Քեսապի ուղղությամբ իրականացվող ներթափանցման զինվորական գործողությունները, անկախ  հետապնդած ռազմավարական առաջնային նպատակներից, աղետալի հետեւանքներ են ունենում տեղի հայ ազգաբնակչության համար:

Պետք է արձանագրել, որ դեպի Քեսապ թուրքական անցակետերից նախաձեռնվող նման թափանցման լայնամասշտաբ գործողության հաւանականությունը սիրիական պատերազմի առաջին օրերից գոյություն ուներ հայկական կողմի համար: Երբ Թուրքիան բացահայտ զինում և ֆինանսավորում է զինյալ խմբաւորումներին, ապա այս դեպքում Քեսապի շրջանը պոտենցիալ կարեւոր միջավայրերից էր նկատվում եւ շարունակում է նկատվել թափանցման, բայց մանաւանդ Սիրիա-Թուրքիա տվյալ սահմանի շփման գծին տիրապետելու համար: Զինվորական այս ծրագրի պահն էր պարզապես, որ չէր ճշտվել: Թուրքական տարածքներից Սիրիա հարձակման 0 ժամը:

Այս մտահոգությունը, աւելի ճիշտ պիտի լիներ ասել վտանգը, առկա էր Քեսապի համար. հայտնաբար մնայուն այս սթափ եւ համապատասխան պատրաստվածության իրականությունն էր, որ դեպքերի սկսմանը զուգահեռ շատ արագ կազմակերպվեցին տարհանման գործողությունները: Պաշարված շրջանները եւս, երբ բանակի մարտերի թեժացման եւ որոշ դիրքերի վերագրաւման հետ նկատելի դարձաւ պայմանների համեմատական փոփոխությունը, ճեղքվեցին եւ այդ տեղերը եւս ապաստանած  հայրենակիցները տեղափոխվեցին համեմատաբար աւելի ապահով վայրեր:

Պետք է աւելացնել, որ տարհանման նման տարողության ընկալման պատրաստ էր նաեւ Լաթաքիայի շրջանի հայկական շտաբը, որ անմիջապես տարհանված հայրենակիցներին ընդունելու միջոցառումների դիմեց: Փաստորեն, մի քանի  հանգրվանով իրականացած տարհանման գործողություններըը, հակառակ ծանր բախումներին, ռմբակոծումներին, հրացանաձգություններին եւ բնակավայրերի ուղղությամբ արձակազենների արձակած կրակահերթերին, անցան առանց մարդկային վնասների:

Մյուս կողմից սակայն, ամբողջ մի հայկական գյուղի ամայացումը մռայլ հուսահատական գույներով պարուրեց ոչ միայն շրջանի հայությանը, այլ նաեւ հայկական աշխարհը: Քեսապահայության արմատները ձգվում են մինչեւ 10-րդ դար: Երկու օրվա ընթացքում արագ ամայացումը եւ մինչ այժմ նաեւ գյուղի եւ հայկական կառույցների ճակատագրի անորոշությունը, մեղմ ասած, մխիթարական հեռանկարներ չեն ուրվագծում հայրենիքի սահմանամերձ գաղթօջախների հեռանկարին:

Հրատապ աշխատանքների հրամայականը աւելի քան գերակա օրակարգ է Հայաստանի Հանրապետության եւ սփիւռքահայ հոգեւոր եւ քաղաքական կենտրոնների համար: Քաղաքական-հարաբերական աշխատանքներ, զինյալ խմբաւորումների չեզոքացման եւ գյուղի անդորրի վերահաստատման նպատակով օպերատիւ հանդիպումներ, կոչեր: Բայց մանաւանդ Լաթաքիայում ժամանակաւոր հաստատված քեսապահայության օժանդակության աշխատանքների արտակարգ թափ:

Քաղաքական տրամաբանությունը եւ նրան ուղեկցող Սիրիայի տարածքում ծաւալվող զինվորական գործողությունների հաջորդականությունն ու ընդհանրապես երեւացող ռազմավարությունը կարող են հուշել, որ թեկուզ Թուրքիայից սանձազերծված լինելուն այս գործողությունները քեսապահայությունը չունեն իբրեւ առաջնային թիրախ: Որ քեսապահայության տարհանումը (այս դեպքում` տեղահանությունը), գյուղի ամայացումը, հաւանական թալանն ու հայ կազմակերպված համայնքի չեզոքացումը եւս բխում են սահմանից այն կողմ գործող պետության շահերից, վիճարկման խնդիր չէ անշուշտ: Ռազմավարական նշանակություն ունեցող հենակետերի գրաւումն ու հայության հասանելիք վնասները իբրեւ թուրքական տարածքներից կառավարվող ծրագրերի հետապնդած համատեղելի շահեր աւելի համոզիչ կարող է  դարձնել գործողությունների պատճառահետեւանքային մղումները:

Հայկական կողմին վերապահված նշված աշխատանքներից  բացի, քարոզչաքաղաքական աշխատանքները բոլորից աշխույժ ձեւով կարող են կենտրոնանալ միջազգային ահաբեկչության դեմ միջոցառումներ որդեգրած, դրա դեմ աննահանջ պայքար հայտարարած միջազգային ընտանիքի առնչված կառույցների վրա` Թուրքիայի այս առումով ունեցած փաստացի դերակատարությունը լույսի բերելու նպատակով եւ համարժեք հակազդեցություն ակնկալելով։ Դժվար չէ ենթադրել, թե Անկարայի ի՜նչ տեսակ ծառայությունների համապատասխան լայնածիր օժանդակություններ է ստացել  Թուրքիայում գործող, ֆինանսաւորվող, ռազմափորձերի մասնակցող աշխարհաքաղաքացիական ահաբեկչությունը:

Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ» թերթի գլխավոր խմբագիր

Անկախ

Մարտի 24-ին Ցյուրիխի «Թոնհալլե» համերգային սրահում «100 համերգ` 100-ամյակին» Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված համերգաշարի շրջանակներում կայացավ «ՀԵՐԵՍ» հայ-շվեյցարական մշակութային ասոցիացիայի և Ցյուրիխ Կանտոնի ադմինիստրացիայի մշակութային բաժնի կողմից համատեղությամբ կազմակերպած «Երբ խաչվում են ժամանակներն ու մշակույթները» խորագրով համերգը, որն անցկացվում էր Շվեյցարիայում ՀՀ դեսպանության հովանու ներքո:

Համերգը ողջույնի խոսքով բացեցին Շվեյցարիայի պետական խորհրդական Հանս Ալթհերը և Շվեյցարիայում ՀՀ դեսպանության դեսպանորդ Սաթենիկ Աբգարյանը, ով փոխանցեց դեսպան Ազնավուրի ուղերձը, որում մասնավորապես նշվում էր հայ ժողովրդի դարավոր պատմության մեջ մշակույթի ունեցած դերը` ընդգծելով Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակին նվիրված համերգի` մշակույթի միջոցով վերածնվելու և հայկական ինքնությունը պահպանելու խորհուրդը:

Երեկոյի ընթացքում համատեղ ծրագրով հանդես եկան հայ և շվեյցարացի երաժիշտներ, որոնք կատարեցին Բեթհովենի, Բրամսի, Կոմիտասի, Սայաթ-Նովայի, Եկմալյանի և այլ կոմպոզիտորների հայտնի ստեղծագործությունները:

Համերգին ներկա էին հայ և շվեյցարացի բազմաթիվ ունկնդիրներ, այդ թվում` Ցյուրիխի տեղական իշխանության և Շվեյցարիայի գերմանախոս մասի հայկական համայնքի ներկայացուցիչները:

 Անկախ

Այսօր Գյումրիում հերթական անգամ նշվեց խոսքի ազատության օրը, օգտվելով առիթից Անկախը Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանից հետաքրքրվեց այսօր խոսքի ազատությունն Հայաստանում ինչ մակարդակի վրա է: Մեր զրուցակիցը այն ոչ բավարար որակեց, ոչ էլ` շատ քիչ. «Ասել, որ Հայաստանում խոսքի ազատություն չկա, սխալ կլինի, ասել, որ խոսքի ազատությունը լիակատար է` նույնպես սխալ կլինի. Նայած որ ոլորտում: Եթե խոսենք հեռուստատեսության ոլորտից, ապա խոսքի ազատությունը միակողմանի է և քարոզչությունը միակողմանի է, քանի որ բացի իշխանական լրատվամիջոցներից, կան, որ սպասարկում են տարբեր կուսակցական և սեփականատիրական, բիզնես շահեր: Ինչ վերաբերում է և տպագիր, և էլեկտրոնային թերթերին` այնտեղ նույնպես բևեռացված լրատվություն ու մեկնաբանություն է գնում: Իհարկե, ես հասկանում եմ, որ լիարժեք, չեզոք, անկախ լինել գրեթե հնարավոր չէ, բայց շատ կուզենայի, որ անկախ լրատվամիջոցներ շատ լինեին, որպեսզի անաչառ լրատվություն հայտնեին: Եվ երբ լինում են բռնություններ ու սահմանափակումներ լրագրողների նկատմամբ, դրանք ավելի շատ սահմանափակումներ են, նրանց քաղաքական գործիչ տերերի համար, որը նույնպես անթույլատրելի է»:

Անկախ

Արդեն 6-րդ անգամ Գյումրիում նշվեց խոսքի ազատության օրը: ՚Հոկտեմբեր՚ կինթատրոնի դահլիճում Երեւանից ու Վանաձորից ժամանած հյուրերի մասնակցությամբ գյումրեցիներն հերթական անգամ նշեցին իրենց համատեղ հաղթանակի օրը: Ամեն տարի տոնի կապակցությամբ պարգեւատրում են անցած մեկ տարվա ընթացքում խոսքի ազատության եւ դրա պաշտպանության գործում աչքի ընկած մարդկանց ու կազմակերպություններին:

Գյումրու Ժուռնալիստների ՚Ասպարեզ՚ ակումբի խորհրդի նախագահ Լեւոն Բարսեղյանը, որը տոնի հիմնադիրներից է, իր ելույթում նշեց. ՚Սա լրատվամիջոցների եւ զուտ լրագրողների տոն չէ եւ միայն այս ոլորտի մարդկանց խրախուսման տոն չէ: Ինչպես նախորդ տարիներին, այս անգամ էլ պարգեւատրվելու են այն մարդիկ, ովքեր իրենց քաղաքացիական վարկով, դիրքով, իրենց գործունեությամբ էական ավանդ են ունեցել խոսքի եւ արտահայտման ազատության պաշտպանության եւ այդ արժեքները լրջորեն կիրառելու գործում: Շատ մեծ խիզախում է պետք հոսանքին հակառակ գնալու համար: Ես համոզմունք ունեմ, որ դա ավելի շատ գենետիկական է՚:

Տոնի առթիվ ելույթ ունեցան նաեւ ՚Շիրակ կենտրոն՚ ՀԿ նախագահ Վահան Թումասյանը, լրագրող Թաթուլ Հակոբյանը եւ այլք:

Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանն էլ հիշեց, թե խորհրդային տարիներին ինչպես էին մի կերպ որսում ՚Ամերիկայի ձայնի՚ ռադիոալիքները, որպեսզի կարողանային մի փոքր այլընտրանք գտնել, ապա շարունակեց. ՚Այսօր սոցիալական վիճակը շատ է վատացել եւ մարդկանց մի զգալի հատված ասում  է՝ մեզ պե՞տք են այդ ազատությունները: Մեկը մյուսի հաշվին չի եղել. Հակառակը, Խորհրդային միության փլուզումից հետո, եթե մնացած ազատություններն էլ լինեին, այդ թվում նաեւ խոսքի ազատությունը, գուցե սոցիալական վիճակն էլ լավանար: Եվ վերջում ուզում եմ մի անեկդոտ պատմել. Գիտեք, որ Բելառուսիայում բռնապետություն է, բայց սոցիալական վիճակը համեմատաբար ավելի լավ էր, քան հարեւան Ուկրաինայում: Ուկրաինական մի նիհար շուն գալիս սահման է հասնում, ուզում է անցնել Բելառուսիա, սահմանապահները թույլ չեն տալիս: Խնդրում է, սապոգները լիզում, վերջը թույլատրում են: Գնում է, մի որոշ ժամանակ անց չաղացած գալիս է, որ սահմանը ետ անցնի դեպի Ուկրաինա, ասում են՝ գնացել էիր, քո համար հանգիստ ապրում էիր, ի՞նչ ես եկել: Ասում է՝ մի քիչ էլ ուզում եմ հաչալ”:

Հավելենք, որ այս տարի մրցանակների արժանացան յոթը` Շանթ Հարությունյանը, Լևոն Խեչոյանը, Լուսինե Հովհաննիսյանը, Արգիշտի Կիվիրյանը, Հետաքննող լրագրողների ընկերակցությունը և hetq.am կայքը, “ԱՌՏ” լաբորատոր ստեղծագործական կազմակերպությունը և “Անտարես” մեդիա հոլդինգը:

Ավետիք Իշխանյանը վերջում մտավախություն հայտնեց, թե “կգա ժամանակ, երբ սա ավադույթ դառնա` անընդհատ նշվի, նշվի, վերջը կդառնա պետական տոն և մի քիչ համը դուրս կգա”:

Անկախ

Անդրեա Բոչելլին ամուսնացել է: Դասական ժանրի երգիչը ամուսնացել է իր ընկերուհի Վերոնիկա Բերտիի հետ Իտալիայի Լիվորնո քաղաքի Մոնտեներո տաճարում մարտի 21-ին:

Իտալացի տենորին մոտ կանգնած աղբյուրը նշել է, որ հարսանիքի օրը նաև զույգի դուստր Վիրջինիայի ծննդյան երկրորդ տարելիցն է եղել: Միջոցառումը փոքր է եղել, որին մասնակցել են զույգի մտերիմ ընկերները և ընտանիքի անդամները: Երգչի առաջին ամուսնությունից ունեցած երկու որդիները ևս ներկա են եղել հարսանիքին:

Փեսացուն Կոռնելիանիի ատլասե կոստյում էր կրում, իսկ հարսնացուն փղոսկրի գույն ունեցող ատլասե Էրմանո Շերվինոյի զգեստով էր:

Սա Բերտիի առաջին ամուսնությունն էր, իսկ Բոչելլիի՝ երկրորդ: Երգիչը և Բերտին արդեն 12 տարի է ինչ միասին են:

Անկախ

Երեքշաբթի օրը Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հրապարակած զեկույցի համաձայն յուրաքանչյուր տարի օդի աղտոտվածության հետևանքով ամբողջ աշխարհում մահանում է 7 միլիոն մարդ:

Գործակալությունից հայտնել են, որ մահացության յուրաքանչյուր ութ դեպքերից մեկը տեղի է ունենում օդի աղտոտվածության պատճառով:

Առողջության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ 2012թ-ին տանը օդի աղտոտվածության հետևանքով 4,3 միլիոն մարդ է մահացել՝ հիմնականում Ասիայի երկրներում փայտի և ածխի վառամամբ տաքացող վառարաններ օգտագործելու հետևանքով: Դրսում օդի աղտոտվածության հետևանքով 2012թ-ին 3,7 միլիոն մարդ է մահացել, որոնց 90 տոկոսը զարգացող երկրներում:

Զեկույցի համաձայն՝ զարգացող երկրներում օդի աղտոտվածության հետևանքով կանանց մահացության դեպքերը ավելի շատ են, քան տղամարդկանց:

Փորձագետների կարծիքով՝ օդի աղտոտվածությունը վերահսկելու համար անհրաժեշտ է ավելի շատ հետազոտել օդը աղտոտող մասնիկները:

 Անկախ

   Սիրիայի կառավարական և ընդդիմադիր ուժերի միջև 5 օր առաջ սկսված մարտերը, որոնց արդյունքում Քեսաբի շրջանը անցավ ընդդիմադիրների ձեռքը, գնալով ավելի են թեժանում:  «Ակօս»-ի հաղորդմամբ՝ Ասադի ուժերը առավոտից սկսած օդային և ցամաքային հարձակումներ են իրականացնում Քեսաբի և Թյուրքմեն սարի շրջակայքի վրա: Յայլադաղը գավառից 3 կմ հետավորության վրա գտնվող Քեսաբից ծխի ամպեր են բարձրանում:

Հայտնի է, որ հարձակման արդյունքում 19 մարդ է վիրավորվել, որոնց սահմանից տեղափոխել են Հաթայ: Վիրավորները նշել են, թե Ասադի ուժերը քիմիական զենք են կիրառել: Ընդդիմադիրներից մեկի վկայությամբ՝ մի շարք մարդիկ չեն վիրավորվել, սակայն գտնվում են անգիտակից վիճակում: Այնուհանդերձ քիմիական զանքի օգտագործման փաստեր առայժմ չեն հայտնաբերվել:

 Անկախ

Ս.թ. մարտի 25-26-ը, «Արմենիա Մարիոթ» հյուրանոցում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Համաշխարհային բանկի համատեղ ջանքերով մեկնարկեց «Պատասխանատու հանքարդյունաբերության կայացումը Հայաստանում. հնարավորություններ և մարտահրավերներ» խորագիրը կրող միջազգային համաժողովը:

Համաժողովի նպատակը հանքարդյունաբերության ժամանակակից և միջազգային լավագույն փորձի մասին շահագրգիռ խմբերին տեղեկացնելու միջոցով Հայաստանում այդ ոլորտի տարբեր շահակիցների միջև երկխոսությունը դյուրացնելն է: Համաժողովի աջակիցներն են Վերակառուցման և Զարգացման Եվրոպական Բանկը (EBRD), Միջազգային ֆինանսական կորպորացիան (IFC), ԱՄՆ դեսպանությունը, Երևանում Բրիտանական դեսպանությունը, Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դեսպանությունը Երևանում և Կանադայի կառավարությունը:

Հայաստանում հանքարդյունաբերության առկա հնարավորությունների ու մարտահրավերների քննարկմանը հրավիրված պատասխանատու հանքարդյունաբերության համաժողովի շրջանակներում մասնակցում են միջազգային և տեղական փորձագետներ, միջազգային դիվանագիտական կառույցներ, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ: Երկօրյա համաժողովի ընթացքում միջազգային փորձագետներն իրենց մասնագիտական փորձառությունը կներկայացնեն գործընկերներին և քաղաքացիական հասարակությանը:    Համաժողովի շրջանակներում կքննարկվեն ընդգրկուն թեմաներ, ինչպիսիք են՝ համաշխարհային հանքարդյունաբերությունը, սոցիալական և բնապաhպանական խնդիրների կառավարումը, թափանցիկությունն ու ոլորտի ներդրումները:

Համաժողովի մասնակիցները հնարավորություն ունեն ուսումնասիրելու պատասխանատու հանքարդյունաբերության զարգացման ուղիները, ներառյալ շրջակա միջավայրի կառավարման բարելավումը, առավել նպաստավոր ներդրումային միջավայրի ստեղծումը և ոլորտի թափանցիկության մակարդակի խթանումը Հայաստանում: Այս բազմակողմանի քննարկումը նպատակ ունի բարելավելու երկրում հանքարդյունաբերության ոլորտի կառավարումն ու օրենսդրական կարգավորումը:

Մարտի 25-ին՝ համաժողովի բացմանը ողջույնի խոսքով հանդես եկան ՀՀ Վարչապետ պրն. Տիգրան Սարգսյանը, Համաշխարհային բանկի Հայաստանի գրասենյակի ղեկավար պրն. Ժան-Միշել Հապին, Միացյալ Թագավորության, ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի դեսպաններն ու Կանադայի կառավարության ներկայացուցիչը:

«Այս քննարկմանը ներգրավելով տարբեր շահակիցների և քաղաքացիական հասարակությանը ՝ նպատակ ունենք միասին քայլեր ձեռնարկել պատասխանատու հանքարդյունաբերության ձևավորման ուղղությամբ և դասեր քաղել միջազգային լավագույն փորձից: Հայաստանում նախատեսվող հանքարդյունաբերության նոր օրենսգիրքը և շրջակա միջավայրի ու սոցիալական հարցերով նախատեսվող իրավական դաշտը կնպաստեն ներդրումային միջավայրի բարելավմանը՝ ապահովելով այս ոլորտում ներդրումների  տնտեսական  կենսունակությունը, սոցիալական պատասխանատվությունն ու բնապահպանության տեսանկյունից կայունությունը», – նշեց Համաշխարհային բանկի Հայաստանի գրասենյակի ղեկավար պրն. Ժան-Միշել Հապին:

 Անկախ

Միացյալ Նահանգները պապ Ֆրանցիսկոսին հրավիրել է հաջորդ տարի Ֆիլադելֆիայում կայանալիք ընտանեկան հարցերի վերաբերյալ եկեղեցական մեծ արարողությանը իր ուղերձը հղելու:

Փենսիլվանիայի նահանգապետը և Ֆիլադելֆիայի քաղաքապետը երեքշաբթի օրը իրենց խոսքը ուղղել են արքեպիսկոպոս Վինչենցո Պալիային, որի Ընտանիքի հարցերով պապական խորհուրդը օգնում է կազմակերպել 2015թ-ի սեպտեմբերի 22-27-ը կայանալիք հանդիպումը:

Պապերը մասնակցել են Ընտանիքի հարցերով համաշխարհային յոթ հանդիպումների, իսկ Ֆրանցիսկոսը ընտանեկան խնդիրները դարձրել է իր գլխավոր առաջնահերթություններից մեկը: Սակայն մինչև հաջորդ տարի նրա մասնակցության հաստատման վերաբերյալ հայտարարություն չի լինի:

 Անկախ

Թուրքական F-16 ռազմական ինքնաթիռները շարունակում են թռիչքներ կատարել թուրք-սիրիական սահմանին: Այդ մասին հաղորդում է թուրքական «Հաբերլերը»՝ վկայակոչելով Թուրքիայի ԶՈՒ գլխավոր շտաբի հայտարարությունը: Այն բանից հետո, երբ սիրիական 4 ինքնաթիռ ու ուղղաթիռ սկսել են մոտենալ թուրքական սահմանին՝ Հաթայի շրջանի Յայլադաղը և Ջիլվեգյոզյու անցակետերի մոտակայքում, թուրքական լրատվամիջոցները փաստմամբ, F-16 ռազմական 5 ինքնաթիռ 12 անգամ վտանգի են ենթարկվել սիրիական կողմից:

Անկախ

Մարտի 25-ին ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվեց ՀՀ նախագահի կարգադրությամբ ձևավորված ՀՀ պաշտպանության ռազմավարական հերթական վերանայման գործընթացը համակարգող միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստը:

Միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստի ընթացքում ամփոփվեցին վերանայման գործընթացի առաջին փուլի արդյունքները և համաձայնեցվեց Հայաստանի Հանրապետության շուրջ ձևավորված անվտանգային իրավիճակի և սպառնալիքների գնահատման փաստաթուղթը: Փաստաթղթում գնահատվել են Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմական բաղադրիչի դեմ ծառացած բոլոր սպառնալիքները` դրանց ներկայիս հավանականությամբ, հավանականության փոփոխության միտմամբ, երկրի կենսական շահերի վրա ազդեցությամբ և Հայաստանի կողմից հակազդեցության հնարավորություններով հանդերձ: Սպառնալիքների գնահատման փաստաթուղթը հիմք է ծառայելու պաշտպանության ռազմավարական վերանայման հաջորդ փուլի` ռազմավարական պլանավորման նկատառումների և ռազմաքաղաքական սցենարների մշակման համար, որի մեկնարկը նույնպես ազդարարվեց նիստի ընթացքում:

Ռազմավարական վերանայման աշխատանքները համակարգող միջգերատեսչական հանձնաժողովում ներկայացված են ՀՀ անվտանգության ու պաշտպանության հարցերում շահագրգիռ բոլոր պետական կառավարման մարմինները` նախարարների տեղակալների մակարդակով: Հանձնաժողովը համանախագահում են ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը և Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արթուր Բաղդասարյանը:

Ամփոփելով նիստի արդյունքները, պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը շնորհակալություն հայտնեց բոլոր գերատեսչություններին համապետական նշանակության այս ձեռնարկում ցուցաբերած ակտիվ մասնակցության համար, վստահություն հայտնեց, որ միջգերատեսչական փոխգործակցության նույն բարձր մակարդակը կպահպանվի նաև ռազմավարական վերանայման հետագա փուլերի ընթացքում:

Պաշտպանության ռազմավարական երկրորդ վերանայումը կիրականացվի մինչև 2015թ. վերջը և նպատակաուղղված կլինի Հայաստանի շուրջ ձևավորված անվտանգության միջավայրի երկարաժամկետ գնահատման հիման վրա պաշտպանության և անվտանգային դինամիկ համակարգի` մինչև 2020թ. հեռանկարային զարգացման երաշխավորմանը:

Անկախ

Ռուսաստանի Խանտի Մանսիսյկ քաղաքում անցկացվող շախմատի աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցաշարի 10-րդ տուրում Լևոն Արոնյանը, հանդես գալով սպիտակ խաղաքարերով, 45-րդ քայլին խաղաղ դաշն կնքեց բուլղարացի Վեսելին Տոպալովի հետ:

Արոնյանը հավաքել է 5,5 միավոր: Նա մեկ միավոր պակաս ունի աղյուսակը գլխավորող Հնդկաստանի ներկայացուցիչ Վիշվանաթհան Անանդից:

Ադրբեջանցի Շաքրիար Մամեդյարովը, ռուսաստանցիներ Սերգեյ Կարյակինը, Պյոտր Սվիդլերը 5-ական միավորով բաժանում են 3-5-րդ տեղերը: Ռուսաստանցիներ Վլադիմիր Կրամնիկը և Դմիտրի Անդրեյկինն ունեն 4,5-ական, Տոպալովը՝ 4 միավոր:

11-րդ տուրում կկայանան Սվիդլեր – Արոնյան, Անդրեյկին – Մամեդյարով, Տոպալով – Կարյակին, Կրամնիկ – Անանդ մրցամարտերը:

10-րդ տուրի մյուս պարտիաներն այսպիսի ելքեր ունեցան.

Վիշվանաթհան Անանդ (Հնդկաստան) – Շաքրիար Մամեդյարով (Ադրբեջան)՝ 0,5:0,5

Վլադիմիր Կրամնիկ (Ռուսաստան)  – Պյոտր Սվիդլեր (Ռուսաստան)՝ 0:1

Սերգեյ Կարյակին (Ռուսաստան) – Դմիտրի Անդրեյկին (Ռուսաստան)՝ 0,5:0,5

Անկախ

Մարտի 25-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 7,550,000ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 412.07 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջինկշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 412 դրամ:

Արևմտյան Հայաստանի Ազգային խորհրդի նախագահ Արմենակ Աբրահամյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ տեսակամուրջով հայտարարեց, որ Քեսաբի հայերի հիմնախնդիրների նկատմամբ աշխարհի հայության պասիվության պատճառով է, որ այսօր քեսաբցիները շատ թանկ են վճարում:

Նրա խոսքով` այստեղ բավական մեծ պատասխանատվություն է կրում ընդհանուր լրատվական դաշտը, որովհետև իրենք տեղեկացրել են, թե ինչ և ինչպես կարող է պատահել, լրատվական դաշտը չի օգտվել այդ տեղեկատվությունից և ոտքի չի հանել աշխարհի հայերին:

Արմենակ Աբրահամյանը նշեց, որ 2012-ից սկսած` Քեսաբի շրջանի հայերից շատերը ներգրավված են ինքնապաշտպանական ջոկատներում և ոչ միայն. Հալեպի ժողովուրդը մտել է պետական բանակ, որը կռվում է ապստամբների դեմ:

«Կանխատեսելով իրադարձությունների այս ընթացքը, կոչ արեցինք հայկական աշխարհին` ինքնապաշտպանությունը կազմակերպելու համար, սակայն այն լրջորեն չընկալվեց։ Ես կոչ եմ անում վերադարձնել Քեսաբը, օգնել քեսաբցիներին: Հիմա մեր ժողովուրդը դժվար կազցության մեջ է: Ինչպես Ստեփանակերտի ժողովուրդը տեղափոխվեց Մարտակերտ, հիմա մեր ժողովուրդն է տեղափոխվում Լաթաքիա: Մենք պետք է տարբեր կազմակերպությունների միջոցով կամ կառավարության հետ պայմանավորվածության գալով՝ Լաթաքիայի ժողովրդին օգնություն ուղարկենք»,- ասաց Արմենակ Աբրահամյանը` հավելելով, որ Սիրիայի կառավարական զորքերը կրկին փորձելու են Քեսաբի ուղղությամբ գործողություններ անել, բայց շատ դժվար է լինելու, քանի որ Քեսաբը իր բնությամբ շատ նման է Լեռնային Ղարաբաղին:

Քեսաբի զոհերի թվի մասին  Արմենակ Աբրահամյանի փոխանցմամբ` ստույգ տեղեկատվություն չկա, քանի որ մի մասը անտառների մեջ կորսվեցին, մի մասն էլ թաքցված են: Բանախոսը նշեց, որ այս հարցը պետք է բարձրացվի ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդում:

«Շատ կարևոր է, որ անմիջապես դիմենք և՛ ՄԱԿ-ի անվտանգության Խորհուրդ, և՛ ՄԱԿ-ի բոլոր ատյաններին՝ տեղեկացնելու համար, թե ի՞նչ է կատարվել, որովհետև Թուրքիան և իր կառավարությունը խախտել են ՄԱԿ-ի որոշումները` տեռորիստական օգնության հետ կապված: Մեր նպատակն է, որ ՄԱԿ-ը դատապարտի Թուրքիային»,-հայտարարեց Արմենակ Աբրահամյանը:

Անկախ

Քեսապ միշտ ալ խաղաղ աւան մը եղած է, անոր բնակիչները խաղաղասէր եղած են: Անոնք իրենց օրապահիկը կ՚ապահովէին հողագործութեամբ, եւ աւանդականի թեթեւ զբօսաշրջիկութեան գործերով: Քաղաքին մէջ զինուորական կեդրոնատեղիներ կամ նման անձնական կեդրոններ չկան, այդ բոլորը ծայրամասերուն վրայ կը գտնուին, հետեւաբար արդարացուցիչ պատճառներ չկան ժողովուրդը իրենց խաղաղ տուներէն տեղահանելու: Եղածը կը նպատակադրէ չարդարացուած պատճառներով շրջանը իր բնիկ ժողովուրդէն դատարկել:

Ժողովրդին կառոյցներու վնասներու տարողութիւնը:

Այս մէկը պատահեցաւ քանի մը շէնքերու երբ Ուրբաթ օր այդ ընտանիքները լքեցին իրենց տուները, տակաւին յստակ թիւեր չունինք, չնայած տարածուած շատ մը տեսաերիզները ցոյց կու տան մխացող տուներ եւ շէնքեր:

(Մինաս Պէտիրեանին տունը, Սեպուհ Գարաեագուպեանին հիւրանոցը:)

Առեւանգումներ:

Երբ Ստիւ Շեխուկեան իր մոթորսայքլով կը հեռանար Տուզաղաճի շրջանէն (պաշտօնական անունը Ալ Շաճարա, որ բախումի շրջան էր Քեսապի մէջ), անոր գնացքը կը խոչընդոտէ զինեալ մը եւ կը ստիպէ անոր վար իջնել իր մոթորսայքլէն: Ստիւ կ՛ըսէ, որ այդ անձը որ զինք կեցուցած էր մօրուքաւոր մէկն էր, որ արաբերէն չէր խօսեր: Երբ Ստիւ ըսած էր, թէ ինք հայ է, մօրուքաւորը դանակ մը հանելով սպառնացած է մորթել զինք կոկորդէն, որմէ ետք Ստիւին շղթայած են մօտակայ շէնքի մը երկաթեայ պատուհանին: Երբ կռիւը սաստկացեր է եւ կրակի բոցեր բարձրացած են, զինեալը փախուստ տուած է եւ զինք ձգած հոն: Ստիւ կրցած է ձերբազատուիլ իր շղթաներէն, թուփերուն մէջէն ճամբայէն դուրս գալ եւ հասնիլ հոն ուր տեղահանուողները ապաստանած էին:

Բռնի ուժով ներխուժում:

Տիգրանուհի Մանճիկեանը, տարեց եւ անհանգիստ կին մըն է, այն քիչերէն էր որ չկրցան տեղափոխել զինք, իր առողջապահական պայմաններուն պատճառաւ: Քաղաքի կեդրոնը խուզարկելէ ետք, անոնք բռնի ուժով մտան իր տունը, ուր զինեալ մը, բանաւոր եւ մարմնային սպառնալիքներով, ոսկեղէն եւ այլ արժէքաւոր բաներ պահանջեց իրմէ, որ ինք արդէն չունէր: Զինեալը տունը  տակնուվրայ ընելով առաւ այն ինչ որ գտաւ եւ հեռացաւ: Ան իր այս վկայութիւնը հեռախօսով հաղորդեց:

Այլ բռնի ուժով ներխուժումներ:

Շատ մը տեղահանուողներ, հեռաձայնեցին իրենց տուները, իմանալու համար որ ով պիտի պատասխանէ, ահաւասիկ օրինակներ.-

*Մինաս Սողոմոնեանը, որ տնային ճաշեր կը պատրաստէ, երբ զանգեց, անոնցմէ մէկը պատասխանելով իրեն ըսաւ, որ մենք կը վայելենք ձեր համեղ, իսկապէս լաւ գործ կ՛ընէք, որ մեր գործը չէ:

*Նման բան պատահեցաւ Ժոզէֆ Քէլաղպեանին հետ, ուր ներխուժողը ըսաւ կը վայելենք ձեր ուտելիքները:

*Անի Պոյմուշաքեան երբ հեռաձայնեց Հայ Աւետարանական եկեղեցւոյ գրասենեակը, անոնք պատասխանեցին եւ ըսին որ այս վայրը արդէն մեր հսկողութեան տակ է եւ մեր հաշւոյն եկածին պէս այս տեղին հետ պիտի վարուինք… հեռաձայնը գոցելով ան ըսաւ, որ զինեալները իրենց սպառնալիքները կը կատարեն:

*Փարէն Յովսէփեան երբ զանգեց, անոնք իրեն վստահեցուցին թէ շատ գեղեցիկ կահոյք ունի:

*Նազարէթ Դանիէլեան նոյնպէս, ներխուժողներ կային իր տան մէջ:

Գողութեան տարողութիւնը:

*Զաւէն Բանոսեանին կանաչեղէնի խանութը:

*Նշան Ինճէճիկեանին կանաչեղէնի խանութը:

*Արմէն Չէրչիկեանին ուտեստեղէնի խանութը եւ այլ խանութներ:

ԼՐԱՏՈՒԱԿԱՆ ԳՐԱՍԵՆԵԱԿ – ՀԱԼԷՊ

25 Մարտ 2014

Անկախ

Թերի տեղեկացվածության պատճառով է, որ հարցվածների 88.7 %-ը դեմ է արտահայտվել պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին. «Գելլափ»

«Գելլափ ինթերնեյշնլ ասոցացիա»-ի հայաստանյան մասնաճյուղը 2014-ի փետրվարին հեռախոսային հարցում է իրականացրել Երևանում` «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքը գնահատելու համար:

Վերջին մեկ տարվա ընթացքում իրականացվող գովազդային արշավի շնորհիվ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի մասին 1066 հարցվածներից լսել է 93 %-ը, սակայն հարցվածների շուրջ 60 %-ը նշել է, որ տեղեկացված չէ կամ քիչ է տեղեկացված ներդրված համակարգի վերաբերյալ: Հենց սա էլ երևի թե, հարցումն իրականացնողների գնահատմամբ, գալիս է բացատրելու այն հանգամանքը, որ հարցվածների 88.7 %-ը դեմ է արտահայտվում պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին:

«Գելլափ ինթերնեյշնլ ասոցացիա»-ի հայաստանյան ներկայացուցչության տնօրեն Արման Նավասարդյանի խոսքով` բոլոր խնդիրները կապված են թերի իրազեկման հետ: Ճիշտ է, գովազդը կա, բայց տեղեկատվությունը լիարժեք չէ:

34.3 %-ը դեմ է օրենքին, որովհետև կուտակված գումարները ետ ստանալու երաշխիք չունի, 32.9 %-ը չի վստահում կառավարությանը, 27.3 %-ը կարծում է, որ աշխատավարձերից 5 % պահումը բավական մեծ գումար է, 18.8 %-ը չի վստահում ֆոնդերին, 18 %-ը` կուտակային կենսաթոշակային համակարգին, 18.4 %-ը դեմ է համակարգի պարտադիր լինելուն, իսկ 5.5 %-ը դեմ է գումարներն արտերկիր ուղարկելուն:

46.2 %-ը կողմ է, քանի որ պետությունն իր ներդրումն է ունենալու քաղաքացիների բարեկեցիկ ապագայի ապահովման գործում, 44.6 %-ը գտնում է, որ այս համակարգի շնորհիվ հետագայում կստանան բարձր թոշակներ, 23.1 %-ը կարծում է, որ համակարգի շնորհիվ հետագայում կստանա բարձր թոշակներ, 21.2 %-ն էլ նշել է, որ համակարգն ընդունելի է զարգացած երկրներում և կցանականա, որ Հայաստանում ևս կիրառվի:

Ինչպիսի վճիռ կկայացվի հարցին հարցվածների 59 %-ը պատասխանել է, որ օրենքը կմնա ուժի մեջ, 20.1 %-ը կարծիքով` օրենքը կկասեցվի, 11 %-ը նշել է, որ օրենքը կդառնա ոչ պարտադիր, իսկ 6.7 %-ն էլ կարծիք է հայտնել, որ հետ կուղարկվի ԱԺ` լրամշակման: Հարցվածների 85.7 %-ը մասնակցում է պարտադիր կուտակային կենսաթշակային համակարգի դեմ բողոքի ակցիաներին, որից 58.7 %-ը գնում է ցույցերի և երթերի, իսկ 58.7 %ը մասնացում է քննարկումներին ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի միջոցով:

«Հարցումն իրականացնելուց առաջ կարծում էինք, որ 18-41 տարեկանների մոտ ավելի բարձ կլինի «դեմ»-երի թիվը, բայց հարցումն իրականացնելուց հետո պարզ դարձավ, որ 41-ից բարձր տարիք ունեցողների մեջ ավելի շատ են «դեմ» արտահայտվողմերը: Մենք սա կապում ենք վերջին շրջանում ունեցած բացասական փորձառության հետ»,- ասաց Արման Նավասարդյանը:

Անկախ

ԱԺ հայտարարությունների ժամին ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը հայտարարեց, որ հարեւան երկիրը շարունակում է կոպտորեն խախտել հրադադարի ռեժիմը՝ համառորեն մերժելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից ԼՂ հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված շարունակական կոչերը:

“Սրա վառ ապացույցն է այն, որ երեկ ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում դիպուկահարի կողմից մահացու վիրավորում է ստացել զինծառայող Գառնիկ Թորոսյանը: Ակնհայտ է, որ այս ամենն արդյունք է Ադրբեջանի ղեկավարության ֆաշիստական եւ հայատյաց քաղաքականության: Եվ այս ամենից հետո նրանք դեռ իրենց հասարակությունն անվանում են հանդուրժողական: Կարծում եմ՝ շատերը կհիշեն, որ Երկրորդ աշխարհամարտից առաջ էլ գերմանական նացիստներն էին իրենց շարժումը կոչում քրիստոնեական: Մեկնաբանություններն ավելորդ են”:

Շարմազանովն անդրադարձավ նաև թուրք-սիրիական սահմանի մոտ գտնվող հայաբնակ գյուղաքաղաք Քեսաբում տեղի ունեցող ցավալի իրադարձություններին: Մեջբերելով Քեսաբի իրադարձությունների վերաբերյալ նախագահ Սերժ Սարգսյանի խոսքերը, որ Քեսաբի հայերի՝ թվով արդեն երրորդ տեղահանությունը ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության 21-րդ դարի մեխանիզմներին նետված լրջագույն մարտահրավեր է, Շարմազանովն ասաց.

“Մի բան անվիճելի է՝ Քեսաբի վրա զինված հարձակումը մարդու իրավունքների կոպտագույն խախտում է: Սա բացահայտ սպառնալիք է ոչ միայն տարածաշրջանային խաղաղությանը, այլեւ ազդակ ՄԱԿ-ի եւ այն միջազգային կառույցների համար, որոնք զբաղվում են մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ”:

Ինչ վերաբերում է վերջին շրջանի ներքաղաքական զարգացումներին, ապա Շարմազանովը նկատեց, որ դրանց իր ակտիվ մասնակցությունն է բերում նաև քաղաքացիական հասարակությունը, որի կայացումը նա համարեց բոլորիս ձեռքբերումը` նշելով, որ հանրապետականները ողջունում են քաղաքական բազմակարծության ցանկացած օրինական դրսեւորում: Սակայն նա ափսոսանքով նշեց, թե որոշ քաղաքական գործիչներ բազմակարծություն ասելով հասկանում են զրպարտանք եւ անձնական վիրավորանք:

“Նրանք ակնհայտորեն մոռանում են, որ դիմացինին զրպարտելով եւ վիրավորելով իրենք չեն բյուրեղանում: Հիշենք, որ մարդկային ամենագնահատելի առաքինություններից մեկը չափի զգացումն է”,-ամփոփեց Էդուարդ Շարմազանովը:

Անկախ

Դերասան Վարդան Պետրոսյանի փաստաբան Նիկոլայ Բաղդասարյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ներկայացնելով Երևան-Եղվարդ ճանապարհին տեղի ունեցած վթարի մոդելավորված տարբերակը` ասաց, որ ՙՙԲՄՎ՚՚ -ի առջևի մասն ամբողջությամբ կոտրված է եղել, ՙՙՆիվայից՚՚ հեղուկ է թափված, կոտրված են նաև ՙՙՆիվայի՚՚  ապակինները, ինչը նշանակում է, որ որտեղ հեղուկն ու ապակիները թափվել են, այդտեղ էլ տեղի է ունեցել վթարը։ Իսկ հեղուկը թափված է բանուկ մասի վրա, բեկորներն էլ ասֆալտի վրա են։ Եթե կողնակի վրա վթար լիներ, պետք է հեղուկը թափվեր կողնակի վրա, մինչդեռ դրանք ամբողջությամբ թափված են ասֆալտի վրա։ Եվ, եթե վթարը կողնակի վրա է եղել, ո՞ւր է հեղուկը կամ ապակին: Փաստաբանի խոսքով` նախաքննական մարմինը կողասահքի հետքերը չի արձանագրել, մինչդեռ դա ակնհայտ է լուսանկարներում։

ՙՙ ՙՙՆիվան՚՚ հետընթաց է կատարել ճանապարհի բանուկ մասում, մինչդեռ խաչմերուկում հետընթաց չի թույլատրվում։ ՙՙՆիվան՚՚ վերջին պահին արգելակել է, բայց արդեն վտանգը մեծ է  եղել՚՚,- ասաց Նիկոլայ Բաղդասարյանը։

Փաստաբանի խոսքով` դեպքի վայրում քննիչի կողմից արված լուսանկարները եղել են շատ անորակ, և իրենք օգտվել են լուսանկարիչ Գագիկ Շամշյանի տրամադրած լուսանկարներից, ինչից հետո միայն կարողացել են առավել մանրամասն փաստեր ունենալ: Ըստ Նիկոլայ Բաղդասարյանի՝ հայտնաբերված խախտումները վթարի պատճառ չեն եղել, այլ նպաստել են դրան։

ՙՙՙԱքիլլես՚՚՚ ավտովարորդների իրավունքների պաշտպանություն ՀԿ նախագահ Էդուարդ Հովհաննիսյանը, անդրադառնալով վթարին, մի շարք հանգամանքներ նշեց, որոնցից էր` ճանապարհային նշանների բացակայությունը, ՙՙՆիվայի՚՚ մգեցված ապակինները, ինչպես նաև գազի բալոնի տեղադրումը։

ՙՙՄեքենան չի ունեցել կողային հայելիներ, հետևաբար իրավունք չուներ այդպես մգեցնել ապակիները։ Ինչ վերաբերում է գազի բալոնին, ապա ՙՙՆիվան՚՚ չի ունեցել դրա համար համապատասխան փաստաթղթեր՚՚,-ասաց Էդուարդ Հովհաննիսյանը։

 Անկախ