաժարականի պահանջի տապալումից հետո: Պարտադիր կենսաթոշակային համակարգի շուրջ ծավալվող իրադարձությունները «հրաշալի քառյակի» վերջին հնարավորությունն են համագործակցության ընդհանուր օրակարգ ձևավորելու համար, քանի որ, ինչպես երևում է, այլ հրաժարականների պահանջի շուրջ նրանք պատրաստ չեն համագործակցելու:

Իսկ մայիսի 12-ին խորհրդարանում նախատեսվում է անցկացնել արտահերթ նիստ, որի ժամանակ կքննարկվի նաև կենսաթոշակայինի մասին նոր օրենքի նախագիծը:

Անի Գասպարյան

Անկախ

Հարց. Ռուսաստանի դեսպանը ասել է, որ Հայաստանում ինչ-որ հասարակական կազմակերպություններ ցանկանում են սեպ խրել ռուս – հայկական հարաբերություններում: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այն:

Պատասխան. Չեմ կարծում, որ որևիցե հասարակական կազմակերպություն ի զորու է սեպ խրել Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև՝ երկու ժողովուրդների դարավոր բարեկամության վրա հիմնված և ժամանակի փորձությունն անցած, դաշնակցային հարաբերություններում։

Հայաստանում բոլոր կազմակերպությունները գրանցվում և գործում են ՀՀ օրենսդրության շրջանակներում:

 Իսրայելացի հնագետ Էլի Շուքրոն 1995 թվականին սկսած և 17 տարի տևած պեղումներից հետո ի վերջո կարողացել է հայտնաբերել Դավիթ թագավորի առասպելական միջնաբերդը: Այն կառուցվել է մոտ 3,8 հազար տարի առաջ 5 տոննա կշիռ ունեցող քարերից: Շուքրոնը նշել է, որ իր հետազոտությունների ժամանակ առաջնորդվել է Աստվածաշնչում բերվող նկարագրություններով: «Սա Դավիթ թագավորի միջնաբերն է, սա Սիոնի միջնաբերդն է, որը նա գրավել էր հեբուսացիներից: Այն համապատասխանում է Աստվածաշնչի հրաշալի նկարագրին»,-նշել է Շուքրոն:

Հնագետներն  այս տարածքում հայտնաբերել են նաև Սողոմոն թագավորի ժամանակներից մնացած մի ջրամբար: Նրանց  կարծիքով՝ այն կառուցվել է մ.թ.ա 957 թվականին: Ջրամբարում հնարավոր է եղել պահել մոտ 250 մ³ ջուր: Գիտնականները կարծում են, որ ջրամբարը հնում օգտագործվել է Երուսաղեմի բնակչության ջրամատակարարման համար կամ կառուցվել է, որպեսզի այստեղ եկած ուխտավորները հագեցնեն իրենց ծարավը:

Միջազգային խաղաղության Քարնեգի հիմնադրամ

Չորեքշաբթի, 7-ը մայիսի, ժամը 9:00

Հարգելի հյուրեր, տիկնայք և պարոնայք,

Շնորհակալություն, որ այսօր այստեղ եք ինձ հետ միասին: Ձեզնից ոմանց ես ճանաչում եմ, դուք վերջին ութ ամիսների ընթացքում ինձ համար եղել եք խորհրդատու, գնահատական եք տվել հնչեցված գաղափարներին և ես առանձնակի շնորհակալություն եմ հայտնում ձեզ:

Թույլ տվեք սկսեմ նրանից, որ չեմ ցանկանում վերստին անդրադարձ կատարել հակամարտության պատմությանը: Մեր նպատակը պետք է լինի առաջընթացի պրագմատիկ ճանապարհ գտնելը, որը տևական լուծում կապահովի:

Թեպետ ես այսօր հանդես եմ գալիս որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ԱՄՆ համանախագահ, սակայն ես չեմ խոսում համանախագահների անունից: Ձեզ ուղղված իմ ուղերձը ներկայացնում է ԱՄՆ կառավարության պաշտոնական քաղաքականությունը, որով առաջնորդվում ենք խաղաղության հասնելու հարցում կողմերին օգնություն ցուցաբերելու մեր ներգրավվածության շրջանակում:

Իսկ խաղաղությունը հասանելի է: Կողմերն հասել են մի այնպիսի կետի, երբ հետագա ընթացքի վերաբերյալ դիրքորոշումները շատ բևեռացված չեն: Մի շարք առիթներով նրանք գրեթե եկել են համաձայնության, վերջին նման դրվագն արձանագրվել է 2011թ.: Եվ ամեն անգամ ձախողված հերթական փուլից հետո, երբ անխուսափելիորեն կրկին նստել են բանակցային սեղանի շուրջ, հաջորդ «մեծ գաղափարի» կառուցվածքային տարրերը նման են եղել նախորդին:

Կա սկզբունքների, ըմբռնումների ու փաստաթղթերի մի ամբողջություն, որն արդեն շրջանառվել է և ուրվագծում է համաձայնությունը. և ոչ ոք չի առաջարկել, որ մենք դրանք մի կողմ դնենք: Մարտահրավերն այն է, որ ճանապարհ գտնենք օգնելու կողմերին ձեռնարկել այդ վերջին, համարձակ քայլը մնացյալ տարաձայնությունները կամրջելու ու իրենց ժողովուրդներին ապահովելու խաղաղություն ու կայունություն, որին նրանք արժանի են:

Երկու տասնամյակ սակայն խաղաղությունն անորսալի է եղել: Բոլոր կողմերի միջև անվստահություն կա միմյանց նկատմամբ, և Հայաստանում ու Ադրբեջանում հասակ է առել երիտասարդների  մի սերունդ, որոնք  միմյանց հետ անմիջական շփման հնարավորությունից զրկված են եղել: Շատերն են նշում, որ ավագ սերնդի ներկայացուցիչները հիշում են, որ մի ժամական հայերն ու ադրբեջանցիները կողք-կողքի ապրել են, ու տարաձայնությունները հարթելու համար զենք վերցնելու կարիք չի զգացվել:

