Անկախ

Դեկտեմբերի 17-ին, ժամը 17.30-ին, ոստիկանության Դիլիջանի բաժնի ծառայողները Բագրատաշենի մաքսատան հարակից տարածքից բաժին է ներկայացվել 1985 թ. ծնված Սասուն Բ.-ն, որը 2008 թ. մարտի 12-ից ոստիկանության Գուգարքի բաժնի կողմից հետախուզվում էր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 262 հոդվածի /պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելը/ 1-ին մասի մեղադրանքով պատժի կրումից խուսափելու համար:

 Անկախ

Անկախ

Անկախ

Այս տարի լրանում է «Փաստաբանություն. ներկա վիճակը և զարգացման հեռանկարները ՀՀ-ում» իրավաբան ուսանողների հանրապետական գիտաժողովի 10-րդ տարեդարձը:

Հայաստանի երիտասարդ իրավաբանների ասոցիացիան 10 տարի անընդմեջ կազմակերպելով իրավաբան ուսանողների համար ավանդույթ դարձած հեղինակավոր այս միջոցառումը, կրթել և ձևավորել է երիտասարդ իրավաբանների նոր սերունդ, ովքեր այժմ իրենց ուրույն տեղն են զբաղեցնում ՀՀ իրավական համակարգում:

Այս տարի գիտաժողովի խորագիր էր ընտրվել՝ «Իրավաբանական ընկերություններ. Հայաստանի և արտասահմանի փորձը, զարգացման միտումները»: Այս կերպ ՀԵԻԱ-ն հնարավորություն է ընձեռում իրավաբան ուսանողներին ուսումնասիրել հայաստանյան իրավաբանական ընկերություննների փորձը, համադրել այն զարգացած պետությունների առաջավոր իրավաբանական ընկերություների փորձի հետ, և դրա համատեքստում առաջարկներ ներկայացնել այն լավագույն տեսլականի վերաբերյալ, որը կիրառելի կլինի Հայաստանում գործող իրավաբանական ընկերությունների զարգացման հեռանկարների համար:

Գիտաժողովի լավագույն հեղինակների զեկույցները տպագրվելու են ժողովածուի տեսքով, որոնք կտրամադրվեն բոլոր շահագիրգիռ կառույցներին, այդ թվում նաև նորաստեղծ և զարգացած իրավաբանական ընկերություններին:

Գիտաժողովը բաղկացած էր 2 փուլից՝ գրավոր և բանավոր: Գիտաժողովին մասնակցելու հայտ էին ներկայացրել 35 իրավաբան ուսանողներ՝ Երևանից և ՀՀ մարզերի իրավաբանական բուհերից և բուհերի իրավաբանական ֆակուլտետներից: Գիտաժողովի գրավոր փուլին մասնակցեցին սահմանված ժամկետներում կազմակերպիչներին իրենց զեկույցները ներկայացրած 15 իրավաբան ուսանողներ: Ներկայացված հինգ լավագույն աշխատանքների հեղինակները իրավունք են ստացել մասնակցել բանավոր փուլին, որի ընթացքում հանդես եկան իրենց զեկույցներով:

Գիտաժողովը կազմակերպվում է «Հայաստանն ընդդեմ կոռուպցիայի» ծրագրի շրջանակներում:

Գիտաժողովի եզրափակիչ` բանավոր փուլը տեղի կունենա սույն թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ժամը 10:00-ին, «Ռոյալ Թուլիփ Գրանդ Հոթել Երևան», Վիվալդի դահլիճում (ք. Երևան, Աբովյան 14):

Տեղեկանք. «Հայաստանն ընդդեմ կոռուպցիայի» շրջանակերում հակակոռուպցիոն կենտրոնները կոռուպցիոն ռիսկեր պարունակող գործերով քաղաքացիներին տրամադրում է անվճար իրավաբանական և փաստաբանական աջակցություն, Կենտրոններ ներկայացված դիմում-բողոքների վերլուծության հիման վրա իրականացում է կոռուպցիոն ռիսկեր պարունակող օրենսդրության ընթացակարգային և համակարգային փոփոխություններ, ինչպես նաև իրականացնում է հակակոռուպցիոն իրազեկության և կրթության ռազմավարություն:

Չինաստանում H10N8 գրիպի առաջին  դեպքն  է արձանագրվել:

Տեղեկացնում են, որ դա կատարվել է Ցզյանսի նահանգում, որը Չինաստանի արևելքում է գտնվում:

Նախնական տվյալներով, H10N8  հիվանդը 73-ամյա կին էր, որը մահացել է դեկտեմբերի 6-ին: Սակայն նրա մահվան պատճառը միայն հիմա են կարողացել պարզել:

Բժիշկները ենթադրում են, որ H10N8-ը թռչնագրիպի նոր տեսակն է:

«Շիրակ կենտրոնի» աշխատակիցներս, յուրաքանչյուր օր շփվելով սոցիալապես ծայրահեղ վիճակում հայտնված ընտանիքների հետ, ակամայիցհամակերպվում ենք այն դաժան մտքի հետ, որ Գյումրիում ծայրահեղ աղքատությունն այլևս սահմաններ չունի: Ներկայացվող տեսանյութը երկուանչափահասներ ունեցող մի ընտանիքի մասին է: Նրանք ապրում են վարձով` հին ու կիսախարխուլ տանը:

Սակայն առավել ցավալին այն է, որ նրանց երեխաներից փոքրիկը` չորսամյա Ֆելիքսը, դեռ նորածին հասակից կորցրել է մեկ աչքը, ավելին` օրերսմանկապարտեզում խաղալիս ընկել և կոտրել է ընդամենը երկու ամիս առաջ, բանկի վարկով գնված՝ աչքի արհեստական ոսպնյակը: Հիմաընտանիքը նորը գնելու միջոցներ պարզապես չունի:

Առավել մանրամասն տեսանյութում՝

Դեկտեմբերի 18-ին ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ընդունեց Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, Եվրասիայի հարցերով ԱՄՆ պաշտպանության քարտուղարի փոխտեղակալ Էվելին Ֆարկասին։

Ողջունելով հյուրին նախարար Նալբանդյանը գոհունակությամբ նշեց, որ հայ-ամերիկյան գործընկերությունը տարբեր բնագավառներում, ներառյալ պաշտպանական և անվտանգության ոլորտը,  վերջին տարիներին դինամիկ կերպով զարգանում է, և առկա են նախադրյալներ դրանց ընդլայնման համար։

Շնորհակալություն հայտնելով ընդունելության համար` Էվելին Ֆարկասն ասաց, որ Միացյալ Նահանգները կարևորում են Հայաստանի հետ պաշտպանական բնագավառներում փոխգործակցության զարգացումը, և իր այցելությունը միտված է դրա առավել ամրապնդմանը։

Հանդիպման ընթացքում անդրադարձ կատարվեց Հայաստանի մասնակցությանը միջազգային խաղաղապահ գործունեությանը, և կարևորվեց Աֆղանստանում և Կոսովոյում խաղաղապահ առաքելություններին Հայաստանի ունեցած ներդրումը:

Քննարկվեցին Հայաստան-ՆԱՏՕ  հարաբերությունները։

Արտգործնախարարն անդրադարձավ նաև տարածաշրջանում սպառազինությունների վերահսկման խնդիրներին, մասնավորապես տարածաշրջանային խաղաղության պահպանման համար Եվրոպայում Սովորական սպառազինությունների պայմանագրի արդիականացման կարևորությանը։

ՀՀ արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարն ընդգծեց, որ Հայաստանն ակտիվորեն մասնակցում է զանգվածային ոչնչացման զենքի, միջուկային, քիմիական և կենսաբանական զենքի չտարածման, ահաբեկչության դեմ պայքարի միջազգային նախաձեռնություններին:

Հյուրի խնդրանքով նախարար Նալբանդյանը ներկայացրեց ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացի վերջին զարգացումները, տարածաշրջանային խնդիրների վերաբերյալ Հայաստանի մոտեցումները։

PCD-ի (Պաթոլոգիայի, բջջաբանության զարգացում հասարակական կազմակերպություն) լիազոր անդամ Այծեմնիկ Ասատրյանն արդեն չորրորդ տարին է, ինչ համակարգում է «Հայ–ֆրանսիական համագործակցություն ուռուցքաբանության բնագավառում» ծրագիրը, որի մասին տեղեկացված են թե՛ Հայաստանում, թե՛ Ֆրանսիայում։ 2013թ. ապրիլի 17-ին Հայաստանի Հանրապետության պետական ռեգիստրը գրանցել է PCD Հայաստանի մասնաճյուղը՝ առաջինը Կովկասում:

ՀՀ առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանը  PCD Հայաստանի մասնաճյուղի նախագահ Այծեմնիկ  Ասատրյանի հետ քննարկեց առաջիկա համագործակցության հեռանկարները։

Այծեմնիկ Ասատրյանը ներկայացրեց, որ PCD հայաստանյան մասնաճյուղը կշարունակի ծրագրերը ուռուցքաբանության ոլորտում` խորացնելով և ընդլայնելով մինչև այժմ իրականացված ծրագիրը, որի  շրջանակներում  Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնին նվիրաբերվել են  հյուսվածքաբանական և բջջաբանական հետազոտությունների ավտոմատ սարքավորումներ, լաբորատոր այլ սարքեր, վերապատրաստվել են մասնագետներ, ինչի արդյունքում կենտրոնում զգալիորեն բարելավվել է ախտորոշման որակը:

PCD հայաստանյան մասնաճյուղն առավել ընդլայնված գործունեություն կիրականացնի` իր ծրագրերում ընդգրկելով նաև Լոռու մարզը։

Այծեմնիկ Ասատրյանը նախարար Դումանյանին մանրամասներ ներկայացրեց 2014-2018թթ.  PCD-ի կողմից Հայաստանում  ուռուցքաբանության,  գինեկոլոգիայի, ինչպես նաև լաբորատոր ախտորոշման ոլորտներում մասնագետների վերապատրաստման ուղղությամբ իրականացվելիք ծրագրերի մասին։

«Հասարակական մեր կազմակերպությունը նաև ֆրանսիական կազմակերպությունների համար որպես միջանցք կծառայի Հայաստանում ուղղակի գործունեություն ծավալելու համար»,-ասաց   Ասատրյանը։

Հայաստանի Հանրապետությունում Ֆրանսիայի դեսպանության մշակույթի և համագործակցության հարցերով խորհրդական Ժան-Միշել Գասպարյանը հավելեց, որ դեսպանությունը կաջակցի մարդասիրական այդ ծրագրերին:

Միաժամանակ կարևորվեց  այդ ծրագրերի ներգրավումը նախարարության ընդհանուր քաղաքականության մեջ ։

Ողջունելով Հայաստանում PCD-ի ներկայությունն ու նախանշվող ծրագրերը` Դերենիկ Դումանյանը շեշտեց, որ նախարարությունը մշտապես սատար կկանգնի PCD-ի մարդասիրական ծրագրերի իրականացմանը։

Ինչպես Անկախին տեղեկացնում են Առողջապահության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի և լրատվության վարչությունից, հանդիպմանը մասնակցում էր նաև ՀՀ Ազգային ժողովի առողջապահության,  մայրության և մանկության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Արա Բաբլոյանը։

Գերմանական Lufthansa ավիաընկերությունը խոստացել է Շվեդիայի մեկ բնակչին Բեռլինում մեկ տարի ձրի ապրելու համար փոխել անունը Կլաուս-Հայդիով:

Մրցույթին մասնակցել է 42 շվեդացի: Նրանք իրենց անունները փոխել են “ամենագերմանական երկու միացյալ անուններով”` ցանկանալով  մինչև Բեռլին թռիչքի տոմսին ու մեկ տարի այնտեղ ձրի բնակվելու  հնարավորությանն արժանանալ:

Այդ մրցույթն ընկերությունն անց է կացնում հոկտեմբերից, որ Ստոկհոլմից Բեռլին թռիչքներն ակտիվացնեն: Բացի անունը փոխելուց, ավիաընկերության ղեկավարությունը պահանջել է նաև բացատրական նամակ գրել` հիմնավորելով անվանափոխությունը:

Մրցույթը շահել է 24-ամյա Միխայել Կլաուս-Հայդի Անդերսոնը:

Բացի բնակարանի վարձավճարից, նրան հեծանիցվ կտրամադրվի ու մասնավոր դասատուի մոտ գերմաներենի ուսուցման  դասընթացների հնարավորություն կընձեռվի:”Եթե նույնիսկ չհաղթեի այդ մրցույթում, միևնույն է, նոր անունը կթողնեմ”,-ասել է երիտասարդը:

Տարօրինակ դեպք է տեղի ունեցել Չինաստանում, 61-ամյա կնոջ հետ.նա 8 ամիս 12 սմ երկարությամբ փայտը գլխի մեջ է ապրե:; Այդ ամբողջ ընթացքում նա ուտելու հետ կապված մեծ դժվարություններ է ունեցել: Բժիշկները վերջապես նրան օգնել են ազատվել օտար մարմնից:

Թե ինչպես  է փայտը հայտնվել նրա գլխի մեջ`այպդես էլ բժիշկներին չի հաջողվել պարզել: Կնոջ բարեկամներն ասել են, որ միայն 8-րդ ամսում են զգացել, որ Ֆու Ցզինֆան դժվարությամբ է ուտում, ինչից էլ շատ նիհարել էր: Անհասկանալի է նաև, թե ինչու է կինը դրա մասին այդքան երկար լռել:

Ի դեպ, սա նմանօրինակ առաջին դեպքը չէ.անցած շաբաթ էլ ԱՄՆ-ում մի տղամարդ 10 ժամ հանգիստ քնել էր` դանակը թիկունքը խրված:

Օրերս ՀՀ ՊՆ Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտում տեղի ունեցավ ս.թ. սեպտեմբերի 23-ից մեկնարկած հրամանատարաշտաբային ֆակուլտետի սպայական կադրերի որակավորման բարձրացման կենտրոնի հաստիքապաշտոնային «Կապիտան» զինվորական կոչումով նախատեսված որակավորման 12-շաբաթյա դասընթացների ավարտական հանդիսավոր միջոցառումը:

Դասընթացներին մասնակցում էին հիմնականում ՀՀ ԶՈՒ մոտոհրաձգային, հրաձգային, տանկային գումարտակների և հրետանային մարտկոցների դասակների հրամանատարներ, որոնք ընդգրկված էին պաշտոնի առաջխաղացման ռեզերվի անվանացուցակներում:

Դասընթացների կազմակերպման հիմնական նպատակներից է ռազմական կրթության շարունակականության ապահովումը, ինչպես նաև ժամանակակից մարտական գործողություններին և շտաբային աշխատանքներին պատրաստ, դաշնակից և գործընկեր պետությունների հետ հասմագործակցության շրջանակներում փոխգործունակ սպաների պատրաստումը: Կրտսեր սպայական կազմը ուսումնառության ընթացքում ստանում է համազորային, այլ զորատեսակների ներգրավմամբ գործողությունների պլանավորման ու վարման, ինչպես նաև մարտական, թիկունքային և տեխնիկական ապահովման վերաբերյալ համակողմանի գիտելիքներ: Նախորոշված ժամանակամիջոցում կրտսեր սպաները ձեռք են բերում անհրաժեշտ զորատեսակի որակավորում  և անցնելով լրացուցիչ ուսուցում ու վերապատրաստում` կարող են ստանձնել ավելի մեծ պատասխանատվություն ենթադրող հրամանատարական պաշտոններ:

Տորոնտոյի սկանդալային համարում ունեցող քաղաքապետ Ռոբ Ֆորդը կրկին կանադական մամուլի առաջին հորիզոնականներում է հայտնվել: Այս անգամ նա ֆոտոլրագրողներից մեկին մանկապղծության մեջ է մեղադրել, քանի որ նա լուսանկարել էր քաղաքապետի ընտանիքի անդամներին, այդ թվում նաև` երեխաներին:”Ես երեխաներ ունեմ: Երբ տղամարդը լուսանկարում է փոքրիկ երեխաների, ես չեմ ցանկանում օգտագործել այդ բառը, սակայն ակամա սկսում ես մտածել, որ ինչ որ բան այնպես չէ”,-հայտարարել է նա: Այս պատմության մեջ տուժող The Toronto Star  թերթի ֆոտոլրագրող Դենիել Դեյլը հիմա հայց է պատրաստում` նա մեղադրում է Ռոբ Ֆորդին զրպարտության մեջ:

Տորոնտոյի քաղաքապետի անվան շուրջ սկանդալները սկսվել են ամիսներ առաջ. քաղաքական գործչին բռնացրին կրեկ ծխելիս, նա  չարաշահում էր ալկոհոլը, նույնիսկ լրագրողների հետ է խնդիրներ ունեցել: Հետևանքը եղավ այն, որ նրան զրկեցին իրավասությունների զգալի մասից, հիմա Ֆորդը միայն ներկայացուցչական գործառույթ է իրականացնում:  Իր վարքի համար նա ստիպվածէ եղել  բազմիցս ներողություն հայցել: Այս անգամ  էլ.” Ես չեմ կարծում, որ պարոն Դեյլը մանկապիղծ է: Ես իմ մեկնաբանություններում նույնպես դրա մասին չէի պատրաստվում ակնարկել: Մեկնաբանությունները, որ արել եմ, ԶԼՄ-ների անհավանական ճնշման ներքո են արվել, հատկապես` The Toronto Star  թերթի: Բացի այդ, ես վախեցել էի, երբ հարևանս ասաց, որ ինչ որ մեկն իմ երեխաներին է լուսանկարում ցանկապատի տակից: Շատ վիրավորական է, որ ինձ են վերագրում մի բառ, որը նույնիսկ չեմ արտաբերել: Ես կրկին ներողություն եմ հայցում պարոն Դեյլից, եթե իմ խոսքերը նրան վիրավորել են”:

Թուրքիայի խորամանկ արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլուն օգտագործել է դիվանագիտական բոլոր հնարքները` անցյալ շաբաթ Երևանում կայացած Սևծովյան տնտեսական համագործակցության համաժողովում (ՍԾՏՀ) իր ներկայությունից առավելագույն օգուտ քաղելու համար:

Ի սկզբանե Դավութօղլուն և նրա դիվանագիտական թիմը սկսել էին ապատեղեկատվական քարոզչություն ծավալել` հայտարարելով, որ նա թերևս չկարողանա մասնակցել համաժողովին այլ պարտավորությունների պատճառով, տպավորություն ստեղծելով, որ նա մեծ ցանկություն չունի Հայաստան մեկնելու: Ավելի ուշ, նա իր մասնակցությունը պայմանավորեց Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների և արտգործնախարարների միջև կայացած հանդիպումների դրական արդյունքով: Ադրբեջանի նախագահին համոզելու համար, որ Թուրքիան մտահոգվում է իր կրտսեր եղբոր շահերով, Թուրքիայի արտգործնախարարությունը լրատվամիջոցներին կեղծորեն տեղեկացրեց, որ Հայաստանը համաձայնել է դուրս գալ Արցախի երկու շրջաններից:

Երևան կատարած այցելության ընթացքում Դավութօղլուի հմայքի արշավի իսկական նպատակն էր կանխել միջազգային քարոզչությունն ընդդեմ Թուրքիայի 2015 թվականին Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյակի ընթացքում: Նա ուզում էր համաշխարհային հանրությանը տպավորել, թե իբր իր երկիրը պատրաստակամ է հաշտվելու Հայաստանի հետ` միաժամանակ սատարելով Եվրամիությանն անդամակցելու Թուրքիայի դիմումին:

Ի պատասխան՝ հայ պաշտոնյաներն ամեն ինչ արեցին թուրքական հմայքի արշավի հաջողությունը նվազեցնելու համար: Հայաստանի ընտրած ռազմավարությունն էր` Դավութօղլու երևանյան այցը պահել ՍԾՏՀ համաժողովի շրջանակներում, և ոչ թե զբաղվել հայ-թուրքական երկկողմ հարաբերություններով, բացառելով որևէ քննարկում Հայ-թուրքական արձանագրությունների և Արցախյան հակամարտության վերաբերյալ:

Ուստի զարմանալի չէ, որ Երևանում Հայաստանի նախագահի և Թուրքիայի արտգործնախարարի միջև որևէ հանդիպում տեղի չունեցավ: Միակ պաշտոնական հանդիպումը կայացավ Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանի հետ, որը նաև հանդիպեց ՍԾՏՀ-ի մյուս մասնակիցների հետ որպես համաժողովի հյուրընկալող:

Բնականաբար, Հայաստանի մայրաքաղաքում եղած ժամանակ Դավութօղլուն բախվեց որոշ խոչընդոտների: Նա ստիպված էր համաժողովի անցկացման վայր` «Մարիոթ-Արմենիա» հյուրանոց մտնել հետևի դռնից` իր այցի կապակցությամբ երիտասարդ ակտիվիստների կազմակերպած բողոքի ցույցից խուսափելու համար: Մինչ այդ, Նալբանդյանը հանդես եկավ մի շարք կուռ հայտարարություններով՝ ՍԾՏՀ համաժողովից առաջ, ընթացքում և հետո, նախազգուշացնելով Թուրքիային, որ Հայաստանը չի ընդունելու որևէ նախապայման, ինչպիսիք են Արցախի տարածքից մասնակի դուրս գալը` Հայաստանի և Թուրքիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման և սահմանի բացման դիմաց:

Նալբանդյանի վճռական կեցվածքն ստիպեց Դավութօղլուն նահանջել, վախենալով, որ իր այցը Հայաստան կարող է որակվել որպես ձախողված: Ադրբեջանին վշտացնելու գնով, թուրք նախարարն ընդունեց, որ նա չի եկել ներկայացնելու կոնկրետ առաջարկներ հայ-թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ, և չի պահանջել Արցախի երկու շրջաններից դուրս գալը, պնդելով, որ Երևան գալու իր միակ նպատակն էր հաղթահարել Հայաստանի և Թուրքիայի միջև «հոգեբանական պատնեշը» և սկիզբ դնել երկխոսության ու վստահության վերականգնմանը:

Իր հայտարարած հարաբերությունների բարելավման որոնման նպատակով Դավութօղլուն հանդիպում ունեցավ Հայաստանի պաշտպանության նախկին նախարար և նախկին վարչապետ Վազգեն Մանուկյանի հետ, որի ընթացքում նա Ցեղասպանությունը նսեմացրեց որպես անցյալի «որոշ իրադարձություններ» և կոչ արեց բոլորին «առաջ գնալ»: Երբ Մանուկյանը պատմեց Ցեղասպանության ժամանակ իր չորս հորեղբայրների մահվան մասին, Դավութօղլուն խոստացավ աղոթել նրանց համար` իրենց ծննդավայր` Մոկս, Վանա լճի հարավում, իր հաջորդ այցելության ընթացքում: Սակայն նա հանդգնեց խորհուրդ տալ հայերին չմոռանալ Առաջին համաշխարհային պատերազմի թուրք զոհերի մասին: Նա նաև սփյուռքահայերին առաջարկեց վերադառնալ իրենց նախկին հայրենիքը` ներկայիս Թուրքիան: Մանուկյանի հետ հանդիպման ամենահետաքրքիր պահը Դավութօղլուի բացահայտումն էր, որ Անկարայում արտգործնախարարության կենտրոնական գրասենյակի շենքերից մեկը պատկանել է մի հայի, դրանով իսկ բարձրացնելով դատական հայցի հնարավորությունը նախկին սեփականատիրոջ ժառանգորդների կողմից:

Արտգործնախարար Դավութօղլուն վերջին ճիգը գործադրեց Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյակի նախապատրաստական աշխատանքները խափանելու համար` պատմելով թռիչքի ժամանակ իրեն ուղեկցող թուրք լրագրողներին, որ 1915 թվականին հայերի «տեղահանությունը» «անմարդկային» էր: Հայտարարելով, որ Թուրքիան երբեք չի ողջունել այդ քայլը, նա դատապարտեց «տեղահանությունը» որպես «բացարձակ սխալ քաղաքականություն, որն իրականացվել է [Oսմանյան ժամանակաշրջանի ղեկավարների «Միություն և առաջադիմություն» կոմիտեի օրոք]»:

Դավութօղլուն նաև հայտնեց, որ նա հանդիպել է սփյուռքահայերի հետ արտերկրում իր այցելությունների ընթացքում, սակայն չի հրապարակել դրանց մասին` մտահոգվելով, որ «ծայրահեղական հայերը խնդիրներ կառաջացնեն»:

Թուրքական հմայքի արշավը լավ տպավորություն թողեց միայն նրանց վրա, ովքեր շատ տոգորված լինելով հայ-թուրքական հաշտեցմամբ, նույնիսկ խղճի խայթ չեն զգում, երբ դահիճին հավասարեցնում են զոհին: Միացյալ Նահանգները և Կանադան միակ երկրներն էին, որոնք ողջունեցին Թուրքիայի արտգործնախարարի այցը Հայաստան՝ կոչ անելով, որ երկխոսությունը շարունակվի երկու կողմերի միջև:

Հարութ Սասունյան

«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր

Թարգմանությունը` Ռուզաննա Ավագյանի

• Անկախ

Գիտնականների տեղեկացնում են, որ երկու Ամերիկաներում առաջին անգամ մարդկանց մոտ հայտնաբերվել է վարակված մոծակների միջոցով փոխանցվող մի հիվանդություն, որը առաջին անգամ նկատվել է Աֆրիկայում:

Երեքշաբթի օրը Սեն Մարտինի համաճարակաբանները հայտնել են, որ իրենք հաստատված չինկունգունյա վիրուսի տասնյակ դեպքեր են գրանցել: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունից հայտնում են, որ վարակվածների թիվը շատ ավելին կարող է լինել: Հիվանդությունը սովորաբար մահացության պատճառ չի դառնում: Սակայն դրա բուժման համար անհրաժեշտ պատվաստանյութ գոյություն չունի: Հիվանդների մոտ նկատվում է մկանային և հոդերի ցավ, ջերմություն, ցան, հոգնածություն և այլն:

Սեն Մարտենի փոխնախագահը հայտնել է, որ եթե վիրուսը իրենց մոտ է սկսվել, ապա իրենք պետք է կասեցնեն դրա տարածումը:

 Անկախ

Ազգերի ու ժողովուրդների պայքարը քաղաքակրթությունների պայքար է:

Կապված աշխարհագրական միջավայրի հետ` այն երբեմն դրսևորվել է որպես պայքար Արևելքի և Արևմուտքի (Հայաստան-Արևմուտք, Իրան-Հռոմ, Արաբական խալիֆայություն-Բյուզանդիա), երբեմն` պայքար Հյուսիսի և Հարավի (Ռուսաստան-Իրան, Ռուսաստան-Թուրքիա, քաղաքացիական պատերազմը ԱՄՆ-ում) միջև:

Խոսքը, բնականաբար, չի վերաբերում սոսկ պայքարող երկրների բնապատմական կամ աշխարհագրական միջավայրին: Խոսքը մշակույթների և քաղաքակրթությունների պայքարի մասին է, ինչն իր  ցայտուն  դրսևորումն ունի նաև այսօր, երբ արևմտյան կեղծ ու հակամարդկային արժեքներն աննկատ, երբեմն նաև պարտադրանքով սողոսկում են մեր իրականություն, կենցաղ:

Ոմանց կարող է թվալ, թե արևելյան և արևմտյան արժեհամակարգերի միջև պայքարը նոր է կամ միայն կենցաղում ու քաղաքականության մեջ է արտահայտվում:

Ոչ, արմատները խորն են: Գալիս են աշխարհընկալումից և դիցաբանությունից: Այլաբանորեն ասած` միմյանց դեմ պայքարել են ոչ միայն մարդիկ, մշակույթները, այլև`  Աստվածները:

301 թ. նոր կրոնը` քրիստոնեությունը (արևմտյան արժեհամակարգ), բռնությամբ մտնելով Հայաստան, ամբողջովին կործանեց հայոց մշակույթն ու արժեհամակարգը: Թե ինչ սոսկալի մշակութային ջարդ եղավ Հայաստանում, հատուկ ուսումնասիրության թեմա է:

Սակայն պարզ է մի բան. Հայաստանը կորցրեց իր աստվածների պաշտամունքը, փոխվեց աշխարհայացքը, գրեթե ամեն ինչ: Պահպանված պատառիկներն են միայն հնարավորություն տալիս պատկերացում կազմելու հնի` կորսվածի մասին:

Նույնը չարվեց Հունաստանում: Ճիշտ է, քրիստոնեությունը արգելանքի տակ պահեց անտիկ մշակույթը, սակայն չվերացրեց, արմատախիլ չարեց այն դաժանությամբ, ինչես Հայաստանում էր:

Ինչու՞:

Հայաստանում հին հայոց դավանանքն իր արժեհամակարգով շատ ավելի բարձր էր, վեհ, քան նորամուտ հրեական-արևմտյան արժեքները:

Ամեն մի բարբարոս, նվաճելով որևէ երկիր, նախ քանդում ու թալանում է հինը:

Այսօր շատերը, խոսելով նախաքրիստոնեական արժեքներից, միտումնավոր հայոց հին դիցարանը նմանեցնում, երբեմն` բխեցնում են հին հունականից: Սա չիմացությունից զատ նաև որոշակի միտում ունի. հունական դիցարանի աստվածները, հունական էպիկական հերոսները, գրեթե բոլորն անբարո են, դաժան, արյունարբու, նրանք չունեն որևէ արժեհամակարգ, բարոյական չափանիշ:

Մինչդեռ Հայաստանը հնուց կոչվել է Սրբազան օրենքների երկիր, Աստվածային արժեքների երկիր: Մարդիկ այստեղ ապրել ու արարել են սրբազան` աստվածային օրենքներով ու արժեքներով: Եվ պայքարն Արևելքի ու Արևմուտքի միջև մեր տարածաշրջանում եղել է նաև պայքար աշխարհայացքի ու կենցաղավարության համար:

Հիմա փորձենք տեսնել թե ինչ են իրենցից ներկայացրել արևմտյան արժեքներն իրենց մեջ ամփոփող հունական դիցարանի աստվածները, և համեմատության մեջ տեսնենք հայոց աստվածներին:

Սկսենք գլխավորից:

Զևս – հին հունական դիցարանում Զևսը երկնքի, կրակի, ամպրոպի, կայծակի աստվածն էր, Օլիմպոսի գլխավոր աստվածը և աշխարհի տիրակալը: Նա ամուսնացել էր իր իսկ քրոջ` Հերայի հետ: Ի դեպ, Հերան Զևսի միակ կինը չէր: Զևսի առաջին կինը Մետիսն էր: Ըստ ավանդության` Մետիսը շատ խելացի կին էր, և երբ Զևսը տեսավ, որ նա հղիացել է, վախեցավ, թե կծնվի իրենից խելացի ու քաջ զավակ և կտիրի գահին։ Այդ պատճառով կուլ տվեց կնոջը։ Լրանում էր կնոջ հղիության շրջանը, որը և ցավ էր պատճառում Զևսին։ Հեփեստոսը՝ Զևսի որդին, հոր հրամանով ճեղքեց Զևսի գլուխը, և հոր գանգից դուրս եկավ զինավառ Աթենասը։

Ահա արևմտյան արժեքները, ահա թե որտեղից է ծագում մերձամուսնությունը, դաժանությունը, սադիզմը:

Այն, ի դեպ, տարածված ու ընդունված էր նաև հրեաների մոտ, հետևաբար մերձամուսնությունների արգելքն ամենևին էլ քրիստոնեությունը չմտցրեց Հայաստան և «յոթ պորտի» քրմարգելքը  հայոց կենսակերպի մեջ էր հնուց:

Զևսն ինքն էր բաշխում երկրի վրա բարին ու չարը:

Առհասարակ, հունական դիցարանի աստվածները շատ հեռու էին սուրբ լինելուց, և նրանց վարքն օրինակելի չէր:

Այլ էր հայոց մեջ: Արարչապաշտ մեր ազգի դիցարանում աստվածահայր Արան բարի, արարիչ ու հոգատար է, առհասարակ մեր դիցարանում չկա չար աստված:

Աթենաս –Իմաստության, պատերազմի, գիտությունների, աշխատանքի հովանավոր աստվածուհին:

Հունաստանում` ռազմի աստվածուհի, Հայաստանում` Վահագն  աստված:

Վահագնը կռվեց, սպանեց Վիշապին ու երկիրն ազատեց չարի պղծությունից: Վահագնը առնական է, հզոր է, քաջ. պատերազմելը տղամարդուն վայել գործ է:

Վահագնը հայոց ամենապաշտելի աստվածությունն է եղել: Նրա ծնունդը մարտի 21-ին էր, երբ ողջ հայությունը տոնել է Ամանորը:

Աթենասի պաշտամունքի հետ ինչ-որ չափով համեմատելի է նաև Անահիտ աստվածամոր պաշտամունքը, քանզի Աթենասը Աթենքի, իսկ Անահիտը հայոց մայրաքաղաք Արտաշատի պահապան ու հովանավոր աստվածուհին էր: Սակայն Անահիտը նաև խոհեմության աստվածուհի էր, Մեծ մայր, որ չի պատերազմում, արյուն չի թափում:

Հունաստանում, Աթենասից զատ, ռազմի աստված էր համարվում նաև Արեսը: Նա միաժամանակ Աֆրոդիտեի սիրեկանն էր: Արեսին ամենուր ուղեկցում էին Դեյմոսը (Սարսափ) և Փոբոսը (Երկյուղ): Դարձյալ անհամատեղելի է Վահագնի հետ, որ երբեք սարսափ ու երկյուղ չի տարածել, այլ հզոր լինելով հանդերձ` թույլերի ու անպաշտպանների ապավենն էր:

Հայոց դիցարանում սիրո և գեղեցկության աստվածուհին Աստղիկն է, որ որևէ կապ չունի ցոփության, շվայտության հետ: Նա Վահագն աստծո սիրելին էր: Աստղիկին է նվիրված Վարդավառը` վարդատոնը: Աստղիկը նաև խոհեմության աստվածուհի էր: Երբ Աստղիկը լողանում է Արածանի գետում, մշով է պատում ողջ երկիրը, որ իր մերկությունը միայն Վահագնը տեսնի:

Հունական դիցարանում սիրո աստվածուհին Աֆրոդիտեն է, որ ամենևին էլ խոհեմ չէ և առանձնակի ջանք չի թափում մտածելու պարկեշտության մասին: Նա Հեփեստոսի կինն է, միաժամանակ` Արեսի սիրուհին: Աֆրոդիտեի պատգամն է, որ յուրաքանչյուր կին կյանքում գոնե մեկ անգամ Բաբելոնի իր տաճարում տրվի պատահական այցելուներին: Ի դեպ, տարփածուները նաև պարտադիր վճարում էին հույն կանանց: Սա փաստորեն սրբազան պոռնկության սկզբնավորողն էր, ինչը չի եղել երբևէ Հայաստանում: Աֆրոդիտեն միայն Արեսին չէ, որ տրվում էր. նա շատ անգամ առանց մտորելու դա անում էր ամեն պատահածի հետ:

Առհասարակ, հունական դիցարանի աստվածները աչքի չեն ընկել բարոյական արժեքներով: Ահավասիկ Հեփեստոսը` կրակի ու դարբնության աստվածը: Նրա ծննդից հետո մայրը` Հերան, ցանկանում է սպանել որդուն: Որդին, խույս տալով, ինքն է դավ նյութում մոր դեմ:

Արևի աստված Հելիոսի թոռնուհին` Մեդեան սպանում է իր իսկ եղբորը, կտրտում մարմինը և ծովը նետում: Հետագայում սպանում է իր իսկ որդիներին:

Պելիասի աղջիկներն իրենց հորը կտրտում են ու եփում կաթսայում:

Կրոնոս աստվածն ամուսնանում է հարազատ քրոջ հետ, ապա ուտում սեփական զավակներին:

Ապոլոնը հայտնի էր իր արյունարբու վարքով: Նույն կերպ` նրա քույր Արտեմիսը:

Շարքը կարելի է անվերջ շարունակել:

Բայց մեր խնդիրն այլ է: Հայոց դիցարանը, հայոց ծիսական համակարգը լիովին արտահայտել են հայի բարոյա-հոգեբանական չափորոշիչները, հայի կենցաղն ու կեցվածքը: Եվ այսօր արևմտյան կեղծ արժեքներից խույս տալու համար տեղին է նաև քայլ անել` վերադառնալ դեպի հայոց ծիսական համակարգ: Քրիստոնեությունը մոռացության փոշու մեջ թաղեց շատ հայկական տոներ և ծեսեր: Եվ այսօր էլ կկորցնենք, եթե աչալուրջ չլինենք. տարիներ անց Տրնդեզին, Վարդավառին կփոխարինեն սուրբ վալենտիններն ու հելուինները:

Վահե ԱՆԹԱՆԵՍՅԱՆ

Անկախ