Մի առիթով Չերչիլն ասել է. «խաղաղությունը բանակցում ես թշնամուդ հետ, ոչ թե բարեկամիդ հետ»: Ցանկացած բանակցության հաջողության գրավականն այն է, որ բոլոր կողմերը գան այն եզրահանգման, որ մի բան շահում են, իսկ հայերի ու ադրբեջանցիների պարագայում կասկածից վեր է, որ համաձայնությունը բարգավաճման մի նոր դարաշրջան կբացի ողջ տարածաշրջանում: Խաղաղությունից բխող օգուտները շատ ավելին են, քան այն ինչ վճարում ենք շարունակաբար փակուղում գտնվելու դիմաց, և այն հնարավորություն կընձեռի խուսափել թշնամանքի վերականգնման աղետալի հետևանքներից:

Հայաստանն անմիջապես կշահի բաց սահմաններից, ավելի մեծ անվտանգությունից, առևտրի, ուղևորությունների և իր բոլոր հարևանների հետ կապերի նոր հնարավորություններից:

Ադրբեջանը կկարողանա վերացնել այն հիմնական խոչընդոտը, որ կանգնած է իր` որպես համաշխարհային խաղացող, տարածաշրջանային առևտրային կենտրոն և անվտանգության ոլորտի ամուր գործընկեր կայանալու ճանապարհին` միաժամանակ հաշտեցման ու վերադարձի հեռանկար բացելով հարյուր հազարավոր փախստականների ու ներքին տեղահանված անձանց համար:

Իսկ Լեռնային Ղարաբաղում բնակվող հազարավոր մարդիկ կկարողանան ազատվել  մեկուսացման ու կախվածության կապանքներից:

Խաղաղության համաձայնագիրը՝ պատշաճ կերպով մշակված ու իրականացված, վերջ կդնի նաև սահմանի ու շփման գծի երկայնքով մարդկային կորուստների  ողբերգական ու կայուն շարքին թե՛ զինվորական, թե՛  քաղաքացիական անձանց շրջանում: Թվերը դժվար է հստակ նշել, սակայն արդեն իսկ այս տարվա ընթացքում կրակագծում մեկ տասնյակից ավել մարդիկ զոհվել են, իսկ վիրավորվածների թիվը նույնիսկ ավելին է: Սա անընդունելի է:

Ոչ պակաս կարևոր է այն մեծ ֆինանսական բեռը, որը մարտական պատրաստականության ու սպառազինությունների մրցավազքի արդյունքում կրում են պետական բյուջեները. դա խաղաղության շահաբաժինն է, որը առավել արդյունավետ օգտագործման դեպքում  ինքնին ի զորու է փոխել իրավիճակը թե Հայաստանի, թե Ադրբեջանի համար:

Հաջորդ շաբաթ նշում ենք հրադադարի համաձայնագրի ստորագրման 20 տարին: Թեպետ կարող ենք հպարտանալ, որ կարողացել ենք խուսափել բացահայտ պատերազմի վերսկսումից, սակայն պետք է նաև համաձայնենք, որ ներկայիս իրավիճակն անընդունելի է ու երերուն:

Անվերջ բանակցություններ, բռնության պարբերական պոռթկումներ, Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղում բնակվողների մեկուսացում, հուսահատություն Ադրբեջանում և վրդովմունք վերջինիս ներքին տեղահանվածների շրջանում. սա խաղաղության ու կայունության բաղադրատոմսը չէ, սա նաև բարգավաճման ուղին չէ:

Տարածաշրջանի մարդիկ արժանի են ավելի լավին:

…

Այս աշխատանքը ես սկսեցի անցյալ տարվա սեպտեմբերին՝ այցելելով տարածաշրջան և հանդիպում ունենալով երկու նախագահների ու նրանց արտգործնախարարների հետ  Բաքվում և Երևանում: Ես նաև եղա Լեռնային Ղարաբաղում՝ միանալով դեսպան Անջեյ Կասպրչիկի թիմին, որն իրականացնում էր ԵԱՀԿ հերթական մշտադիտարկումը շփման գծի երկայնքով՝ Աղդամի ու Գինդարխի ճանապարհների միջև ընկած հատվածում:

Ես թիմին միացա շփման գծի արևմտյան կողմում և առաջին անգամ ռազմաճակատի գիծը տեսա: Ես տեսա այն դժգույն իրականությունը, որ ծառացած է այս գծի երկու կողմերում գտնվող զինվորների առաջ, ովքեր ապրում և աշխատում են խրամատների ու դիրքերի ետևում և միմյանցից բաժանված են միայն փշալարերով ու ականապատ տարածքներով:

Կողմերն ապրում են դիպուկահարների կրակոցների ու ականների պայթելու վախն իրենց սրտերում: Նրանք մտահոգված են շփման գծին կամ հայ-ադրբեջանական միջազգային սահմանին «շատ մոտ» գտնվող քաղաքացիական բնակչության կյանքով, արոտավայրերի ու դաշտերի, գերեզմանների ու շենքերի հասանելիության հարցերով:

ԵԱՀԿ դիտորդներն աշխատել են երկու տասնամյակ՝ աչքերը պահելով այս փխրուն խաղաղության վրա, սակայն չունենք իրավասություն կամ ռեսուրսներ վերջ դնելու հաճախակի արձանագրվող դժբախտ դեպքերին, կամ էլ բացահայտելու  պատասխանատուներին:

Կողմերն ամեն տարի հրադադարի խախտման մասին հազարավոր հաղորդումներ են  ներկայացնում , սակայն մենք անկարող ենք գտնվել համաձայնության գալ որևէ միջոցի շուրջ, որը կնվազեցներ այդ դրսևորումները:

Ես նաև Լեռնային Ղարաբաղում եմ եղել, որտեղ հանդիպել եմ դե-ֆակտո իշխանությունների հետ, լսել նրանց դիրքորոշումները: Եկող շաբաթ կրկին նախատեսում եմ լինել այնտեղ՝ մյուս համանախագահների հետ միասին: Կասկածից վեր է, որ տևական խաղաղության ցանկացած համաձայնություն հաջողված համարվելու համար պետք է արտացոլի բոլոր կողմերի դիրքորոշումները:

Մայրաքաղաքներում ես առավել հուսադրող ուղերձներ եմ լսել: Երկու նախագահներն էլ ցանկանում են առաջընթաց ունենալ: Երկուսն էլ համաձայն են, որ վերջին տարիների ընթացքում բանակցված փաստաթղթերը պարունակում են համաձայնության ընդհանուր գծերը:

Համանախագահներն անցյալ տարվա նոյեմբերին Վիեննայում ընդունեցին նախագահներին: Դա 2012թ. հունվարից հետո նախագահների առաջին հանդիպումն էր, և նրանց առաջին դեմառդեմ հանդիպումը 2009թ. ի վեր:  Նրանց խոսակցությունը, առաջընթացի ուղի գտնելու հանձնառության մասին հայտարարելը  հուսադրող էր մեզ համար: Դրանից հետո մենք տասը տարբեր առիթներով հանդիպել ենք արտգործնախարարների հետ՝ մեկի կամ երկուսի հետ միասին, որպեսզի քննարկումը շարունակվի:

Այնուհանդերձ, հստակ է, որ միայն նախագահներն են,  որ ի զորու են իրենց երկրների համար նման փոխակերպող հետևանքներ ունեցող համաձայնություն կնքել: Միացյալ Նահանգները երկու ղեկավարներին համառորեն հորդորել է կրկին հանդիպում ունենալ առաջիկայում և օգտագործել այս հնարավորության պատուհանը, երբ խաղաղությունը հնարավոր է:

…

Երբ ես անցյալ տարի աշնանը առաջին անգամ ուղևորվեցի Բաքու և Երևան, ես  փոխանցեցի Նախագահ Օբամայի գրավոր հավաստիքներն ու վերահաստումն առ այն, որ Միացյալ Նահանգները պատրաստ է շարունակել խաղաղության հաստատմանն ուղղված ջանքերը ` որպես Մինսկի խմբի համանախագահ և որպես երկու պետությունների  սերտ գործընկեր: Փոխզիջումների շրջանակն այդ պահի դրությամբ արդեն իսկ հաստատված էր, և իմ ուղերձն այն էր, որ ժամանակն է նորովի ջանքեր գործադրել տարածաշրջանում խաղաղություն հաստատելու համար:

Թույլ տվեք ներկայացնել «հաստատված» փոխզիջման հիմնական տարրերը, որոնք բոլորն էլ հանրայնացվել են նախագահներ Օբամայի, Մեդվեդևի և Սարկոզիի 2009թ. Լ՛Ակիլայի և 2010թ. Մուսկոկայի համատեղ հայտարարություններում հիշատակվելով: Այս սկզբունքներն ու տարրերը կազմում են Մինսկի խմբի ու Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերաբերյալ ԱՄՆ քաղաքականության հիմքը:

Պայմանավորվածության առանցքը ՄԱԿ-ի խարտիան է ու համապատասխան փաստաթղթերը և Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի հիմնարար սկզբունքները: Մասնավորապես, մեր ուշադրության կենտրոնում են այն սկզբունքներն ու հանձնառությունները, որոնք վերաբերում են ուժի կամ ուժի սպառնալիքի չկիրառմանը, տարածքային ամբողջականությանը և ազգերի հավասար իրավունքներին ու ինքնորոշմանը:

Այդ հիմքի վրա կառուցելով ՝ կան վեց տարրեր, որոնք պետք է խաղաղության համաձայնագրի մաս կազմեն, եթե ուզում ենք, որ այն տևական լինի: Այս տարրերի հերթականությունը և դրանց հետ կապված մանրամասներն, անշուշտ, բանակցությունների միջոցով պետք է որոշվեն, սակայն դրանք պետք է դիտարկվեն որպես անբաժանելի ամբողջականություն: Որոշ տարրեր պահելու, որոշ տարրեր դուրս թողնելու ցանկացած փորձ անհնարին կդարձնի հավասարակշռված լուծման հասնելը:

Առանց որոշակի հերթականության ներկայացնեմ այդ տարրերը.

Առաջին, հաշվի առնելով Լեռնային Ղարաբաղի բարդ պատմությունը՝ կողմերը պետք է համաձայնության գան, որ վերջնական իրավական կարգավիճակի որոշումը պետք է իրականացվի փոխադարձաբար համաձայնեցված և իրավական ուժ ունեցող կամաարտահայտման միջոցով ապագայում: Սա ընտրովի տարբերակ չէ: Միջանկյալ կարգավիճակը կլինի ժամանակավոր:

Երկրորդ, նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Հանրապետության սահմաններում գտնվող տարածքը, որը չի վերահսկվում Բաքվի կողմից, պետք է ստանա միջանկյալ կարգավիճակ, որի համար առնվազն պետք է ապահովված լինեն անվտանգության երաշխիքներ և ինքնակառավարում:

Երրորդ, Լեռնային Ղարաբաղը շրջապատող գրավյալ տարածքները պետք է վերադարձվեն Ադրբեջանի վերահսկողությանը: Ադրբեջանի ինքնիշխանության նկատմամբ հարգանքի բացակայության պայմաններում կարգավորում չի կարող լինել և Ադրբեջանի ինքնիշխանության ճանաչումն այդ տարածքների նկատմամբ պետք է վերականգնվի:

Չորրորդ, պետք է լինի միջանցք, որը կկապի Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղի հետ: Այն պետք է բավարար լայնություն ունենա, որպեսզի անվտանգ անցում ապահովվի, բայց այն չի կարող ընդգրկել Լաչինի ողջ շրջանը:

Հինգերորդ, տևական կարգավորման ներքո պետք է ճանաչվի ներքին տեղահանվածների ու փախստականների իրենց նախկին բնակավայր վերադառնալու իրավունքը:

Եվ վերջապես վեցերորդ, կարգավորմամբ պետք է ապահովվեն անվտանգության միջազգային երաշխիքներ, ինչը կներառի խաղաղապահ գործողություն: Չկա այնպիսի սցենար, որտեղ խաղաղությունն ապահովվի առանց լավ մշակված ու բոլոր կողմերի վստահությունը վայելող խաղաղապահ գործողության:

…

Ժամանակն է, որ կողմերը հանձնառություն ստանձնեն ձեռնամուխ լինելու խաղաղության բանակցություններին՝ հիմք ընդունելով մինչ օրս կատարած աշխատանքը: Անիրատեսական է կարծել, որ ժամանակ առ ժամանակ տեղի ունեցող հանդիպումներն ինքնին բավական են տևական խաղաղություն հաստատելու համար:

Երբ այս բանակցությունները մեկնարկեն, կողմերը ոչ միայն պետք է վերահաստատեն հրադադարը պահպանելու իրենց հանձնառությունը, այլ նաև ձեռնարկեն երկար սպասված և հույժ անհրաժեշտ անվտանգության համար վստահության ձևավորման միջոցներ:

Երբ մենք լծվենք խաղաղության բանակցություններին, գործնական հարցերի ավելի լայն շրջանակ կարող ենք ներկայացնել, որոնցից կշահեն բոլոր կողմերը: Կձևավորվեն տնտեսական և կոմերցիոն խթաններ. կվերականգնվեն էներգետիկ, տրանսպորտային և հեռահաղորդակցության կապերը, կլինեն ուղևորություններ ու ժողովուրդների միջև շփումներ ապահովող ծրագրեր, որոնք կսկսեն հակակշիռ ապահովել ներկայումս գերակայող վտանգավորության աստիճանի հասնող միակողմանի պատմություններին:

Մինսկի խմբի համանախագահներին համախմբում է խնդրի խաղաղ կարգավորման հասնելու հարցում կողմերին օգնելու ընդհանուր նպատակը: Մենք մտադիր ենք աշխատել Մինսկի խմբի շրջանակում՝ որպես հակամարտության կարգավորման հիմանական օղակ: Միացյալ Նահանգներն ու Ռուսաստանը Ֆրանսիայի հետ միասին ընդհանուր հանձնառություն են ստանձնել Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղության ու անվտանգության մասով: Միացյալ Նահանգները պատրաստ է օգնել և անել այն ամենը, ինչ կարող է: Մենք նաև կոչ ենք անելու Միացյալ Նահանգներում և աշխարհի այլ երկրներում գտնվող սփյուռքի համայնքներին հանդես գալ խաղաղության հաստատման դիրքերից և օգնել վերջակետ դնելու այս հակամարտությանը:

Իհարկե, առաջին քայլը ձեռնարկելը Հայաստանի ու Ադրբեջանի կառավարությունների խնդիրն է: Նրանք պետք է դիտարկեն այն միջոցները, նույնիսկ միակողմանի միջոցները, որոնք ի ցույց կդնեն առաջընթացի իրենց մղումը, լարվածությունը թուլացնելու ու բանակցային մթնոլորտը բարելավելու հանձնառությունները: Նրանք պետք է կրճատեն թշնամական հռետորաբանությունը և բնակչությանը նախապատրաստեն խաղաղության և ոչ պատերազմի:

Տևական կարգավորման հարցում անբաժանելի ու ոչ պակաս կարևոր են ադրբեջանցիների ու հայերի միջև կապեր, շփումներ ապահովող ժողովրդական դիվանագիտության ջանքերը: Այս կարգի ծրագրերը կարող են օգնել երկու երկրների քաղաքացիներին պատրաստվել խաղաղությանը և հաշտվել անցյալի ցավերի հետ: Ակնկալում ենք, որ կողմերը կօժանդակեն այն անձանց և կազմակերպություններին, որոնք պատրաստ են աշխատել ժողովրդական դիվանագիտության ու մարդկանց շփումներին ուղղված ծրագրերում:

Հուսով եմ, որ դուք կաշխատեք մեզ հետ տևական խաղաղության հարցն առաջ տանելու ուղղությամբ: Համանախագահների մանդատն է նպաստել բանակցություններին, սակայն մենք բոլորս պետք է աջակցենք ակտիվ քաղաքացիներին, աշխարհիկ ու կրոնական առաջնորդներին, հասարակական կազմակերպություններին, ԶԼՄ-ներին և բոլոր մյուսներին, ովքեր հետամուտ են այս նպատակներին: Տևական խաղաղություն կերտելիս հիմքում սոսկ թուղթը չէ, այլ վստահությունը, հավատ ընծայելը և երկու երկրների ժողովուրդների մասնակցությունը:

Եկեք աշխատենք միասին, որպեսզի խաղաղության պահանջարկ ձևավորենք: Եկեք պահանջատեր լինենք այն օգուտներին, որ խաղաղ կարգավորումը կբերի տարածաշրջանի բոլոր մարդկանց համար:

Շնորհակալություն:

Անկախ

Մայիսի 7-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 2 700 000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 413 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 413 դրամ:

ԵՊՀ-ում այսօր մեկնարկեց «Եվրոպա և Կովկաս. միջտարածաշրջանային կապերն ու ինքնության հարցերը» խորագրով միջազգային գիտաժողովը:

Երկօրյա գիտաժողովն անցկացվում է Պատմության ֆակուլտետում: Թեմայի վերաբերյալ, բացի Հայաստանի մասնագետներից, զեկույցներ են ներկայացնելու և դրանք քննարկելու պատմաբան-գիտնականներ Ֆրանսիայից, Գերմանիայից և Վրաստանից: «Կան գիտական հարցեր ու խնդիրներ, որոնք շատ են և որոշ դեպքերում բարդ լուծումներ պահանջող: Չեմ երևակայում, որ այդ լուծումներն այսօր՝ քննարկումների ընթացքում, կգտնվեն, բայց հուսով եմ՝ դրանք վեր կհանվեն և լուծման ուղիներ կմատնանշեն: Թե դրանք ինչքանով կյանքի կկոչվեն, դա քաղաքական գործիչների խնդիրն է: Բայց ուրախալի է, որ մեր հարևան գործընկերների հետ քննարկում ենք մեր տարածաշրջանային խնդիրները»,- նշեց ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը:

Նշենք, որ այս թեմայի վերաբերյալ սա 3-րդ գիտաժողովն է. առաջին երկուսն անցկացվել են Ֆրանսիայում (2010 թ-ին) և Վրաստանում (2013 թ-ին): Այս տարի գիտաժողովի կազմակերպիչներն են ԵՊՀ-ն, ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիան և Գիտության պետական կոմիտեն:

Տեղացի և արտերկրից ժամանած գիտնականներն իրենց զեկույցներում անդրադառնալու են պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ-վրացական, հայ-ֆրանսիական հարաբերություններին, ազգային ինքնության ընկալման հարցում ազգային էպոսների, կրոնների դերին, Ռուսաստանի և Կովկասյան տարածաշրջանի երկրների հարաբերություններին և այլն: «Արդի պայմաններում առկա մարտահրավերները պահանջում են, որ քննարկվեն և կոնկրետ բացատրություններ տրվեն այս հարցերին: Պատմական անցյալի ուսումնասիրության հիման վրա անհրաժեշտ է եզրակացություններ անել»,- ասում է Պատմության ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասյանը, ով նաև զեկույց էր ներկայացնում հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների մասին:

«Եվրոպական երկրներում, մասնավորապես Ֆրանսիայում մարդիկ աստիճանաբար  հեռանում են ազգային ինքնությունից: Ես իմ ֆրանսիացի ընկերներին ասում եմ՝ ինչո՞ւ եք ամաչում ձեր ինքնությունից: Բայց գլոբալացվող աշխարհում ինքնություն պահպանելն ավելի ու ավելի դժվար է դառնում: Իսկ, օրինակ, Հայաստանում ինքնության ընկալումն ավելի ամուր հիմքերի վրա է: Կարծում եմ՝ պատճառն այն է, որ Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքն է ստիպում այդպես լինել, իսկ եվրոպացիներն իրենց հարևանների հետ խնդիրները լուծել են ու խաղաղ ժամանակներ են ապրում»,- կարծում է Ֆրանսիայի Մոնպելյե III համալսարանի պրոֆեսոր, հայտնի հայագետ Ժերար Դեդեյանը:

Վրացի պատմաբաններն էլ հույս են հայտնում, որ այս գիտաժողովից հետո զուտ ընկերական հարաբերությունները կվերածվեն գործընկերայինի, ու կսկսվի հայ-վրացական գիտական լուրջ համագործակցություն:

Վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանն ընդունել է Հայաստանում կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարիչներից՝ «Ամունդի-Ակբա ասեթ մենեջմենթ» ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրենի տեղակալ և գլխավոր օպերացիոն գործունեության տնօրեն Բերնար Դը Ուխտի գլխավորած պատվիրակությանը:
Զրուցակիցները քննարկել են մեր երկրում կուտակային կենսաթոշակային բարեփոխումների ընթացքը և Սահմանադրական դատարանի ապրիլի 2-ի որոշումից բխող օրենսդրական նոր փաթեթի մշակմանն առնչվող հարցեր: «Մեծապես կարևորում ենք կենսաթոշակային բարեփոխումների իրականացումը և դրսևորելու ենք քաղաքական կամք՝ դրանք հաջողությամբ իրականացնելու համար: Այդ նպատակով շարունակելու ենք համագործակցությունը քաղաքական ուժերի և քաղաքացիական հասարակության հետ»,- նշել է Հովիկ Աբրահամյանը: Վարչապետը վստահություն է հայտնել, որ աշխատանքների արդյունքում կունենանք կենսաթոշակային այնպիսի համակարգ, որն ընդունելի կլինի հանրության լայն շերտերի համար:
Իր հերթին, Բերնար Դը Ուխտը ևս կարևորել է կենսաթոշակային բարեփոխումների գործընթացը և իրենց աջակցությունը հայտնել ծրագրի հաջող իրականացման գործում: «Ամունդի-Ակբա ասեթ մենեջմենթ»-ի գլխավոր գործադիր տնօրենի տեղակալը հայտնել է, որ իրենք ևս տեխնիկական առաջարկություններ են ներկայացրել Կենտրոնական բանկին՝ կենսաթոշակային բարեփոխումների վերաբերյալ: Բերնար Դը Ուխտը նշել է, որ իրենց ընկերությունը պատրաստ է փոխգործակցել կառավարության հետ՝ կենսաթոշակային բարեփոխումների նկատմամբ հասարակության վստահության հետագա ամրապնդմանը նպաստելու համար:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան աշխատանքային այցով կմեկնի Ռուսաստանի Դաշնություն: Հանրապետության Նախագահն այցի շրջանակներում մայիսի 8-ին հանդիպում կունենա ՌԴ Նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ: Նույն օրը ՌԴ պաշտպանության կառավարման ազգային կենտրոնում Սերժ Սարգսյանը Ռուսաստանի Դաշնության, Բելառուսի, Ղրղզստանի և Տաջիկստանի հանրապետությունների նախագահների հետ կդիտի ՌԴ Զինված ուժերի կառավարման վարժանքները:

Մոսկվայում Հանրապետության Նախագահը կմասնակցի նաև Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղրղզստանի և Տաջիկստանի նախագահների հետ ոչ պաշտոնական ձևաչափով հանդիպմանը:

 Անկախ

Ուկրաինայում մայիսի 25-ին կայանալիք նախագահական ընտրությունները “ոչ թե իրադարձությունների վերջն են, այլ ամեն ինչի սկիզբը”,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ընթացքում նշեց քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:

Կայանալիք նախագահական ընտրությունների և հայ համայնքի կողմնորոշումների մասին խոսելիս` քաղաքագետը նշեց. “Վստահ չեմ, որ ընտրություններն ընդհանրապես կկայանան, իսկ եթե կայանան, ապա արդյունքները քիչ թե շատ հայտնի են, քանի որ պարզ են նաև դրանց անցկացման պատճառները”:

Ըստ քաղաքագետի` այդ ընտրությունները բնականոն չեն կարող անցկացվել, քանի որ չկան դրա համար անհրաժեշտ պայմանները, ընտրարշավներ ևս չեն անցկացվում: Իսկ տարբեր քաղաքաներում, ըստ նրա, ընտրությունները տարբեր կերպ կընթանան. որոշ տեղերում կիսով չափ, որոշներում` ընդհանրապես տեղի չեն ունենա, սակայն, կարևոր կլինի միայն այն, որ ընտրությունները հայտարարվեն կայացած:  Ըստ քաղաքագետի` պարզ է, որ Ռուսաստանի կողմից այդ ընտրությունների արդյունքները չեն ընդունվի, իսկ Արևմուտքը կճանաչի դրանք: Եվ դրանով Ուկրաինայում իշխանության լեգիտիմացում և երկրի կայունացում ըստ քաղաքագետի չի սպասում, Ուկրաինայում կարող է առաջանալ նաև տնտեսական ճգնաժամի, երկրորդ մայդանի բռնկման հնարավորություն:

Իսկ խոսելով Ուկրաինայի ապագա  նախագահական ընտրություններում հայ համայնքի կողմնորոշման մասին` քաղաքագետը նշեց, որ հայ համայնքը Ուկրաինայում ամբողջական չէ. կան բազմաթիվ և առանձին հայկական համայնքներ, իսկ նրանց կողմնորոշմանը ականատես ենք լինում: Մայդանի համար պայքարող հայեր կան, եղել են նաև զոհեր, կան նաև համայնքներ, որոնք դեմ են մայդանին, իշխանական օղակներում հայ ազգի ներկայացուցիչ ևս ունենք` ի դեմս Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարար Արսեն Ավակովի, ուստի, այս հարցում հայկական համայնքի միասնական կողմնորոշման մասին չենք կարող խոսել:  Կայանալիք ընտրություններում հայերի կողմնորոշումը կախված է նրանց սոցիալական կարգավիճակից, ապրելու վայրից և այլ գործոններից:

Իսկ “Անկախ”-ի այն հարցին, թե Հայաստանը նման իրադարձությունների պարագայում ի ՞ նչ քաղաքականություն պետք է որդեգրի հատկապես Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման տեսանկյունից, Իսկանդարյանը պատասխանեց, որ Հայաստանի համար նման իրավիճակում լավագույն որոշումը սպասելն է. պետք է սպասել խաղի ավարտին, Ադրբեջանը ևս խուճապի մեջ է, քանի որ իրադարձությունները կարող են հանգեցնել տարածաշրջանում ռուսական գործոնի հզորացմանը: Ուստի լավագույն տարբերակը այժմ Հայաստանի համար “անգործությունն է”:

Անկախ

Չորեքշաբթի օրը Ֆիլիպիններում չինական ձկնորսական նավ է վերցվել, իսկ նրա անձնակազմի 11 անդամները ձերբակալվել՝ վիճահարույց Հարավային Չինական ծովի ջրերում անհետացման վտանգի տակ գտնվող ծովային կրիաներ բռնելու համար:

Հալֆ Մուն Շոլ անվամբ տարածքում, վերցված նավի վրա ավելի քան 350 անհետացման վտանգի տակ գտնվող կրիաներ են հայտնաբերվել:

Չինաստանը պահանջել է Ֆիլիպիններից հետ հանձնել նավը, իսկ արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը կոչ է արել Մանիլային խուսափել հետագա սադրիչ գործողություններից:

Ֆիլիպինների ծովային ոստիկանության տեղեկություններով՝ նավը կտեղափոխվի Ֆիլիպինների Պալավան նահանգ, իսկ ձկնորսների դեմ հայց կներկայացվի անհետացման վտանգի տակ գտնվող ծովային կանաչ կրիաներին բռնելն արգելող Ֆիլիպինների օրենքը խախտելու համար:

 Անկախ

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից Անկախին տեղեկացնում են, որ Երևանի զարգացմանն ուղղված ծրագրային հստակ քաղաքականության արդյունքում մայրաքաղաքում աստիճանաբար լուծում են ստանում երևանցիների համար տասնամյակներ շարունակ անլուծելի թվացող բազում խնդիրներ: Բնակիչների կողմից առավել քան սպասված էր նաև մայրաքաղաքի բազմաբնակարան շենքերի տանիքների վերանորոգման ծրագիրը, ինչը անհրաժեշտություն էր հատկապես բազմաբնակարանների վերջին հարկերում ապրող բնակիչների համար: Քաղաքապետարան-վարչական շրջան-համատիրություն համատեղ ծրագրի շրջանակում մայրաքաղաքի վարչական շրջաններում այս տարի ևս շարունակվում են բազմաբնակարան բնակելի շենքերի հարթ և թեք տանիքների վերանորոգման աշխատանքները: 2014թ.  նախատեսված ծրագրի շրջանակում ընդհանուր առմամբ կվերանորոգվի 72639 քմ հարթ և 43023քմ թեք տանիք: Ընթացիկ տարվա առաջին եռամսյակում արդեն իսկ բարեկարգվել է 1485 քմ հարթ և 3047 քմ թեք տանիք:

 Անկախ

ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունը հայերենով և անգլերենով հրատարակել է վերլուծական ձեռնարկ` «Խոշտանգման գործերով քննության կազմակերպման և իրականացման ուղեցույց» վերտառությամբ:
Ուղեցույցը հեղինակել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության աշխատանքների կազմակերպման կատարելագործման և քննության մեթոդիկայի մշակման բաժնի պետ Կարեն Կարապետյանը, բաժնի աշխատակիցներ Գրիգոր Ամիրյանը և Տիգրան Խաչիկյանը:
Ուղեցույցը վերաբերում է խոշտանգման վերաբերյալ քրեական գործերի քննության կազմակերպմանը և իրականացմանը, խոշտանգման գործերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային դիրքորոշումների վերլուծությանը, խոշտանգման գործերով նախաքննություն իրականացնելիս Խոշտանգումների կանխարգելման եվրոպական կոմիտեի կողմից ներկայացվող պահանջների էության բացահայտմանը:
Ուղեցույցի գիտական խմբագիր, ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության պետ, ՀՀ վաստակավոր իրավաբան Վահրամ Շահինյանը ձեռնարկի հրատարակման անհրաժեշտությունը պայմանավորում է քննչական պրակտիկայում խոշտանգման հետ կապված քրեական գործերի քննության ընթացքում հաճախակի առաջացող փակուղային իրավիճակների կամ օբյեկտիվորեն ծագող առանձին հարցադրումների շուրջ անհրաժեշտ գիտագործնական մեկնաբանություններ տալու հրամայականով:
– Ուղեցույցում արվել են նաև որոշակի առաջարկներ, որոնց պահպանումը քննարկվող հանցատեսակին վերաբերող քրեական գործերի քննության ընթացքում, մեր համոզմամբ, մի նոր իրավական խարիսխ կլինի որակյալ քննչական աշխատանք ապահովելու գործում,- ասում է Վահրամ Շահինյանը և շարունակելով` նշում,- և այն, որ ուղեցույցը կարող է լինել արդյունավետ կողմնորոշիչ ծագող առանձին խնդիրների պարզաբանման, տեսություն-պրակտիկա ներդաշնակ կապի ապահովման և հնարավորության սահմաններում քննչական պրակտիկայի միասնականացման համար, կարծում ենք, ակնհայտ է:
Ձեռնարկի գիտական խմբագիրը լիահույս է, որ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից նման բնույթի աշխատանքների հրատարակումը կդառնա բնականոն գործելաոճ:
Ասենք, որ ուղեցույցը նախատեսված է ՀՀ-ում նախաքննություն իրականացնող մարմինների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների, դասախոսների, ասպիրանտների համար:
«Խոշտանգման գործերով քննության կազմակերպման և իրականացման ուղեցույց» խորագրով վերլուծական ձեռնարկը կարող է օգտակար լինել նաև դատական-դատախազական աշխատողների, քրեական և քրեադատավարական իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող քաղաքացիների, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետությունում մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող հասարակական կազմակերպությունների համար:

Բրիտանացի գիտնականները եզրակացրել են, որ սթրեսի դեմ ամենաարդյունավետ պայքարի միջոցը գիրք կարդալն է:

Սթրեսն  ալկոհոլի կամ զբոսանի միջոցով հաղթահարելը շատ ավելի քիչ արդյունավետ է, քան տպագիր գիրք կարդալը:

Սթրեսը հաղթահարելու առավել արդյունավետ միջոցներ հայտնաբերելու նպատակով փորձագետները հրավիրել են կամավորների` փորձ իրականացնելու համար: Փորձի ավարտին նրանք պետք է ընտրեին այն մեթոդը, որի օգնությամբ նրանք հանգստանում էին: Առավել արդյունավետ մեթոդը  որոշվել է  մկանների տոնուսի և արյան զարկերակային ճնշման չափման միջոցով:

Փորձի արդյունքները ցույց են տվել, որ կարդալը 68%-ով օգնում է հաղթահարել սթրեսը: Բավական է կարդալ  գրքի ընդամենը 2-3 էջ:

Սթրեսից ազատվելու արդյունավետ մեթոդներից երկրորդ տեղում է երաժշտությունը: Հավանած երաժշտական հավաքածուն լսելը սթրեսի մակարդակը նվազեցնում է  61%-ով:

Հաշվի առնելով վերը նշվածը` կարելի է ասել, որ IT-տեխոլոգիաների զարգացման դարաշրջանում գրքերը երկրորդ պլան են մղվել, սակայն դրանց նշանակությունը մարդկանց համար ինչպես միշտ մեծ է: Այդ պատճառով ոչ մի գործիք չի կարող փոխարինել գիրքը ձեռքում հանգստին:

Պարուհին դատական հայց է ներկայացրել Բրիթնի Սփիրսի դեմ՝ փորձի ժամանակ իր դեմքին հարվածելու համար: Պարուհին հայտնել է, որ այդ հարվածից ջարդվել է իր քթոսկրը, որից հետո նա վիրահատություն է անցել:

Պարուհին նշել է, որ փորձի ժամանակ Բրիթնին շփոթված է եղել և չի կարողացել սովորել նույնիսկ ամենապարզունակ պարային շարժումները:

Փոփ աստղը չմտածված կերպով ձեռքերը հետ է տարել և հարվածել պարուհու դեմքին, որից հետո աղջիկը ուժեղ ցավ էր զգացել և բռնել քթից:

Հայցվորի տվյալներով՝ իրենք շարունակել են փորձը, սակայն ինքը, այլևս չկարողանալով դիմանալ այդ ցավին, մեկ ժամ անց դիմել է բժշկի: Աստղի անձնակազմը առաջարկել է հոգալ բոլոր բժշկական ծախսերը, սակայն պարուհին ոչ մի գումար չի ստացել:

Պարուհին Բրիթնիի դեմ հայց է ներկայացրել լուրջ ֆիզիկական և էմոցիոնալ վնասի համար՝ ներառյալ քթի կոտրվածքը և էմոցիոնալ սթրեսը:

 Անկախ

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ Գառնիկ Պետրոսյանը այսօր տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսի ընթացքում լրագրողներին ներկայացրեց ցրտահարության արդյունքում արձանագրված բերքի կորուստների, ցրտահարության հետևանքների հաղթահարման ուղղությամբ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության կողմից իրականացված աջակցության ծրագրերը:  Նախ` փոխնախարարը ներկայացրեց ցրտահարության հետևանքով գրանցված կորուստների տվյալները:

Դրանց համաձայն`  նախնական հաշվարկներով ընդհանուր վնասը կազմում է մոտ 11 միլիարդ 181 միլիոն դրամ:  Մարտի վերջի և ապրիլի առաջին օրերին արձանագրված ցածր ջերմաստիճանի պատճառով Հայաստանում վնասվել է 9185 հեկտար տարածք՝ 287 համայնքում շուրջ 3700 գյուղացիական տնտեսություն` հիմնականում Արարատում և Արմավիրում, նախալեռնային ցածրադիր գոտիներում:

Փոխնախարարը խոսելով ծիրանենու կրած վնասների մասին` նշեց, որ  6711 հեկտար տարածքի վրա ամբողջությամբ վնասվել է ծիրանի բերքը, իսկ Հայաստանի մի շարք այլ տարածքներում՝ Արագածոտնի, Կոտայքի, Վայոց ձորի տարբեր համայնքներում ծիրանենին էական վնասներ չի կրել:  Ըստ նրա ներկայացրած տվյալների` ծիրանենու բերքն այս տարի կազմում է շուրջ 8000 տոննա, այն դեպքում, երբ անցյալ տարի այն կազմում էր շուրջ 89000, որից  23000-ն արտահանվել է:

“Վերամշակման և արտահանման համար բավականաչափ ծիրան չի լինի, սակայն շուկայում որոշ քանակությամբ ծիրան կլինի”-, նշեց փոխնախարարն ու վերամշակողներին խորհուրդ տվեց  պակասը լրացնել այլ մրգերի՝ սև սալորի, դեղձի հաշվին”:

Նախարարի տեղակալի խոսքերով որոշ վնասներ են արձանագրվել նաև դեղձենու, կեռասենու, սալորենու ծաղկած այգիներում, իսկ խաղողի սեղանի սորտերի փոխարինող բողբոջներն արդեն բացվում են, այսինքն, ըստ փոխնախարարի` խաղողի բերքի պակաս չի լինի, իսկ խաղողի տեխնիկական սորտերի բարձր բերք է սպասվում: Վաղահաս կարտոֆիլի ցանքսերի հետ կապված վնասներ չեն գրանցվել:

Այնուհետ Գառնիկ Պետրոսյանն անդրադարձավ այն գործողություններին ու ծրագրերին, որն իրականացնում է նախարարությունը` հետևանքների հաղթահարման ուղղությամբ: Մասնավորապես` նա նշեց, որ գյուղատնտեսության նախարարը և փոխվարչապետը եղել են տեղերում, հանդիպումներ ունեցել մարզպետարանների, համայնքների և գյուղացիական տնտեսությունների ներկայացուցիչների հետ`պարզելու նախնական իրավիճակը, այնուհետ աշխատանքային մասնագիտական խմբերը գործուղվել են  համայնքներ, մարզեր և մանրակրկիտ ուսումնասիրություններ  կատարել, իսկ դրան հաջորդել է ՀՀ կառավարության որոշումը, որով 278 մլն. դրամ գումար է տրամադրվել տուժած գյուղացիական տնտեսությունների հողի հարկը 100%-ով  փոխհատուցելու համար, 487 մլն.դրամ` ոռոգման ջրի վարձավճարի 50%-ի փոխահատուցման նպատակով, իսկ 85մլն. դրամով ձեռք են բերվել լոլիկի, վարունգի սեխի և ձմերուկի սորտերի սերմացուներ, որոնք տրամադրվել են գյուղացիներին, իսկ  ցանկության դեպքում գյուղացիներին խաղողի տնկիներ կտրամադրվեն:

“Այսօր ունենք նաև տեղական լոլիկի շուրջ մեկ միլիոն սածիլներ, որ կարող են ինքարժեքով տրամադրվել գյուղացիական տնտեսություններին”,-հավելեց փոխնախարարը` նշելով, որ նաև նախատեսվում է իրականացնել ժամանակավոր զբաղվածության խթանման միջոցով աջակցություն տրամադրում: Անապահով գյուղացիական տնտեսությունների ներկայացուցիչները հնարավորություն կստանան ներգրավվելով իրենց իսկ գյուղացիական տնտեսության աշխատանքերում` ստանալ աշխատանքի դիմաց վարձատրություն:  Նաև աշխատանքեր են տարվելու տարադրամային վարկերը դրամայինով փոխարինելու, վարկերի տոկոսադրույքների մարումը սառեցնելու, հետաձգելու ուղղությամբ և այլն:

“Փոխհատուցման խնդիր չի դրվել` բացառությամբ ոռոգման ջրի և հողի հարկերից. հիմնական նպատակը գյուղացուն աջակցություն ցուցաբերելն է, որ վերջինս հնարավորինս քիչ կորուստներով հաղթահարի ստեղծված իրավիճակը”,- նշեց Գառնիկ Պետրոսյանը:

Անկախ